Οι Χριστιανοί της Ανατολής. Από το 1821 στον εμφύλιο της Συρίας

Οι Χριστιανοί της Ανατολής. Από το 1821 στον εμφύλιο της Συρίας

του Κωνσταντίνου Μπλάθρα

Θα ακουστεί ίσως παράταιρο το ξεκίνημά μου, αλλά θέλω να σας πάω πίσω διακόσια τόσα χρόνια, στη Μεγάλη Ελληνική Επανάσταση. Η Ελληνική Επανάσταση, μία από τις τρεις μεγάλες επαναστάσεις που συγκλόνισαν την Ευρώπη και κατ’ επέκτασιν ολόκληρο τον κόσμο –ανάμεσα στη Γαλλική και στη Ρώσικη, εννοώ– ανέτρεψε, όσον αφορά τα Βαλκάνια και την Ανατολή, που μας απασχολεί εδώ, ισορροπίες πέντε αιώνων της μετα-βυζαντινής εποχής στην περιοχή μας. Με την Άλωση της Πόλης, όπως γνωρίζουμε, αυτό που λέμε σήμερα Ανατολική Μεσόγειος ενοποιείται κάτω από ένα κράτος, το οποίο στηριζόταν θεσμικά εν μέρει στη βυζαντινή πολιτειακή κληρονομιά και εν μέρει στις πολιτικο-θρησκευτικές ισορροπίες και θεσμικές συνήθειες οι οποίες προέκυψαν μετά την αραβική κατάκτηση μεγάλου μέρους της Ανατολής. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι η ελληνιστική πολη-τική παράδοση, όπως μεταγγίστηκε στους Ρωμαίους και εμπεδώθηκε από τον Μεγάλο Κωνσταντίνο, επέζησε στο Χαλιφάτο των Ομμεϋαδών (Δαμασκός 661-750 μ.Χ.) και εν μέρει σε εκείνο των Αββασιδών (Βαγδάτη 750-1517 μ.Χ.), κληρονομώντας στους Οθωμανούς ό,τι είχε απομείνει από αυτήν την παράδοση. Η διά Προνομίων ανοχή των χριστιανικών κοινοτήτων (που ήταν ταυτόχρονα και εθνικές) από τον Μωάμεθ τον Πορθητή είχε τις ρίζες της σε αυτή τη βυζαντινή-ελληνιστική κληρονομιά – δι’ αντανακλάσεως έστω. Είχαν προηγηθεί τα Προνόμια στην πόλη της Ιερουσαλήμ, που δόθηκαν από τον Χαλίφη Ομάρ στον Πατριάρχη Σωφρόνιο, κατά την παράδοση της πόλης (638 μ.Χ.).
Η ανοχή, βέβαια, δεν σήμαινε πάντα την ειρηνική συνύπαρξη. Το σύστημα κλειστών κοινοτήτων –ένα είδος πρώιμου απαρτχάιντ, αν μπορούμε να μιλήσουμε με σημερινούς όρους– διασφάλιζε μεν την εσωτερική ανεξαρτησία και την επιβίωση των χριστιανικών κοινοτήτων, δεν απέτρεψε δε ούτε βιαιότητες ούτε τη συρρίκνωση μέσα στο χρόνο των κοινοτήτων αυτών, καθώς με την πάροδο του χρόνου αυτή η θεσμική κληρονομιά θόλωνε. Ο βασικός λόγος, κατά τη γνώμη μου, είναι κάτι που σήμερα το σπρώχνουμε κάτω από το χαλί, αλλά που σε αυτές τις ιστορικές πραγματικότητες ήταν φανερό: Η κοινότητα των πιστών (του Ισλάμ) και οι χριστιανικές κοινότητες δεν διαφορίζονταν μόνο ως προς την πίστη, αλλά και ως προς την πολιτική έκφραση της πίστης αυτής. Το μεν Ισλάμ είχε οικοδομήσει ήδη από την εποχή του Προφήτη μια πολιτική παράδοση ξίφους και υποταγής, με ό,τι αυτό συνεπάγεται, στις δε χριστιανικές κοινότητες υπήρχε –υπάρχει ακόμα– ζωντανή η βυζαντινο-ελληνιστική παράδοση του Βασιλέως, που κυβερνά με το νόμο του Χριστού.1 Στις δε χριστιανικές κοινότητες που για ιστορικο-δογματικούς λόγους απομακρύνθηκαν από το Ορθόδοξο Βυζάντιο,2 (Συριακές-Αραμαϊκές, Αρμενικές ή Κοπτικές) υπάρχει επίσης, ώς σήμερα, η έγνοια της εθνοτικής-γλωσσικής επιβίωσης, αίτημα ντε φάκτο πολιτικό. Μέσα σε ένα τέτοιο περιβάλλον θρησκευτικο-πολιτικό, όσο και αν θεσμικά οργανωνόταν κάποτε ένα πλαίσιο ανοχής, η σύγκρουση διαφορετικών θρησκευτικο-πολιτικών αντιλήψεων και παραδόσεων ήταν αναπόφευκτη.
Ξαναγυρίζω στην Ελληνική Επανάσταση, η οποία, κατά πρώτον, έφερε στο προσκήνιο αυτή την κρυμμένη, ένεκα της δυνάμεως των Κατακτητών και της θεσμικής «προστασίας», αντιπαράθεση: Οι Χριστιανοί διεκδικούσαν, για πρώτη φορά με τέτοια μεγάλη ένταση –είχαν προηγηθεί και άλλοι ξεσηκωμοί, θυμίζω, όχι μόνο στην Ελλάδα– την πολιτική τους ανεξαρτησία, με βάση, αρχικά τουλάχιστον, τη βυζαντινή (ρωμαϊκή) πολιτική παράδοση που ανέφερα. Θυμηθείτε το γνωστό «για του Χριστού την πίστη την αγία…» κι επίσης την κεφαλίδα του ελληνικού Συντάγματος «Εις το όνομα της Αγίας και Υπερουσίου Τριάδος…», κεφαλίδα πρωτίστως πολιτική στα πολιτειακά συμφραζόμενα ενός Συντάγματος.3 Η Ελληνική Επανάσταση όμως δεν έφερε μόνον αυτό. Ήταν ταυτόχρονα και εθνική –και κοινωνική, φυσικά, αλλά δεν είναι του παρόντος– επανάσταση των Ελλήνων. Μάλιστα, ήταν η πρώτη εθνική επανάσταση στην Ευρώπη, κι αν σήμερα, μετά από δύο παγκόσμιους πολέμους, έχουμε την Ευρώπη των εθνών, το θεμέλιό της βρίσκεται στο Εικοσιένα. Έφερε, με άλλα λόγια, στο φως όχι μόνο την έως τότε κρυπτόμενη –αιματηρή κατά καιρούς– θρησκευτικο-πολιτική αντιπαράθεση Ισλάμ – Χριστιανών, αλλά και την ελληνική εθνοτική διεκδίκηση, αίτημα οπωσδήποτε νεωτερικό, που αφίσταται της ελληνορωμαϊκής πολιτικής παράδοσης που περιέγραψα πριν. Η ιστορική συνέχεια είναι γνωστή: Το ξύπνημα των εθνικών διεκδικήσεων μεταδόθηκε σαν πυρκαγιά σε χώρες της Λατινικής Αμερικής, στη Βαλκανική (Βούλγαροι, Σέρβοι), στην Ιταλία επίσης, στην ίδια την Τουρκία τέλος, προκαλώντας, μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, τη διάλυση των Αυτοκρατοριών, όχι μόνο της Οθωμανικής αλλά και της Αυστροουγγρικής, με την ίδρυση ξεχωριστών εθνικών κρατών.4

Οι συνέπειες αυτών των εξελίξεων στις χριστιανικές κοινότητες της Ανατολής ήταν τραγικές. Οι Γενοκτονίες ήταν η δυναστική απάντηση στην επαναστατική φλόγα. Οι Αρμένιοι, οι Σύροι, οι Έλληνες πρωτίστως, πλήρωσαν ακριβό το τίμημα σ’ αυτή την πρόβα τζενεράλε για το μετέπειτα μακέλεμα των Εβραίων. Η Μικρασία, μετά την εντελώς ανόητη και αδόκητη ήττα του ελληνικού στρατού, εκκενώθηκε βίαια από τους Χριστιανούς. Τα γεγονότα είναι γνωστά: Οι χριστιανικοί θύλακες που απέμειναν, κυρίως στην Κωνσταντινούπολη και την περιοχή της Αντιόχειας,5 αντιμετώπισαν την αυξανόμενη –άλλοτε χωρίς προσχήματα, άλλοτε μασκαρεμένη σε «πολιτικές εκσυγχρονισμού» – καταπίεση. Με αποτέλεσμα, και αυτοί οι θύλακες σήμερα να κινδυνεύουν με ολοσχερή εξαφάνιση. Η ανάσα που έδωσε μια κάποια επιστροφή σε νεο-οθωμανικές πολιτικές επί Ερντογάν δεν ανέσχεσε το φυλλορρόημά τους. Επιπλέον, η αντιπαράθεση με τους Κούρδους, όσον αφορά στις κοινότητες των Συρορθοδόξων του Τουρ-Αμπτίν, ο συριακός εμφύλιος αλλά και οι φονικοί σεισμοί στην Αντιόχεια,6 ή το Κυπριακό, μερικές δεκαετίες πριν, στην περίπτωση της Κωνσταντινούπολης, έγιναν αφορμές για πογκρόμ και περαιτέρω συρρίκνωση των χριστιανικών κοινοτήτων.
Αν αφήσουμε την Τουρκία και πάμε νοτιότερα, στη Συρία, τον Λίβανο και την Παλαιστίνη, η ίδρυση του κράτους του Ισραήλ (14 Μαΐου 1948) και οι πόλεμοι που ακολούθησαν –η εθνική αποκατάσταση των Εβραίων, τολμώ να πω, είναι κι αυτή ένα μακρινό μεν ιστορικά αλλά πολιτικά άμεσο αποτέλεσμα της Ελληνικής Επανάστασης–, είχαν ως συνέπεια τη δραματική μείωση του πληθυσμού των χριστιανικών κοινοτήτων, στην Παλαιστίνη αρχικά, στον Λίβανο και τη Συρία έπειτα. Έπειτα, η επέμβαση των ΗΠΑ στο Ιράκ (20 Μαρτίου 2003) και η ακόλουθη –ή πρωθύστερη– ανάπτυξη του ισλαμικού εξτρεμισμού έφεραν την έως εξαφάνισης πληθυσμιακή διαρροή των χριστιανικών κοινοτήτων. Φερ’ ειπείν στο Ιράκ, παρότι παραμένουν κάποιες χριστιανικές κοινότητες, η χριστιανική παρουσία έχει σχεδόν εξαφανιστεί. Το ίδιο πιθανότατα θα συμβεί και σήμερα στο Ιράν, όπου επίσης επιβιώνουν χριστιανικές κοινότητες Νεστοριανών κυρίως. Το ίδιο καταλυτικός για τις χριστιανικές Εκκλησίες υπήρξε ο εμφύλιος πόλεμος στη Συρία (από τον Μάρτιο του 2011), όπου οι Χριστιανοί που απέμειναν, μετά το προσφυγικό κύμα, είναι λιγότεροι από τους μισούς.7
Κοντά στα άλλα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι Χριστιανοί στις περιοχές αυτές, ήδη από τα χρόνια των Σταυροφοριών, αλλά σήμερα οπωσδήποτε πιο έντονα, είναι η ταύτισή τους στα μάτια των μουσουλμάνων συμπολιτών τους με τις αποικιοκρατικές πολιτικές της Δύσης. Ταύτιση που δεν έχει πάντοτε τεκμήρια στην πραγματικότητα, αν και σε κάποιες περιπτώσεις υπήρξε. Όπως σε αυτή της Αιγύπτου κυρίως, ή και στον Λίβανο εν μέρει, όπου Χριστιανοί –κάποιες από τις χριστιανικές κοινότητες, για να είμαστε ακριβείς– ντε φάκτο βρέθηκαν υπό τη γαλλική ή την αγγλική σημαία. Η διείσδυση ξένων χριστιανικών ιεραποστολών, άλλωστε, σε όλη την Ανατολή, από τον 18ο αιώνα κυρίως, είχαν και τον χαρακτήρα της αποικιοκρατικής διείσδυσης. Αλλά και η προστασία που μεγάλες Δυνάμεις πρόσφεραν στις χριστιανικές κοινότητες της περιοχής (Γάλλοι και Ρώσοι κυρίως), τον 19ο και τον 20ό αιώνα, είχε ως αποτέλεσμα την ακούσια ταύτιση των Χριστιανών με τις πολιτικές των μεγάλων Δυνάμεων στον Λεβάντε.

Ώς εδώ ακολουθήσαμε μια γραμμή ιστορική, σχετικά με τη μοίρα των Χριστιανών της Ανατολής. Περιττό νομίζω να τονίσω ότι η περιοχή αυτή είναι όχι μόνο η κοιτίδα της ανθρωπότητας, των πόλεων, των μεγάλων κρατικών μορφωμάτων, αλλά και του πολιτισμού, της ανάπτυξης της γεωργίας, της κτηνοτροφίας, της αμπελουργίας ακόμα, αλλά είναι και κοιτίδα του Χριστιανισμού.8 Όχι μόνο η Ιερουσαλήμ, αλλά και η Δαμασκός και η Αντιόχεια και η Αλεξάνδρεια και η Βηρυτός και τα Βόστρα και η Νινευΐ, η Έφεσος, η Νίκαια, η Άγκυρα, η Καισάρεια, η Κωνσταντινούπολη η ίδια, είναι οι πόλεις όπου διαμορφώθηκε η Εκκλησία, η θεολογία και οι θεσμοί της. Καθημερινά διαβάζουμε για αυτούς τους τόπους στα Συναξάρια των αγίων της Εκκλησίας μας. Εδώ επίσης, στην Αίγυπτο, τη Συρία, την Παλαιστίνη, άνθισε το κίνημα του μοναχισμού από τον 4ο αιώνα. Οι γλώσσες που μιλήθηκαν και μιλούνται, όπως τα Συριακά-Αραμαϊκά, είναι γλώσσες της αρχαίας Χριστιανοσύνης. Πράγμα που σημαίνει ότι οι Χριστιανοί σε αυτά τα μέρη βρίσκονται στον τόπο τους. «Είμαστε ένα αναπόσπαστο συστατικό αυτού του έθνους, και είμαστε εδώ για να μείνουμε».9 «Είμαστε οι γιοι της Συρίας»,10 όπως το έχει διατυπώσει ο νυν Πατριάρχης Αντιοχείας κ. Ιωάννης Ι΄. Οι Χριστιανοί εδώ, μάλιστα, είναι οι αρχαιότεροι κάτοικοι της περιοχής. Οι Άραβες και οι Οθωμανοί τούς βρήκαν εδώ ερχόμενοι. Σε κάποιες περιπτώσεις, μάλιστα, όπως στην περιβόητη μάχη στον ποταμό Γιαρμούκ (636 μ.Χ.), με την ιστορική ήττα του στρατού τού Αυτοκράτορα Ηρακλείου από τους Άραβες, με την οποία οι Άραβες κέρδισαν τη Συρία, οι Χριστιανοί πολέμησαν στο πλευρό των Αράβων – ένεκα των αδικιών που υφίσταντο από την απομακρυσμένη Κωνσταντινούπολη, πράγμα που εκείνοι αναγνώρισαν με την παραχώρηση θρησκευτικής ελευθερίας στους Χριστιανούς, έστω κι αν αυτή εν καιρώ φαλκιδεύτηκε, για τους θρησκευτικο-πολιτικούς λόγους που περιέγραψα πριν.

Εμείς, δυστυχώς, παραμένουμε όχι μόνο άπραγοι, αλλά και ανίκανοι να εννοήσουμε το ιστορικό βάρος της απομείωσης στις μέρες μας, σε βαθμό εξαφάνισης, των Χριστιανών της Ανατολής στις από είκοσι αιώνες ιστορικές κοιτίδες τους. Η Ελληνική Πολιτεία, μπλεγμένη στις αντινομίες της από την ίδρυσή της, αλλά και στραμμένη με την πλάτη στην Ανατολή, λες και η Ελλάδα συγγενεύει με το Βέλγιο και την Ολλανδία, είναι ανίκανη, ίσως και ανίσχυρη, να δώσει ένα χέρι βοηθείας. Το πιο απογοητευτικό όμως είναι ότι και η Εκκλησία, δέσμια της ελλαδικής μας εσωστρέφειας, μοιάζει να μην αντιλαμβάνεται τη σημασία αυτής της καταστροφής. Δεν θα επεκταθώ. Προσώρας, μου αρκεί η ευαγγελική αισιοδοξία του Πατριάρχη της Ανατολής κ. Ιωάννη, ο οποίος, εν όψει των Χριστουγέννων του 2024 και μέσα στο χάος των αλλαγών στη χώρα του, τη Συρία, δήλωσε: «Ως Εκκλησία βαθιά ριζωμένη στη Μέση Ανατολή, θα εργαστούμε για να συνεχίσουμε την πορεία της στην υπηρεσία της ανθρωπότητας και στη διάδοση της ειρήνης και της αρμονίας μεταξύ των ανθρώπων σε μια χώρα που κυβερνάται από το νόμο και το έργο των δημοκρατικών θεσμών».11

Η Εκκλησία εγγυητής δημοκρατικών θεσμών σε χώρες που η Δημοκρατία μοιάζει με χίμαιρα; Η Εκκλησία εθναρχούσα, θα έλεγα με όρους που καταλαβαίνουμε καλύτερα. Ή ο επίσκοπος προστάτης της πατρίδας, όπως το λέει ο Μέγας Βασίλειος. Αφήνοντας το θέμα σε εκκρεμότητα, συνειδητοποιώντας και τη δική μου αδυναμία να απαντήσω στο ερώτημα τι δέον γενέσθαι, αισθάνομαι βαθύτερα αυτό που κάποτε σημείωνε ο Φώτης Κόντογλου, πονεμένο παιδί κι αυτός της Ανατολής: «Το πώς γεννήθηκα στα μέρη της Ασίας, τό ’χω για πράμα βλογημένο και δοξάζω τον Θεό για δαύτο. Μ’ όλα ταύτα, βρεθήκανε ανθρώποι κακοί και κακογεννημένοι, ψυχές φτωχές, να γυρίσουνε το καύχημά μου σε κατηγόρια. Θέλανε ν’ αρνηστώ τη μάννα μου την Ασία, σε καιρό που αυτοί θρεφόντανε από το πλούτος της καρδιάς μου και παίρνανε χαρά κ’ ελπίδα από τη φλέβα π’ ανάβλυζε από τη βαθειά ρίζα μου»12 – θυμηθείτε πώς οι Ελλαδίτες έλεγαν τους Μικρασιάτες «τουρκόσπορους», την ίδια στιγμή που αρδεύονταν η Ελλάδα πνευματικά από τον πολιτισμό των ανθρώπων αυτών.
Τουλάχιστον, στην αδυναμία μας να κάνουμε κάτι –αν και η «λογία» είναι αρχαία χριστιανική πρακτική, υποχρέωση απέναντι στους εμπερίστατους αδελφούς–, ας συνειδητοποιήσουμε έστω ότι με τους ανθρώπους αυτούς, με τους Χριστιανούς της Ανατολής, είμαστε μία Ποίμνη ενός Ποιμένος. Τα πάθη και τα σύγχρονα μαρτύριά τους είναι, πρέπει να είναι, και δικά μας.
Κωνσταντίνος Μπλάθρας

Σημειώσεις:
1. Όσους σκανδαλίζει η παρατήρηση, ας σκεφτούν την καθ’ ημέραν έναρξη του Όρθρου, όπου λέγονται το γνωστό «Σῶσον, Κύριε, τὸν λαόν σου, καὶ εὐλόγησον τὴν κληρονομίαν σου, νίκας τοῖς βασιλεῦσι κ.λπ.» και το τροπάριο «Ὁ ὑψωθεὶς ἐν τῷ Σταυρῷ ἑκουσίως, τῇ ἐπωνύμῳ σου καινῇ πολιτείᾳ, τοὺς οἰκτιρμούς σου δώρησαι, Χριστὲ ὁ Θεός, εὔφρανον ἐν τῇ δυνάμει σου τοὺς πιστοὺς βασιλεῖς ἡμῶν, νίκας χορηγῶν αὐτοῖς κατὰ τῶν πολεμίων, τὴν συμμαχίαν ἔχοιεν τὴν σήν, ὅπλον εἰρήνης, ἀήττητον τρόπαιον». Περιγράφεται εδώ σαφέστατα το ρωμαϊκό πολιτικό ιδεώδες, μάλιστα της εποχής του Ηρακλείου.
2. Οι Ανατολικές λεγόμενες Εκκλησίες αποσχίστηκαν από τον κύριο κορμό των Ορθοδόξων Εκκλησιών μετά τη Σύνοδο της Χαλκηδόνας, το 451 μ.Χ.
3. Καθόλου λάθος δεν διάβασε ο Σουλτάνος Μαχμούτ Β΄ την είδηση για την Ελληνική Επανάσταση, τον Μάρτιο του 1821, κηρύσσοντας σφαγές και διώξεις Χριστιανών –όχι μόνον Ελλήνων– καθ’ όλη την επικράτειά του. «Η Υψηλή Πύλη, φοβούμενη ότι οι Ελληνορθόδοξοι της Συρίας θα συμμετείχαν στην Ελληνική Επανάσταση, τους διέταξε να αφοπλιστούν. Στην Ιερουσαλήμ, ο ελληνικός χριστιανικός πληθυσμός της πόλης, ο οποίος εκτιμάται ότι αποτελούσε το 20% του συνόλου της πόλης, αναγκάστηκε από τις οθωμανικές αρχές να παραδώσει τα όπλα του, να φορέσει μαύρα και να βοηθήσει στη βελτίωση των οχυρώσεων της πόλης. Τα ελληνορθόδοξα προσκυνήματα, όπως το Μοναστήρι της Παναγίας του Μπαλαμάντ, που βρίσκεται νότια της πόλης της Τρίπολης στον Λίβανο, υπέστησαν επιθέσεις και βανδαλισμούς, που ανάγκασαν τους μοναχούς να τα εγκαταλείψουν μέχρι το 1830. Ούτε ο Ελληνορθόδοξος Πατριάρχης Αντιοχείας ήταν ασφαλής, καθώς δόθηκε εντολή να δολοφονηθεί, αλλά οι τοπικοί αξιωματούχοι δεν κατάφεραν να εκτελέσουν την εντολή» («Χριστιανική», φ. 1165, 20 Μαρτίου 2025).
4. Η φλόγα αυτή μεταδόθηκε μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο και στις Αποικίες, με τον αντι-αποικιακό Αγώνα, όπου, καθόλου τυχαίο, η Κύπρος έπαιξε ηγετικό ρόλο. Μακρινός απόηχος αυτής της πυρκαγιάς που άναψε το 1821 είναι και ο γιουγκοσλαβικός εμφύλιος και το κίνημα σήμερα των Κούρδων σε Τουρκία, Συρία, Ιράκ, Ιράν.
5. Εδώ θα πρέπει να προσθέσουμε και τον θύλακα των Συρο-Ορθοδόξων στο Τουρ-Αμπτίν, γύρω από τις πόλεις Μάρντιν και Μίντγιατ, περίπου στις παρυφές της αρχαίας Νινευΐ.
6. Στην Αντιόχεια, στον σεισμό του 2023, κατέρρευσε η Μητρόπολη (η παλιά Πατριαρχική Καθέδρα) των Αγίων Αποστόλων Πέτρου και Παύλου, και μέχρι σήμερα, κατά την παλιά οθωμανική πρακτική, δεν έχει εκδοθεί οικοδομική άδεια εκ νέου ανέγερσής της.
7. «Ο συνεχιζόμενος πόλεμος στη Σουέιντα (Συρία) είναι πόλεμος αφανισμού» (Μητροπολίτης Βόσρας, «Χριστιανική», φ. 1172, 24 Ιουλίου 2025).
8. «Χαίρε Αίγυπτε πιστή, χαίρε Λιβύη οσία, χαίρε Θηβαΐς εκλεκτή, χαίρε πας τόπος και πόλις και χώρα, η τους πολίτας θρέψασα, της Βασιλείας των ουρανών» (Στιχηρό του εσπερινού του Σαββάτου της Τυρινής).
9. «Χριστιανική», φ. 1171, 26 Ιουνίου 20025.
10. «Χριστιανική», φ. 1160, 9 Ιανουαρίου 20025.
11. «Χριστιανική», φ. 1159, 12 Δεκεμβρίου 20024.
12. Φώτη Κόντογλου, Το Αϊβαλί η πατρίδα μου, εκδ. «Αστήρ», Αθήναι 1962, σ. 9.

Απόσπασμα από την εισήγηση «Οι Χριστιανοί της Ανατολής», στην εκδήλωση του «Αντιφώνου» με θέμα «Σύγχρονοι διωγμοί των Χριστιανών», στο πλαίσιο της «Έκθεσης Χριστιανικού Βιβλίου», στο Ξενοδοχείο «Κάραβελ», στις 8 Μαρτίου 2026. Η φωτογραφία του Πατριαρχεἰου Αντιοχείας από τη Δαμασκό.  

Ὁ σταυρικός δρόμος ἀντίστασης στὴν τυραννία τῆς ἀδιαφορίας

Ὁ σταυρικός δρόμος ἀντίστασης στὴν τυραννία τῆς ἀδιαφορίας

“Πρέπει να κάνεις και συ κάτι”…

Στὸ σημερινὸ Εὐαγγέλίο τῆς Σταυροπροσκυνήσεως (Μαρκ. η΄, 34 – θ΄1) ἀναδεικνύεται ἡ προτροπὴ τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ πρὸς ὅσους θέλουν νὰ Τὸν ἀκολουθήσουν, νὰ σηκώσουν ὁ καθένας τὸ σταυρὸ ποὺ τοῦ ἀναλογεῖ καὶ μὲ κριτήριο τὰ τάλαντα ποὺ τοῦ ἔχει χαρίσει ὁ Θεός. Αὐτὸ εἶναι τὸ μέτρο τῶν δυνατοτήτων τοῦ καθενός, ποὺ δὲν εἶναι ὅμοιες για ὅλους.

Τί σημαίνει αὐτό: “Ἀπαρνησάσθω ἑαυτὸν”, ἀκόμα καὶ μὲ ἀπώλεια τῆς ψυχῆς γιὰ χάρη τοῦ Χριστοῦ καὶ τοῦ Εὐαγγελίου Του.

Ζοῦμε, λοιπόν, μὲ ὁδηγὸ τὸν Χριστὸ καὶ τὸ Εὐαγγέλιο, μὲ κάθε τίμημα. “Τί γὰρ ὠφελήσει ἄνθρωπον ἐὰν κερδήσῃ τὸν κόσμον ὅλον, καὶ ζημιωθῇ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ; ἢ τί δώσει ἄνθρωπος ἀντάλλαγμα τῆς ψυχῆς αὐτοῦ;”

Κι ὄχι μόνο ζοῦμε καὶ πράττουμε κατὰ Χριστόν:

Ὁμολογοῦμε Χριστὸ χωρὶς δισταγμὸ σὲ κάθε περίσταση, ἀφοῦ ὁ Λόγος τοῦ Θεοῦ εἶναι πάντα ζωντανὸς καὶ ἐπίκαιρος.

Στὸ δρομο αὐτὸ ἔχουν κινηθεῖ ἀπὸ τὴν ἵδρυσή τους ἡ ΧΔ καὶ ἡ “Χριστιανικἠ”. Ἐκπέμποντας πολιτικὸ λόγο μὲ σημεῖο ἀναφορᾶς τὸ κοινωνικὸ μήνυημα τοῦ Εὐαγγγελίου. Χωρὶς “ἐκπτώσεις” καὶ ὑπεκφυγές. Μακριὰ ἀπὸ τὶς ὅποιες ἐκδοχὲς τοῦ προσχηματικοῦ καὶ ἐπιλεκτκοῦ “Χριστιανισμοῦ”, μὲ ὁποιοδήποτε “πρόσημο”. Ἀκόμα καὶ ὅταν ἔχουμε κάνει ἐνδεδομένως λάθος, ποτὲ δὲν ντραπήκαμε νὰ τοποθετηθοῦμε μὲ πρωταρχικὸ σημεῖο ἀναφορᾶς τὸ Εὐαγγέλιο σὲ σχέση μὲ τὴ μελέτη καὶ ἐπίλυση τῶν κοινωνικῶν προβλημάτων. Κι αὐτὸ εἶχε πολλαπλὸ τίμημα. Τὸ ὁποῖο ἀναλαμβάνουμε καὶ προχωροῦμε μὲ τὴ βοήθεια τοῦ Θεοῦ.

Ἐπιπροσθέτως, γιὰ μᾶς ὁ πολιτικὸς ἀγώνας εἶναι μορφὴ διακονίας τῶν συνανθρώπων μας ὅπου γῆς καὶ ὄχι μέσο πορισμοῦ ὑλικοῦ ἢ .ἄλλου ἰδιοτελοῦς ὀφέλους γιὰ τὰ στελέχη μας.

Αὐτά, γιὰ ὅποιον πραγματικὰ θέλει νὰ κάνει κάτι καὶ ν’ άντισταθεῖ στὴν τυραννία τῆς ἀδιαφορίας ποὺ βιώνουμε.

Ἡ ὁποία εἶναι πολὺ πιὸ καταθλιπτικὴ καὶ ἐπκίνδυνη ἀπὸ δικτατορίες ὅπως τῶν Συνταγματαρχῶν ποὺ ἁλώνουν καὶ ἔλέγχουν τοὺς μηχανισμοὺς διακυβέρνησης τῆς χώρας, διότι ἔχει εἰσχωρήσει καὶ ἁλώσει καρδιὲς καὶ ψυχές.

Αὐτὸ τὸ σημείωμα τὸ θέτουμε προλογικὰ καὶ συμπληρωματικὰ τοῦ σχολίου τῆς ἐφημαείδας μας ποὺ κυκλοφόρησε τὴν Πέμπτη 12 Μαρτίου. (Στήλη τα του Καίσαρος) Στὴ φωτο ἀντιπροσωπευτικὸ ἔργο μὲ τὰ “ἀνθρωπάκια” τοῦ Γιάννη Γαΐτη.

ΓΖ

Ἡ ἀντίσταση στὴν τυραννία τῆς ἀδιαφορίας. «Πρέπει νὰ κάνεις κι ἐσὺ κάτι. Τὸ ζητάει ἡ ὥρα»

Ὁ κ. Δημήτρης Ἀποστολίδης, στὰ «Βυζαντινὰ Ὑστερόγραφα», προχωρᾶ καὶ σὲ ἄλλες ἐνδιαφέρουσες διαπιστώσεις (πέρα ἀπὸ τὴν ἄποψη ὅτι ὁ «τύραννος» γιὰ τὸν ὁποῖο κάνει λόγο ὁ Ἀκάθιστος Ὕμνος εἶναι ὁ Φωκᾶς) καὶ γιὰ τὶς σύγχρονες ὄψεις τῆς τυραννίας: «Ζοῦμε στὴν τυραννία τῆς ἀδιαφορίας κι αὐτὸ τὸ νιώθουν πολὺ καλὰ οἱ λιγοστοὶ ποὺ νοιάζονται γιά ὅ,τι ὑπάρχει ἔξω καὶ πέρα ἀπ’ τὸ σπίτι τους. Ἀγωνίζονται, πασχίζουν, ὀνειρεύονται μὰ βρίσκουν πόρτες κλειστές. Ὅλα, μὰ ὅλα, λειτουργοῦν μέσα στὴ βιομηχανία τῆς ἀδιαφορίας. Ἀδιάφοροι στὸν ἀνθρώπινο πόνο, ἀδιάφοροι στὸν συνάνθρωπο, ἀδιάφοροι στὴ γνώση, ἀδιάφοροι στὴν ἱστορία, ἀδιάφοροι στὸ πνεῦμα, ἀδιάφοροι στὴν ψυχή, ἀδιάφοροι σ’ ὅ,τι κοστίζει προσωπικά. Ἐνδιαφέρον εἶναι μονάχα αὐτὸ ποὺ μᾶς κάνει πλουσιότερους ἢ διασημότερους. Κάποιες ἐλάχιστες εὐγενικὲς καὶ ταπεινὲς ψυχὲς στρατευμένες στὸ καθῆκον καὶ στὴν ἀνιδιοτελῆ προσφορά, μᾶλλον δὲν εἶναι ἀρκετὲς γιὰ νὰ ζεσταθοῦν οἱ παγωμένες καρδιὲς τῶν ἀνθρώπων».
• Περιγράφεται ὁ νέος ἀνθρωπότυπος, ποὺ μὲ τρόπο μεθοδικὸ ἔχει ἐπιβάλει τὸ σύστημα τοῦ οἰκονομικοῦ νεοφιλελευθερισμοῦ γιὰ νὰ μακροημερεύσει, ὅπως ἔχουμε ἀναδείξει σὲ προηγούμενα φύλλα. Στὰ πλαίσια τῆς λειτουργίας τῶν ἀγορῶν ὡς νέας θεότητας καὶ «βαρβάρου θρησκείας».
• Ἀξίζει νὰ παραθέσουμε ὁρισμένα στοιχεῖα παραπάνω σὲ σχέση μὲ τὴ μνεία ποὺ ἔκανε ἡ στήλη στὸ προηγούμενο φύλλο γιὰ τὴν Ἰουλία Μπίμπα, τὴν ἡρωίδα τῆς Ἀντίστασης ποὺ ἐκτελέστηκε ἀπὸ τοὺς Γερμανοὺς κατακτητὲς στὶς 26 Φεβρουαρίου 1943: Μὲ βαθιὰ χριστιανικὴ πίστη, ἐργαζόταν γιὰ τὸν ἐπιούσιο ὡς παραδουλεύτρα στὴν Ἀθήνα, καὶ στὸν ἐλεύθερο χρόνο της ἦταν κατηχήτρια. Παντρεμένη, μὲ σύζυγο ἐκ γενετῆς τυφλό.
• Ἄνθρωπος τῆς προσφορᾶς, στὴν ἐπιστολή της ποὺ παραθέσαμε στὸ προηγούμενο φύλλο, ἑρμήνευσε τὴ συμμετοχή της στὴν Ἀντίσταση ἀπὸ μιὰ ἐσωτερικὴ παρόρμηση: «Κάτι μέσα μου μ’ ἔτρωγε. Κάτι μοῦ ’λεγε ΄Πρέπει νὰ κάνεις κι ἐσὺ κάτι. Τὸ ζητάει ἡ ὥρα’ ». Ἡ ἴδια παρόρμηση ὤθησε τὸν Μανώλη Γλέζο καὶ τὸν Λάκη Σάντα νὰ κατεβάσουν τὴ γερμανικὴ σημαία. Μποροῦμε νὰ ποῦμε ὅτι στὴ βάση αὐτοῦ τοῦ συμπνευματισμοῦ, χωρὶς νὰ γνωρίζονται, ἐνέπνευσαν τὴν Ἰουλία, ὅπως ἡ ἴδια γράφει.
• Τὸ πνευματικὸ αὐτὸ κάλεσμα εἶναι καὶ σήμερα φωνὴ ἀντίστασης στὴν «τυραννία τῆς ἀδιαφορίας», χάρη στὴν ὁποία ἐπιπλέουν καὶ τὸ ὑποτελὲς καὶ φαῦλο πολιτικὸ σύστημα καὶ οἱ ξένοι ἐπικυρίαρχοι. Καὶ ἀπευθύνεται στὸν καθένα ἀπὸ ἐμᾶς.
• Ἡ ΧΔ καὶ ἡ «Χ» στηρίζονται σὲ κείνους τοὺς λιγοστοὺς ποὺ νοιάζονται γιὰ ὅ,τι ὑπάρχει ἔξω καὶ πέρα ἀπ’ τὸ σπίτι τους, στὰ πλαίσια τῆς δεύτερης μεγάλης ἐντολῆς: «Ἀγάπα τὸν πλησίον σου ὡς σεαυτόν».
• Ὅσους ἀνταποκρίνονται στὸ πνευματικὸ κάλεσμα ποὺ νοιώθει κάθε πραγματικὸς Χριστιανός, ὅπως ἡ Ἰουλία Μπίμπα, ὅταν ὁ πλησίον εἶναι ἐμπερίστατος, ὅταν ὑπάρχουν ἀδικία, ἀνελευθερία καὶ πόλεμοι: «Πρέπει νὰ κάνεις κι ἐσὺ κάτι».

Μαρίνος Ἀντύπας: Ὁ ἐπαναστάτης τῆς ἀγάπης

Μαρίνος Ἀντύπας: Ὁ ἐπαναστάτης τῆς ἀγάπης

119 χρόνια ἔκλεισαν ἀπὸ τὴ δολοφονία τοῦ Μαρίνου Ἀντύπα στὸν Πυργετὸ τῆς Θεσσαλίας στὶς 8 Μαρτίου 1907 ἀπὸ ἀνθρώπους τῶν τσιφλικάδων. Ὁ Μαρίνος Ἀντύπας δὲν περιορίστηκε νὰ ἀπευθύνει τὸ προσκλητήριο γιὰ τὴν ἀνατροπὴ τοῦ φαύλου καθεστῶτος, «ὅπερ καταστρέφει τὸν ἄνθρωπον καὶ τὸν ἐξομοιώνει μὲ θηρίον».
• Πῆγε ὁ ἴδιος ἐπιτόπου καὶ ἔκανε πράξη τὶς θεωρίες του γιὰ τὴ βελτίωση τῆς ποιότητας ζωῆς καὶ τὴ διασφάλιση τῶν δικαιωμάτων τῶν ἀγροτῶν, δίνοντας γι’ αὐτὸ τὴ ζωή του.
• Ἡ ἀνατροπὴ ποὺ ἐπεδίωκε θὰ ἐπερχόταν «διὰ τῆς μεγάλης ἠθικῆς ἐπαναστάσεως».
• Ἐπιβεβαιώνοντας τὴ θέση τῆς ΧΔ σύμφωνα μὲ τὴν ὁποία τὸ πρόβλημα τοῦ ἀνθρώπου εἶναι πρωτίστως πνευματικό.
• Κι ὅτι μιὰ κοινωνία ἐλεύθερη καὶ δίκαιη μπορεῖ νὰ βασιστεῖ μόνο στὴν ἐπανάσταση τῆς ἀγάπης καὶ ὄχι σὲ λογικὲς ἐθνικιστικοῦ ἢ ταξικοῦ μίσους, οὔτε στὴν ἀσυδοσία τῆς πλεονεξίας.
• Γράφει ὁ Μαρίνος Ἀντύπας στὸ τελευταῖο ἄρθρο του πρὶν δολοφονηθεῖ:
• «Ὁ Σοσιαλισμὸς εἶναι αὐτὴ ἡ ἀλήθεια, αὐτὴ ἡ δικαιοσύνη, καὶ ὅτι ὁ διδάξας τοῦτον εἶναι ὁ Χριστὸς καὶ ὅτι ὁλόκληρος ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ ἐμπεριέχεται, τοῦτο εἶναι ἀναμφισβήτητον…».
• Σημεῖο ἀναφορᾶς τοῦ ὁράματος τοῦ Μαρίνου Ἀντύπα γιὰ κοινωνικὴ δικαιοσύνη ἦταν τὸ κοινωνικὸ μήνυμα τοῦ Εὐαγγελίου, γεγονὸς ποὺ τὸν κατατάσσει στοὺς πρωτεργάτες τοῦ Χριστιανικοῦ Κοινωνισμοῦ στὴν Ἑλλάδα.

Χριστιανική 12 Μαρτίου 2026. Στήλη Τα του Καίσαρος.

Χαῖρε τύραννον ἀπάνθρωπον έκβαλοῦσα τῆς ἀρχῆς

Χαῖρε τύραννον ἀπάνθρωπον έκβαλοῦσα τῆς ἀρχῆς

Ἡ μνεία αὐτὴ τῆς β΄στάσης τῶν Χαιρετισμῶν τῆς Θεοτόκου, ποὺ ἀκούστηκε στὶς ἐκκλησίες μας τὴν περασμένη Παρασκευή, λογίζεται συνήθως ὅτι ἀναφέρεται στὸν Πονηρό, ἡ τυραννία τοῦ ὁποίου ἀνατράπηκε ἀπὸ τὸν Χριστό. Ἔχει ὅμως διατυπωθεῖ καὶ ἡ ἐνδιαφέρουσα ἄποψη ὅτι «Ἴσως ὅμως πιὸ κοντὰ στὴν πραγματικότητα νὰ βρίσκονται αὐτοὶ ποὺ προσεγγίζουν «τόν ἀπάνθρωπο τύραννο» μὲ ὅρους πολιτικούς» (Δημήτρης Ἀποστολίδης, «Βυζαντινὰ Ὑστερόγραφα»). Δὲν γνωρίζουμε τὸν συγγραφέα τοῦ Ἀκαθίστου Ὕμνου, ἀλλὰ εἶναι δεδομένο ὅτι γράφτηκε ἀπὸ τὰ χρόνια τοῦ αὐτοκράτορα Ἡρακλείου (610-642 μ.Χ.) καὶ μετά. Καὶ ὅτι ὡς «τύραννος» νοεῖται ὁ προκάτοχός του Φωκᾶς (602-610 μ.Χ.).
• Ὁ Φωκᾶς ἀξιοποίησε τὴ δυσαρέσκεια λαοῦ καὶ στρατοῦ ἀπὸ τοὺς συνεχεῖς πολέμους καὶ τὴ βαρειὰ φορολογία ποὺ αὐτοὶ συνεπάγονταν, ἀνέτρεψε τὸν αὐτοκράτορα Μαυρίκιο (592-602 μ.Χ.) καὶ τὸν κατέσφαξε μαζὶ μὲ τὴν πολυμελῆ οἰκογένειά του. Ἀποδείχθηκε τόσο ἀνάξιος, ὅσο καὶ τυραννικός, ἐπιδιδόμενος σὲ διώξεις ὅσων ὑποψιαζόταν γιὰ ἀντιπάλους του καὶ σὲ πολλαπλὲς φρικαλεότητες, ὅπως ἡ σφαγὴ τριῶν χιλιάδων ἀνθρώπων ἐπειδὴ ἀκούστηκε εἰρωνικὸ σύνθημα σὲ βάρος του στὸν Ἱππόδρομο. Οἱ Ἀβαρο-σλάβοι ἀπὸ τὸ βορρᾶ καὶ οἱ Πέρσες ἀπὸ τὰ ἀνατολικὰ εἰσέβαλαν στὴν αὐτοκρατορία.
• Ὁ ἴδιος ὁ γαμπρὸς τοῦ Φωκᾶ Πρίσκος συνέργησε γιὰ τὴν ἀνατροπή του, ποὺ εἶχε ὡς ἀποτέλεσμα τὴν ἀντικατάστασή του ἀπὸ τὸν Ἡράκλειο. Ὁ ὁποῖος ἀνέλαβε νὰ ἀντιμετωπίσει τὴ διάλυση ποὺ εἶχε προκαλέσει τὸ καθεστὼς Φωκᾶ. Κατὰ τὴ διάρκεια τῶν ἐκστρατειῶν τοῦ Ἡρακλείου κατὰ τῶν Περσῶν, ποὺ εἶχαν καταλάβει Συρία, Παλαιστίνη καὶ Αἴγυπτο, οἱ Ἄβαροι πολιόρκησαν τὴν Κωνσταντινούπολη.
• Μὲ τὸ ἐπεισόδιο αὐτὸ συνδέεται ὁ Ἀκάθιστος Ὕμνος, μὲ τὰ εὐχαριστήρια στὴν Παναγία γιὰ τὴ σωτηρία τῆς Πόλης.
• Καὶ στὸν ὄρθρο τῆς Μεγάλης Δευτέρας, ὅπως καὶ σὲ πολλὲς ἄλλες περιπτώσεις ποὺ ἔχουμε κατὰ καιροὺς ἀναδείξει, ὑπάρχουν εὐκαιρίες ποὺ θὰ ἀκούσουμε τὸν ἱερὸ ὑμνογράφο νὰ καταδικάζει τὴν τυραννικὴ ἐξουσία, ὡς χαρακτηριστικὸ τῆς παγανιστικῆς τάξης πραγμάτων, ἡ ὁποία εἶναι ἐντελῶς ἀντίθετη μὲ τὴ χριστιανικὴ διδασκαλία: «Τάξεως ἔμπαλιν ὑμῖν, ἐθνικῆς ἔστω τὸ κράτος ὁμογενῶν· οὐ κλῆρος γὰρ ἐμός, τυραννὶς δὲ γνώμῃ αὐθαίρετος·…».
• Κατὰ συνέπεια, ἡ ἀντίθεση στὴν τυραννία, πέρα ἀπὸ πολιτικὴ ἐπιλογή, εἶναι καὶ ὑποχρέωση ποὺ πηγάζει ἀπὸ τὸν πυρήνα τῆς πίστης τοῦ κάθε Χριστιανοῦ.

Χριστιανική 12.3.2025. Στἠλη τα του Καίσαρος

Νηστεύσωμεν καὶ πνευματικῶς

Νηστεύσωμεν καὶ πνευματικῶς

Απανωτές εκπλήξεις περιμένουν τον πιστό στο πρώτο τροπάριο του Εσπερινού της πρώτης Προηγιασμένης τής Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Σ’ αυτό, όπως θα δούμε, η έμφαση δίνεται στο «πνευματικῶς» της νηστείας (θυμίζοντας τη ρήση του Ρώσου στοχαστή Νικολάι Μπερντιάεφ ότι η φροντίδα για το ψωμί μου είναι υλικό ζήτημα, η φροντίδα όμως για το ψωμί του συνανθρώπου μου είναι πνευματικό ζήτημα — προσωπικά, δεν αποκλείουμε να εμπνεύστηκε ο Μπερντιάεφ τη φράση του αυτή από το συγκεκριμένο τροπάριο…).

Το τροπάριο είναι βασισμένο σε απόσπασμα από τον προφήτη Ησαΐα το οποίο αναφέρεται στη νηστεία (Ησ. 58:3-12). Πρόκειται για ένα εκπληκτικό κείμενο, που σε λίγες γραμμές και με απλά, αλλά πολύ δυνατά, πολύ μεγάλης λογοτεχνικής έντασης λόγια, αποκαλύπτει πώς μέσα στο σκοτάδι της ζωής σου ανατέλλει για σένα το φως και πώς το σκότος μεταβάλλεται σε λαμπρότητα μεσημεριού… («τότε ἀνατελεῖ ἐν τῷ σκότει τὸ φῶς σου, καὶ τὸ σκότος σου ὡς μεσημβρία», Ησ. 58:10).

Το τροπάριο έχει ως εξής:

«Νηστεύοντες, ἀδελφοί, σωματικῶς, νηστεύσωμεν καὶ πνευματικῶς· λύσωμεν πάντα σύνδεσμον ἀδικίας· διαρρήξωμεν στραγγαλιὰς βιαίων συναλλαγμάτων· πᾶσαν συγγραφὴν ἄδικον διασπάσωμεν· δώσωμεν πεινῶσιν ἄρτον καὶ πτωχοὺς ἀστέγους εἰσαγάγωμεν εἰς οἴκους, ἵνα λάβωμεν παρὰ Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ τὸ μέγα ἔλεος».

Αν εξαιρέσουμε την αρχή και το τέλος του τροπαρίου, όλο το υπόλοιπο είναι σταθερά προσανατολισμένο (σχεδόν αντιγράφει) το απόσπασμα Ησ. 58:6-7: «οὐχὶ τοιαύτην νηστείαν ἐγὼ ἐξελεξάμην, λέγει Κύριος, ἀλλὰ λύε πάντα σύνδεσμον ἀδικίας, διάλυε στραγγαλιὰς βιαίων συναλλαγμάτων, […] καὶ πᾶσαν συγγραφὴν ἄδικον διάσπα· διάθρυπτε πεινῶντι τὸν ἄρτον σου καὶ πτωχοὺς ἀστέγους εἴσαγε εἰς τὸν οἶκόν σου […]».

Οι προτάσεις του τροπαρίου «διαρρήξωμεν στραγγαλιὰς βιαίων συναλλαγμάτων· πᾶσαν συγγραφὴν ἄδικον διασπάσωμεν» έχουν να κάνουν (όπως και στον Ησαΐα) με οικονομικές συναλλαγές/συμφωνίες (!!!). Έτσι, η φράση «στραγγαλιὰς βιαίων συναλλαγμάτων» έχει να κάνει με περίπλοκους/πολύπλοκους όρους σε συναλλαγές που έγιναν διά της βίας / διά εκβιασμού, ενώ «πᾶσα συγγραφὴ ἄδικος» είναι κάθε άδικη έγγραφη συμφωνία.

Η απόδοση λοιπόν του τροπαρίου θα μπορούσε να είναι η εξής:

«Νηστεύοντας, αδελφοί, σωματικά, ας νηστέψουμε και πνευματικά: ας λύσουμε κάθε (σύν)δεσμο με την αδικία· ας ακυρώσουμε τους περίπλοκους (άρα πονηρούς) όρους συναλλαγών οι οποίες αποσπάστηκαν με τη βία· ας σκίσουμε κάθε άδικη έγγραφη συμφωνία· ας δώσουμε ψωμί σε όσους πεινούν και ας βάλουμε στα σπίτια (μας) ξεσπιτωμένους φτωχούς, ώστε να λάβουμε από τον Χριστό τον Θεό μας το μεγάλο ( = πλούσιο) έλεος».

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ 12 ΜΑΡΤΙΟΥ 2026.
ΣΤΗΛΗ ΓΛΩΣΣΙΚΑ ΤΗΣ ΛΑΤΡΕΙΑΣ Γράφει ο Ανδρέας Μοράτος

Η κοινωνία απαιτεί αλήθεια και δικαιοσύνη

Η κοινωνία απαιτεί αλήθεια και δικαιοσύνη

  • ΤΡΊΑ ΧΡOΝΙΑ ΜΕΤΑ TO ΔΥΣΤΥΧΗΜΑ ΣΤΑ ΤΕΜΠΗ

    Του Ηρακλή Κανακάκη

Ο σιδηρόδρομος διαχρονικά υφίσταται απαξίωση και υποβάθμιση. Τα αίτια της εγκατάλειψής του βρίσκονται στο γεγονός ότι ένας δημόσιος, ασφαλής και γρήγορος σιδηρόδρομος αντιστρατεύεται μεγάλα ιδιωτικά συμφέροντα, τα οποία έχουν σχέση με την αυτοκινητοβιομηχανία. Με τις κατασκευαστικές εταιρείες που φτιάχνουν αυτοκινητόδρομους και αερογέφυρες. Με τους μεγαλοεργολάβους των διοδίων, διότι δεν πληρώνουν διόδια. Με τις εταιρείες διύλισης και εμπορίας καυσίμων, διότι καταναλώνει ηλεκτρική ενέργεια.
Στα δομικά προβλήματα του σιδηροδρόμου είναι η κακοδιοίκηση, η αδιαφάνεια και η διαφθορά, οι πελατειακοί διορισμοί σε θέσεις ευθύνης, η υποχρηματοδότηση, η ανορθολογική κατανομή του προσωπικού, η ελλιπής εκπαίδευση των εργαζομένων του, η χαμηλή προτεραιότητα στις σιδηροδρομικές μεταφορές.
Η κατρακύλα ξεκίνησε το 2010, όταν έφυγαν από τον ΟΣΕ 1.500 σιδηροδρομικοί, και επιταχύνθηκε όταν δρομολογήθηκε η ιδιωτικοποίησή του. Για το σκοπό αυτό επιβλήθηκε η διάσπασή του σε διαχειριστή δικτύου (ΕΡΓΟΣΕ) και σε πάροχο υπηρεσιών σιδηροδρομικών μεταφορών (ΤΡΑΙΝΟΣΕ). Η ΤΡΑΙΝΟΣΕ ξεπουλήθηκε, κυριολεκτικά, το 2017 στην ελεγχόμενη από το ιταλικό Δημόσιο εταιρεία σιδηροδρόμων και μετονομάστηκε σε Hellenic Train. Προτεραιότητά της έχει το κέρδος και όχι την παροχή ασφαλών και ολοκληρωμένων υπηρεσιών.
Σήμερα, έχουμε μικρότερο σιδηροδρομικό δίκτυο απ’ αυτό που είχε η Ελλάδα στα τέλη του 19ο αιώνα.

Το προαναγγελθέν έγκλημα

Το δυστύχημα των Τεμπών, που έχει καταγραφεί στο κοινωνικό υποσυνείδητο ως έγκλημα, ήταν θέμα χρόνου να συμβεί. Όλες οι πτυχές και τα αίτια του εγκλήματος είχαν προαναγγελθεί έγκαιρα από τους εμπλεκόμενους: τις συνδικαλιστικές οργανώσεις, τη Γενική Διεύθυνση του Υπουργείου Μεταφορών και Υποδομών, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Ο αρμόδιος Υπουργός Κώστας Καραμανλής ήταν ενήμερος, με κάθε λεπτομέρεια, ότι ήταν θέμα χρόνου μια «στραβή» με απρόβλεπτες τραγικές συνέπειες. Και όχι μόνο δεν έπραξε όσα όφειλε, αλλά κούνησε και το δάκτυλο στη Βουλή.
Οκτώ μέρες πριν την τραγωδία των Τεμπών, απαντώντας σε επερώτηση του βουλευτή Μαγνησίας Αλέξανδρου Μεϊκόπουλου, τον κατακεραύνωνε: «Είναι ντροπή, και ντρέπομαι που θέτετε θέματα ασφάλειας. Θα ήθελα να ανακαλέσετε αμέσως. Είναι ντροπή. Όταν σας εξήγησα και σας το ξαναλέω: Διασφαλίζουμε την ασφάλεια…».
Ο ίδιος, ενεργώντας ανεύθυνα και ξεδιάντροπα, απαξίωνε ανακοινώσεις, υπομνήματα, αναφορές που ζητούσαν άμεση πρόσληψη μόνιμου προσωπικού στην ΕΡΓΟΣΕ και στην Hellenic Train. Το πετσοκομμένο, στα μνημονιακά χρόνια, οργανόγραμμα του ΟΣΕ προβλέπει 2.100 θέσεις. Το 2018 οι εργαζόμενοι ήταν 1.122 μόνιμοι και 244 με ατομικές συμβάσεις (μπλοκάκια). Επί Ν.Δ. μειώθηκαν στους 745 και προσπαθούσαν να καλύψουν κενά με κομματικές μετατάξεις, όπως ήταν του μοιραίου σταθμάρχη, και με εξωτερικούς συνεργάτες 6μηνης διάρκειας (μπλοκάκια).
Ζητούσαν, επίσης, εκπαίδευση του προσωπικού στον ασφαλή τρόπο εκτέλεσης της εργασίας τους. Σωστή συντήρηση και επισκευή του τροχαίου υλικού και της γραμμής, για να σταματήσουν οι εκτροχιασμοί, οι συχνές βλάβες, οι μονοδρομήσεις και οι καθυστερήσεις στα δρομολόγια. Ολοκλήρωση των έργων υποδομής και ασφαλούς λειτουργίας του σιδηροδρομικού δικτύου.
Οι εκκλήσεις εστίαζαν στην πλήρη απουσία συστημάτων ασφάλειας: Μη λειτουργία φωτοσημάτων και της τηλεδιοίκησης, μετά την πυρκαγιά, τον Ιούλιο του 2019, στην περιοχή της Ζάχαρης Λάρισας. Μη λειτουργία του συστήματος αυτόματης πέδησης ETCS, όταν ο συρμός παραβεί τον κανονισμό ασφάλειας. Συντόμευση ολοκλήρωσης της Σύμβασης 717/2014.
Όπως προκύπτει από τα επίσημα στοιχεία, μέχρι τον Ιούλιο του 2019 είχαν ολοκληρωθεί οι προβλεπόμενες διαδικασίες, για να υπογραφεί η συμπληρωματική Σύμβαση από τον Ιούλιο του 2019 μέχρι το Μάιο του 2021.

Τρία χρόνια μετά

Σ’ ένα σιδηρόδρομο παρατημένο στη μοίρα του, βρίσκουν τραγικό θάνατο, το βράδυ 28-2-2023, 57 άνθρωποι και δεκάδες τραυματίζονται. Οι περισσότεροι είναι νέα παιδιά, φοιτητές που επιστρέφουν στη Θεσσαλονίκη, άλλοι μετά τις διακοπές του α΄ 6μήνου και άλλοι από το καρναβάλι της Πάτρας.

Εάν η σύγκρουση γινόταν δευτερόλεπτα πριν, μέσα στις παρακείμενες σιδηροδρομικές σήραγγες, δεν θα υπήρχε επιζών από τους 351 επιβάτες και πλήρωμα, από την άνευ προηγουμένου παραμόρφωση όλων των βαγονιών, από την υψηλή θερμοκρασία και την αποπνικτική ατμόσφαιρα.
Το έγκλημα των Τεμπών έφερε πόνο αβάστακτο, θλίψη ανείπωτη. Συνοδεύτηκε όμως και με μια απίστευτη αποκάλυψη ασυδοσίας, διαφθοράς και πλήρους εγκατάλειψης και ακαταλληλότητας των Σιδηροδρόμων Ελλάδας και ενός μοντέλου διοίκησης που περιγράφεται με τη λέξη μπάχαλο, με δύο μείζονα προβλήματα: το ένα είναι η εφαρμογή αυτών που γράφονται στα χαρτιά και το δεύτερο οι έλεγχοι.
Η δίκη θα διεξαχθεί στη Λάρισα, στις 23 Μαρτίου. Στη λίστα των κατηγορουμένων βρίσκονται 36 άτομα – ανάμεσά τους ο μοιραίος σταθμάρχης, συνάδελφοί του, υψηλόβαθμα υπηρεσιακά στελέχη και κρατικοί αξιωματούχοι. Το σημαντικότερο αδίκημα για το οποίο κατηγορούνται οι περισσότεροι είναι η διατάραξη της ασφάλειας του σιδηρόδρομου, που επισύρει κάθειρξη από 10 έτη έως ισόβια. Τα πολιτικά πρόσωπα, Κώστας Καραμανλής και Χρήστος Τριαντόπουλος, που από την πρώτη στιγμή προστατεύθηκαν από την κυβερνητική πλειοψηφία, διώκονται για παράβαση καθήκοντος.
Τρία χρόνια μετά και η κοινωνία δεν ξεχνά και δεν σταματά να απαιτεί αλήθεια και δικαιοσύνη. Δεν εμπιστεύεται, όμως, την Κυβέρνηση μειοψηφίας, γιατί πληθαίνουν οι ενδείξεις για οργανωμένη και καλά σχεδιασμένη συγκάλυψη. Δεν έχει καμία εμπιστοσύνη στην Κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη, που βαρύνεται με υποκλοπές, σκάνδαλα και φαινόμενα διαφθοράς, πρακτικές παρακράτους, αναξιοκρατία και ρουσφέτια, διώξεις από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, απαξίωση των θεσμών του Κοινοβουλίου, της Δικαιοσύνης, των Ανεξάρτητων Αρχών, της ίδιας της Εκτελεστικής Εξουσίας, η οποία ποτέ άλλοτε δεν είχε πέσει τόσο χαμηλά στα μάτια των πολιτών.
Οψόμεθα.

Χριστιανική 12 Μαρτίου 2026.

 

Η Διεθνής Ημέρα των Γυναικών: «Yπάρχουμε, ονειρευόμαστε, σκεφτόμαστε, εργαζόμαστε, αγαπάμε»

Η Διεθνής Ημέρα των Γυναικών: «Yπάρχουμε, ονειρευόμαστε, σκεφτόμαστε, εργαζόμαστε, αγαπάμε»

της Σοφίας Ακριβοπούλου

Μας θυμίζει ότι παρόλες τις δυσκολίες, ό,τι και αν γίνει, για τις γυναίκες ισχύει ότι «υπάρχουμε, ονειρευόμαστε, σκεφτόμαστε, εργαζόμαστε, αγαπάμε. Διεκδικούμε την αξιοπρέπεια στην προσωπική μας ζωή, στην κοινωνική ζωή, στην εργασία».
Δεν ήταν πάντα έτσι. Η ελευθερία σε όλες τις πιο πάνω εκφάνσεις της ζωής των γυναικών άρχισε να αναγνωρίζεται και να εκτιμάται τα τελευταία 100 χρόνια.
Μπαίνοντας και κατακτώντας πεδία εργασίας ανδρικά, αντιμετώπισε τέτοια βία σωματική και ψυχολογική, και επιπλέον, χάρη στην έξοδό της από το σπίτι, αποκαλύφθηκαν απάνθρωπες συμπεριφορές, που πριν θα έμεναν στο σκοτάδι.
Η έκταση του φαινομένου της βίας κατά των γυναικών ήταν τέτοια που οδήγησε σε μια στροφή σκέψης στο Δίκαιο των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Τα στοιχεία που συγκεντρώθηκαν ήταν τόσο πολλά, ώστε δεν πρόκειται για ατομική μεμονωμένη υπόθεση αλλά για εκτεταμένο κοινωνικό φαινόμενο. Έχει τις ρίζες του στις έμφυλες ανισότητες και διακρίσεις, που δημιουργούν προσκόμματα στην επίτευξη της ουσιαστικής ισότητας.
Το 1993 η Παγκόσμια Διάσκεψη για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα (World Conference on Human Rights), που πραγματοποιήθηκε στη Βιέννη 14-25 Ιουνίου 1993, με τη συμμετοχή 171 κρατών, διεθνών οργανισμών και ΜΚΟ, κατέληξε στη Διακήρυξη και Πρόγραμμα Δράσης της Βιέννης (Vienna Declaration and Programme of Action – VDPA).
Αναγνωρίστηκε ότι τα δικαιώματα των γυναικών και των κοριτσιών αποτελούν αναπόσπαστο, αδιαίρετο και αναφαίρετο τμήμα των καθολικών ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Κύρια σημεία της Διάσκεψης: Καταδικάστηκε η βία κατά των γυναικών σε όλες τις μορφές της – σωματική, σεξουαλική, ψυχολογική, εντός και εκτός οικογένειας, καθώς και σε καταστάσεις ένοπλων συγκρούσεων.
Αναγνωρίστηκε ότι οι παραβιάσεις των δικαιωμάτων των γυναικών σε καιρό πολέμου αποτελούν σοβαρές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου.
Ζητήθηκε η ενίσχυση του ρόλου της Επιτροπής για την Εξάλειψη των Διακρίσεων κατά των Γυναικών (CEDAW) και η καθολική κύρωση της Σύμβασης του 1979. Ενισχύθηκε η ιδέα για τη δημιουργία Ειδικής Εισηγήτριας για τη Βία κατά των Γυναικών, η οποία καθιερώθηκε το 1994.
Στη συνέχεια, με την 4η Παγκόσμια Διάσκεψη του Πεκίνου το 1995, τα ανθρώπινα δικαιώματα μορφοποιούνται ως κατάλογος που αρθρώνεται πάνω στη βάση της ζωής των γυναικών (δικαίωμα στην υγεία, την εκπαίδευση, τα αναπαραγωγικά δικαιώματα, και βεβαίως δικαίωμα σε μια ζωή χωρίς βία).
Η Εκστρατεία του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Καταπολέμηση της Βίας κατά των Γυναικών, συμπεριλαμβανομένης της Ενδοοικογενειακής Βίας (2006-2008), που ακολούθησε, αποκάλυψε την ανάγκη για ένα νομικά δεσμευτικό εργαλείο που θα αποτρέπει τη βία κατά των γυναικών, θα προστατεύει τα θύματα αυτής της βίας και θα τιμωρεί τους δράστες.
Αυτό οδήγησε στη Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Πρόληψη και Καταπολέμηση της Βίας κατά των Γυναικών και της Ενδοοικογενειακής Βίας (Σύμβαση Κωνσταντινούπολης), η οποία υπογράφηκε στις 11 Μαΐου 2011.
Είναι η πρώτη Σύμβαση που θέτει ξεκάθαρα νομικά κριτήρια για την τιμωρία των δραστών και το πλαίσιο για θετικά μέτρα πρόληψης της έμφυλης βίας και προστασίας των θυμάτων.
Η Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης βασίζεται στην αντίληψη ότι η βία κατά των γυναικών είναι μια μορφή βίας με βάση το φύλο, που διαπράττεται κατά των γυναικών επειδή είναι γυναίκες. Αποτελεί υποχρέωση του κράτους να την αντιμετωπίσει πλήρως σε όλες τις μορφές της και να λάβει μέτρα για την πρόληψη της βίας κατά των γυναικών, την προστασία των θυμάτων της και τη δίωξη των δραστών. Αν δεν το πράξει αυτό, θα καταστεί ευθύνη του κράτους. Η Σύμβαση δεν αφήνει καμία αμφιβολία. Δεν μπορεί να υπάρξει πραγματική ισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών εάν οι γυναίκες βιώνουν σε μεγάλη κλίμακα βία λόγω φύλου και οι κρατικές υπηρεσίες και θεσμοί κάνουν τα στραβά μάτια.
Η Σύμβαση
-Αναγνωρίζει τη βία κατά των γυναικών ως παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ως μορφή διάκρισης κατά των γυναικών.
– Βασίζεται σε μια θυματοκεντρική προσέγγιση.
-Προσφέρει πρακτικά εργαλεία για τη διασφάλιση της προστασίας των γυναικών και των κοριτσιών, την ασφάλεια και την ενδυνάμωσή τους.
-Διασυνδέει όλα τα παραπάνω με τον ευρύτερο στόχο της επίτευξης της ισότητας μεταξύ γυναικών και ανδρών.
-Έχει κατευθύνει πολλά κράτη στην προσπάθειά τους να βελτιώσουν τη νομοθεσία και τις πολιτικές τους, με σκοπό την αποτελεσματική πρόληψη και καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών.
Έως σήμερα, στις περισσότερες από τις 45 χώρες που συνυπογράφουν τη Σύμβαση της Κων/πολης έχουν γίνει βήματα προόδου με αλλαγές στις εθνικές νομοθεσίες διαφόρων χωρών, ώστε να συμβαδίζουν με τους όρους της Σύμβασης.
Ένα σημαντικό στοιχείο της Σύμβασης είναι ότι συνέβαλε στην ποινικοποίηση πράξεων που μέχρι τότε δεν θεωρούνταν ποινικά αδικήματα, όπως οι αναγκαστικοί γάμοι ανηλίκων, ο ακρωτηριασμός γεννητικών οργάνων ή η παρενοχλητική παρακολούθηση γυναικών (stalking). Ειδικά η εισαγωγή νομικών ρυθμίσεων για την τελευταία περίπτωση αποτελεί καινοτομία.
Τα καθημερινά περιστατικά βίας μάς δείχνουν ότι είμαστε στην κορυφή του παγόβουνου. Ας ελπίσουμε ότι θα γίνει πιο συνειδητή η ανάγκη για περισσότερο αξιοπρεπή συμπεριφορά προς τις γυναίκες.

ΤΟ BULLYING ΕΙΝΑΙ ΕΙΔΕΧΘΕΣ ΕΓΚΛΗΜΑ, ΟΧΙ “ΠΛΑΚΑ” Η “ΜΑΓΚΙΑ”…

ΤΟ BULLYING ΕΙΝΑΙ ΕΙΔΕΧΘΕΣ ΕΓΚΛΗΜΑ, ΟΧΙ “ΠΛΑΚΑ” Η “ΜΑΓΚΙΑ”…

Είναι πλέον κοινό μυστικό ότι τα σχολεία, κάποια σχολεία ή κάποιες τάξεις, για να μην γενικεύω, μαστίζονται από τη βία. Φαίνεται πως στα κεφάλια παιδιών και καθηγητών ξεσπάει το κύμα βίας και δυσανεκτικότητας που σαν πλημμυρίδα κοντεύει να πνίξει όλους μας. Η Σοφία Χρηστίδου, καθηγήτρια αγγλικών, εκπαιδευτικός 35 χρόνια, ήταν το πιο πρόσφατο, δυστυχώς όπως πάνε τα πράγματα, όχι το τελευταίο, θύμα αυτής της πνιγηρής πραγματικότητας. Μάταια είχε διαμαρτυρηθεί στη Διεύθυνση του σχολείου, στην Δευτεροβάθμια ή στο Υπουργείο. Στόχος του σκληρού εφηβικού μπούλιγκ, δεν άντεξε τελικά. Εν τω μεταξύ, απειλείται εμφύλιος μεταξύ καθηγητών και γονέων. Οι πρώτοι, κουρασμένοι πολλοί από αυτούς από την καθημερινή τους θητεία θηριοδαμαστή ανηλίκων, αναζητούν τον τρόπο που θα βάλει κάποιο όριο στις βίαιες «πλάκες» των μαθητών. Οι δεύτεροι, συνυπεύθυνοι της εκτροπής που οι 16ρηδες μεταφέρουν από το σπίτι στο σχολείο, απειλούν με μηνύσεις, αν θιγούν τα βλαστάρια τους. Μύλος! Ξέρω ότι τα αστυνομικού τύπου μέτρα πενιχρά αποτελέσματα έχουν στο εκρηκτικό ταπεραμέντο των παιδιών. Ξέρω επίσης ότι τα φαινόμενα σχολικής βίας είναι καθημερινά. Κακά τα ψέματα. Τούτα όλα φανερώνουν μια πρωταρχική έκπτωση. Από αξίες σεβασμού και ανθρωπιάς που τις έχουμε από καιρό στα αζήτητα. Ας εύρει ανάπαυση η μακαριστή Σοφία κι ας δούμε κάποτε με τρόμο το φρύδι του γκρεμού που βρεθήκαμε αίφνης.

Χριστιανική 12 Μαρτίου 2026. Σχόλιο τελευταίας σελίδας

Παραθέτουμε το κείμενο που μας έστειλε η Σοφία Παπανικολάου αφού είχε κλείσει η εφημερίδα.    

Details

Πέμπτη 12 Μαρτίου 2026-Φύλλο 1186 (1498)

Πέμπτη 12 Μαρτίου 2026-Φύλλο 1186 (1498)

Η ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΔΗΜOΚΡΑΤΙΑ ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ ΤΗΝ ΕΠΙΘΕΣΗ
Επιχείρηση γενοκτονίας
Κυκλοφορεῖ τὸ νέο φύλλο τῆς Πέμπτης 12ης Μαρτίου 2026 τῆς «ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ». Στὸ κύριο ἄρθρο τῆς ἐφημερίδας μὲ τὸν παραπάνω τίτλο, την ανακοίνωση της ΧΔ που καταδικάζει την επιδρομή ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν τονίζονται μεταξύ άλλων τα εξής:
«9.Το ελληνικό κράτος για άλλη μία φορά δεν τήρησε την πάγια θέση για προάσπιση του διεθνούς δικαίου, που είναι και η ασπίδα προστασίας μας απέναντι στον επεκτατισμό και στον αναθεωρητισμό εις βάρος της χώρας μας και της Κυπριακής Δημοκρατίας. Δεν πήρε αξιοπρεπή θέση έναντι της επίθεσης ενάντια στο ξένο κυρίαρχο κράτος του Ιράν. Αυτό δεν έχει να κάνει με την αρέσκειά μας απέναντι στο οποιοδήποτε (ισλαμικό, αστικό, μαρξιστικό κ.ο.κ.) καθεστώς κατισχύει εκεί. Έχει να κάνει με τον σεβασμό στην εθνική ανεξαρτησία του και το δικαίωμα του κάθε λαού να αποφασίζει πώς θα κυβερνηθεί. Αντίθετα, πολύ αξιοπρεπή και σωστή θέση πήρε η κυβέρνηση της Ισπανίας, με τον πρωθυπουργό Πέδρο Σάντσεθ».
Ολόκληρη η ανακοίνωση είναι ήδη αναρτημένη στην ιστοσελίδα μας

Ο ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΜΕ ΤΑ ΠΛΗΡΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Details

Η Χριστιανική Δημοκρατία καταδικάζει την επίθεση ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν

Η Χριστιανική Δημοκρατία καταδικάζει την επίθεση ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν

Με αφορμή τη συνεχιζόμενη επιδρομή ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν η Χριστιανική Δημοκρατία εξέδωσε την ακόλουθη ανακοίνωση:

1. Ως Χριστιανική Δημοκρατία, καταδικάζουμε απερίφραστα την επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν και ζητάμε να πάψει αμέσως κάθε πολεμική ενέργεια. Καλούμε την ελληνική κυβέρνηση να απέχει από οποιαδήποτε εχθροπραξία και συμμετοχή στον πόλεμο που απεργάζονται οι νέοι αδίστακτοι “παγκόσμιοι χωροφύλακες”. Να απαγορεύσει τη χρήση των αμερικανικών υποδομών στη χώρα μας για το σκοπό αυτό, σύμφωνα με το παράδειγμα της Ισπανίας. Τόσο για λόγους αξιακούς -που και θα αρκούσαν-όσο και για λόγους των εθνικών μας δικαίων.
2. Η θανάτωση του 86χρονου ανώτατου θρησκευτικού ηγέτη της “Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν” Αλί Χαμενεΐ εκ μέρους των κρατών του Ισραήλ και Ηνωμένων Πολιτειών, είναι ένα διακρατικό έγκλημα, μια δολοφονία που αψηφά πράγματι τόσο το διεθνές δίκαιο όσο και την στοιχειωδέστερη στρατιωτική και πολεμική αρετή. Δεν παραγνωρίζουμε τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων όπως και την αιματηρή καταστολή των διαμαρτυριών των διαφωνούντων εκ μέρους της ιρανικής ηγεσίας . Όμως, η φυσική εξόντωση της ηγεσίας του αντιπάλου, ενόσω μάλιστα είναι σε εξέλιξη διαπραγματεύσεις, είναι εκδήλωση πρωτοφανούς βαρβαρότητας. Ο γηραιός Χαμενεΐ μπορεί να πέθανε βάσει της επιθυμίας του να μαρτυρήσει κατά το ισλαμικό πρότυπο, εντούτοις μαζί του σκοτώθηκαν και άμαχοι και παιδιά.
3. Τα θύματα από την επίθεση ξεπερνούν ήδη τα 1200. Οι ανθρωπιστικές επιπτώσεις από την κλιμάκωση της βίας από τη σύρραξη αυτή στη Μέση Ανατολή είναι «ολοένα και πιο τρομακτικές», κατά τη διατύπωση του βοηθού Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ Τομ Φλέτσερ. Με θύματα όλο και περισσότερες αμάχους που χάνουν τη ζωή τους ή δυσκολεύονται να επιβιώσουν. .
4. Ο άγιος Νικόλαος Βελιμίροβιτς είχε γράψει για τα πολεμικά εγκλήματα της εποχής του (Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο) τα εξής: “Όλοι αυτοί οι πόλεμοι, στους οποίους έλαμψαν έστω κάποιες ακτίνες ελέους, εντιμότητας και ιπποτισμού (…) δεν είναι παρά ειδύλλιο μπροστά στον επερχόμενο πόλεμο. Επειδή ο επερχόμενος πόλεμος δεν θα έχει ως στόχο τη νίκη επί των αντιπάλων, αλλά την εξόντωση των αντιπάλων. Πλήρης εξόντωση όχι μόνο των πολεμιστών, αλλά κι όλων όσοι βρίσκονται πίσω τους, των γονέων τους, των παιδιών τους, των ασθενών, των τραυματιών και των φυλακισμένων, των χωριών και των πόλεων (…) Πυρά που δεν αναγνωρίζουν και δεν κάνουν διακρίσεις. (…) Ο Αττίλα Τζένγκις Χαν και ο Καμβύσης θα κοκκίνιζαν από ντροπή μπροστά σ’ έναν τέτοιο απάνθρωπο πόλεμο. Αλλά εκείνοι που είναι βαπτισμένοι εις το όνομα του Υιού του Θεού του Πολυέλεου άραγε θα ντραπούν;” Παρ’ ότι αναφερόταν στο ναζισμό και τα εγκλήματά του, τη μηδενιστική του φύση δυστυχώς κληρονόμησαν και οι ακροδεξιοί ηγέτες του κράτους του Ισραήλ.
5. Πρώτο πρόσχημα για την επίθεση ήταν το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Σύμφωνα με τις μυστικές υπηρεσίες των ΗΠΑ, το πρόγραμμα απεμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν θα χρειαζόταν ένα μεγάλο ακόμη διάστημα, προκειμένου να φτάσει ως ένα πυρηνικό όπλο. Επιπλέον, το πυρηνικό (μη-στρατιωτικό) πρόγραμμα του Ιράν είχε καταστραφεί μαζί με τις εγκαταστάσεις του τη περασμένη θερινή περίοδο (καλοκαίρι 2025). Την Παρασκευή 27 Φεβρουαρίου, ο Υπουργός Εξωτερικών του Ομάν όπου διεξάγονταν οι διαπραγματεύσεις δήλωνε ότι «οι διαπραγματεύσεις έχουν μέχρι στιγμής αποφέρει ουσιαστική, σημαντική και άνευ προηγουμένου πρόοδο» και ότι «μια συμφωνία ήταν εφικτή», με τον επόμενο γύρο διαπραγματεύσεων προγραμματισμένο για την επόμενη εβδομάδα. Το Ιράν είχε δεχτεί την καταστροφή του τρέχοντος αποθέματος εμπλουτισμένου ουρανίου, την απαγόρευση οποιασδήποτε μελλοντικής αποθήκευσης εμπλουτισμένου ουρανίου στο έδαφός του. τη δέσμευση να διατηρεί αποκλειστικά μη στρατιωτικού πυρηνικό προγράμματος και την επανέναρξη των επιθεωρήσεων του ΔΟΑΕ (Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας).
6. Κι ενώ οι διαπραγματεύσεις έδειχναν να έχουν αίσια έκβαση, εκδηλώθηκε η επίθεση με στόχο την ανατροπή του καθεστώτος. Όμως, για την αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν μόνοι αρμόδιοι είναι οι πολίτες του. Το ιρανικό καθεστώς, παρά τον τυραννικό του χαρακτήρα, διατηρείται επειδή οι πολίτες του Ιράν δεν επιθυμούν να το αντικαταστήσει κυβέρνηση δοτή από τις ΗΠΑ ή το Ισραήλ. Τέτοιο ήταν το τυραννικό καθεστώς του Σάχη που προηγήθηκε μετά την ανατροπή της λαοπρόβλητης και δημοκρατικά εκλεγμένης κυβέρνησης Μοσαντέκ το 1953, με μεθόδευση της CIA, επειδή κρατικοποίησε την παραγωγή πετρελαίου της χώρας. Η τωρινή επίθεση εξωθεί τον ιρανικό λαό να συσπειρωθεί γύρω από την τρέχουσα ηγετική ομάδα.
7. Ο Ντόναλντ Τραμπ εξελέγη με ατζέντα την ειρήνευση και υποσχέθηκε το τέλος των “ατελείωτων πολέμων”. Είναι γεγονός πως στην προηγούμενη θητεία του, ο Τραμπ ήταν ο μόνος πρόεδρος των ΗΠΑ που δεν ξεκίνησε νέο πόλεμο. Δυστυχώς, όμως, ακόμη και αν υποθέσουμε ότι σχεδίαζε μια μικρού μεγέθους πολεμική επιχείρηση, αυτή κάθε άλλο παρά είναι δυνατή πλέον. Κατά τρόπο ανεύθυνο, η ηγεσία των ΗΠΑ θέτει σε κίνδυνο την παγκόσμια ειρήνη και συμμορφώνεται με τα σχέδια των ακροδεξιών σιωνιστών που κυβερνούν το Ισραήλ. Με τον καιρό ίσως πληροφορηθούμε κατά πόσο πίσω από αυτή την εξέλιξη κρύβονται πιο ιδιοτελή αίτια όπως η φημολογούμενη εμπλοκή του Ντόναλντ Τραμπ στο σκάνδαλο Έπστιν ή η προσωπική πολιτική επιβίωση του Βενιαμίν Νετανιάχου. Οι φωτιές που άναψαν στη Μέση Ανατολή δεν σβήνουν και οι πληγές είναι μεγάλες..Η συνέχιση του πολέμου κινδυνεύει, πέρα από τα ανθρώπινα θύματα, να προκαλέσει παγκόσμια οικονομική κρίση χωρίς προηγούμενο.
8. Το κράτος του Ισραήλ, που έχει επιτεθεί σε κάθε σχεδόν γείτονά του, φέρεται να έχει 1000 πυρηνικές κεφαλές, ενώ το Ιράν δεν είχε καμία. Ο πρωθυπουργός του Βενιαμίν Νετανιάχου, διεθνής καταζητούμενος (ο μόνος δυτικός ηγέτης με παρόμοια κατηγορία) για εγκλήματα πολέμου, συγκυβερνά με τους πιο ακροδεξιούς σιωνιστές. Από το 2003 είχε δηλώσει στην τηλεόραση ότι η συντριβή του Σαντάμ Χουσεΐν και του καθεστώτος του θα έχει τεράστιες θετικές απηχήσεις στη Μέση Ανατολή. Στη γραμμή της αποσταθεροποίησης και ανατροπής των μη ελεγχόμενων καθεστώτων στη Μέση Ανατολή, επί δεκαετίες εργάστηκε στη συνέχεια με στρατηγικό στόχο να συμπαρασύρει τις ΗΠΑ και όσες άλλες χώρες μπορούσε σε πόλεμο κατά του Ιράν. Πέτυχε με χρήση της επιρροής των φιλοσιωνιστικών λόμπι στην 1η κυβέρνηση Τραμπ να τορπιλίσει τη συμφωνία που είχε επιτευχθεί για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν το 2015, με την οποία διασφαλιζόταν η ειρήνη στην περιοχή. Το ίδιο έκανε και με την τωρινή διαπραγμάτευση ΗΠΑ-Ιράν που ήταν σε εξέλιξη.
9. Το ελληνικό κράτος για άλλη μια φορά δεν τήρησε την πάγια θέση για προάσπιση του διεθνούς δικαίου, που είναι και η ασπίδα προστασίας μας απέναντι στον επεκτατισμό και στον αναθεωρητισμό εις βάρος της χώρας μας και της Κυπριακής Δημοκρατίας. Δεν πήρε αξιοπρεπή θέση έναντι της επίθεσης ενάντια στο ξένο κυρίαρχο κράτος του Ιράν. Αυτό δεν έχει να κάνει με την αρεσκεία μας απέναντι στο οποιοδήποτε (ισλαμικό, αστικό, μαρξιστικό κ.ο.κ.) καθεστώς κατισχύει εκεί. Έχει να κάνει με το σεβασμό στην εθνική ανεξαρτησία του και το δικαίωμα του κάθε λαού του να αποφασίζει πώς θα κυβερνηθεί. Αντίθετα, πολύ αξιοπρεπή και σωστή θέση πήρε η κυβέρνηση της Ισπανίας, με τον πρωθυπουργό Πέδρο Σάντσεθ.
10. Η παρούσα κρίση αναδεικνύει και το μεγάλο πρόβλημα που δημιουργούν στην Κύπρο οι βρετανικές βάσεις, κατάλοιπο της αποικιοκρατίας. Οι οποίες λογίζονται βρετανικό έδαφος και μπορούν να λειτουργούν ανεξάρτητα από τη θέληση της κυβέρνησης της Κυπριακής Δημοκρατίας, με αποτέλεσμα να γίνεται στόχος η Κύπρος. Η κατάργηση των βρετανικών βάσεων και η προσάρτηση των εδαφών τους στην Κυπριακή Δημοκρατία είναι μέρος της επιβαλλόμενης λύσης του Κυπριακού.

Αθήνα 10 Μαρτίου 2026. Από το Γραφείο Τύπου της ΧΔ