• ΤΟ ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΟ ΕΠΟΙΚΟΔΟΜΗΜΑ ΤΟΥ ΝΕΟΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΔΙΚΤΑΤΟΡΙΑΣ ΤΩΝ ΑΓΟΡΩΝ

Σε συνέντευξή της στον ιστοχώρο Elucid, η γαλλίδα φιλόσοφος Καελά Γκιλεσπί αναφέρεται στη διαδικασία με την οποία ο νεοφιλελευθερισμός (και κατ’ επέκταση η δικτατορία των αγορών κατά τη δική μας άποψη), επιχειρεί να δικαιολογήσει την κυριαρχία του δημιουργώντας το κατάλληλο ιδεολογικό και φιλοσοφικό εποικοδόμημα. Καλλιεργώντας τη δημιουργία ενός  νεόυ τύπου ανθρώπου, την οποία συγκρίνει με προσηλυτισμό σε νέα θρησκεία, τις επιπτώσεις και την έκταση της μετάβασης που ζητείται από τον απόστολο Παύλο στην Προς Κολασσείς ἐπιστολή (γ’ 11): “ἀπεκδυσάμενοι τὸν παλαιὸν ἄνθρωπον σὺν ταῖς πράξεσιν αὐτοῦ, καὶ ἐνδυσάμενοι τὸν νέον τὸν ἀνακαινούμενον εἰς ἐπίγνωσιν κατ᾽ εἰκόνα τοῦ κτίσαντος αὐτόν, ὅπου οὐκ ἔνι Ἕλλην καὶ ᾽Ιουδαῖος, περιτομὴ καὶ ἀκροβυστία, βάρβαρος, Σκύθης, δοῦλος, ἐλεύθερος, ἀλλὰ τὰ πάντα καὶ ἐν πᾶσι Χριστός”. Ενός ανθρώπου που δεν οφείλει τίποτα στην κοινότητα, αλλά αντίθετα εκείνη του οφείλει λόγω της ιδιότητάς του ως παραγωγού πλούτου. “Μια ιστορική διαδικασία κατασκευής απολιτικού ανθρώπου, της οποίας ο σύγχρονος άνθρωπος είναι το τελικό προϊόν. Αυτός ο άνθρωπος, που απολαμβάνει μια χιμαιρική μεταπολιτική ελευθερία, είναι απαραίτητος για την ανάπτυξη του υπερφιλελευθερισμού. Έχει μάθει να πιστεύει ότι όσο κάποιος αποδεσμεύεται, τόσο η ελευθερία του αυξάνεται”.

Χρησιμοποιεί τον όρο “υπερφιλελευθερισμός”, ως ιδεολογικό εποικοδόμημα και μηχανισμό επιβολής του νεοφιλελευθερισμού που είναι οικονομικό σύστημα.

Εμείς θα λέγαμε, ότι ο υλισμός περνά σε νέα φάση περαιτέρω εξαχρείωσης.  Αφού ο άνθρωπος χειραγωγήθηκε να πιστεύει ότι δεν οφείλει τίποτα στο Θεό, τώρα χειραγωγείται να πιστεύει ότι δεν οφείλει τίποτα στο συνάνθρωπό του. Η μεθοδευμένη εμπέδοση εμπέδοση της α-πολιτικής ιδεολογίας και νοοτροπίας ναρκοθετεί το Κράτος Δικαίου και το κοινωνικό Κράτος. Αφού ο άνθρωπος χειραγωγείται να παραιτείται από τα δικαιώματά του ως πολίτης. Με συμπληρωματικό εποικοδόμημα τον δικαιωματισμό, ο οποίος είναι χρήσιμος στη νέα τάξη πραγμάτων γιατί διχάζει και αποπροσανατολίζει. Με όλο και μεγαλύτερη αποξένωση από τη χριστιανική διδασκαλία και παράδοση.Τη μετάβαση στη “Νέα Εποχή”,η οποία όλο και πιο απροκάλυπτα εκδηλώνεται ιδεολογικά και πολιτιστικά.

Ο νεοφιλελευθερισμός αναφέρεται σε ένα δόγμα που απογειώθηκε τη δεκαετία του 1980, παρουσιάζεται ως μια οικονομία της οποίας η διαχείριση θα μπορούσε να είναι καθαρή, απολιτική, με βάση «καλή διακυβέρνηση», για να χρησιμοποιήσουμε τον όρο που χρησιμοποιείται από το 1989 από την Παγκόσμια Τράπεζα. Η απορρύθμιση θα επέτρεπε στην αγορά, μέσω του ελεύθερου ανταγωνισμού και της «απελευθέρωσης των ενεργών δυνάμεων», να βρει την κατάσταση της αυθόρμητης ισορροπίας: μια «τάξη αγοράς» που υποτίθεται ότι είναι πολιτικά ουδέτερη.
Ο νεοφιλελευθερισμός είναι οικονομική υποδομή. Αλλά κάθε υποδομή παράγει ένα εποικοδόμημα, δηλαδή ένα σύνολο ιδεολογικών μυθοπλασιών που χρησιμεύουν για να την υποστηρίξουν, να την νομιμοποιήσουν. Ο υπερφιλελευθερισμός είναι αυτό το σύνολο: η οικονομική υποδομή και επιπλέον οι ιδεολογικοί μύθοι που την στηρίζουν. Δεν πρόκειται για απλή διαχείριση. (…)
Πολύ νωρίς, από τη δεκαετία του 1970, ο υπερφιλελευθερισμός προώθησε το δικό του ιδεολογικό φαντασιακό πρότυπο ενός «νέου ανθρώπου». Ένα κάλεσμα για προσηλυτισμό, ανάλογο με αυτό που βρίσκουμε στον Άγιο Παύλο, στις πρώτες μέρες του Χριστιανισμού, όταν καλεί να «ενδυθούμε τον νέο άνθρωπο» για να θανατώσουμε «τον παλαιό άνθρωπο». Κατά την υπερφιλελεύθερη αντίληψη, αυτό που πρέπει να γίνει παρελθόν είναι το πρόσωπο του πολίτη, που είναι μέρος του πολιτικού σώματος. Το άτομο, που είναι από μόνο του μια ολότητα, ένας «αυτοδημιούργητος άνθρωπος», πρέπει να τον διαδεχθεί.
Ο «νέος άνθρωπος» περιγράφεται στη συνέχεια ως ένα ουσιαστικά νέο ον, το οποίο ορίζεται από τη ριζοσπαστικότητα να μη ανήκει πουθενά: δεν είναι από τον παλιό κόσμο. Δεν είναι μέρος πολιτικού σώματος, κόμματος ή σωματείου. Δεν είναι μέρος του κόσμου της εργασίας, αλλά του κόσμου των επιχειρήσεων. Αργότερα, θα θεωρητικοποιηθεί η ιδέα ότι πρέπει να είναι ένας αυτοαπασχολούμενος ή ένας ανεξάρτητος εργαζόμενος, ένας άνθρωπος του οποίου η δύναμη, η ισχύς του, εκφράζεται «ελεύθερα». Θεωρείται ότι δεν χρωστάει τίποτα στην Πολιτεία, ενώ, αντίθετα, εκείνη τού χρωστάει, με το σκεπτικό ότι είναι «δημιουργός πλούτου».
Η εικόνα του νέου ανθρώπου που πρεσβεύει ο υπερφιλελευθερισμός ωθεί τους πάντες να πιστεύουν ότι ανήκουν στον εαυτό τους, ότι το σώμα τους εκ φύσεως τούς ανήκει. Έτσι προκαλείται στο άτομο ένα είδος απολιτικής ελαφρότητας της ύπαρξής του, σαν να μην ήταν ανάγκη να αγωνιστούμε για να οικοδομήσουμε πολιτικά την ελευθερία μας. (…)
Επί πενήντα χρόνια βιώνουμε μια ιστορική διαδικασία κατασκευής απολιτικού ανθρώπου, της οποίας ο σύγχρονος άνθρωπος είναι το τελικό προϊόν. Αυτός ο άνθρωπος, που απολαμβάνει μια χιμαιρική μεταπολιτική ελευθερία, είναι απαραίτητος για την ανάπτυξη του υπερφιλελευθερισμού. Έχει μάθει να πιστεύει ότι όσο κάποιος αποδεσμεύεται, τόσο η ελευθερία του αυξάνεται (…)
Ο υπερφιλελευθερισμός πυροδοτεί τον πόλεμο των γενεών για να αποσπάσει καλύτερα την προσοχή μας από το πραγματικό πρόβλημα, που είναι ο εξατομισμός των λαών, η παραγωγή συλλογικής ανικανότητας μέσω της εγκατάλειψης της πολιτικής. Σήμερα, το ζητούμενο δεν είναι να αντιτάξουμε τα συμφέροντα της μιας γενιάς στην άλλη – κοινωνικούς αγώνες με οικολογικούς αγώνες για παράδειγμα – αλλά να ξέρουμε πώς μπορούμε να περάσουμε από το άτομο στη δομή, και από την ατομική στη συλλογική συνείδηση, για να επιστρέψουμε στο δράση.

H Καελά Γλιλεσπί είναι καθηγήτρια φιλοσοφίας και διδάσκι σε προπαρασκευαστικές τάξεις στην περιφέρεια του Παρισιού. Είναι κάτοχος διδακτορικού Φιλοσοφίας. Επικεντρώνει τη σκέψη της στη φύση του υπερ-φιλελευθερισμού. Τη συνέντευξη παραχώρησε ενόψει της έκδοσης του νεου βιβλίου της ” Η δημιουργία του απολιτικού ανθρώπου”.