• ΠΑΝΗΓΥΡΙΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΣΤΗ ΣΧOΛΗ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΣΙΩΝ ΓΙΑ ΤO ΜΕΣOΛOΓΓΙ

του Γιάννη Καρανικόλα

Μακαριώτατε, Εξοχώτατε κύριε Γενικέ Πρόξενε της Ελλάδος στα Ιεροσόλυμα, άγιοι Αρχιερείς, σεβαστοί Πατέρες, αδελφοί και αδελφές της Ορθόδοξης κοινότητας των Ιεροσολύμων, κυρίες και κύριοι,

Συγκεντρωθήκαμε σήμερα εδώ για να τιμήσουμε ένα από τα πιο συγκλονιστικά γεγονότα της Ελληνικής Επανάστασης. Συμπληρώνονται φέτος τα 200 χρόνια από την Έξοδο του Μεσολογγίου, αυτού του ανυπέρβλητου γεγονότος, ο θόρυβος του οποίου ακόμα ηχεί στα αυτιά μας, τόσα χρόνια μα και τόσα χιλιόμετρα μακριά. Θόρυβος βέβαια γιατί, σε έναν πόλεμο μέχρις εσχάτων, φωνές και κλάματα τυλίγονται μαζί με μπόμπες και κλαγγές σπαθιών. Όπλα που ζητούν εκδίκηση και αίμα, συνήθως αθώων… Πάντοτε αθώων. Κι όμως… Από αυτό το κολαστήριο αναδύθηκε η γλυκύτερη από τις μελωδίες. Αναδύθηκε η φωνή της γυναίκας Ελευθερίας, που ξάπλωσε στο στρώμα της Άνοιξης όλους αυτούς τους γενναίους και τις γενναίες. Και στο στρώμα αυτό, το ξέρουμε καλά, στο στρώμα αυτό κι εμείς ξαπλώνοντας, θέλουμε αναστηθούμε εκείνη την Φοβερή Ημέρα.
Είναι τέτοια η ένταση, είναι τόσες οι μαρτυρίες και τόσα τα πρόσωπα, που καθίσταται δύσκολο –έως και ακατόρθωτο– να εξηγηθεί επαρκώς ένα τέτοιο ιστορικό γεγονός. Πόσο μάλλον να αναπαρασταθεί καλλιτεχνικά από μια χούφτα μαθητών και καθηγητών. Ή μήπως όχι; Ας μας επιτρέψουν οι άξιοι πρόγονοί μας, που τώρα αναπαύονται στα χώματα της μητέρας Ελλάδας, να δείξομε πολλά, «μέσα σε λίγην ώρα».
Η Έξοδος του Μεσολογγίου δεν αποτελούσε ένα μεμονωμένο γεγονός, αλλά την κορύφωση μιας πολύ δύσκολης φάσης της Ελληνικής Επανάστασης. Ο Αγώνας δεν εξελίχθηκε ομαλά ούτε ενιαία σε όλο τον ελληνικό χώρο· αντίθετα, διατηρήθηκε με κόπο κυρίως στην Πελοπόννησο, στην Στερεά Ελλάδα και σε ορισμένα νησιά. Μέσα σε αυτή τη δοκιμασία, η Στερεά Ελλάδα είχε ιδιαίτερη σημασία, γιατί λειτουργούσε ως ασπίδα της Πελοποννήσου απέναντι στις οθωμανικές δυνάμεις που κατέβαιναν από τον βορρά.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το Μεσολόγγι αναδείχθηκε σε πόλη κομβικής σημασίας. Η θέση του στην δυτική Στερεά, η γειτνίασή του με την θάλασσα και η άμεση επικοινωνία του με τα Επτάνησα το έκαναν πολύτιμο στρατηγικό και πολιτικό κέντρο του Αγώνα. Δεν είναι τυχαίο ότι εκεί εγκαταστάθηκε ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος, ενώ η πόλη έγινε και βάση των Σουλιωτών, ενός από τα πιο αξιόμαχα σώματα της Επανάστασης. Έτσι, το Μεσολόγγι δεν ήταν μόνο ένας τόπος άμυνας, αλλά και ένα σημείο όπου συναντήθηκαν η πολιτική οργάνωση, η στρατιωτική αντίσταση και η διεθνής υποστήριξη. Έτσι, η συνεργασία αυτή γίνεται πολύτιμο μάθημα για κάθε ηγεσία που σέβεται τον εαυτό της και τον λαό της: κάθε πολιτική απόφαση είναι έωλη εφόσον η ακεραιότητα του πολιτικού σώματος δεν εξασφαλίζεται από έναν αξιόμαχο στρατό. Και αντίστροφα: ένας στρατός μετατρέπεται από συνονθύλευμα γραφειοκρατών και υπαλληλίσκων σε συμπαγές και αποτελεσματικό σύνολο, όταν καθοδηγείται από μια πολιτική ηγεσία με όραμα και πίστη στις δικές της δυνάμεις.

Η σημασία του Μεσολογγίου φάνηκε ήδη από την πρώτη πολιορκία, όταν μια ουσιαστικά ανοχύρωτη πόλη κατόρθωσε να αντισταθεί. Μετά την σωτηρία της, οι κάτοικοί της φρόντισαν να ενισχύσουν τις οχυρώσεις της, γνωρίζοντας πως το Μεσολόγγι θα γινόταν ξανά στόχος. Έτσι, όταν έφτασε η μεγάλη πολιορκία του 1825-1826, η πόλη είχε ήδη μετατραπεί σε σύμβολο αντοχής και συλλογικής θυσίας, πριν ακόμη γραφτεί η κορυφαία σελίδα της ιστορίας της με την Έξοδο.

Τρία χρόνια μετά την αποτυχία της πρώτης πολιορκίας, ο σουλτάνος αποφάσισε νέα επίθεση εναντίον του Μεσολογγίου. Τον Απρίλιο του 1825 ο Κιουταχής έφτασε με ισχυρό στρατό και άρχισε τη δεύτερη πολιορκία. Παρά τις πιέσεις για παράδοση, οι πολιορκημένοι αρνήθηκαν με γενναιότητα, ακόμα και με χιούμορ. Χαρακτηριστικά, διασώζεται ότι στις προτάσεις του Κιουταχή για συνθηκολόγηση και παράδοση αντιδρούσαν στέλνοντας δοχεία με κρασί για να γιορτάσει την «νίκη» του, και του παραγγέλναν: «Τα κλειδιά του κάστρου τα έχουμε πάνω στα κανόνια. Έλα να τα πάρεις!». Παράλληλα, με την βοήθεια του Καραϊσκάκη, του Κίτσου Τζαβέλλα και του στόλου του Μιαούλη κατόρθωσαν για μήνες να αντιστέκονται αποτελεσματικά. Όταν όμως έφτασε ο Ιμπραήμ στα τέλη του 1825, ο αποκλεισμός έγινε πολύ στενότερος. Μετά την πτώση των νησίδων της λιμνοθάλασσας και την αποτυχία νέου ανεφοδιασμού από τον Μιαούλη, στο Μεσολόγγι ξέσπασαν πείνα, αρρώστιες και απόγνωση.
Παρά την ηρωική νίκη των υπερασπιστών στην Κλείσοβα, η κατάσταση είχε γίνει απελπιστική. Έτσι, αποφασίστηκε η Έξοδος, την νύχτα της 10ης Απριλίου 1826. Το σχέδιο όμως προδόθηκε ή αποκαλύφθηκε, και οι πολιορκημένοι δέχθηκαν σφοδρή επίθεση. Πολλοί σκοτώθηκαν, άλλοι αιχμαλωτίστηκαν, ενώ αρκετοί, όπως ο Χρήστος Καψάλης και ο μητροπολίτης Ρωγών Ιωσήφ, προτίμησαν την ανατίναξη από την αιχμαλωσία.
Η πτώση του Μεσολογγίου υπήρξε τραγική, αλλά ηθικά μεγαλειώδης. Η θυσία των Ελεύθερων Πολιορκημένων συγκλόνισε όλη την Ευρώπη, ενίσχυσε τον φιλελληνισμό και αύξησε την πίεση προς τις Μεγάλες Δυνάμεις να υποστηρίξουν την ελληνική ανεξαρτησία. Έτσι, παρότι αποτέλεσε στρατιωτική ήττα, η Έξοδος συνέβαλε αποφασιστικά στην τελική δικαίωση της Επανάστασης.
Από όλο το πέλαγος λοιπόν των αγώνων και των προσώπων της Παλιγγενεσίας, εμείς συνειδητά επιλέξαμε το Μεσολόγγι και τους πολιορκημένους του. Και οφείλουμε τα πάντα όχι μόνο σε όσους πολέμησαν με «στήθη ξέσκεπα» και χύσαν επί του τόπου το αίμα τους. Οφείλουμε τα πάντα και σε όσους είτε από το πάθος της στιγμής, είτε από την διαίσθηση ότι κάτι τρομερό και κοσμοϊστορικό συντελέστηκε και θα συντελεστεί, κατέγραψαν άλλοι λαϊκότροπα και σταράτα, άλλοι ευγενικά και λυρικά, την βαθιά αλήθεια και ουσία του Αγώνα. Αλίμονο σε εμάς και στα παιδιά μας αν μαθαίναμε την ιστορία μας μονάχα από τα «δημοσιεύματα του Τύπου της εποχής» ή από τους «μεγάλους νικητές» και τα «μεγάλα έθνη» της ιστορίας.
Ο Νικόλαος Κασομούλης είναι ίσως ο σημαντικότερος Έλληνας αυτόπτης μάρτυρας για την τελική πολιορκία και την Έξοδο. Τα «Στρατιωτικά Ενθυμήματά» του είναι από τις κεντρικές πρωτογενείς πηγές για τα γεγονότα μέσα στην πόλη, για την πείνα, τις διαβουλεύσεις και τη νύχτα της Εξόδου.
Ο Ιωάννης Ιάκωβος Μάγερ (Johann Jakob Meyer) είναι επίσης απολύτως βασικός. Ως εκδότης των «Ελληνικών Χρονικών» στο Μεσολόγγι κατέγραφε τα γεγονότα σχεδόν εν εξελίξει. Το πρώτο φύλλο βγήκε την 1η Ιανουαρίου 1824 και το τελευταίο στις 20 Φεβρουαρίου 1826, λίγο πριν από την Έξοδο, πράγμα που κάνει την εφημερίδα του μοναδική σχεδόν σύγχρονη μαρτυρία από μέσα.
Από τον κύκλο των φιλελλήνων έχουμε και τις επιστολές και τα κείμενα του Λόρδου Byron, επειδή ο Byron έζησε στο Μεσολόγγι το 1824 και ο θάνατός του εκεί γέννησε μεγάλο όγκο αλληλογραφίας, αναφορών και ευρωπαϊκών ανταποκρίσεων για την πόλη. Δεν είναι πηγή για την ίδια την Έξοδο του 1826, αλλά είναι πολύτιμος μάρτυρας για το πώς ήταν το Μεσολόγγι λίγο πριν από την μεγάλη πολιορκία και για το πώς έγινε διεθνές σύμβολο.
Οφείλουμε τα μέγιστα και σε έναν ακόμα άνθρωπο που έγραψε «Πάνω σ’ άσπρα χαρτιά πιο δύσβατα κι απ’ του Μεσολογγιού». Οφείλουμε τα μέγιστα στον Διονύσιο Σολωμό, αυτόν τον εθνικό μας ποιητή και κήρυκα της ελευθερίας. Ακόμη κι όλες οι ιστορικές πηγές και μαρτυρίες να είχανε χαθεί για το αθάνατο ’21, θα αρκούσαν τα δικά του πύρινα κείμενα για να γνωρίσουμε την αλήθεια των όσων έλαβαν χώρα τότε – για να χρησιμοποιήσω την αναλογία με την Αγία Γραφή και την παραβολή του Ασώτου υιού που, κατά τους Πατέρες, την συνοψίζει. Μέσα από τα δικά του γραπτά, τις εξάψεις και τις αγωνίες του, προσπαθήσαμε να διασκευάσουμε το θεατρικό του Γιώργη Δρόση και να στήσουμε από την αρχή ένα σκηνικό που να θυμίζει πιστά την φρίκη και την δόξα του Μεσολογγίου. Ελπίζουμε να τον κάνουμε περήφανο. Ευτυχώς για εμάς, ο πιστός του μαθητής Ιάκωβος Πολυλάς μάς διέσωσε αυτά τα μνημεία. Φυσικά, μας συνδράμει και η μουσική του σπουδαίου συνθέτη Γιάννη Μαρκόπουλου.
Στο θεατρικό μας ζωντανεύουν ακόμα ο Κίτσος Τζαβέλλας, ο Νότης Μπότσαρης, ο Δεσπότης Ρωγών Ιωσήφ, καθώς και οι ανώνυμοι ήρωες της πατρίδας. Απέναντί τους θα βρουν τον Κιουταχή, τον Ιμπραήμ και όλη την τουρκοαιγυπτιακή στρατιά, που είναι αποφασισμένη να τους αφανίσει. Μα το ίδιο αποφασισμένοι ήταν και οι δικοί μας πρόγονοι να αγωνιστούν παρά τους σε βάρος τους συσχετισμούς.
Είναι γνωστό άλλωστε ότι το status quo της εποχής εκείνης επέβαλε η Ελληνική Επανάσταση να τερματιστεί άμεσα και διά της βίας. Οι παλινορθωμένες μοναρχίες της Ευρώπης αντιμετώπιζαν ως δίδυμο δαίμονα την δημοκρατία και τον εθνικισμό. Για τον σκοπό αυτό επιστρατεύτηκε –ποιός άλλος; – η επικοινωνιακή επιστήμη της εποχής, ήτοι η προπαγάνδα εκείνων που και σήμερα κατέχουν τα ίδια μέσα, απλώς ακόμα πιο εξελιγμένα. Στρατοί και δημοσιογράφοι Μεγάλων Δυνάμεων, συντονισμένοι με τον Οθωμανό τύραννο, ενωμένοι να συντρίψουν τους επαναστατημένους Γραικούς. Όμως, οι δαιμόνιοι Έλληνες όχι απλώς άντεξαν, αλλά από το 1821 έως το 1825 σημείωναν μόνο επιτυχίες στον Μοριά, σχεδόν σε όλη την Ρούμελη, την Εύβοια και σε αρκετά νησιά. Έπρεπε να έρθει η εξωτερική βοήθεια από τους Αιγυπτίους (άρτια εκπαιδευμένους από τον Γαλλικό στρατό) και να περάσουν δύο ολόκληρα χρόνια από το 1825 έως το 1827, ώστε η επανάσταση να καταπνιγεί σε μεγάλο βαθμό. Όχι όμως και να σβήσει εντελώς. Καμία ναυμαχία δεν θα λάμβανε χώρα στο Ναυαρίνο αν οι Έλληνες είχαν παραιτηθεί από τις βλέψεις τους. Με άλλα λόγια, εμείς ελευθερώσαμε τους εαυτούς μας. Εμείς ήμασταν που μας είπανε τρελούς. Εμείς ήμασταν που κάναμε τον καλό αγώνα. Γιατί όποιος αγώνας γίνεται για την αποτίναξη της τυραννίας, όποιος αγώνας δεν αποζητά την δολοφονία μικρών παιδιών και την κλοπή πατρογονικής γης άλλων λαών, αυτός ο αγώνας στέκει εμπρός μας ως Δικαιοσύνης φως. Οι υπόλοιποι ας βιώνουν αυτό το φως ως φωτιά και τσεκούρι.
Δεν έχουμε κανέναν «στρατηγικό σύμμαχο», παρά μόνον τον Θεό και την μεταξύ μας ομόνοια. Αυτό, δεν πρέπει να το ξεχνάμε ποτέ εμείς οι ακρίτες των Ιεροσολύμων και οι φύλακες των Αγίων Τόπων.

Πηγές:

Ευθυμίου, Μαρία. Το Μεσολόγγι και οι εσωτερικές ισορροπίες της επανάστασης», 12 Φεβρουαρίου 2026. Η ομιλία είναι διαθέσιμη στον σύνδεσμο: https://www.youtube.com/watch?v=qF_E4RZmkiM&t=4126s

Σαχίνης, Γιώργος. Ραδιοφωνική εκπομπή στο Ράδιο 98.4, 24 Μαρτίου 2026. Η εκπομπή διατίθεται και ως podcast από το Ράδιο 98.4.

O Γιάννης Καρανικόλας είναι καθηγητής στην Πατριαρχική Σχολή Σιών.Το κείμενο είναι η ομιλία του στη γιορτή της Εθνικής παλιγγενεσίας. A’ δημοσίευση: antifono.gr

Χριστιανική 9.4.2026

ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΚΑΡΑΝΙΚΟΛΑ

Αδελφοί μου, για να κατανοήσουμε σωστά τον Πρωτομάρτυρα Στέφανο, χρειάζεται πρώτα να τον τοποθετήσουμε στο ιστορικό πλαίσιο μέσα στο οποίο εμφανίζεται. Βρισκόμαστε στα πρώτα χρόνια της Εκκλησίας, αμέσως μετά την Πεντηκοστή, οπότε και η κοινότητα των πιστών στην Ιερουσαλήμ αυξάνεται δυναμικά. Η αύξηση αυτή, όμως, δεν φέρνει μόνο χαρά φέρνει και πρακτικές ανάγκες, ζητήματα οργάνωσης και, κυρίως, την ανάγκη να διαφυλαχθεί η ενότητα.
Το βιβλίο των Πράξεων αναφέρει ότι μέσα στην πρώτη εκκλησιαστική κοινότητα υπήρχαν δύο βασικοί κύκλοι: οι λεγόμενοι «Εβραίοι», δηλαδή οι περισσότερο ενταγμένοι στο παλαιστινιακό, αραμαϊκό περιβάλλον, και οι «Ελληνισταί», οι ελληνόφωνοι Ιουδαίοι, πολλοί από τους οποίους είχαν δεσμούς με τη Διασπορά. Σ’ αυτό το πλαίσιο προέκυψε ένα πολύ συγκεκριμένο πρόβλημα: στην καθημερινή διακονία, στη μέριμνα δηλαδή για τα πρακτικά ζητήματα ζωής της κοινότητας, υπήρξε παράπονο ότι οι χήρες των Ελληνιστών παραμελούνταν στη διανομή της τροφής.
Η Εκκλησία δεν αντιμετωπίζει το θέμα ούτε με αδιαφορία ούτε με διχασμό. Οι Απόστολοι συγκαλούν το πλήθος και επισημαίνουν κάτι εξαιρετικά ουσιαστικό: «Δεν είναι σωστό να αφήσουμε τον λόγο του Θεού για να υπηρετούμε στις τράπεζες». Όχι γιατί υποτιμούν την φιλανθρωπία, αλλά γιατί αναγνωρίζουν ότι η Εκκλησία χρειάζεται και τα δύο, αξεδιάλυτα: και το κήρυγμα και την διακονία. Έτσι προχωρούν σε μια λύση που
είναι ταυτόχρονα πνευματική και πρακτική: ζητούν να εκλεγούν επτά άνδρες «πλήρεις Πνεύματος Αγίου και σοφίας», ώστε να αναλάβουν τη συγκεκριμένη διακονία, ενώ οι Απόστολοι θα επιμείνουν «στην προσευχή και στη διακονία του λόγου».
Εδώ εμφανίζεται ο Στέφανος. Όχι ως ένας τυχαίος άνθρωπος, αλλά ως ο πρώτος στον κατάλογο των επτά: «ἀνὴρ πλήρης πίστεως καὶ Πνεύματος Ἁγίου». Είναι σημαντικό να το τονίσουμε: ο θεσμός των διακόνων
δεν γεννιέται απλώς ως διοικητική ανάγκη, αλλά ως έκφραση εκκλησιαστικής ωριμότητας (και παρά το νεαρό της “ηλικίας” της πρώτης Εκκλησίας). Η διακονία δεν είναι “δευτερεύουσα” εργασία. Ο διάκονος δεν είναι διοικητικός υπάλληλος, αλλά εικόνα του Χριστού που διακονεί. Η διακονία είναι θεμέλιο της πνευματικής ζωής:
«Ὁ θέλων ἔσται πρῶτος, ἔσται πάντων διάκονος» (Μάρκ. 10:44)

Αυτό ισχύει για κάθε πιστό: η ταπεινή υπηρεσία προς τον αδελφό μας είναι δρόμος προς τη Βασιλεία του Θεού. Και ο Στέφανος, ακριβώς μέσα από αυτή τη διακονία, θα γίνει ο άνθρωπος που με τους λόγους του και τις πράξεις του θα οδηγηθεί στο πρώτο μεγάλο μαρτύριο της Εκκλησίας. Από την αρχή λοιπόν βλέπουμε δύο πράγματα: πρώτον, ότι η Εκκλησία ζει μέσα στην ιστορία και αντιμετωπίζει πραγματικές ανάγκες, και δεύτερον, ότι η λύση τους δεν είναι ποτέ απλώς τεχνική, αλλά πνευματική: άνθρωποι γεμάτοι από Πνεύμα Θεού, ορίζονται για να υπηρετήσουν όχι μόνο τις ανάγκες, αλλά την ενότητα και την αλήθεια. Από αυτό το σημείο ξεκινά η πορεία του Πρωτομάρτυρα Στεφάνου.
Η διδασκαλία και το μαρτύριο Αφού ο Στέφανος εκλέγεται ανάμεσα στους Επτά για τη διακονία της Εκκλησίας, οι Πράξεις δεν τον παρουσιάζουν ως άνθρωπο περιορισμένο σε μια «διοικητική» αποστολή. Αντιθέτως, τον παρουσιάζουν ως πρόσωπο στο οποίο η χάρη του Θεού ενεργεί φανερά: «πλήρης χάριτος καὶ δυνάμεως, ἐποίει τέρατα καὶ σημεῖα μεγάλα ἐν τῷ λαῷ». Με άλλα λόγια, η διακονία του δεν ήταν απλώς έργο φιλανθρωπίας, αλλά μαρτυρία του ζώντος Χριστού μέσα στην καρδιά της Ιερουσαλήμ.
Η δράση του Στεφάνου τον φέρνει σε αντιπαράθεση με κύκλους ελληνόφωνων Ιουδαίων, ανθρώπους που συγκεντρώνονταν σε συναγωγές συνδεδεμένες με τη Διασπορά. Εκεί ξεκινά ένας διάλογος που δεν είναι
φιλονεικία, αλλά θεολογική αντιπαράθεση γύρω από το κεντρικό ερώτημα: τι σημαίνει πλέον ο Χριστός για τον Νόμο και τον Ναό; Ο Στέφανος μιλά με σοφία και παρρησία, και οι αντίπαλοί του «οὐκ ἴσχυον ἀντιστῆναι τῇ σοφίᾳ καὶ τῷ Πνεύματι ᾧ ἐλάλει». Όταν όμως ο λόγος δεν μπορεί να νικηθεί με λόγο, τότε η αντιπαράθεση αλλάζει χαρακτήρα: περνά από τη συζήτηση στη συκοφαντία.
Έτσι, οργανώνεται η κατηγορία ότι ο Στέφανος δήθεν βλασφημεί «κατά Μωυσέως και κατά Θεού», και ότι μιλά «κατά του τόπου τούτου του αγίου», δηλαδή κατά του Ναού, και «κατά του Νόμου». Αυτές οι κατηγορίες δεν είναι φυσικά τυχαίες. Αγγίζουν τα πιο ευαίσθητα σημεία της θρησκευτικής και κοινωνικής ταυτότητας της εποχής. Ο Ναός δεν ήταν απλώς ένα κτίριο λατρείας· ήταν το κέντρο της δημόσιας ζωής, της τάξης και του κύρους. Και ο Νόμος δεν ήταν απλώς ηθικοί κανόνες· ήταν ο τρόπος με τον οποίο  ο εβραϊκός λαός αντιλαμβανόταν τον εαυτό του ως λαό της Διαθήκης. Γι’ αυτό και η υπόθεση οδηγείται στο Συνέδριο.
Μπροστά στο Συνέδριο ο Στέφανος δεν υπερασπίζεται τον εαυτό του με ανθρώπινη επιδεξιότητα. Προσφέρει μια απολογία που είναι στην ουσία της κήρυγμα: ανατρέχει στην ιστορία του Ισραήλ, από τον Αβραάμ έως τον Σολομώντα, για να δείξει ότι ο Θεός ποτέ δεν χωρούσε σε ανθρώπινες βεβαιότητες και ότι ο λαός συχνά αντιστεκόταν στους απεσταλμένους Του. Στην ουσία, το κέντρο της απολογίας του δεν είναι η περιφρόνηση του Νόμου ή του Ναού, αλλά η αποκάλυψη ότι ο Θεός δεν περιορίζεται σε «χειροποίητα» σχήματα και ότι η εκπλήρωση της Διαθήκης φανερώνεται στον Χριστό, τον οποίο οι ακροατές του είχαν απορρίψει.
Και όταν η ένταση κορυφώνεται, ο Στέφανος σφραγίζει τη μαρτυρία του με τη θεοπτική βεβαιότητα: «Ἰδοὺ θεωρῶ τοὺς οὐρανοὺς ἀνεῳγμένους καὶ τὸν Υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου ἑστῶτα ἐκ δεξιῶν τοῦ Θεοῦ». Αυτό δεν είναι απλώς μια φράση· είναι η μαρτυρία ότι το κέντρο της πίστης δεν είναι πια ένας τόπος επί της γης, αλλά ο δοξασμένος Χριστός.
Η ομολογία αυτή γίνεται η αφορμή για την τελική έκρηξη: τον βγάζουν έξω από την πόλη και τον λιθοβολούν.
Το πραγματικό μεγαλείο του Πρωτομάρτυρα Στεφάνου δεν βρίσκεται μόνο στο ότι πέθανε για τον Χριστό, αλλά στο πώς πέθανε.
Την ώρα της αδικίας δεν κρατά μίσος. Η τελευταία του προσευχή θυμίζει άμεσα τον Κύριο επάνω στον Σταυρό: «Κύριε Ἰησοῦ, δέξαι τὸ πνεῦμά μου» και «Κύριε, μὴ στήσῃς αὐτοῖς τὴν ἁμαρτίαν ταύτην». Ο μάρτυρας, δηλαδή, δεν απαντά στη βία με βία, αλλά με συγχώρηση. Δεν ζητά την εκδίκηση, αλλά την σωτηρία για εκείνους που τον αδικούν.
Έτσι, η διδασκαλία του Στεφάνου και το μαρτύριό του γίνονται ένα ενιαίο μήνυμα: ο Χριστός δεν είναι μια ιδέα, αλλά ο Ζών Κύριος, και η αλήθεια Του δεν επιβάλλεται με δύναμη, αλλά μαρτυρείται με παρρησία και αγάπη. Αυτό είναι το πρώτο μεγάλο μάθημα του Πρωτομάρτυρα για την Εκκλησία, τότε και τώρα.
Απόσπασμα από την ομιλία του Γιάννη Καρανικόλα στην εορτή του αγίου Στεφάνου, 27 Δεκεμβρίου 2025, στα γραφεία μας.

του Γιάννη Καρανικόλα

Το Πάσχα για εμάς τους χριστιανούς είναι το κορυφαίο γεγονός, ή ορθότερα ο κορυφαίος κύκλος γεγονότων για όλη την χρονιά. Η Ανάσταση του Χριστού είναι αυτή που νοηματοδοτεί την πίστη μας σε Αυτόν, ειδάλλως όλα τα υπόλοιπα, όλα τα «γύρω-γύρω» είναι μάταια (Α΄ Κορ. 15-20). Το γένος μας αγκάλιασε το ευαγγελικό μήνυμα και μαζί του το «καινόν Πάσχα» από τους πρώτους αιώνες μετά τον Χριστό. Σήμερα, εξακολουθεί να είναι η κορυφαία εορτή για όλους τους Έλληνες. Βεβαίως σήμερα, και αφού μεσολάβησε ο θάνατος του Θεού, η υπέρβαση της σπάνης των αγαθών και η εδραίωση της
αστυφιλίας, τόσο το Πάσχα όσο και οι περισσότερες εκδηλώσεις της Εκκλησίας περάσαν στην σφαίρα του εθίμου.
Είναι φανερό ότι στις μέρες μας η φολκλορική αντίληψη κυριαρχεί στους περισσότερους Έλληνες, οι οποίοι τείνουν να ταυτίσουν τα λαϊκά έθιμα περί Πάσχα με το ίδιο το γεγονός του Πάσχα. Νομίζω ξεχνάμε πολλές φορές μέσα στην ελληνορθόδοξη οίησή μας ότι ο κόσμος αγνοεί πλήρως πως κηρύττουμε Χριστό «Ἐσταυρωμένο, Ἀναστάντα καὶ Ἀναληφθέντα».
Όλα τα πιο πάνω γράφονται από το νησί της Κύθνου, τα «Θερμιά». Η ονομασία της αυτή οφείλεται στις θερμές πηγές που υπάρχουν μέχρι και σήμερα στον όρμο των Λουτρών. Τα λουτρά της Κύθνου απολάμβανε ο βασιλιάς Όθωνας και η βασίλισσα Αμαλία (1837-1862). Από εκείνη την εποχή έως τα σήμερα, ο Νεοέλληνας γεννιέται μέσα σε ένα κράτος γεμάτο αντιφάσεις: Θεός-Ορθός Λόγος, Ανατολή-Δύση, Παράδοση-Εκσυγχρονισμός, Αθήνα-Περιφέρεια, Ομορφιά-Τουρισμός και άλλες συμπληγάδες ων ουκ έστιν αριθμός. Ζήτημα αν ποτέ καταφέραμε να τις συνθέσουμε και όχι να συντριβούμε σε αυτές.
Το βέβαιο είναι πως το χωριό της Δρυοπίδας σαν να αποκτά λίγη παραπάνω ζωή αυτές τις ημέρες. Εξάλλου, ένα νησί με 1.568 κατοίκους (Απογραφή 2021) και δύο ώρες απόσταση από το λιμάνι του Λαυρίου, είναι σίγουρα μια πιο υποφερτή κατάσταση σε σχέση φερ’ ειπείν με νησιά της Δωδεκανήσου. Τότε όμως προκύπτει το βασανιστικό -όχι για τις πολιτικές ελίτ- ερώτημα: Γιατί δεν έρχονται περισσότεροι άνθρωποι να μείνουν μόνιμα; Γιατί δεν γυρίζουμε στα χωριά μας,
να ξεφύγουμε επιτέλους από την τρέλα της Αθήνας; Αλλά και γιατί τελικά σε κάθε διακοπές επιστρέφομε στους τόπους καταγωγής μας εν είδει προσκυνήματος;
Ίσως διότι τελικά κάτω από το φολκλόρ και τις επιτελέσεις της παράδοσης, κάτω από τα «άσπρα σπιτάκια» των Κυκλάδων, στην νεκρή πια ελληνική ύπαιθρο, ζει ένα πλούσιο υπόστρωμα. Παρά την επέλαση
της Νεωτερικότητας και με μπροστάρη την ελληνική -ιδιωτική- τηλεόραση, οι άνθρωποι εδώ παραμένουν όντως πιο απλοί. Πιο απλοί  τις σκέψεις, στα έργα και στα λόγια. Σε καμία περίπτωση εδώ δεν θέλω να συμμεριστώ την ρομαντική αντίληψη σύμφωνα με την οποία οι παππούδες μας ζούσανε και συντηρούσανε έναν παράδεισο, ενώ κάποια στιγμή ως δια μαγείας ήρθε το άστυ και τα παιδιά της πόλης για να εξορίσουν το ανθρώπινο γένος «από την ελληνική ύπαιθρο και τις κοινότητες των Ελλήνων». Αυτά τα τελευταία πεθάναν σε μεγάλο βαθμό για αντικειμενικούς λόγους και με κάποια υπαιτιότητα των
ίδιων των εκεί ανθρώπων.
Από την άλλη, η πολύπλοκη σκευή με την οποία γεννιόμαστε εμείς οι σύγχρονοι αστικοί άνθρωποι είναι μια κατάκτηση, και η Εκκλησία θα βρίσκει (;) τον τρόπο να μεταφράζει το Ευαγγέλιο και σε εμάς.
Όμως ευρισκόμενος (και με την ιδιότητα του ψάλτη) για την Μεγάλη Εβδομάδα σε ένα μικρό νησί, πιστεύω ότι αυτό που ονομάζουμε -πολλές φορές υποτιμητικά- «λαϊκή ευσέβεια», διασώζει κάτι από το ήθος του Ευαγγελίου και πιο συγκεκριμένα από το ήθος των Μυροφόρων. Σε μικρότερο σίγουρα βαθμό, αλλά μετά βεβαιότητας οι αμόρφωτες γυναίκες που ευλαβικά έρχονται πρωί και απόγευμα στον ναό, θυμίζουν κάτι από εκείνες τις γυναίκες οι οποίες στάθηκαν οι πλέον θαρραλέες μετά τον εξευτελιστικό θάνατο του Κυρίου. Εκείνες που κινούμενες από άσβεστη αγάπη και όχι από κάποιον πειστικό συλλογισμό πήγαν να κάνουν το πλέον παράλογο: να αλείψουν το σώμα του νεκρού τους δασκάλου, αφού πρώτα μετακινήσουν έναν αμετακίνητο λίθο, φρουρούμενο από δεκάδες Ρωμαίους στρατιώτες.
Και ω του θαύματος, πρώτες αυτές μαρτύρησαν τον Αναστημένο Χριστό και τον λίθο αποκεκυλισμένο. Χριστός Ανέστη!
Τη στήλη υπογράφουν: «Νεολαία της ΧΔ κατά του Νεοφιλελευθερισμού». Ήτοι, με αλφαβητική σειρά: Γιώργος Ιατρού,
Γιάννης Καρανικόλας, Λευτέρης Λιτσάκος, Παύλος Παυλίδης, Γιώργος-Νεκτάριος Παναγιωτίδης, Βασίλης Σπυρόπουλος,
Γιώργος Χαλοφτίδης-Πουλιώνης

  • ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΕΚΛΟΓΩΝ

του Γιάννη Καρανικόλα

Άλλος ένας γύρος εκλογών στη χώρα φτάνει στο τέλος του σιγά σιγά. Ή μήπως όχι; Μπορεί πράγματι ο δεύτερος γύρος εκλογών να έχει εκπλήξεις σε κάποιον Δήμο ή Περιφέρεια της χώρας;
Η απάντηση είναι πιθανότατα όχι. Η έκπληξη, ως μια κατάσταση με θετικό πρόσημο, ως κάτι το αναπάντεχα καλό, έχει χρόνια να εμφανιστεί στα πολιτικά
πράγματα της χώρας. Η παρακμή της κεντρικής εξουσίας έχει διαποτίσει όλη την τοπική αυτοδιοίκηση.
Αν εξαιρέσουμε Δήμους όπως αυτόν του Χαλανδρίου ή των Πατρέων, στα μνημονιακά χρόνια δεν υπάρχει άλλο τρανταχτό παράδειγμα όπου Δημοτική Αρχή και πολίτες συνεργάζονται επί ίσοις όροις, με μεγάλη για τα ελληνικά δεδομένα διαφάνεια και με ένα κοινωνικό συμβόλαιο που τηρείται. Ιδίως μετά την προδοτική στάση του ΣΥΡΙΖΑ το 2015, ο ίδιος ανάμεσα στα άλλα απέτυχε συνειδητά να δώσει κάτι το ανανεωτικό και δημοκρατικό στην τοπική
αυτοδιοίκηση.
Τεράστια ποσά χρηματικών πακέτων φαίνεται πως πήγαν σε τσέπες ολίγων και όχι σε έργα υποδομής. Ειδικότερα, τα γενναία ποσά που χορήγησε η Ε.Ε. μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης δεν απέτρεψαν τις τεράστιες καταστροφές σε Έβρο και Θεσσαλία. Όλη σχεδόν η χώρα ήταν «μπλε» στις βουλευτικές εκλογές, και μια παρόμοια εικόνα παρουσιάζεται αντιστοίχως σήμερα.
Οφείλουμε όμως να υπογραμμίσουμε ότι αυτή η παντοδυναμία της Νέας Δημοκρατίας και της οικογένειας Μητσοτάκη οφείλεται ξεκάθαρα σε μια σειρά λόγους:
α. απόλυτος έλεγχος εγχώριων Μ.Μ.Ε,
β. πανίσχυρο πελατειακό κράτος, το οποίο ενισχύεται και από την
γ. αγαστή συνεργασία με το ΠΑΣΟΚ. Σε πολλούς Δήμους πάλαι ποτέ αιώνιοι εχθροί κατέβηκαν σε κοινά ψηφοδέλτια.
δ. Πλήρης χρωματισμός των εκλογών. Ο πρωθυπουργός έκανε περιοδεία προκειμένου να λάβει θέση ξεκάθαρα υπέρ κάποιου υποψηφίου. Χαρακτηριστικές είναι και οι δραματικές εκκλήσεις του Άδωνι Γεωργιάδη να ψηφίσουν οι Χαλανδραίοι την εκλεκτή της Ν.Δ. και να διώξουν τον επί δύο συνεχόμενες φορές Δήμαρχο Ρούσσο, ο οποίος ως «Ανταρσύα» (sic) θέτει σε
κίνδυνο την ευδαιμονία της πόλης του.
ε. Η τεράστια ιδιώτευση και αποχή του εκλογικού σώματος. Σε ένα πελατειακό κράτος αυτοί που ψηφίζουν πάντοτε είναι οι απολαμβάνοντες ρουσφέτια. Όσο ο κόσμος αφήνει σε αυτούς τη ψήφο του, το σύστημα εξουσίας που ζούμε θα διαιωνίζεται.
στ. Η κρίση ταυτότητας της Αριστεράς και οι μεγαλομανίες ένθεν κακείθεν εμποδίζουν την συμμαχία αγωνιστικών και δημοκρατικών χώρων, γεγονός που θα έφερνε σε δύσκολη θέση το κράτος της σκληρής φιλελέυθερης
Δεξιάς στο οποίο ζούμε.
Από την άλλη, -και αυτό είναι το ενθαρρυντικό- όπου κινήσεις πολιτών και αγωνιστικών σχημάτων αποφασίσαν να συμμαχήσουν, (βλ. Μαρούσι, Αθήνα,
κ.λπ.) τα αποτελέσματα μόνο ενθαρρυντικά μπορούν να θεωρούνται.
Όταν μπορέσει να μετουσιωθεί επιτέλους σε λόγια και πράξεις ένα πρόγραμμα δημοκρατικό, διεκδικητικό, γνήσια λαϊκό, με έμφαση στις βασικές ανάγκες των πολιτών, τότε είναι βέβαιο πως οι ιδιώτες θα γίνουν ξανά πολίτες.
Γιατί μια κοινωνία με ιδιώτες, δεν είναι κοινωνία…
“Χριστιανική” 12 Οκτωβρίου 2023 

ΑΠOΛOΓΙΣΜOΣ ΔΗΜOΤΙΚΩΝ ΕΚΛOΓΩΝ

Σε ένα πελατειακό κράτος

Κυκλοφορεῖ μὲ τὸν παραπάνω τίτλο τὸ νέο φύλλο τῆς Πέμπτης 12 Ὀκτωβρίου 2023 τῆς «ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ».  Στὸ κύριο ἄρθρο  τοῦ Γιάννη Καρανικόλα μὲ τὸν παραπάνω τίτλο, τονίζεται, μεταξὺ ἄλλων: «…Όταν μπορέσει να μετουσιωθεί επιτέλους σε λόγια και πράξεις ένα πρόγραμμα δημοκρατικό, διεκδικητικό, γνήσια λαϊκό, με έμφαση στις βασικές ανάγκες των πολιτών, τότε είναι βέβαιο πως οι ιδιώτες θα γίνουν ξανά πολίτες. Γιατί μια κοινωνία με ιδιώτες, δεν είναι κοινωνία…….…»

Ολόκληρο το άρθρο εδώ .

Γραφτείτε συνδρομητές

ΤΑ ΠΛΗΡΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Details

  • Η ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΚΑΡΑΝΙΚΟΛΑ (ΦΩΤΟ) ΣΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΗΣ “Χ” ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ

Εγώ θα αναφερθώ σε ορισμένα από τα βασικά προβλήματα που βασάνιζαν και συνεχίζουν να βασανίζουν τον Δήμο Αμαρουσίου αλλά και στις πραγματικές δυνατότητες του. Δυνατότητες που ο συνδυασμός “Συμμαχία για την ανατροπή στο Μαρούσι” επιμένει να επισημαίνει και να τις αντιπροτείνει κόντρα στην γενικευμένη παρακμή του Δήμου. Πρόκειται για έναν όμορφο τόπο που αγαπάμε όλοι όσοι τον κατοικούμε, μολαταύτα αδυνατούμε να αγνοήσουμε τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε.

Details

Γεννήθηκα και μεγάλωσα στο Μαρούσι, που μου αρέσει να το σκέφτομαι σαν ένα μεγάλο χωριό. Τα κοινά με ενδιέφεραν από τα εφηβικά μου χρόνια. Η πρώτη μου πολιτική πράξη ήταν να βρίσκομαι
μαθητής ακόμα, στο ραδιομέγαρο της ΕΡΤ το 2013, αντιδρώντας με χιλιάδες άλλους στο κλείσιμο της δημόσιας τηλεόρασης και ζωής. Με συγκινούσε και με συγκινεί η κοινότητα που είναι μεγαλύτερη από μένα και με ξεπερνάει.
Τελείωσα το Τμήμα Φιλοσοφίας στην Αθήνα και το μεταπτυχιακό μου στο Ντοκιμαντέρ στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου.
Εργάζομαι σαν φιλόλογος στην ιδιωτική εκπαίδευση.
Πολλοί συνομήλικοί μου έχουν τα τελευταία χρόνια εγκαταλείψει την Ελλάδα, δίκαια ή άδικα. Αλλά κάποιοι πρέπει να μείνουμε πίσω. Για να γυρίσει ο Ήλιος, θέλει δουλειά πολλή.

“Ο παγωτατζής-πολιτικός κόσμος-πρωθυπουργός πουλάει-ανταμείβει με παγωτά-επιδόματα-freedom pass-50gb και το παιδάκι-πολίτης-νεαρός πολίτης-έφηβος τρέχει να αγοράσει-να επωφεληθεί από την παροχή.”

του Γιάννη Καρανικόλα

Στο φαντασιακό μας κρατούμε από παιδιά σφιχτά διάφορες εικόνες. Μια από τις πλέον χαρακτηριστικές είναι αυτή του κυρίου με το φανταχτερό άσπρο φορτηγάκι και τα κατάλευκα ρούχα, που πουλάει νόστιμα παγωτά στις γειτονιές και στις παρέες αγοριών και κοριτσιών. Πρόκειται βέβαια για μια από τις πιο συνηθισμένες εικόνες που έχουμε από αμερικάνικες ταινίες. Αλλά και στα μέρη μας υπάρχουν και παγωτά, και άνθρωποι που τα πουλάνε σε παιδάκια και ζουν από αυτό. Μια εικόνα στην οποία όλοι φαντάζουν ευτυχισμένοι.

Όμως το παγωτό έχει ζάχαρη, και η ζάχαρη προκαλεί τερηδόνα και χίλια δύο άλλα προβλήματα υγείας. Συν το γεγονός πως κάποια φορτηγάκια δεν πουλάνε μόνο παγωτά… Ορισμένες φορές μέσα κρύβονται διεστραμμένοι άνθρωποι που προσελκύουν και βλάπτουν αθώα παιδιά.

Τα παραπάνω θα μπορούσαν να αποτελούν μια σόκιν αλληγορία για την σχέση πολιτικού κόσμου-πολιτών. Και κατά έναν περίεργο τρόπο είναι: Ο παγωτατζής-πολιτικός κόσμος-πρωθυπουργός πουλάει-ανταμείβει με παγωτά-επιδόματα-freedom pass-50gb και το παιδάκι-πολίτης-νεαρός πολίτης-έφηβος τρέχει να αγοράσει-να επωφεληθεί από την παροχή. Το σόκιν της αλληγορίας είναι ότι η πολιτική ζωή στην Ελλάδα μετατρέπεται σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό σε μια ανισόρροπη έως και σκοτεινή αγοραία σχέση μεταξύ πολιτών και πολιτικών.

Φυσικά, τα ρουσφέτια και οι πελατειακές σχέσεις είναι μια παράδοση που οι Έλληνες τιμούμε για αιώνες. Το ζήτημα είναι όταν και οι νεώτερες γενιές μυούνται στην παράδοση αυτή με μοντέρνους και ευφάνταστους τρόπους: Πώς αλλιώς μπορεί να χαρακτηριστεί ένα επίδομα που κυνικά ονομάζεται «freedom pass», και εξασφαλίζει σε έναν νεαρό πολίτη 150 ευρώ για κατανάλωση σε «τουριστικές και πολιτιστικές δραστηριότητες της αρεσκείας του»; Μια πρώτη απάντηση θα ήταν «προεκλογικό τερτίπι». Μια δεύτερη απάντηση θα ήταν «στάχτη στα μάτια». Μια τρίτη και σοφότερη θα ήταν «σχέδιο κοινωνικής συνενοχής». Μια κυβέρνηση και μια οικογένεια που έχει συμβάλει τα μέγιστα εδώ και 40 χρόνια στην υπονόμευση του κρατικού μηχανισμού και των ευκαιριών που η χώρα προσφέρει στα παιδιά που η ίδια γεννάει και μεγαλώνει, έρχεται τώρα να χαρίσει ένα δώρο αξίας 150 με αντάλλαγμα απλώς ένα εμβόλιο. Ακόμα κι αν δεχτούμε την απόλυτη αξιοπιστία των εμβολίων, και την συστημική φιλολογία που την συνοδεύει, πώς μπορώ εγώ σαν νεαρός πολίτης να δεχτώ αυτά τα λεφτά; Από μια ομάδα ανθρώπων που συστηματικά υποθηκεύει το μέλλον μου;;

Είναι θλιβερό το γεγονός πως η συντριπτική πλειοψηφία των νέων, όχι μόνο αψήφιστα χώνεψε την συστημική φιλολογία περί των εμβολίων, αλλά πολύ περισσότερο δέχτηκε με χαρά αυτό το παγωτό από τον κύριο παγωτατζή. Και δεν αναφέρομαι στους ΔΑΠίτες οι οποίοι με πολύ χαρά θα δέχονταν τα πάντα από τον κύριο παγωτατζή. Αναφέρομαι σε πιο «μάχιμους» και «αντισυστημικούς» νέους όλου του αριστερού φάσματος, που μια «άυλη ψηφιακή χρεωστική κάρτα αξίας 150€», ήταν αρκετή για να εξαγοράσει τα όνειρα και τα μανιφέστο τους… Με άλλα λόγια, δεν είναι μόνο υγειονομικό το θέμα, είναι ταυτόχρονα, και μάλιστα πολύ περισσότερο, πολιτικό.

Αντί επιλόγου: Συνειδητοποιούμε ότι ο ίδιος ο πρωθυπουργός της χώρας, συν-ρυθμιστής της Παιδείας μαζί με την κυρία Κεραμέως, δίνει ως δώρο 50gb σε παιδιά 15-17 ετών; Σε παιδιά που επί ενάμιση χρόνο το μόνο που κάναν ήταν να αποβλακώνονται μπροστά από οθόνες -με πλήθος μελετών να κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου στους ιθύνοντες, για τις ολέθριες συνέπειες που αυτό έχει στην ψυχοσωματική ανάπτυξή τους; Ώστε οι ίδιοι οι υπεύθυνοι για την Παιδεία τούτου εδώ του τόπου, αναγνωρίζουν και ενισχύουν ως προτεραιότητα για τα παιδιά τους, το ατελείωτο σερφάρισμα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης…

του Γιάννη Καρανικόλα

«Feel the unexpected σε ένα dj set εκεί που δεν τo περιμένεις.
Το Ίδρυμα Ωνάση καλεί την Νο.1 Dj του κόσμου της House και Techno μουσικής σκηνής, Charlotte de Witte σε έναν από τους πιο επιβλητικούς αρχαιολογικούς χώρους της Ελλάδας. Χωρίς κοινό, ανάμεσα σε πέτρες, χώμα, μάρμαρα και ελληνικό φως, η μουσική techno ηλεκτρίζει με ένα live dj set που μεταδίδεται στο Onassis Channel στο YouTube και στo facebook της Στέγης, ενώνοντας όλους τους clubbers του κόσμου εκεί που δεν περιμένουν, στην Αρχαία Μεσσήνη». Με αυτόν τον τρόπο η Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση προσκαλεί ή ορθότερα απλώς ανακοινώνει ότι θα πραγματοποιήσει μια μουσική εκδήλωση στην Αρχαία Μεσσήνη. Και γιατί απλώς ανακοινώνει; Γιατί ένα τέτοιου είδους νέο φτάνει σε εμάς τους απλούς και ανυποψίαστους πολίτες σαν κεραυνός εν αιθρία. Έχει προηγηθεί προ λίγων εβδομάδων η -κατά τα άλλα εντυπωσιακή- φωτογραφία που εικονίζει δύο ανθρώπους με κάμερα να στέκονται μπρος στον επιβλητικό και χιονισμένο Παρθενώνα. Αναρτημένη στο facebook πάλι από το Ίδρυμα και με λεζάντα: «νωρίς το πρωί γύρισμα μέσα στα χιόνια για την επερχόμενη ταινία που ανέθεσε η Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση». Σε ποιόν; (τουλάχιστον ξέρουμε πως λέγονται Alaska Films αλλά μέχρι εκεί). Πότε την ανέθεσε; Πού θα γίνουν ακριβώς τα γυρίσματα; Με ποιανού την άδεια; Δεν είναι παίξε γέλασε -ούτε γραφειοκρατικά, ούτε συμβολικά, ιστορικά- να κάνει κάποιος γυρίσματα στην Ακρόπολη.

Ορθώς ο ΣΥΡΙΖΑ απηύθυνε ερώτημα προς την κυρία Μενδώνη, η οποία πριν προλάβει να απαντήσει -ή ορθότερα να αποφύγει για ακόμη μια φορά να απαντήσει- ξέσπασε το τεραστίων όπως φαίνεται διαστάσεων σκάνδαλο με τον Δημήτρη Λιγνάδη. Όσο όμως συνταρακτικό κι αν είναι αυτό που συμβαίνει, οφείλουμε να είμαστε και σε επαγρύπνηση για τυχόν «παράπλευρες απώλειες». Τέτοια είναι και η εκδήλωση στην αρχαία Μεσσήνη. Γιατί το Ίδρυμα όχι μόνο με αδιαφανή τρόπο πετυχαίνει να «καταλάβει» τον χώρο της αρχαίας Μεσσήνης, αλλά και να τον οικειοποιηθεί για ίδιον όφελος, με μια αμφιβόλου ποιότητος και σε κάθε περίπτωση μειοψηφικής αποδοχής αισθητική.

Κι επειδή η πραγματική πολιτική ήταν, είναι και θα είναι ζήτημα προτεραιοτήτων, τί προτεραιότητες θέτει το αρμόδιο Υπουργείο σε σχέση με τον πολιτισμό της χώρας, τους ανθρώπους που τον υπηρετούν, που ζουν από αυτόν, που ζουν για αυτόν, αλλά και όλους εμάς που τον στερούμαστε επί τόσο καιρό ως πολίτες και εν γένει ως άνθρωποι; Θυμίζουμε την αδιαλλαξία του να αποσπαστούν τα βυζαντινά ευρήματα από την Βενιζέλου στη Θεσσαλονίκη, την κατάπτυστη απόφαση για «δυνατότητα δανεισμού» κινητών αρχαίων μνημείων από 25 έως 50 χρόνια, ενώ τα «Ιδρύματα πολιτισμού» παραμένουν ανοιχτή και όπως φαίνεται ανεπούλωτη πληγή τα τελευταία 10 χρόνια της κρίσης. Και γιατί πληγή και όχι ευκαιρία; Γιατί η ιδιωτική πρωτοβουλία, ό,τι προφίλ κι αν επίπονα χτίσει, δεν θα παύει να δρα και να επεκτείνεται με μόνο γνώμονα το κέρδος. Μοιάζει παράλογο όλος ο κόσμος να είναι επί μήνες κλεισμένος στα σπίτια του, άνεργος και κουρασμένος, και ο πρώτος που να πατάει κανονικά και με τον νόμο τα χώματα της Αρχαίας Μεσσήνης να είναι «η No.1 Dj του κόσμου της House και Techno μουσικής σκηνής». Όχι. Κουραστήκαμε με τις live streaming συναυλίες, με τις live streaming παραστάσεις. Οι Μεσσήνιοι δεν έχουν λόγο στον τόπο τους; Οι αρχαιολόγοι που την φροντίζουν; Οι ξεναγοί που την αναδεικνύουν; Οι ηθοποιοί που την φωτίζουν;

Εν κατακλείδι, μαζί με την παραίτηση της κυρίας Μενδώνη, ένα πράγμα που επείγει εξίσου είναι ο έλεγχος και η φροντίδα του Πολιτισμού της χώρας μας, να ξαναπεράσει στο Υπουργείο, κι όχι να είναι μεταβιβασμένος σε εφοπλιστικά ονόματα. Όχι γιατί το Υπουργείο άγεται από τυχοδιώκτες πολιτικούς όπως η κυρία Μενδώνη, αλλά γιατί αυτή είναι η Δημοκρατία μας, κι ας είναι κουτσή.

Του Γιάννη Καρανικόλα

  Είναι δυστύχημα και ταυτόχρονα ευτύχημα να γράφουν οι νικητές την Ιστορία από την αρχή. Δυστύχημα κυρίως για τους συγχρόνους τους ηττημένους, αλλά και για τους απογόνους αυτών, εφ’ όσον μπροστά στα μάτια τους συμπλέκεται εμφατικά και αμετάκλητα η πραγματολογική ήττα τους με την εξήγηση αυτής. Και βέβαια η εξήγηση οφείλει να παρέχεται μόνο από τον νικητή. Κι αλλοίμονο αν ο ηττημένος δεν έχει γερή μνήμη, ειδάλλως θα παραμερίσει την εμπειρία που τον σημάδεψε, και θα υιοθετήσει αποκλειστικά την οπτική του αντιπάλου. Details