• Τον έθαψαν ζωντανό σύμφωνα με μαρτυρία του Ηλία Βενέζη

• Δεν τον άκουσαν που τους προέτρεπε να φύγουν, έμεινε και μαρτύρησε μαζί τους

• Από 3000 άνδρες που έπιασαν οι Τούρκοι στο Αϊβαλί, γλίτωσαν 23

ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΠΕΓΕΙΩΤΗ

Το Αϊβαλί, μια πολιτεία με τριάντα χιλιάδες ελληνικό πληθυσμό, πατρίδα και του επίσης ονομαστού Φώτη Κόντογλου, ανέβαινε τον δικό της Γολγοθά. Ήταν οι πρώτες δεκαετίες του αιώνα μας. Καιροί δύσκολοι και αβάστακτοι για τον Ελληνισμό της Μικρασίας. Το σταυρό της πολιτείας αυτής τον έπαιρνε στον ώμο του πρώτος και καλύτερος, ο δεσπότης, ο Κυδωνίων Γρηγόριος, ο ωρολογάς. Τον φορτώθηκε χρόνια πολλά πριν, καθώς μαρτυρεί ένας του ποιμνίου του, ο Ηλίας Βενέζης.
«Γνώρισα στα εφηβικά μου χρόνια τον Κυδωνιών Γρηγόριον. Ενέπνεε σέβας και ηρεμία. Και ακτινοβολούσε αγαθότητα: τίποτε ηρωικό, τίποτε το βίαιο. Δεν είχε στη ματιά τη φλόγα των ασκητών, των φανατικών και των μαρτύρων. Αυτό είναι το μεγαλείο του: δεν φώναζε, δεν έδειχνε καν τι ήταν άξιος να πράξει αν εσήμαινε η ώρα.
Σαν άρχισαν οι πρώτοι διωγμοί, την άνοιξη του 1914, έφτασε στο Αϊβαλί ο Ταλαάτ πασάς. Ο περιβόητος Τούρκος Υπουργός των Εσωτερικών πάσκιζε να ξεσπιτώσει τους Έλληνες. Ο ποιμενάρχης δεν τον φοβήθηκε. Στάθηκε μπρος του, μίλησε, δεν σκιάχτηκε το αξίωμα, την κακή φήμη του Τούρκου. Η πόλη είχε προνόμια, τα πιστοποιούσε ένα παλιό σουλτανικό φιρμάνι. Το είχε στα χέρια του. Το έδειχνε με σιγουριά. Είχε το δίκιο με το μέρος του.
Η ζωή του κινδύνεψε. Οι Τούρκοι βάλαν έναν φονιά να σκοτώσει τον Δεσπότη, ο φονιάς πυροβόλησε δυο φορές, δεν τον πέτυχε.
Όσο ζούσε ο άφοβος Δεσπότης, το Αϊβαλί θα έμενε ελληνικό. Οι ενέργειές του δεν ήταν τυχαίες. Ο Δεσπότης συγκρατούσε το ποίμνιό του συνεννοημένος με την Ελληνική Κυβέρνηση.
Τρία χρόνια μετά, μιαν άλλη άνοιξη μέσα στη φωτιά του Πρώτου Παγκόσμιου, μια πόλη, ανθρώπινο σκοτάδι έσερνε τη μοίρα του στον δρόμο της εξορίας. Αυτή η πορεία του προσωρινού ξεριζωμού ήταν ένα προανάκρουσμα, τραγικός μαντατοφόρος του οριστικού ξεσπιτωμού.
Στους δρόμους του Αϊβαλιού ο αγέρας συντρόφευε τα λίγα σκυλιά, τη μοναδική παραφωνία στην ερημιά που βασιλεύει παντού. Είναι αρχές Μαΐου. Λίγο πριν φύγει το τελευταίο απομεινάρι από το θλιβερό καραβάνι, ο Κυδωνιών Γρηγόριος γράφει ένα συγκλονιστικό πρακτικό στον Κώδικα της Δημογεροντίας:
«Τετέλεσται»
Η ιστορικότατη πόλις μας ετάφη ως νεκρά. Και ήδη, αναχωρούντες σήμερον και ημείς μετά των τεσσαράκοντα πέντε ορφανών του Ορφανοτροφείου και τριάκοντα γερόντων του Γηροκομείου, ίνα φάγομεν μετά του ποιμνίου Ημών τον πικρόν του μετοικισμού και του πλανήτος βιου άρτον, τίθεμεν επί του τάφου αυτής την παγεράν της καταστροφής πλάκα, επ΄ελπίδι λίαν προσεχούς Αναστάσεως, καθ΄ήν τα τέκνα αυτής, δοκιμασσθέντα και καθαρθέντα ως χρυσός εν χωνευτηρίω, θα επανέλθωσιν απηλλαγμένα πλέον ανθρωπίνων ταπεινών παθών, ίνα άρωσι τον λίθον, εμφυσήσωσι την ζωήν εις την νεκροφανή μάρτυρα πόλιν και συνεχίσωσι τα μεγάλα έργα της φιλανθρωπίας, της εκπαιδεύσεως και πάσης άλλης υλικής και ηθικής προόδου.
Ο θάνατος του γαλανού ονείρου της Μικρασίας, πέντε χρόνια αργότερα, θα σημάνει και την ώρα του μαρτυρίου της. Οι Μικρασιάτες απέμειναν μόνοι. Ο ελληνικός στρατός φεύγει τσακισμένος. Από τη μεγάλε προέλαση, από ολόκληρη την εκστρατεία απομένουν τα κουρασμένα τούτα τμήματα στρατού που ανεβαίνουν, με την ντροπή και την πίκρα στο πρόσωπο, τις σκάλες των καραβιών.
Στο Αϊβαλί ο μητροπολίτης Γρηγόριος αγωνίζεται να πείσει τους προεστούς της πόλης. Όλες οι υπηρεσίες της Ελληνικής Υπάτης Αρμοστείας μάζεψαν τα αρχεία τους και φεύγαν για τα απέναντι νησιά. Η καταστροφική είσοδος των Τούρκων στο Αϊβαλί ήταν θέμα χρόνου. Μοναδική λύση επιβίωσης ήταν η φυγή.
Σ΄ αυτή την ύστατη δυνατότητα σωτηρίας αντιστάθηκαν φανατικά όλα σχεδόν τα μέλη της δημογεροντίας. «Φοβόνταν ένα νέο ξεριζωμό, ύστερα από τον πρώτο που είχαν δοκιμάσει στις αρχές του παγκοσμίου πολέμου. Έλεγαν πως θα ήταν οριστικός».
Μάταια προσπαθούσε ο Γρηγόριος να μεταπείσει τους δημογέροντες.
Ο φόβος ενός οριστικού ξεσπιτωμού τους έσπρωχνε σε μια επιμονή ακατανόητα δολοφονική: Με οπλισμένη πολιτοφυλακή που δημιούργησαν οι ίδιοι στέρησαν το δικαίωμα φυγής σε όσους ήθελαν να αναχωρήσουν για τα νησιά. Ακόμη και τα επείγοντα τηλεγραφήματα με τις περιγραφές των σφαγιασμών δεν στάθηκαν ικανά να τους μεταπείσουν. Κι ας ήταν τόσο ξεκάθαρα: «Τουρκικός στρατός κατερχόμενος δεν φείδεται ουδέ νηπίων ζωής. Εξορκίζω αναχωρήσατε απαξάπαντες».
Μαρτύριο και Μαρτυρία
Ο τουρκικός στρατός, άλλοι πεζοί κι άλλοι καβαλλαραίοι, μπήκε στο Αϊβαλί στις έξι του Σεπτέμβρη. Εκείνο το καλοκαιριάτικο φθινόπωρο του ΄22 ήταν το τελευταίο ελληνικό στη Μικρασία. Μια πομπή τραγική μέσα στις ψευδαισθήσεις και τις αυταπάτες της αγωνιζόταν με λάβαρα συντεχνιών και την παρουσία του μητροπολίτη και του δημάρχου να διαψεύσει τον θάνατο που παντού πλανιόταν εκδικητικός.
Ο Γρηγόριος αγωνιζόταν απεγνωσμένα να αποτρέψει τη σφαγή. Ήταν όμως αναπότρεπτη. Το στρατιωτικό νόμο ακολούθησε η διαταγή του θανάτου: «Να παρουσιαστούν όλοι οι άνδρες από δεκαοχτώ μέχρι σαράνταπέντε χρόνων». Τους έδεσαν και τους τραβούσαν έξω από την πόλη. Κανείς δεν ήξερε τι τους περίμενε.
Την κατάληξή τους τη μάθανε τα γυναικόπαιδα. Εκεί έξω από την πόλη, στις χαράδρες των μεταλλείων του Φρενέλι, απέμειναν χιλιάδες τα κουφάρια.
Ο σταυρός του μαρτυρίου ήταν τώρα εκεί πλάι του. Δεν τον αρνήθηκε. Τον πήρε στα χέρια. Τον ανέβασε στους ώμους.
Στην πόλη απέμειναν μόνο τα γυναικόπαιδα.
Έπρεπε να σωθούν. Γνώριζε πως η ζωή του έφτανε στο τέλος. Ο θάνατος παραμόνευε παντού. Υπήρχαν όμως οι άνθρωποι του ποιμνίου του, όσοι απέμειναν ζωντανοί. Γι αυτούς έπρεπε να νοιαστεί όχι για τον εαυτό του.
Σαν έφτασαν στην παραλία βαπόρια με αμερικάνικη σημαία προσπάθησε να παρατείνει τη δολοφονική προθεσμία που έβαλαν οι Τούρκοι. Μάταια όμως. Η προθεσμία παρέμεινε. «Η άδεια της αναχωρήσεως ισχύει μόνο για είκοσι τέσσερις ώρες. Όσοι δεν προλάβουν να φύγουν θα μεταφερθούν στο εσωτερικό της Ανατολής».
Ο χρόνος κυλούσε δυσκίνητα μέσα στις κακουχίες και το συνεχές παζάρεμα της ζωής με τους Τούρκους αξιωματικούς και το μίσος τους. Στις τριάντα του Σεπτέμβρη του 1922 έδωσαν άδεια αναχώρησης στο της πόλης ιερατείο της πόλης. Ο Δεσπότης αρνήθηκε επειδή έμειναν ακόμη χριστιανοί στην πόλη.
Η μέρα του μαρτυρίου πλησίαζε. Χωρίς φόβο ο Γρηγόριος ανάμενε. Ο θάνατος γι αυτόν ήταν μια επιλογή καθαρά συνειδητή. Γνώριζε ότι θα τον συναντούσε με ένα από τα αγριότερά του προσωπεία.
«Τέλος πιάσαν τον Δεσπότη και τους παπάδες. Ύστερα από τέσσερις μέρες φυλακή και βασανιστήρια, τους σηκώσανε και τους οδήγησαν έξω από την πόλη. Τους συνοδεύανε στρατιώτες και Τσέτες οπλισμένοι. Τους γυμνώσανε, τους δέρνανε, τους βιάζανε να περπατούν ξυπόλυτοι».
Από τότε έχουν περάσει εξήντα έξι σχεδόν χρόνια. Για το τέλος του Μητροπολίτη Κυδωνιών Γρηγόριου Ωρολογά έχουν γίνει γνωστές κάποιες εκδοχές. Την πραγματικότητα όμως του μαρτυρικού θανάτου διέσωσε μέχρι τις μέρες μας ο παθιασμένος Μικρασιάτης Ηλίας Βενέζης:
«Αλλά εγώ θα αφηγηθώ την αυθεντική ιστορία. Ήμουν με την προτελευταία αποστολή σκλάβων που οι Τούρκοι οδηγούσαν στο εσωτερικό της Ανατολής. Γυμνοί, πεινασμένοι, διψασμένοι, καταματωμένοι, είχαμε φτάσει στην Πέργαμο. Μας ρίξαν σε μιαν αποθήκη. Την άλλη μέρα, κατά το μεσημέρι, άνοιξε η πόρτα και μπήκε ένα νέο κοπάδι σκλάβων. Ήταν, σε αξιοθρήνητη κατάσταση, οι παπάδες του Αϊβαλιού: αλλοσούσουμοι, καταματωμένοι κι αυτοί, με ξεσκισμένα ράσα, πεινασμένοι, ξυπόλυτοι, άγριοι από τη μαρτυρική πορεία.
Ο Κυδωνιών Γρηγόριος, αν και είχε ξεκινήσει μαζί τους, δεν έφτασε στην Πέργαμο. Έξω από το Αϊβαλί οι Τούρκοι τον ξεχωρίσανε μαζί με άλλους από το κοπάδι και τον παραδώσανε σ΄ ένα απόσπασμα εκτελεστικό που είχε εκτός από τα όπλα και φτυάρια.
Οι άλλοι οι παπάδες συνεχίσανε το δρόμο. Σαν πέρασε λίγη ώρα, ακούσανε πίσω τους ντουφεκιές. Το απόσπασμα ενώθηκε μαζί τους αργότερα. Ένας Τούρκος του αποσπάσματος είπε:
«Τον Δεσπότη τον θάψαμε ζωντανό. Οι ντουφεκιές ήταν για τους άλλους».
Πλάι στο μαρτύριο του Αρχιερέα ο Βενέζης διασώζει και τον θάνατο μιας άλλης μορφής, σημαντικής γι’ αυτόν.
«Η πομπή σταμάτησε. Φασαρία. Οι στρατιώτες βλαστημούσαν, φώναζαν. Ο γερο-παπάς δεν ήθελε να προχωρήσει. Έπεσε.
• Πιάστε τον δυο από τα χέρια! διατάζει ο αρχηγός.
Τον πιάσαμε δυο από τις μασχάλες και προχωρήσαμε. Μα τα ποδάρια του έμεναν, σέρνουνταν.
Σταματήσαμε πάλι.
Ο λοχίας, έξω φρενών, έρχεται από πίσω. Με την μπούκα του τουφεκιού του φέρνει μια, δυο, τρεις στη μέση, να τον ζωντανέψει.
Ξέφυγε από τα χέρα μας, βάρυνε, έπεσε.
Οι στρατιώτες είδαν κι απόειδαν, τον τράβηξαν στην άκρη του δρόμου τον αμόραλαν μπρούμυτα κι άρχισαν να του κατεβάζουν απανωτές κοντακιές. Μήτε καν στέναζε. Μονάχα η γλώσσα του έγλειφε τη γης – να δοκιμάσει στυφή είναι, πικρή είναι;
Από τον λόφο, αντίκρυ στον Άτταλο, λίγα μέτρα από μας, τα παιδάκια τα τουρκιά που παίζαν ροβόλησαν κατά τη σκηνή.
Οι στρατιώτες αποτραβήχτηκαν για να ξεκινήσουμε. Τα παιδάκια άρχισαν όλοι μαζί να πετροβολούν από σιμά το σώμα που ξεψυχούσε.
Κάμποση ώρα ακούγαμε τον βουβό χτύπο που έκαναν οι πέτρες όσο ολοένα στοιβάζουνταν. Τρεις φορές μου είχε δώσει, μικρόν, τη θεία μετάληψη. Φορούσα τα καλά μου».
Ο Ηλίας Βενέζης δημοσίευσε το βιβλίο του «Μικρασία χαίρε» ολόκληρη μια σειρά από κείμενα που πρωτοείδαν ο φως της δημοσιότητας το 1972 στην εφημερίδα «Το Βήμα». Ήταν η αγωνία ενός ανθρώπου πενήντα χρόνια μετά τα πάθη της χαμένης πατρίδας μορφοποιημένη σε μια σημαντική, για τους καιρούς μας, μαρτυρία:
Από 3000 άνδρες που πιάσανε οι Τούρκοι στο Αϊβαλί, τον ανθό του πληθυσμού, σωθήκαμε και φτάσαμε , ύστερα από δεινά πολλά στην Ελλάδα είκοσι τρεις ψυχές.
Αυτήν τη μαρτυρία καταθέτω για την Ορθοδοξία της Μιρασίας, που έδιδε αγίους και μάρτυρες ταπεινούς και αφανείς, επειδή τους οδηγούσε ένα μόνο: η πίστη και το χρέος.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΓΕΙΩΤΗΣ

• Βαρυσήμαντο κήρυγμα του Πατριάρχη Αντιοχείας Ιωάννου Ι’ κατά την κυριακάτικη Θεία Λειτουργία στον Ιερό Ναό αλ-Μαριαμίγια [της Παναγίας] της Δαμασκού στις 15 Ιανουαρίου 2024

Ο Πατριάρχης Αντιοχείας κ. Ιωάννης, κατά τη Θεία Λειτουργία της Κυριακής 15 Δεκεμβρίου εκφώνησε βαρυσήμαντο κήρυγμα, με το οποίο διακήρυξε την μακραίωνη ιστορική παρουσία και τα δικαιώματα των Ορθοδόξων Χριστιανών της Συρίας, οι οποίοι δικαιωματικά και όχι κατά παραχώρηση είναι ισότιμοι πολίτες της χώρας. Ζήτησε να συνεχιστεί η παράδοση της ειρηνικής συνύπαρξης με τις άλλες θρησκευτικές ομάδες, κάνοντας λόγο για “συνεταιρισμό” των ποικίλων συσιστωσών που διαβιώνουν στη χώρα. Πορχώρησε και σε γενικούς άξονες για το πώς θέλουν τη Συρία: Κράτος Δικαίου, με σεβασμό στις ελευθερίες, στα δικαιώματα μειονοτήτων και γυναικών, στον προσωπικό τρόπο ζωής που ο κάθε πολίτης επιλέγει.            

Αγαπημένοι,

” Γρηγορείτε, σταθείτε ακλόνητα στην πίστη, να είστε γενναίοι, να είστε δυνατοί, Ας γίνονται όλα όσα κάνετε με αγάπη” (1 Κορ. 16:13-14). Με αυτά τα λόγια, αρχίζω, και με αυτά τα λόγια, απευθύνομαι στα αγαπημένα μας παιδιά σε αυτή την αγαπημένη πατρίδα. Απλώνω το χέρι μου στο δικό σας κατά τη διάρκεια αυτών των ευαίσθητων καιρών, ώστε μαζί, να εναποθέσουμε την ελπίδα μας στον Παντοδύναμο Δημιουργό, Πατέρα των Φώτων και Θεό κάθε παρηγοριάς, να εξαφανίσει κάθε ενόχληση από τις καρδιές μας, να τις στεφανώσει με την αγία Του ελπίδα και να μας ενισχύσει να αναζητήσουμε ένα καλύτερο αύριο.
Στεκόμαστε στο κατώφλι μιας νέας φάσης, αντικρύζοντας την αυγή μιας πατρίδας που όλοι αγαπάμε και φροντίζουμε. Βρισκόμαστε στο χείλος της ανανέωσης, που επιθυμούμε να ακτινοβολεί από ελπίδα και να στεφανωθεί με φως. Εδώ στη Δαμασκό, από την Ευθεία οδό, από την εκκλησία της Μαριαμίγια (Παναγίας), γειτόνισσα του τεμένους των Ομεϋαδών [σημείωση “Χ”ναός του αγίου Ιωάννη Βαπτιστἠ πριν την αραβική κατάκτηση], διακηρύσσουμε στον κόσμο: Ως Χριστιανοί, είμαστε από το χώμα της Συρίας και από τους Κέδρους του Λιβάνου, από το μεγαλείο του όρους Κασιούν, την ευημερία του Χομς, την ιστορική κληρονομιά του Χαλεπίου, τους νερόμυλους της Χάμα και τις αναβλύζουσες πηγές του Ιντλίμπ, από τη θάλασσα της Λαττακίας και τον Ευφράτη του Ντέιρ εζ-Ζορ. Δεν είμαστε φιλοξενούμενοι σε αυτή τη χώρα, ούτε ήρθαμε σε αυτή τη γη σήμερα ή χθες. Είμαστε από τις αρχαίες ρίζες της Συρίας και τόσο παλιοί όσο το γιασεμί της Δαμασκού. Είμαστε από την Αποστολική Αντιόχεια, από αυτή τη χώρα που κόσμησε τον κόσμο με το όνομα του Ιησού Χριστού. Αυτό το διακηρύσσουμε και το χαράζουμε ως διαθήκη, λέγοντάς το στα παιδιά μας, στους αδελφούς μας, στους συμπολίτες με τους οποίους μοιραζόμαστε την πατρίδα, και ενώπιον του Δημιουργού μας, Που θέλησε να υπάρχουμε σε αυτή τη γη μαζί με τους άλλους, μαζί με τους Μουσουλμάνους αδελφούς μας, με τους οποίους ζητούμε την εύνοια του Κυρίου των κόσμων, του Κυρίου των ουρανών και της γης. Το έχω ξαναπεί, και το επαναλαμβάνω τώρα: ” Μουσουλμάνοι αδελφοί μου, ανάμεσα στο “εμείς” και το “εσύ”, δεν χωρεί το “και” (στα αραβικά, ‘waw’), αφήνοντας μόνο το “εμείς-εσείς” και το  “εσείς εμείς”. Μαζί, είμαστε οι φορείς μιας κοινής ιστορίας με όλα τα καλά και τα άσχημα, και το πεπρωμένο μας είναι ένα.
Στη Συρία, βρισκόμαστε σε μια πατρίδα εθνικής εταιρικής σχέσης, μιας εταιρικής σχέσης που πάντοτε ήταν, και θα παραμείνει, με το θέλημα του Θεού, ενωμένη -ενωμένη εδαφικά και, κυρίως, με την ενότητα των καρδιών των ανθρώπων της, από όλα τα φάσματα. Ως Χριστιανοί, απλώσαμε το χέρι μας από την αρχή και σήμερα, το τείνουμε σε όλα τα συστατικά αυτού του έθνους. Είμαστε οι γιοι της Συρίας – το όνειρο που έχει κάθε Σύριος. Και η Συρία που οραματιζόμαστε είναι:
• Συρία: Ένα Κράτος Δικαίου: Ένα κράτος όπου όλοι είναι ίσοι σε δικαιώματα και καθήκοντα, συμπεριλαμβανομένης της διατήρησης των νόμων για το καθεστώς κάθε συνιστώσας του.
• Συρία: Κράτος Πολιτών: Δεν ζητούμε την υπηκοότητά μας ως χάρη κανενός. Αποτελούμε αναπόσπαστο κομμάτι αυτού του εθνικού ιστού, ενός ιστού που ξεπερνά τη λογική της πλειοψηφίας και της μειοψηφίας, υιοθετώντας αντ’ αυτού τη λογική του ρόλου και της αποστολής. Λίγα μέτρα μακριά μας βρίσκεται μια εκκλησία ή το σπίτι του Ιωάννη του Δαμασκηνού, ο οποίος κάποτε υπηρέτησε στην Αυλή των Ομεϋαδών. Προερχόμαστε από την Εκκλησία του Πατριάρχη του Ελέους, Γρηγόριου Χαντάντ, την κηδεία του οποίου παρακολούθησε όλη η Δαμασκός – Μουσουλμάνοι και Χριστιανοί.
• Συρία: Κράτος Συνύπαρξης και Πολιτικής Ειρήνης: Απλώνουμε το χέρι μας σε όλους, όπως κάναμε πάντα, και καλούμε τόσο τους κοντινούς όσο και τους πιο μακρινούς να διαφυλάξουν την πολιτική ειρήνη και την εθνική εταιρική σχέση. Καλούμε όλους να κοιτάξουν προς ένα λαμπρό μέλλον, ένα που χτίζουμε μαζί με φιλοδοξία, προσοχή και ελπίδα. Το λέμε αυτό όχι για να επαινέσουμε το παρελθόν αλλά για να ελπίζουμε σε ένα πολλά υποσχόμενο μέλλον. Το λέμε αυτό καθώς αγκαλιάζουμε την ελευθερία να ακούμε τις καμπάνες της εκκλησίας μας, οι οποίες αντηχούσαν και πάντοτε θα αντηχούν δίπλα στους μιναρέδες, επικαλούμενα μαζί τον Ύψιστο, επιδιώκοντας και προσπαθώντας να είναι μια καρδιά.
• Συρία: Κράτος Δικαίου και Σεβασμού στις Θρησκείες: Γιατί πώς μπορεί να είναι αλλιώς όταν όλα τα συστατικά της είναι στο ίδιο καράβι, βάρκα που απορρίπτει τη λογική του προστατευτισμού και της υποδούλωσης. Το λέμε αυτό με το βλέμμα στραμμένο σε μια πατρίδα που κατοχυρώνει το κράτος δικαίου, σέβεται τις θρησκείες και υποστηρίζει την ανθρώπινη αξιοπρέπεια – το θεμέλιο πάνω στο οποίο χτίζεται η τιμή της.
• Συρία: Ένα Κράτος Σεβασμού των Συλλογικών και Ατομικών Ελευθεριών: Υπεύθυνη ελευθερία βασισμένη σε μια κατάσταση αστικών θεσμών που εξασφαλίζει ισότητα για όλους και ζητά τη συμμετοχή γυναικών και νέων στην ανοικοδόμηση της Συρίας. Επιπλέον, διασφαλίζει ότι όλοι οι Σύριοι είναι ίσοι ενώπιον του νόμου και ότι όλοι αυτοί έχουν το δικαίωμα να συμμετέχουν στην πολιτική ζωή και να κατέχουν δημόσιες θέσεις βάσει αρμοδιοτήτων χωρίς καμία διάκριση.
• Συρία: Ένα κράτος όπου η κυριαρχία ανήκει στο λαό, ο νόμος είναι ο διαιτητής και η εξουσία μεταβιβάζεται ειρηνικά.
• Συρία: Μια κατάσταση σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων: Διασφάλιση της ανεξαρτησίας του δικαστικού σώματος και ίσων ευκαιριών για όλους τους πολίτες της, δίνοντας έμφαση στην τήρηση του διεθνούς δικαίου για τα ανθρώπινα δικαιώματα και απορρίπτοντας κάθε μορφή βίας, εκφράσεων μίσους και διακρίσεων.
Ο τελικός εγγυητής για την επίτευξη όλων αυτών των επιδιώξεων είναι το Σύνταγμα. Ως εκ τούτου, η διαδικασία σύνταξης του Συντάγματος πρέπει να είναι μια συνολική και χωρίς αποκλεισμούς εθνική προσπάθεια.
Πρέπει επίσης να τονίσουμε ότι οι Χριστιανοί δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται ως υλικό για εκμετάλλευση των μέσων ενημέρωσης. Είναι απαραίτητο να προσέχετε πώς να χειριστείτε τις πλατφόρμες των μέσων ενημέρωσης και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, ειδικά όσον αφορά τις πολλές φήμες που διαδίδουν ανεύθυνα.
Επιπλέον, υπογραμμίζουμε τη σημασία της διάκρισης μεταξύ προφύλαξης και σύνεσης αφενός και φόβου αφετέρου. Δεν αλληλεπιδρούμε με τους συμπολίτες μας Σύριους με φόβο, γιατί η αγάπη είναι ο δεσμός που μας ενώνει όλους. Όπως λέει και ο Ευαγγελιστής Ιωάννης, «η τέλεια αγάπη διώχνει τον φόβο, γιατί ο φόβος εμπεριέχει μαρτύριο. Αλλά αυτός που φοβάται δεν έχει γίνει τέλειος στην αγάπη» (Α’ Ιωάννη 4:18).
Καθώς πλησιάζουμε στα Χριστούγεννα, την εποχή της ελπίδας που φέρνει το Νεογέννητο στη Φάτνη, ζητώ από τον Θεό να προστατεύσει τη Συρία και να εμπνεύσει τους υπεύθυνους για την ηγεσία της κατά τη διάρκεια αυτής της φάσης, για το καλό αυτής της χώρας και των καλόκαρδων ανθρώπων της που αξίζουν ζωή και βλέπουν την ελπίδα να καθρεφτίζεται στα μάτια των παιδιών τους. Σε αυτή την ελπίδα προσδοκούμε, σήμερα, επιβεβαιώνοντας και έχοντας κατά νου ότι “Ο Θεός είναι μέσα της· δεν θα χαθεί.”.  Ευλογημένο το όνομά Του για πάντα. Αμήν.