Σε λιτό ανακοινωθέν που περιλαμβάνεται στο δελτίο τύπου της 5.1.2025 του νοσοκομείου “Ευαγγελισμός”, αναφέρεται ότι “η σημερινή κατάσταση της υγείας του Μακαριώτατου Αρχιεπισκόπου Αλβανίας κ.κ. Αναστασίου εκτιμάται ως κρίσιμη από τους θεράποντες ιατρούς.”

Η εποχική ίωση από την οποία έπασχε ο Αρχιεπίσκοπος στα Τίρανα, εξελίχθηκε σε λοίμωξη του αναπνευστικού με γαστρορραγία.

Τον κ. Αναστάσιο επισκέφθηκαν ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμος και ο Πρωθυπουργός κ. Μητσοτάκης. Μεταδίδεται ότι είναι σε πλήρη διαύγεια και ηρεμία. Ενημερώνεται από τους θεράποντες ιατρούς του και έρχεται σε επαφή με τους συνεργάτες του που τον έχουν συνοδεύσει στην Αθήνα. 

Η ΧΔ και η εφημερίδα “Χριστιανική” εύχονται στον Μακαριώτατο, με τη βοήθεια του Θεού και των θεραπόντων ιατρών του, να ξεπεράσει και αυτή τη δολιμασία και να αναρρώσει το ταχύτερο.  

του Στέλιου Κούκου

Ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης ήταν και θα είναι επικίνδυνος! Εσαεί! Αυτό αντιλήφθηκα όταν, αίφνης, «είδα» έναν από τους… διώκτες του να προτείνει κάποιον λογοτέχνη. Και ας μην ήταν και τόσο σοβαρός ο προτεινόμενος. Ήταν, όμως, στα «νέα τζάκια» ή κάποιο δήθεν τζάκι στην θέση των παλαιών των ημερών. Για να είναι, όμως, κάποιος… τζάκι πρέπει, αρχικά, να ανάβει και αφ’ ετέρου να ζεσταίνει! Και όχι μόνο να καπνίζει! Διαφορετικά για τι τζάκι πρόκειται; Προφανώς εικονικό ή κάποιος αντικατοπτρισμός!

Όταν υπάρχουν, όμως, πραγματικές οάσεις τι να μας κάνουν ή να μας «πουν» τα κρύα και άφλεκτα τζάκια.

Το ωραίο πάντως με τον πυρίμαχο και πυρίκαυστο Μεγα-Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη είναι ότι τον κυνήγησαν, (άθλιο κυνήγι), και δεξιοί και αριστεροί και παραδοσιακοί και εκσυγχρονιστές, όπως και εκκλησιαστικοί! (Και βεβαίως τον δέχτηκαν και τον ύμνησαν και δεξιοί και αριστεροί και παραδοσιακοί και εκσυγχρονιστές, όπως και εκκλησιαστικοί)!

Για όλους αυτούς ο Παπαδιαμάντης ήταν επικίνδυνος γιατί πίστευαν πως… έρρεπε εκτός γραμμής! Της όποιας αλάθητης δικής τους!

Ο Μεγα-Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης είχε να πει, να συζητήσει, να προτείνει!

Ήξερε να γράφει με ιδιαίτερη πλαστικότητα, ποιητικότητα και χάρη. Κανένας δεν τον έφτανε στην χρήση της γλώσσας. Ένας ανεπανάληπτος δεξιοτέχνης της γραφής που κάθε θέμα του όσο σκληρό κι αν ήταν μπορούσε να το «αναπαραστήσει», να το αποδώσει, αφαιρώντας του τις βαριές «άγκουρες» που βύθιζαν αύτανδρο θέμα και αναγνώστη. Οι λέξεις, η γραφή και ο λόγος του αποτελούν έναν κόσμο συμπάθειας στον άνθρωπο, στην κτίση. Όλο το έργο του εξυψώνει ανεπαίσθητα τον αναγνώστη, δεν τον αδικεί, χωρίς να κάνει κηρύγματα.

Και όταν κάνει «κηρύγματα» ο ποιητικός και διακριτικός του λόγος δεν σε αφήνει να καταλάβεις τον λόγο του ελεγκτικά φορτισμένο σαν να πρόκειται από κάποιον ο οποίος κατέχει την μοναδική αλήθεια. Ούτε αυτό το σεβάστηκαν οι επικριτές του!

Και αν θέλουμε να μετατεθούμε από τον έλεγχο, την επίπληξη, την αποδοκιμασία, στο χιούμορ του «κορυφαίου λογογράφου και διηγηματογράφου» μας, θα διαπιστώσουμε πως και αυτό διαθέτει την προσωπική σφραγίδα της ευαίσθητης παπαδιαμαντικής ψυχής. Και το χιούμορ του εκδηλώνεται παράλληλα και υποδόρια στον όλο λόγο του. Είναι, δηλαδή, πολύ σοφά κατανεμημένο και συνυφασμένο με την ίδια την προσωπικότητα και τον χαρακτήρα του και σου παρέχει μοναδική ευκαιρία να ανασυνθέσεις την ψυχική του συγγραφική διάθεση, αν όχι τον ψυχικό του κόσμο.

Και να ο μοναδικός ποιητής του ελληνικού λόγου ο οποίος δεν διστάζει, ακόμη, να βάλει το μαχαίρι βαθιά στο ελληνικό κοινωνικό σώμα ως ένας έκτακτος κοινωνιολόγος κάτι που δεν πρόσεξαν, ούτε κατάλαβαν(;) οι κριτές και επικριτές του. Διαβάζοντάς τον, λοιπόν, λες μα ούτε αυτό το κατάλαβαν; Που είναι το πιο απλό και δεν χρειαζόταν να διαβάσουν και διά μέσου ή πίσω από τις λέξεις!

Έτσι κι αλλιώς, όμως, μπροστά και πίσω από τις λέξεις αυτές βρίσκεται ο Αλέξης! Ο «Αλέξης αντρειωμένος [που] θα πάρει και την Πόλη», όπως λέει το θρακιώτικό δημοτικό τραγούδι, αλλά στην περίπτωση μας αφορά τον Αλέξη του Παπα-Διαμαντή! Και μοιάζει, μάλιστα, να χρησιμοποιεί ένα… αλεξιλέξιο για να μην καταλαβαίνουν οι πονηρευόμενοι ούτε και τα πιο απλά και φανερά τοις πάσι λόγια του. Και ας μην ήθελε να στήσει ένα παρόμοιο δόκανο σε όλους αυτού. Φαίνεται πως όλοι αυτοί οι πονηρευόμενοι πιάστηκαν στο δικό τους δόκανο! Και, βεβαίως, μοιάζει να εκτέθηκαν διά παντός!

Η αμεσότητα του σκιαθίτη Αλέξη αντρειωμένου με την κοινωνία μας αποδεικνύει ότι αυτός ο ο οποίος απομακρύνθηκε απ’ όλους, (και μοιάζει ολομόναχος μέσα στον κόσμο της αθηναϊκής πλουτοκρατίας, όπως γράφει ο ίδιος), ήταν συναρμοσμένος με όλους. Και ο μίτος του είναι ο γνήσιος και τίμιος λόγος του με τον οποίο μας έχει δέσει εσαεί μαζί του.

Και ο λόγος του Παπαδιαμάντη δεν είναι απλά οι διαχρονικές ελληνικές λέξεις που χρησιμοποιεί, γιατί οι δικές του λέξεις προϋποθέτουν λόγο-Λόγο και νόημα. Και από εκεί τις αποσπά και τις μεταχειρίζεται ως νέα υλικά. Οι προτάσεις του είναι έλλογες «κατασκευές» και μεταφορές λόγου και κόσμου ζώντος, λαχταριστού. Αυτή είναι η ποιητικότητά του. «Θα ’ναι η ποίησις σπερματική/ Απόλυτα ερωτική/ Ή δεν θα υπάρχη», όπως θα έλεγε και ο Ανδρέας Εμπειρίκος.

Τα διηγήματά του και ο λόγος του δεν πρόκειται για κάποιες διηγήσεις ή ιστορίες που «δρουν» ως ένα ενοποιό σχήμα στον ελληνικό κόσμο της εποχής του ή ακόμη διαχρονικά! Αλλά υπερκεράζει όλα τα σχήματα και οι λέξεις και ο λόγος του δρουν ως ακέραιος λόγος και κόσμος αληθείας!

Με την έννοια αυτή μπορεί να αποτελεί και υπάρχει και ως ένας οικουμενικός μεταφορέας του λόγου που γεννά και τον Λόγο. Ε, δεν είναι επικίνδυνος ο τύπος αυτός; Και γι’ αυτό… προκάλεσε τόσες και τόσες αντιδράσεις και τελειωμό δεν έχουν τα πάθια του.

Δεν είμαστε, λοιπόν, συγκάτοικοι όλοι στην τρέλα, όπως λέει ο στίχος του τραγουδιού, αλλά συγκάτοικοι στο νόημα, στον λόγο, στον Λόγο και διά λόγου και Λόγου υπάρχουμε και ζούμε. Δεν ξέρω αν πρέπει να επικαλεστούμε τον Ηράκλειτο: «Γι᾽ αυτό είναι αναγκαίο να ακολουθούμε το κοινό· αλλά, παρόλο που ο Λόγος είναι κοινός, οι πολλοί ζουν σαν να είχαν δική τους αντίληψη». (Μεταφορά Γιώργος Σεφέρης).

Πώς τα κατάφερε, όμως να έχει τόσους πολλούς ετερόκλητους «αμφισβητίες» και μάλιστα τρομερά αδίστακτους σε ορισμένες περιπτώσεις! Πρόκειται, ίσως για μια μοναδική περίπτωση η οποία χωρίς να είναι εριστική βρήκε στο διάβα της τόσους και ποικίλους εχθρικούς αρνητές. Στην ουσία πονηρευόμενους, όπως, προαναφέραμε.

Αυτός, πάντως, δεν μπορούσε να αναφερθεί σε έναν ανώτερό του και να του πει «μην αφήνεις τα σκυλιά να γαυγίζουν σε κάποιο που ταξιδεύει για την αιωνιότητα». Άλλωστε ο Παπαδιαμάντης δεν ζούσε στην μικρή έρημο του Σαρώφ, αλλά στην έρημο της Αθήνας.

Πόσο έρημος και μόνος θα έπρεπε να ένιωθε; Όπως όλοι οι προφήτες θα έλεγα. Όπως όλοι όσοι λένε τα καίρια! Και τα καίρια είναι παντός καιρού και κλασικά. Χθες, σήμερα, αύριο! Και σ’ αυτά αργά ή γρήγορα επιστρέφουμε! Ναι, και όταν θολώνει το νους! Άλλωστε και ο ίδιος έγινε ο εσαεί κλασικός μας και απαραίτητος. Μέτρο, μέθοδος, δείγμα και ένδειξη αλήθειας.

Έτσι, διάβαινε ο νησιώτης που έγινε πρωτεύουσα, βασιλεύουσα και πρωτευουσιάνος εντός μας και στάθηκε σημείο αντιλεγόμενο στην καρδιά των τότε μέσων μαζικής επικοινωνίας, των εφημερίδων και των περιοδικών, ως αναπόσπαστο μέρος και στέλεχος των εορτών και παντός καιρού καίριος ανταποκριτής, ως αναγκαία και απαράμιλλη γραφή, λόγος. Φωνή βοώντος εν τη ερήμω της Αθήνας και της ψυχής μας την οποία εγεώργησε και γεωργεί.

Ένας «καλό λόγος» που ανάδευε τον τρόπο και τον τόπο, φιλοκαλώντας με «ευτελή» θέματα, αναδεικνύοντάς τα με την προσωπική του έλλογη ποιητική διάθεση και κατάθεση ως σμίλη απαράμιλλου χαράκτη ή γλύπτη.

Ολόφωτα αγάλματα λόγου, φωταγωγημένα με την εξαίσια μουσική του που προδιέγραφε τον κόσμο μας -παρελθόν, παρόν και μέλλον- δένοντάς τα με εκείνη την αραχνοΰφαντη κλωστή που πάντα η ανέμη έγνεθε και έτσι ξεκινούσαν πάντα τα παραμύθια. Ώσπου η δική του παραμυθία μας έγινε απαραίτητη.

Και από τον έντυπο Τύπο, εκτυπώθηκε άμεσα και ανεξίτηλα στις καρδιές των ανθρώπων και δεν έχουν τελειωμό τα εγκάρδια πάθη και οι έμψυχοι κραδασμοί του κόσμου που γεννούν στις ψυχές μας οι καρδιακοί σταλαγμοί του, σ’ αυτήν την σήραγγα που σχολάζουμε, επιμένουμε, ζούμε, διασκεδάζουμε, ψυχαγωγούμαστε, διασκεδάζουμε τους καημούς, τα πάθη και τα λάθη μας.

 

Ο ζωγραφικός πίνακας που συμπληρώνει τη σελίδα (“Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης”) είναι έργο του Νίκου Εγγονόπουλου.

Με χαρά βρίσκουμε την ευκαιρία να παραθέσουμε το κείμενο του Γιάννη Πεγειώτη στην κυπριακή διάλεκτο για τον εορτασμό των Φώτων στη Λεμεσσό. Σε αγκύλες η δική μας συνεισφορά στην κατανόηση ορισμένων όρων. Η πανάρχαιη αυτή διάλεκτος, κοντινή στην ομιλουμένη των βυζαντινών χρόνων, έχει διατηρήσει την αρχαία προφορά του –η- και του –υ- σε ορισμένες λέξεις και το τελικό –ν- το οποίο την χαρακτηρίζει, όπως και η προφορά των διπλών συμφώνων, ο «τσιτακισμός» με τροπή του –κ- σε –τσ  ή -τζ πριν από τους φθόγγους –ε ή –ι και του ημιφωνικού –ι σε –κ.

Να ‘ναι καλά και οι δάσκαλοι εκείνοι που ενσταλάζουν το φως στις καρδιές των παιδιών, το οποίο μένει και όταν ασπρίσουν οι κράταφοί τους…      Details

Την έκτίμηση ότι η διακοπή της εισαγωγής του ρωσικού φυσικού αερίου μέσω Ουκρανίας από 1.1.2025 θα επιβαρύνει 100 δισεκατομμύρια Ευρώ τις χώρες της Ε.Ε. ησυχία του εξέφρασε με δήλωσή του ο Ευάγγελος Μυτιληναίος, διευθύνων σύμβουλος της εταιρίας Metlen. Κι αυτό λόγω της εκτιμώμενης εκτίναξης των τιμών του ηλεκτρικού ρεύματος. Details

  • Το ιατρικό ανακοινωθέν στις 4.1.2025: Η υγεία του σταθερή

Μόλις έγινε γνωστό ότι ο Αρχιεπίσκοπος Αλβανίας Αναστάσιος, ο οποίος είχε προληπτικά εισαχθεί σε νοσοκομείο των Τιράνων λόγω προσβολής του από εποχική ίωση, μεταφέρεται εσπευσμένα με αεροπλάνο της ελληνικής πολεμικής αεροπορίας στην Αθήνα για νοσηλεία στον Ευαγγελισμό λογω αιφνίδιας επιδείνωσης της υγείας του. Στον Ευαγγελισμό είχε νοσηλευθεί και όταν προσεβλήθη από κορωνοϊό το 2020 και μάλιστα στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας. Από τη σκληρή αυτή δοκιμασία είχε βγει νικητής. 

Ευχόμαστε ταχεία ανάρρωση. 

Η στρατευομένη Εκκλησία έχει ανάγκη την πολύτιμη και ανεκτίμητη προσφορά του.   

Το Σάββατο 4 Ιανουαρίου, την επομένη της εισαγωγής του Αρχιεπισκόπου στον Ευαγγελισμό, εκδόθηκε το ακόλουθο ιατρικό ανακοινωθέν:

«Ο Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Αλβανίας κ.κ. Αναστάσιος εισήχθη στις 3 Ιανουαρίου 2025, κατά τη γενική εφημερία του Νοσοκομείου ¨Ευαγγελισμός”.Η κατάσταση της υγείας του, παρά το ήδη επιβαρυμένο ιατρικό ιστορικό του, κρίνεται σταθερή και παρακολουθείται στενά από την ιατρική ομάδα του Νοσοκομείου υπό την καθοδήγηση της Καθηγήτριας Πνευμονολογίας και Εντατικής Θεραπείας κας Αναστασίας Κοτανίδου.

Ο Μακαριώτατος υποβάλλεται στις απαραίτητες ιατρικές εξετάσεις και λαμβάνει την ενδεδειγμένη φροντίδα»,

Σύμφωνα με έρευνα που επικαλείται ο αμερικανικός ιστοχώρος The Intercept  η θητεία στο στρατό των ΗΠΑ είναι ο ισχυρότερος παράγοντας που γεννά την τρομοκρατική βία. Η ανάλυση γίνεται με αφορμή τις δύο πρωτοχρονιάτικες -καταφανώς τρομοκρατικές- επιθέσεις, στις οποίες όπως δέχεται το Πεντάγωνο, εμπλέκονται βετεράνοι απόστατοι των ενόπλων δυνάμεων.  

Στη Νέα Ορλεάνη με ένα φορτηγό επιδιώχθηκε να δολοφονηθούν όσο γίνεται περισσότεροι ἀνθρωποι που γιόρταζαν την Πρωτοχρονιά στον κεντρικό  δρόμο “Μπέρμπον Στριτ” με δέκα πέντε νεκρούς και τριάντα πέντε τραυματίες, και στο Λας Βέγκας ένα παγιδευμένο με εκρηκτικά φορτηγό τύπουTesla Cybertruck ανατινάχτηκε έξω από ένα ξενοδοχείο “Trump International” συμφερόντων του Ντόναλντ Τραμπ.  Details

Με μεγάλη μας λύπη πληροφορηθήκαμε την εκδημία του αδ. Γιάννη Πουγούνια, μέλους της ΧΔ από την Κάλυμνο, από τα φοιτητικά του χρόνια (1958-1962). Καθηγητής στη Μέση Εκπαίδευση, έχει αρθρογραφήσει κατά καιρούς στη “Χριστιανική” και έχει πλούσιο συγγραφικό έργο, στο οποίο προβάλλει με ιδιαίτερη αγωνιστικότητα το κοιωνικό μήνυμα του Ευαγγελίου, όπως ” Η επί του Όρους Ομιλία” (ΦΩΤΟ).

Στον αδελφό του Ηλία και στους λοιπούς οικείους του, η ΧΔ και η “Χ” εκφράζουν τα θερμά συλλυπητἠριά τους.

Καλό Παράδεισο αδελφέ Γιάννη!

Ο αδελφός του κοιμηθέντος Γιάννη Ηλίας Πουγούνιας, μάς κατέθεσε συνδεομή 50 ευρώ στη μνήμη του.       

 

Πέντε χρόνια μετά τη μεγάλη πυρκαγιά που προκάλεσε εκτεταμένες καταστροφές στην “Παναγίας των Παρισίων” στις 15 Απριλίου 2019, η οκτακοσίων ετών γοτθικού ρυθμού εκκλησία επισκευάστηκε και εγκαινιάστηκε στη 8 Δεκεμβρίου, με την τέλεση της πρώτης ιεροπραξίας. Η ανακατασκευή έγινε με επίβλεψη και ευθύνη του γαλλικού κράτους. Προκειμένου να προσδώσει επιπλέον λαμπρότητα στα εγκαίνια του εμβληματικού μνημείου, ο Γάλλος Πρόεδρος Μακρόν κάλεσε αρκετές δεκάδες ξένους ηγέτες, μεταξύ των οποίων και τον εκλεγμένο Πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, να παραστούν. Καλεσμένος ήταν και ο Πάπας, αφού κι αυτός αρχηγός κράτους είναι. Όμως, εξαρχής ο Πάπας Φραγκίσκος δήλωσε ότι δεν επρόκειτο να παραστεί. Επικαλέστηκε το γεγονός ότι είχε προγραμματίσει να επικσκεφτεί στις 15 Δεκεμβρίου την Κορσική και ότι θα έδινε προτεραιότητα στην επίσκεψη αυτή, αφού μέχρι τότε δεν ειχε πάει εκεί άλλος Πάπας. Προσπαθώντας να δείξει μια άλλη εικόνα σε σχέση με τους προκατόχους του, προβάλλει ως προτεραιότητα την περιφέρεια και τη λαϊκή θρησκευτικότητα, που στην Κορσική είναι πιο έντονη από την υπόλοιπη Γαλλία, σε σχέση με επίσημες εκδηλώσεις. Ο Μακρόν επισκέφτηκε και αυτός για λίγες ώρες την Κορσική όταν πήγε ο Φραγκίσκος. Κατά την επίσκεψή του ο Πάπας επαίνεσε τον τρόπο με τον οποίο εφαρμόζεται στην Κορσική το αποκαλούμενο “λαϊκό” Κράτος, δηλαδή ο χωρισμός από κάθε θρήσκευμα, ο οποίος όμως δεν αποκλείει την έκφραση της λαϊκής θρησκευτικότητας στο δημόσιο χώρο.   Details

  • Οι παραγνωρισμένες αναφορές του ΟΑΣΕ που διαψεύδουν την φιλοδυτική προπαγάνδα

Η Πρόεδρος της Μολδαβίας Μάια Σάντου ήταν στέλεχος της Παγκόσμιας Τράπεζας, η απελθούσα Πρόεδρος της Γεωργίας Σαλώμη Ζουραμπισβίλι για χρόνια ως υπάλληλος του γαλλικού Υπουργείου Εξωτερικών  “διακονούσε” τα γαλλικά συμφέροντα και μόλις το 2003αφού είχε συμπληρώσει τα 50 χρόνια της, πολιτογραφήθηκε ως Γεωργιανή για να διεκδικήσει το προεδρικό αξίωμα, ο Πρόεδρος της Ρουμανίας Κλάους Γιοχάνις διεκδίκησε επίσημα τη διαδοχή του Στόλτεμπεργκ στη Γενική Γραμματεία του ΝΑΤΟ. Τα στοιχεία αυτά αναδεικνύουν το μέγεθος της διαπλοκής της κυβερνώσας φιλοευρωενωσιακής ιθύνουσας τάξης των χωρών αυτών με τα ευρωατλαντικά κέντρα εξουσίας και τις δυτικοευρωπαϊκές κυβερνήσεις, των οποίων λειτουργούν απροκάλυπτα ως εντολοδόχοι. 

Στην περίπτωση των εκλογικών αναμετρήσεων του 2024 στη Μολδαβία, στη Γεωργία και στη Ρουμανία, η συστημική προπαγάνδα υπερτόνισε τη ρωσική ανάμιξη, η οποία υποτίθεται ότι διαμόρφωσε το αποτέλεσμα. Η πραγματικότητα είναι διαφορετική, όπως προκύπτει από τα πορίσματα των παρατηρητών του ΟΑΣΕ (Οργανισμός για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη), στο πεδίο ευθύνης του οποίου περιλαμβάνονται ο έλεγχος της διάδοσης όπλων, τα ανθρώπινα δικαιώματα, η ελευθερία του τύπου και η δίκαιη και ελεύθερη διεξαγωγή εκλογών. Είναι ο μόνος διεθνής οργανισμός όπου συμμετέχουν από κοινού οι ΗΠΑ, ο Καναδάς, χώρες της ΕΕ, η Ρωσία και οι πρώην σοβιετικές δημοκρατίες. Κατά συνέπεια, υπάρχουν οι πρϋποθέσεις σχετικής αντικειμενικότητας των πορισμάτων του και για το λόγο αυτό παραγνωρίζονται από την ξέφρενη συστημική προπαγάνδα. Η γαλλική ιστοσελίδα ELUCID  τα αναδεικνύει:

Μολδαβία: Σύμφωνα με το πόρισμα του ΟΑΣΕ, καταγράφονται όντως 350 απόπειρες εξαγοράς ψήφου από τη Ρωσία. Όμως, οι καταγγελίες προέρχονται αποκλειστικά από τη μολδαβική αστυνομία. Στο πόρισμα αμφισβητείται η αξιοπιστία της μεθοδολογίας της αστυνομίας με την οποία συλλέχθηκαν τα στοιχεία και σε κάθε περίπτωση τονίζεται ότι δεν αλλοιώθηκε για το λόγο αυτό το εκλογικό αποτέλεσμα.

Αντίθετα, παρά το γεγονός ότι η εκλογική διαδικασία ήταν κατά κανόνα ομαλή, οι παρατηρητές του ΟΑΣΕ επισημαίνουν ότι η ισοτιμία των όρων κινδύνεψε από τη μονομέρεια των ΜΜΕ, που ελέγχονται από τη φιλοδυτική μερίδα και στρατεύθηκαν στη στήριξη της απερχόμενης Προέδρου Μάια Σάντου, πρώην υπαλλήλου της Παγκόσμιας Τράπεζας και του δημοψηφίσματος να τεθεί στο Σύνταγμα της χώρας ο στόχος για ένταξη στην Ε.Ε. Όπως και από το γεγονός ότι η παράταξη της Προέδρου έλεγχε την κεντρική εκλογική επιτροπή. Να θυμίσουμε ότι παρά τις δημοσκοπήσεις, που εκ των πραγμάτων αποδείχθηκαν “στημένες”, το Δημοψήφισμα κρίθηκε υπέρ της ΕΕ για ελάχιστες ψήφους. Χωρίς τις επιστολικές ψήφους του εξωτερικού που ήταν -κατά “σύμπτωση”- ομόφωνα υπέρ του ΝΑΙ, θα είχε επικρατήσει το ΟΧΙ. Η κα Σάντου, αντί για άνετη επικράτηση, οδηγήθηκε σε 2ο γύρο για να κερδίσει την προεδρική εκλογή.

Γεωργία: Τις εκλογές κέρδισε το φιλορωσικό κόμμα “Γεωργιανό Όνειρο”. Το αντίστοιχο πόρισμα του ΟΑΣΕ επισημαίνει ότι μόνο το 6% των 2000 εκλογικών τμημάτων που ελέγχθηκαν (επί συνόλου 3000) δεν πληρούσαν τα κριτήριά του για ορθή εκλογική διαδικασία, όπως και ότι τα επεισόδια που προκλήθηκαν από την ένταση μεταξύ των αντιμαχόμενων παρατάξεων. Όμως, τα φαινόμενα αυτά είχαν παρατηρηθεί και σε προηγούμενες εκλογικές αναμετρήσεις που δεν αμφισβητήθηκαν. Και σε κάθε περίπτωση, η διαπίστωση αυτή ουδόλως επιβεβαιώνει τους ισχυρισμούς της αντιπολίτευσης και των φιλοδυτικών ΜΜΕ για μαζική νοθεία. Οι οποίοι απορρίφθηκαν και από το συνταγματικό δικαστήριο της χώρας. Η κα Ζουραμπισβίλι, που δήλωνε ότι δεν αναγνώριζε την εκλογή του διαδόχου της από το νέο Κοινοβούλιο και ότι δεν θα παρέδιδε την Προεδρία, αποσύρθηκε τελικά στις 29 Δεκεμβρίου από το προεδρικό Μέγαρο.

Ρουμανία:  Δεν έχει ακόμα εκδοθεί πόρισμα του ΟΑΣΕ για την προεδρική εκλογή, στον 1ο γύρο της οποίας επικράτησε ο αντιδυτικός υποψήφιος Καλίν Γκεοργκιέσκου, ενώ έμεινε 3ος και αποκλείστηκε από τον 2ο γύρο ο κυβερνητικός υποψήφιος. Με βάση μόνον στοιχεία που προέρχονται από την άκρως φιλοευρωενωσιακή κυβέρνηση -που συνετρίβη στις εκλογές- περί εξαγοράς ψήφων, τα οποία έχουν να κάνουν με τη δημοτικότητα του Γκεοργκιέσκου στο διαδικτυακό “Τικ Τοκ” και καταγγελίες ότι φιλορώσος επιχιερηματίας χρηματοδότησε τον προεκλογικό του αγώνα, το Συνταγματικό Δικαστήριο ακύρωσε την εκλογή, η οποία αναβλήθηκε επ’ αόριστον. Η ενέργεια αυτή αποτελεί πρωτοφανές εκλογικό πραξικόπημα, αφού είναι κανόνας να προηγείται διερεύνηση των καταγγελιών και να διατάσσεται η επανάληψη της εκλογής στα εκλογικά τμήματα όπου παρατηρήθηκαν παραβιάσεις και όχι η συλλήβδην ακύρωση εκλογής σε πανεθνικό επίπεδο με βάση γενικόλογες καταγγελίες.

Παρά τις γενικόλογες αναφορές στη “Δημοκρατία” από τους Δυτικούς, είναι προφανές ότι όταν το αποτέλεσμα δεν εξυπηρετεί, ακολουθείται η “μέθοδος Κίσινγκερ” των στρατιωτικών πραξικοπημάτων με άλλα μέσα: Ιδίως “έγχρωμες επαναστάσεις” σε συνδυασμό με τον έλεγχο των ΜΜΕ για την ποδηγέτηση της κοινής γνώμης και την “άδηλη” συνδρομή των μυστικών υπηρεσιών. Αν στη Ρουμανία δεν τηρήθηκαν ούτε τα προσχήματα, τούτο πρέπει να συνδεθεί με τη μεγάλη στρατηγική σημασία της χώρας για το ΝΑΤΟ και την ΕΕ στα πλαίσια της κλιμάκωσης του νέου “Ψυχρού Πολέμου” με τη Ρωσία. Ένα διακύβευμα ιδιαίτερα σημαντικό για να αφεθεί στη λαϊκή βούληση, η οποία μόνο διακοσμητικά έχει κάποιο νόημα στην αντίληψη των ιθυνόντων της ΕΕ και του ΝΑΤΟ.

Ας εξετάσουμε πάλι αυτήν την αληθινή αναγέννηση του πολιτισμού και της ρωσικής σκέψης που έγινε στις αρχές του 20ού αιώνα. Θα εμφανισθεί μία φιλοσοφική σχολή, προικισμένη με τελείως πρωτότυπη θρησκευτική σκέψη. Η ποίηση αναπτύσσεται πάλι μετά την παρακμή της καλαισθησίας που είχε παρατηρηθεί σε πολλές γενεές, βρισκόμαστε μπροστά σε μιαν επίμονη επιστροφή στον αισθητισμό. Το ενδιαφέρον ξυπνά για όλα τα πνευματικά θέματα πού είχαν αναταράξει τη Ρωσία, εκατό χρόνια πρίν. Ίσως, στη Ρωσία πρώτα θα συναντήσει κανείς ανθρώπους με μια τόσο εκλεπτυσμένη παιδεία που να εγγίζει την παρακμή: είναι η εποχή του συμβολισμού, της μεταφυσικής και του μυστικισμού. Η επίδραση του Nietzsche ήταν τότε τεράστια όπως
και του Ντοστογιέφσκι. Ενθουσιάζονται για στοχαστές όπως ο Σέλλιγκ και ο Baader, διάσημοι ανάμεσα στους γερμανούς φιλοσόφους. Έρχεται η μόδα του Ίψεν και η μόδα των γάλλων συμβολιστών. Αλλά ο ρωσικός συμβολισμός δεν σταματά σ’αυτήν την αισθητικό-καλλιτεχνική σφαίρα, εισδύει σε λίγο στην μυστικιστική και θρησκευτική περιοχή. Μισοξεχασμένοι στοχαστές, πολύ λίγο γνωστοί ή που τους εκτιμούσαν ελάχιστα, όπως ο Chomiakoff, ο Vladimir Solovieff, ο Λεόντιεφ, ο Φεντόρωφ, ο Ροζάνωφ έρχονται ξανά στην επιφάνεια ή ευνοούνται πάλι. Αντίθετα, η «φωτισμένη» μηδενιστική, λαϊκή πλευρά της ρωσικής σκέψης μοιάζει να έχει χάσει κάθε ενδιαφέρον. Είναι η εποχή όπου «στον πύργο του Venceslas Ivanoff» -έτσι ονόμαζαν το διαμέρισμα του έκτου πατώματος, απέναντι από το Μέγαρο της Ταυρίδας, ενός από τους πιο λεπτούς συμβολιστές ρώσους ποιητές- εγίνονταν κάθε Τετάρτη πολύ ενδιαφέρουσες συζητήσεις πάνω σε θέματα αισθητικής και μυστικισμού.

Η Επανάσταση του 1905 βροντούσε ολόγυρα. Ανάμεσα στα ανώτερα και τα κατώτερα στρώματα του ρωσικού πολιτισμού, το διαζύγιο ήταν πλήρες. Ενόμιζε κανείς ότι εζούσε σε χωριστούς πλανήτες. Στο σύνολό του, το κίνημα μπορεί να χαρακτηρισθεί ως ένας ρομαντισμός, ιδιαίτερος ρομαντισμός στην Ρωσία, και που εγγίζει με το ένα άκρο του τον θρησκευτικό ρεαλισμό. Κανένα ίχνος κοινωνικής αντίδρασης σ’ αυτή την πνευματική αναγέννηση, μερικοί απ’ αυτούς που συμμετείχαν συμπαθούσαν μ’ ένα καθορισμένο τρόπο την επανάσταση και τον σοσιαλισμό. Αλλά το ενδιαφέρον για τα κοινωνικά θέματα όλο κι εξασθενούσε. Γι’αυτό το λόγο, και επιμένουμε σ’ αυτό, οι δημιουργοί αυτού του πνευματικού κινήματος δεν ασκούν πια καμμιά επίδραση στην τρέχουσα επαναστατική ζύμωση, ζουν απομονωμένοι μέσα στην κοινωνία, σχηματίζοντας ένα κύκλο πολύ προσεκτικά κλειστό. Στο διάστημα αυτών των ετών διαδραματίζονται οι σκληρές έριδες μεταξύ μπολσεβίκων και μενσεβίκων, που καταλήγουν στην οργάνωση του μπολσεβικισμού ως Κόμματος. Ο Πλεχάνωφ, αρχηγός της σοσιαλ-δημοκρατίας των μενσεβίκων, ήταν ένας θεωρητικός συγγραφέας του μαρξισμού και όχι ένας επαναστάτης οδηγητής. Πραγματικός επαναστάτης οδηγητής δεν υπάρχει άλλος από τον Λένιν που ήταν ο μόνος ιδρυτής του ρωσικού και παγκόσμιου κομμουνιστικού κινήματος. Το σχίσμα της ρωσικής σοσιαλ-δημοκρατίας μεταξύ μπολσεβίκων και μενσεβίκων έγινε στο Λονδίνο, το 1903, στο Συνέδριο του σοσιαλ-δημοκρατικού Κόμματος. Οι μπολσεβίκοι ήταν αριθμητικά οι «πλειοψηφήσαντες» και οι μενσεβίκοι οι «μειοφηφήσαντες». Η ίδια η μοίρα της λέξης μπολσεβίκος παρουσιάζει ενδιαφέρον στη μελέτη αυτή. Πρώτα, είναι μια λέξη τελείως άχρωμη και σημαίνει απλά ένα «μέλος της πλειοψηφίας». Αλλά έπειτα περιβάλλεται με μια συμβολικήν έννοια. Με τη λέξη «μπολσεβικισμός» συνδέει κανείς μια έννοια δύναμης, δίνουμε στη λέξη «μενσεβικισμός» μιαν έννοια αδυναμίας. Στη λαίλαπα της Επανάστασης του 1917, οι ξεσηκωμένες λαϊκές μάζες συνεπάρθηκαν από τον «μπολσεβικισμό» σαν από μια δύναμη που πρέπει ν’ αποδώσει περισσότερο, ενώ ο «μενσεβικισμός», πιο αδύνατος, επρόκειτο ν’ αποδώσει λιγώτερο. Έτσι, η λέξη, που δεν εσήμαινε, στη γέννησή της, παρά λίγα πράγματα, παίρνει τώρα αξία σημαίας, εμβλήματος. Αντηχεί τώρα μ’ ένα δυνατό και χτυπητό τρόπο.

Αλλά εκείνο που είναι πολύ χαρακτηριστικό του σχίσματος που διαιρούσε τον ρωσικό πολιτισμό είναι ότι οι μπολσεβίκοι, οι μενσεβίκοι και όλοι όσοι έδρασαν στο επαναστατικό κίνημα δεν εμπνέονταν καθόλου από ιδέες που εξουσίαζαν τις ανώτερες σφαίρες του πολιτισμού. Η ρωσική φιλοσοφία τους ήταν ξένη, δεν ενδιαφέρονταν για τα πνευματικά προβλήματα, αποδεικνύονταν υλιστές και θετικιστές. Το πνευματικό επίπεδο, όχι μόνο των μεσαίων επαναστατών αλλά και των αρχηγών της επανάστασης δεν είναι υψηλό, απλοποιούν τον τρόπο της σκέψης τους. Εκείνη η πνοή του πνεύματος που, στο τέλος του 19ου και στις αρχές του 29ου αιώνα, φύσηξε επάνω από τη Ρωσία και την Ευρώπη, δεν φαίνεται να τους άγγιξε. Αντίθετα, ανάμεσα στα στοιχεία που, στα χρόνια 1903-1904, σχημάτισαν την «Union pour l’affranchissement», ένα είδος ριζοσπαστικού-φιλελεύθερου συνασπισμού, με σκοπό την πολιτική πάλη κατά του αυταρχισμού, ο μέσος πνευματικός όρος είναι πιο υψηλός. Μεγάλες ομάδες της αριστερής intelligentzia προσπάθησαν να ενωθούν με τους φιλελεύθερους που οργάνωναν τις αυτοδιοικήσεις των πόλεων και της υπαίθρου. Οι πιο μετριοπαθείς από τους σοσιαλ-δημοκράτες προσεχώρησαν επίσης σ’ αυτούς. Αλλ’ αυτή η ένωση, στην οποίαν εν τούτοις οι πνευματικές δυνάμεις δεν έλειψαν, δεν κατάφερε να εξουσιάσει το επαναστατικό κίνημα, διότι στη Ρωσία ένα μόνο κίνημα μπορεί να επιτύχει, εμπνεόμενο όχι από τον φιλελευθερισμό, αλλά από τον σοσιαλισμό, ένα κίνημα που να πηγάζει από μιαν ολική κοσμοθεωρία. Εκείνο που ήταν χονδροειδές και υποτυπώδες μέσα στην ιδεολογία της Επανάστασης του 1905, όπου ανάπνεε κανείς την ταγγάδα του μηδενισμού, έμελλε ν’αηδιάσει τους επιγόνους της πνευματικής Επανάστασης και εξ αιτίας αυτού του πράγματος να προκαλέσει μια πνευματικήν αντίδραση. Εκείνη την εποχή όλα τα στοιχεία της κοσμοθεωρίας της intelligentzia υποβάλλονται σε αναθεώρηση. Η κατάσταση αυτή των πραμάτων βρίσκει την έκφρασή της σε μια συλλογή, που έκαμε τότε πολύ θόρυβο και που είχε τίτλο «Viekhi» μέσα στην οποία ο υλισμός, ο θετικισμός, ο ωφελιμισμός της επαναστατικής intelligentzia, η αδιαφορία της για τις πιο υψηλές αξίες της πνευματικής ζωής, εκρίνονταν αυστηρά. Η μάχη για το πνεύμα άρχιζε, χωρίς να συνοδεύεται από καμμιά κοινωνική ακτινοβολία. Διότι, σύμφωνα με μια παλιά παράδοση της ρωσικής intelligentzia, αυτή η μάχη εθεωρείτο ως αντίδραση, σχεδόν ως προδοσία των χειραφετικών τάσεων. Αυτή ήταν η ατμόσφαιρα των καλλιεργημένων προεπαναστατικών κύκλων. Μέσα στο ίδιο το επαναστατικό κίνημα, η αδυναμία, η έλλειψη προετοιμασίας των σοσιαλ-δημοκρατών μενσεβίκων και των σοσιαλιστών επαναστατών που ήταν συνεχιστές της παράδοσης των λαϊκών εκδηλωνόταν φανερά. Η εποχή για την οποία μιλάμε τώρα είναι η εποχή της Ντούμας, των αρχών του ρωσικού κοινοβουλευτισμού που ήταν αρκετά απογυμνωμένος από εξουσία, η εποχή ενός μεγάλου φιλελευθέρου κόμματος, του οποίου αρχηγός ήταν ο Milioukoff. Στην επιφάνεια της ρωσικής ζωής φαίνεται ότι ο φιλελευθερισμός αρχίζει να παίζη κάποιο ρόλο και ότι η κυβέρνηση είναι υποχρεωμένη να τον υπολογίζει. Αλλά το μεγαλύτερο παράδοξο της ρωσικής μοίρας, της ρωσικής Επανάστασης, είναι ότι οι φιλελεύθερες ιδέες, οι ιδέες δικαίου -με μια λέξη ο μεταρρυθμισμός (réformisme)- έμελλε να θεωρηθεί ουτοπικός: ο μπολσεβικισμός, αντίθετα, θα εμφανισθεί λιγώτερο χιμαιρικός, πιο ρεαλιστής, πιο σύμφωνος προς την κατάσταση, στην οποία βρισκόταν η Ρωσία του 1917, πιο πιστός στην αξιομνημόνευτη παράδοσή της, στην ρωσική αναζήτηση της κοινωνικής παγκόσμιας αλήθειας, εννοουμένης με την υλιστικήν αντίληψη, τέλος, πιστός στις ρωσικές μεθόδους των διακυβερνήσεων που βασίζονται στην παντοδυναμία του πειθαναγκασμού(2). Μία τέτοια συνέπεια ήταν καθορισμένη εκ των προτέρων μέσα σε όλη την διαδρομή της ρωσικής ιστορίας, αλλά η ένδεια δημιουργικών πνευματικών δυνάμεων είχε συμβάλει στο να την οδηγήσει εκεί. Ο κομμουνισμός αποκαλύφθηκε ως η αναπόφευκτη μοίρα της Ρωσίας, ως μία εσωτερική στιγμή του πεπρωμένου της.

 

«Οι πηγές και το νόημα του ρωσικού κομμουνισμού»