του Νότη Μαριά

Ξανά στο ίδιο έργο θεατές με τους χιλιάδες γονείς των πρωτοετών ετεροδημοτών φοιτητών να αναζητούν εναγωνίως φοιτητική στέγη για ενοικίαση σε μί­α φάση κατά την οποία τα ενοίκια έχουν πλέον χτυπήσει κόκκινο ξεπερνώντας κατά πολύ τα αντίστοιχα επίπεδα του καλοκαιριού του 2024.

Πρόκειται για ένα φαινόμενο το οποίο κάθε χρόνο οξύνεται όλο και περισσότερο με τα ΜΜΕ να προβάλλουν συνεχώς τις διαμαρτυρίες των γονέων των ετεροδημοτών πρωτοετών φοιτητών.

Μάλιστα πέρυσι σχετικό δημοσίευμα με τίτλο «Φοιτητική Στέγη: Δεν υπάρχει σπίτι κάτω από 10 ευρώ το τετραγωνικό» είχε επισημάνει ότι «σε γενικές γραμμές δεν υπάρχουν πολύ εύκολα σπίτια, κάτω από 10 ευρώ το τετραγωνικό οπουδήποτε στην Αθήνα και το ίδιο ισχύει και για τις άλλες περιοχές που έχουν μεγάλη ζήτηση» (www.parapolitika.gr 26/8/2024).

Και όλα αυτά ενώ ήδη το 2023 άλλο δημοσίευμα είχε επίσης επισημάνει ότι «σημαντική αύξηση στα ενοίκια των φοιτητικών κατοικιών καταγράφεται στις μεγαλύτερες φοιτητουπόλεις της Ελλάδας, με τη μέση άνοδο των ζητούμενων μέσων τιμών να φτάνει το 10% σε σχέση με πέρυσι και τη μέση τιμή ενοικίου μία φοιτητικής κατοικίας να ανέρχεται στα 9,1 ευρώ/τ.μ» (www.ot.gr  29/7/2023).

Και σαν μην έφτανε αυτό η αύξηση του τουρισμού και η συνακόλουθη αυξημένη ζήτηση για βραχυχρόνια μίσθωση (Airbnb) μειώνει αποφασιστικά την προσφορά διαμερισμάτων για φοιτητική στέγη με αποτέλεσμα την ακόμη μεγαλύτερη αύξηση των ενοικίων.

Μάλιστα «το στατιστικό δελτίο του Ινστιτούτου του Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων μηνός Ιουλίου, που καλύπτει το διάστημα Ιανουαρίου έως και τον Ιούνιο 2024, αποκαλύπτει μία δυναμική ανάπτυξης του κλάδου της βραχυχρόνιας μίσθωσης καθώς η αύξηση των ακινήτων που προσφέρονται ως καταλύματα αυτής της μορφής, είναι της τάξεως των 20.000 μονάδων κάθε μήνα. Συγκεκριμένα, ο αριθμός καταλυμάτων τον Ιούνιο ανήλθε στα 224.860, έναντι 204.578 ένα χρόνο πριν» (www.aftodioikisi.gr 26/7/2024).

Επιπλέον τα στοιχεία για το 2025 καταδεικνύουν  ότι παρά τους περιορισμούς το Airbnb στην Ελλάδα σπάει κάθε ρεκόρ μιας και τον Ιούνιο του 2025 ο αριθμός των καταλυμάτων που διατέθηκαν για βραχυχρόνιες μισθώσεις ανήλθε σε 242.000 (www.moneyreview.gr 5/8/2025).

Έτσι επιβεβαιώνεται πανηγυρικά η περσυνή μας επισήμανση ότι τα Airbnb βάζουν «λουκέτο» στη φοιτητική στέγη.

Επιπλέον το 2024 , κυρίως στα νησιά, καταγγέλθηκε ότι «οι ιδιοκτήτες δεν διαθέτουν τα ακίνητά τους για μακροχρόνια μίσθωση σε φοιτητές αλλά έχουν επινοήσει μεσοπρόθεσμη ενοικίαση που ξεκινά από τον Οκτώβριο και τελειώνει στα τέλη Μαΐου ή στα μέσα Ιουνίου (www.zarpanews.gr 25/8/2024).

Καταλαβαίνει λοιπόν κανείς τι πρόκειται να γίνει φέτος καθώς ο αριθμός των Airbnb έφτασε στα ύψη, ενώ το κόστος ζωής και ιδίως τα ενοίκια χτύπησαν κόκκινο.

Και όλα αυτά βεβαίως με φόντο τόσο την ακρίβεια που πλήττει τη χώρα όσο και τη συνακόλουθη μείωση της αγοραστικής δύναμης των νοικοκυριών.

Όμως το ζήτημα της έλλειψης φοιτητικής στέγης και της συνακόλουθης εκτόξευσης των ενοικίων είναι εξαιρετικά δύσκολο να επιλυθεί την επόμενη πενταετία καθώς κάθε χρόνο έχουμε συνεχείς αυξήσεις στις αξίες των ακινήτων σε συνδυασμό με τη μείωση της προσφοράς του αριθμού των κατοικιών προς ενοικίαση.

Πάντως από τη δική μας πλευρά έχουμε προτείνει εδώ και πολλά χρόνια την αλλαγή του μοντέλου πρόσβασης στα ΑΕΙ το οποίο πέραν των άλλων θα είχε ως αποτέλεσμα και τη δραστική αντιμετώπιση του οξυμένου προβλήματος των αυξημένων ενοικίων φοιτητικής στέγης.

Το ίδιο επαναλάβαμε και φέτος για άλλη μια φορά (www.notismarias.gr 8/6/2025). Εις μάτην όμως.

Πέραν των εκπαιδευτικών παραμέτρων που έχουν σχέση με την κατάργηση των Πανελλαδικών Εξετάσεων και τη θεσμοθέτηση της ελεύθερης πρόσβασης στα ΑΕΙ, θέση την οποία υπερασπίζομαι σθεναρά από το 2008 με άρθρα μου ως Πανεπιστημιακός δάσκαλος, η κατάργηση των Πανελλαδικών Εξετάσεων και η εγκαθίδρυση ενός περιφερειακού συστήματος ελεύθερης πρόσβασης στα ΑΕΙ είναι βέβαιο ότι θα οδηγήσει σε σημαντική ανακούφιση των ελληνικών νοικοκυριών.

Η προτεινόμενη ελεύθερη πρόσβαση λοιπόν στα ΑΕΙ θα έχει ως αποτέλεσμα οι γονείς να σταματήσουν να δαπανούν χιλιάδες ευρώ ετησίως σε φροντιστήρια. Με την πρότασή μας για ελεύθερη πρόσβαση στα ΑΕΙ σε συνδυασμό με την εφαρμογή της αρχής της περιφερειακής προτίμησης οι φοιτητές θα μπορούν να σπουδάζουν στον τόπο κατοικίας τους και έτσι δε θα επιβαρύνεται ο μηνιαίος οικογενειακός προϋπολογισμός με 1.000 τουλάχιστον ευρώ για κάθε φοιτητή/τρια.

Επιπλέον προτείνεται η αξιοποίηση της εμπειρίας των άλλων Ευρωπαϊκών Πανεπιστημίων σε μεθόδους αξιολόγησης των πρωτοετών φοιτητών προς αντιμετώπιση της αυξημένης ζήτησης σε Σχολές αιχμής.

Τέλος ζητούμε δωρεάν ενδοπεριφερειακή μετακίνηση των φοιτητών με τα μέσα μαζικής μεταφοράς προκειμένου να μειωθεί το κόστος που επωμίζεται η κάθε οικογένεια για δαπάνες φοιτητικής μέριμνας και εγκατάστασης.

Εν κατακλείδι η προτεινόμενη ελεύθερη πρόσβαση στα ΑΕΙ θα συμβάλει στη σημαντική οικονομική ανακούφιση της ελληνικής οικογένειας που υποφέρει από  τον ψηλό πληθωρισμό, την ακρίβεια, τη μειωμένη αγοραστική δύναμη και τα συνεχή φορολογικά ρεσάλτα στις τσέπες των Ελλήνων πολιτών.

Η παραπάνω λοιπόν προτεινόμενη ελεύθερη πρόσβαση στα ΑΕΙ πέραν των άλλων θα αποτελέσει άμεσα ένα αποτελεσματικό αντίδοτο στην πανάκριβη λόγω Airbnb φοιτητική στέγη!!!

Ο Νότης Μαριάς είναι Καθηγητής Θεσμών της ΕΕ στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, πρώην Ευρωβουλευτής και Βουλευτής Ηρακλείου, notismarias@gmail.com