Λόγω της θερινής περιόδου, το επόμενο φύλλο της «Χριστιανικής» θα κυκλοφορήσει την Πέμπτη 28 Αυγούστου.
Τα γραφεία της Αθήνας θα παραμείνουν κλειστά από την Τετάρτη 13 Αυγούστου και θα ξαναλειτουργήσουν στο ωράριό τους από Δευτέρα 25 Αυγούστου. Θα λειτουργούν εκτάκτως ανά πάσα στιγμή όταν χρειάζεται.
Στις 9 Αυγούστου 1943, οι ναζιστικές αρχές αποκεφάλισαν τον Φραντς Γέγκερστέτερ, τον Αυστριακό αντιναζιστή που αρνήθηκε να υπηρετήσει στον γερμανικό στρατό όταν κλήθηκε να στρατευθεί, επειδή πίστευε ότι αυτό ήταν ασυμβίβαστο με τη χριστιανική πίστη.
Η πατρίδα του είχε προσαρτηθεί στη ναζιστική Γερμανία με το “Ἀνσλους” από το 1938. Απλός αγρότης, φιλομαθής με στοιχειώδη μόρφωση, αντιστάθηκε από την αρχή στην άθεη και αντίθεη ναζιστική εξουσία και ιδεολογία, με σημείο αναφοράς τη χριστιανική του πίστη, εκεί που υπέκυψαν άνθρωποι του πνεύματος.
Γεννήθηκε το 1907 και έζησε στο μικρό χωριό Σακτ Ράντεγκουντ (Αγία Ραδεγούνδη) κοντά στο Σάλτσμπουργκ της Άνω Αυστρίας. Χαρακτήρας ατίθασος και δυναμικός στα νιάτα του, ήταν πάντοτε πιστός αλλά τίποτα δεν έδειχνε ότι θα αφοσιωνόταν τόσο πολύ στη χριστιανική πίστη. Πράγμα που αποδόθηκε στην επιρροή της βαθιά πιστής συζύγου του Φραντσέσκα Σβάνινγκερ, με την οποία παντρεύτηκαν στις 9 Απριλίου 1936 (ΦΩΤΟ).
Όμως, πιο αξιόπιστες είναι μαρτυρίες που αποδέχεται ο Αμερικανός βιογράφος του Γκόρντον Τσαν, ότι η μεταστροφή του ανάγεται σε προγενέστερο διάστημα, όταν είχε φύγει κάποια χρόνια από το χωριό του για να εργαστεί σε μεταλλεία σιδήρου στο Άιζενερτζ. Η μεταστροφή αυτή οδήγησε και στο γάμο του, από τον οποίο απέκτησε τρεις κόρες: Τη Ροζαλία (1937), τη Μαρία (1938) και την Αλοϊσία (1940).
Η βιογραφία αυτή μεταφράστηκε στα ελληνικά και εκδόθηκε από τις εκδόσεις της Χριστιανικής Δημοκρατίας “Μήνυμα” το 1974, σε μετάφραση του μακαριστού Γιώργου Ροδίτη. Details
«Εάν αυτό το σχέδιο εφαρμοστεί πλήρως, η Πέμπτη θα μείνει στη μνήμη ως η ημέρα που εκδόθηκε η εντολή εξόντωσης. Οι άνθρωποι μπορεί να μάθουν για αυτήν την ημέρα στο μάθημα της ιστορίας, όπως μαθαίνουν και άλλες ημερομηνίες στις οποίες αποφασίστηκε η μοίρα ενός λαού. Τα ονόματα των υπευθύνων λήψης αποφάσεων θα τα συνοδεύει το όνειδος».
Η προειδοποίηση έρχεται από τον ισραηλινό δημοσιογράφο Γκιντεόν Λεβί ως προειδοποίηση μέσω της εφημερίδας Χααρέτζ, ενόψει της πρόθεσης Νετανιάχου να προτείνει πλήρη ανακατάληψη της Γάζας, σήμερα το απόγευμα στο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας του Ισραήλ.
Η επονείδιστη αυτή ενέργεια, κορύφωση της γενοκτονικής πολιτικής Νετανιάχου, θα ανοίξει το δρόμο για ολοκληρωτική εθνοκάθαρση στη Γάζα.
Παραθέτουμε σχετικά την παρουσίαση του Γιάννη Πεγειώτη σε σχέση με την παρουσίαση από ισραηλινά ΜΜΕ των προθέσεων Νετανιάχου, οι οποίες συναντούν την αντίθεση των στρατιωτικών, αλλά και προσώπων που έχουν υπηρετήσει σε θέσεις του “βαθέος κράτους” στο Ισραήλ, όπως ήδη έχουμε χαρακτηριστικά αναρτήσει.
Στο σχέδιο Νετανιάχου αντιδρούν και οι συγγενείς των ομήρων της Χαμάς, που φοβούνται ότι η εφαρμογή του θα σημάνει και την εξόντωση των προσφιλών τους προσώπων.
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΓΕΙΩΤΗΣ
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου πρόκειται να προτείνει την πλήρη ανακατάληψη της Λωρίδας της Γάζας κατά τη συνεδρίασή του στο υπουργικό συμβούλιο ασφαλείας, σύμφωνα με ισραηλινά μέσα ενημέρωσης.
«Ο κύβος ερρίφθη. Πάμε για την πλήρη κατάκτηση της Λωρίδας της Γάζας – και για να νικήσουμε τη Χαμάς», επικαλούνται τοπικοί δημοσιογράφοι τον ισχυρισμό ενός ανώτερου αξιωματούχου.
Απαντώντας σε αναφορές ότι ο αρχηγός του στρατού και άλλοι στρατιωτικοί ηγέτες αντιτίθενται στο σχέδιο, ο ανώνυμος αξιωματούχος δήλωσε: «Αν αυτό δεν λειτουργήσει για τον αρχηγό του επιτελείου, θα πρέπει να παραιτηθεί».
Οι οικογένειες των ομήρων φοβούνται ότι τέτοια σχέδια θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο τα αγαπημένα τους πρόσωπα, καθώς 20 στους 50 πιστεύεται ότι είναι ζωντανοί στη Γάζα, ενώ οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι τρεις στους τέσσερις Ισραηλινούς τάσσονται υπέρ μιας συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός για την επιστροφή τους.
Πολλοί από τους στενούς συμμάχους του Ισραήλ θα καταδίκαζαν επίσης μια τέτοια κίνηση, καθώς πιέζουν για τον τερματισμό του πολέμου και για δράση για την άμβλυνση της ανθρωπιστικής κρίσης.
Εντός του Ισραήλ, εκατοντάδες συνταξιούχοι Ισραηλινοί αξιωματούχοι ασφαλείας, συμπεριλαμβανομένων πρώην επικεφαλής υπηρεσιών πληροφοριών, απέστειλαν κοινή επιστολή στον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ τη Δευτέρα , ζητώντας του να πιέσει τον Νετανιάχου να τερματίσει τον πόλεμο.
Ένας από τους υπογράφοντες, ο πρώην επικεφαλής της υπηρεσίας πληροφοριών εσωτερικού, Άμι Αγιαλόν, δήλωσε στο BBC ότι η περαιτέρω στρατιωτική δράση θα ήταν μάταιη.
«Από στρατιωτική άποψη, [η Χαμάς] έχει καταστραφεί ολοσχερώς. Από την άλλη πλευρά, ως ιδεολογία αποκτά όλο και μεγαλύτερη δύναμη στον παλαιστινιακό λαό, στον αραβικό κόσμο γύρω μας, αλλά και στον κόσμο του Ισλάμ.»
«Έτσι, ο μόνος τρόπος για να νικήσουμε την ιδεολογία της Χαμάς είναι να παρουσιάσουμε ένα καλύτερο μέλλον».
Οι τελευταίες εξελίξεις έρχονται μετά την κατάρρευση των έμμεσων συνομιλιών με τη Χαμάς για κατάπαυση του πυρός και τη συμφωνία για τους ομήρους, και την κυκλοφορία τριών βίντεο από παλαιστινιακές ένοπλες ομάδες που απεικονίζουν δύο Ισραηλινούς ομήρους να φαίνονται αδύναμοι και εξασθενημένοι.
Το βίντεο με τους Ρομ Μπλασλάβσκι και Εβιάταρ Ντέιβιντ, οι οποίοι απήχθησαν και οι δύο από το μουσικό φεστιβάλ Nova στις 7 Οκτωβρίου 2023, έχει σοκάρει και προκαλέσει φρίκη στους Ισραηλινούς. Ο Ντέιβιντ απεικονίζεται να σκάβει αυτό που, όπως λέει, είναι ο δικός του τάφος σε μια υπόγεια σήραγγα.
Υπάρχουν κάποιες εικασίες ότι οι τελευταίες ανακοινώσεις των μέσων ενημέρωσης αποτελούν μια τακτική πίεσης για να προσπαθήσουν να εξαναγκάσουν τη Χαμάς σε μια νέα συμφωνία.
Ο ισραηλινός στρατός λέει ότι έχει ήδη τον επιχειρησιακό έλεγχο του 75% της Γάζας. Αλλά σύμφωνα με το προτεινόμενο σχέδιο, θα καταλάβει ολόκληρη την επικράτεια – μεταβαίνοντας σε περιοχές όπου βρίσκονται τώρα συγκεντρωμένοι περισσότεροι από δύο εκατομμύρια Παλαιστίνιοι.
Δεν είναι σαφές τι θα σήμαινε αυτό για τους αμάχους και για τις επιχειρήσεις του ΟΗΕ και άλλων ομάδων βοήθειας. Περίπου το 90% των 2,1 εκατομμυρίων κατοίκων της Γάζας έχουν εκτοπιστεί, κάποιοι επανειλημμένα, και ζουν σε υπερπλήρεις και άθλιες συνθήκες. Ανθρωπιστικές ομάδες και αξιωματούχοι του ΟΗΕ λένε ότι πολλοί λιμοκτονούν, κατηγορώντας το Ισραήλ ότι εμποδίζει την διανομή κρίσιμης βοήθειας.
Εν τω μεταξύ, το Ισραήλ αναφέρει ότι θα επιτρέψει στους τοπικούς επιχειρηματίες στη Γάζα να επανεκκινήσουν την εισαγωγή ορισμένων αγαθών στο πλαίσιο των προσπαθειών βελτίωσης των συνθηκών εκεί. Τα εγκεκριμένα είδη περιλαμβάνουν παιδικές τροφές, φρούτα και λαχανικά και προϊόντα υγιεινής. Οι ιδιωτικές εισαγωγές είχαν σταματήσει προηγουμένως λόγω ισχυρισμών ότι η Χαμάς επωφελούνταν.
Ο ισραηλινός στρατός έχει στο παρελθόν αποφύγει την κατάληψη ορισμένων περιοχών της Γάζας, συμπεριλαμβανομένων των κεντρικών τμημάτων, λόγω της υπόθεσης ότι υπάρχουν ζωντανοί όμηροι που κρατούνται εκεί. Πέρυσι, έξι Ισραηλινοί όμηροι εκτελέστηκαν από τους απαγωγείς τους μετά την επέμβαση χερσαίων δυνάμεων.
Δεν έχει υπάρξει επίσημη απάντηση, αλλά αξιωματούχοι της Παλαιστινιακής Αρχής, η οποία κυβερνά τμήματα της κατεχόμενης Δυτικής Όχθης, καταδίκασαν την ισραηλινή πρόταση, καλώντας τη διεθνή κοινότητα να παρέμβει για να αποτρέψει οποιαδήποτε νέα στρατιωτική κατοχή.
Οι Παλαιστίνιοι επισημαίνουν ότι ακροδεξιοί Ισραηλινοί υπουργοί υποστηρίζουν ανοιχτά την πλήρη κατοχή και προσάρτηση της Γάζας και τελικά θέλουν να χτίσουν νέους εβραϊκούς οικισμούς εκεί.
Το 2005, το Ισραήλ διέλυσε τους οικισμούς στη Λωρίδα της Γάζας και απέσυρε τις δυνάμεις του από εκεί.
Αλλά παράλληλα με την Αίγυπτο, διατήρησε αυστηρό έλεγχο της πρόσβασης στην περιοχή.
Η νέα ιδέα για κατοχή έρχεται εν μέσω αυξανόμενων διεθνών κινήσεων για την αναβίωση της λύσης των δύο κρατών – της μακροχρόνιας διεθνούς φόρμουλας για την επίλυση της δεκαετιών ισραηλινοπαλαιστινιακής σύγκρουσης. Προβλέπει τη δημιουργία ενός ανεξάρτητου παλαιστινιακού κράτους παράλληλα με το Ισραήλ στη Δυτική Όχθη και τη Λωρίδα της Γάζας με πρωτεύουσα την Ανατολική Ιερουσαλήμ.
Την περασμένη εβδομάδα, το Ηνωμένο Βασίλειο και ο Καναδάς συμμετείχαν στην ανακοίνωση, όπως και η Γαλλία, σχεδίων υπό όρους για την αναγνώριση ενός παλαιστινιακού κράτους.
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός αναμένεται τώρα να συναντηθεί με βασικούς υπουργούς και στρατιωτικούς ηγέτες για να αποφασίσουν τα επόμενα βήματα στη Γάζα. Το ισραηλινό στρατιωτικό ραδιόφωνο αναφέρει ότι πρόκειται να συζητήσουν τα αρχικά σχέδια του στρατού να περικυκλώσει τα κεντρικά στρατόπεδα προσφύγων και να πραγματοποιήσει αεροπορικές επιδρομές και χερσαίες επιδρομές.
Ο Νετανιάχου δήλωσε ότι θα συγκαλέσει πλήρες υπουργικό συμβούλιο ασφαλείας αυτή την εβδομάδα.
Ισραηλινοί σχολιαστές των μέσων ενημέρωσης έχουν εκφράσει σκεπτικισμό και έχουν επιστήσει την προσοχή στις πρακτικές στρατιωτικές, πολιτικές και διπλωματικές προκλήσεις. Γράφοντας στην εφημερίδα Yedioth Ahronoth, ο Nahum Barnea αναφέρει: «Ο Νετανιάχου δεν έχει ποτέ πριν ρισκάρει σε αυτή την κλίμακα».
Σημειώνει ότι ο Ισραηλινός πρωθυπουργός επανέλαβε την υπόσχεσή του να επιτύχει όλους τους πολεμικούς του στόχους.
«Αλλά μετά από 22 μήνες αιματηρών μαχών, είναι δύσκολο να πάρει κανείς στα σοβαρά τέτοιου είδους υποσχέσεις. Φαίνεται ότι ο Νετανιάχου έχει μόνο έναν στόχο στον πόλεμο στη Γάζα, να παρατείνει τον πόλεμο».
Το Ισραήλ ξεκίνησε τη στρατιωτική του επίθεση στη Γάζα σε απάντηση στην επίθεση της Χαμάς στο νότιο Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου 2023, κατά την οποία σκοτώθηκαν περίπου 1.200 άνθρωποι και 251 άλλοι μεταφέρθηκαν στη Γάζα ως όμηροι.
Τουλάχιστον 61.020 Παλαιστίνιοι έχουν σκοτωθεί από τις ισραηλινές δυνάμεις στη Γάζα από τότε, σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας που διοικείται από τη Χαμάς.
Η αναγγελία κατάργησης των τρόλεϊ στην Αθήνα αποτελεί άλλον ένα κρίκο στην αλυσσίδα σειράς καταστρεπτικών αποφάσεων και επιλογών για τις συγκοινωνιακές υποδομές της ΄χωρας. Μεταπολεμικά, εκατοντάδες χιλιόμετρα γραμμών τραμ που είχαν δημιουργηθεί από δεκαετίες στην Αθήνα, όπως και στη Θεσσαλονίκη, ξηλώθηκαν εν ονόματι του καραμανλικής εμπνέυσεως “εκσυγχρονισμού”. Τότε τα τραμ αντικαταστάθηκαν από τα τρόλεϊ. Στο ξήλωμα πρωτοστάτησε ο ίδιος ο Κωνσταντίνος Καραμανλής ο πρεσβύτερος. Μια επιλογή πεισματική και ακατανόητη, που αποτελεί πρωτοτυπία για τις ευρωπαϊκές μεγαλουπόλεις, δυτικές και ανατολικές, οι οποίες δατήρησαν τις υποδομές αυτές.
Ο συνωνόματος ανηψιός του ήταν εκείνος που ως πρωθυπουργός, εγκαινίασε το καινούργιο τραμ της Αθήνας που δημιουργήθηκε από την αρχή.
Έρχεται τώρα, το κόμμα του Κωνσταντίνου Καραμανλή, να ξηλώσει τα τρόλεϊ, με τα οποία εκείνος είχε αντικαταστήσει τα τραμ.
Στην καταστροφική μανία των ιθυνόντων πρέπει να συμπεριληφθεί και ο σιδηρόδρομος, ο οποίος είχε αναπτυχθεί από τον 19ο αιώνα. Η γραμμή της Πελοποννήσου έχει εγκαταλειφθεί εκτός από το βόρειο τμήμα της, όπως και από πολύ παλαιότερα η γραμμή Αντρρίου-Αγρινίου της Αιτωλοακαρνανίας, η οποία θα έπρεπε σήμερα να λειτουργεί ως διακλάδωση με τη γραμμή της Πελοποννήσου μέσω της γέφυρας Ρίου-Αντιρρίου, στην οποία δεν προβλέφθηκε να περιληφθεί και σιδηρόδρομος.
Η τραγωδία των Τεμπών ανέδειξε και τη συνολικότερη υποβάθμιση του σιδηροδρομικού δικτύου στη χώρα μας.
Δυστυχώς στην Ελλάδα, αντί οι υποδομές που δημιουργούνται, σταδιακά να εκσυγχρονίζονται και να επεκτείνονται, πέφτουν θύμα της καταστροφικής μανίας των εκάστοτε ιθυνόντων. Μια “μανία” που δεν είναι άσχετη με συμφέροντα, ιδίως λεωφορειούχων που βλέπουν ανατγωνιστικά τις σταθερές συγκοινωνίες.
Και στην περίπτωση των τρόλεϊ, χωρίς κανένα λόγο προωθείται η καταστροφή πολύτιμης υποδομής ενός συγκοινωνιακού μέσου φιλικού προς το περιβάλλον.
«Το υπουργείο Μεταφορών έρχεται ξαφνικά να μιλήσει για την αντικατάσταση ενός δοκιμασμένου μέσου, με ολοκληρωμένη και αποπληρωμένη υποδομή. Το τρόλεϊ είναι συνυφασμένο με τη μετακίνηση στο κέντρο της Αθήνας. Είναι οικολογικό, ευέλικτο και έχει σηκώσει για 70 χρόνια, ανελλιπώς, το βάρος της μεταφοράς στην πόλη και τις γειτονιές της» δήλωσε στον ΑΘΗΝΑ 9.84 και στον Γιώργο Αποστολίδη ο Πρόεδρος των Εργαζομένων ΗΛΠΑΠ, Στέλιος Ινεπέκογλου.
Του Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου
Ογδόντα χρόνια συμπληρώνονται από την εκ μέρους των ΗΠΑ ρίψη της πυρηνικής βόμβας στην ιαπωνική πόλη της Χιροσίμα (6 Αυγούστου 1945). Ακολούθησε, στις 9 Αυγούστου 1945, η ρίψη ανάλογης πυρηνικής βόμβας στο Ναγκασάκι. Ήταν οι πρώτες και οι, έως σήμερα, μόνες στην παγκόσμια ιστορία των πολέμων. Τα εκατοντάδες χιλιάδες θύματα αθώων και άοπλων ανθρώπων προκάλεσαν τρόμο στους ίδιους τους εκτελεστές. Οι εκρήξεις υπολογίσθηκαν να γίνουν 500-600 μέτρα από το έδαφος για να προκαλέσουν περισσότερα θύματα. Στη Χιροσίμα υπολογίζεται ότι επί τόπου σκοτώθηκαν 70.000 άμαχοι πολίτες. Πολύ περισσότεροι απεβίωσαν από τα τραύματα και από τις συνέπειες της ραδιενέργειας. Χιλιάδες έμειναν ανάπηροι. Στο Ναγκασάκι, λόγω του εδάφους, τα θύματα ήσαν λιγότερα, περίπου 40.000. Συνολικά τα θύματα, κατά και μετά τη ρίψη των βομβών, έφτασαν τις 200.000.
Η δικαιολογία ότι οι βόμβες έπεσαν γιατί τα θύματα θα ήσαν περισσότερα αν συνεχιζόταν ο πόλεμος δεν ευσταθεί. Ο πόλεμος στην Ευρώπη είχε τελειώσει από τον Μάϊο και στο τελεσίγραφο που έστειλαν οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους, στις 26 Ιουλίου 1945, από το Πότσνταμ, στην Ιαπωνία δεν σημείωσαν τη χρήση της ατομικής βόμβας και επομένως, το τί θα συνέβαινε αν αρνιόταν, ούτε της έδωσαν χρόνο, ώστε να αποφευχθεί ο φόνος τόσων αθώων υπάρξεων. Οι ΗΠΑ θέλουν, δικαιολογημένα, να ξεχαστεί το γεγονός, που ουσιαστικά ήταν έγκλημα κατά της ανθρωπότητας. Όμως παράλληλα, μαζί με την τότε Σοβιετική Ένωση και στα πλαίσια του ψυχρού πολέμου, συνέχισαν τις δοκιμές πυρηνικών βομβών και την αύξηση του οπλοστασίου τους… Οι δοκιμές γίνονταν στην ατόλη Μπικίνι, των νησιών Μάρσαλ, η οποία χαρακτηρίστηκε, λόγω της ραδιενεργείας, ακατάλληλη προς κατοίκηση και οι κάτοικοί της μεταφέρθηκαν σε άλλο νησί…
Ο συμβολισμός της τρομερής καταστροφής στη Χιροσίμα και στο Ναγκασάκι και του φόνου με δύο βόμβες 200.000 αμάχων πολιτών είναι προειδοποιητικός. Οι ισχυροί της Γης αντί να επιδίδονται σε ειρηνικά έργα και σε πράξεις αλληλεγγύης προς τους αδυνάτους, χρησιμοποιούν την οικονομική ισχύ τους για να καταστρέψουν τους εχθρούς τους… Παρά την υπογραφή της Συνθήκης περί μη διάδοσης των πυρηνικών όπλων, στις 5 Μαρτίου 1970, οι εξοπλισμοί συνεχίζονται. Έως και το Ιράν πρόσφατα δέχθηκε επιθέσεις από το Ισραήλ και τις ΗΠΑ, κατά πυρηνικών εγκαταστάσεων του, που θεωρείται ότι σε αυτές προετοιμάζει την κατασκευή πυρηνικής βόμβας…
Η Συνθήκη του 1970 έχει υπογραφεί από 189 κράτη, μεταξύ των οποίων οι πέντε μείζονες πυρηνικές δυνάμεις ΗΠΑ, Μεγάλη Βρετανία, Γαλλία, Ρωσία και Κίνα, που είναι και μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, με δικαίωμα βέτο. Αυτή αποτελείται από τρεις πυλώνες: πρώτος η μη διάδοση των πυρηνικών όπλων, δεύτερος ο πυρηνικός αφοπλισμός και τρίτος η χρήση της πυρηνικής ενέργειας μόνο για ειρηνική χρήση. Παρά τη Συνθήκη οι ΗΠΑ συνέχισαν έως το 1992, τις υπόγειες δοκιμές, ενώ η Βόρεια Κομμουνιστική Κορέα έκαμε δοκιμή το 2013…Υπολογίζεται ότι σήμερα υπάρχουν 12.241 πυρηνικές κεφαλές. Το 90% το έχουν οι ΗΠΑ και η Ρωσία. Όμως παρά τη Συνθήκη και πλην των πέντε προαναφερθεισών χωρών, έκτοτε έχουν αποκτήσει πυρηνικά όπλα η Ινδία, το Πακιστάν, η Βόρεια Κορέα και το Ισραήλ.
Η υπενθύμιση χρήσης των πυρηνικών βομβών από μια παντοδύναμη δυτική χώρα προκαλεί τη μελαγχολική σκέψη πως κοντά στον σπουδαίο πνευματικό πολιτισμό και, κυρίως, στα τεχνολογικά επιτεύγματα που ανέπτυξε η Ευρώπη υπήρξε και η μητέρα ανταγωνισμών ισχύος και συμφερόντων. Είναι η περιοχή του κόσμου, όπου υπήρξαν τα περισσότερα εκατομμύρια αθώων θυμάτων από πολέμους μεταξύ των κατοίκων της. Υπενθυμίζουμε μερικούς:
– Τον εκατονταετή πόλεμο (1337-1453), τον μακροβιότερο πόλεμο μεταξύ Αγγλίας και Γαλλίας,
– Τη νύχτα του Αγίου Βαρθολομαίου (24 Αυγούστου 1572) στο Παρίσι, όπου εσφάγησαν χιλιάδες Ουγενότων (προτεσταντών).
– Τον τριακονταετή πόλεμο(1618-1648), μεταξύ Ισπανίας και Αυστρίας και Γαλλίας,
– Τον ογδοηκονταετή πόλεμο της διαδοχής της Μάντοβα (1628-1631),
– Τον Ολλανδοπορτογαλικό πόλεμο (1602-1683)
– Τους Ναπολεοντίους πολέμους (1803-1815), που άλλαξαν τη μορφή πολέμου στην Ευρώπη, όπου τα θύματα σε στρατιώτες και πολίτες, ήσαν πάνω από ένα εκατομμύριο.
– Τον Κριμαϊκό πόλεμο (1853-1856) μεταξύ από τη μία πλευρά της Ρωσίας και από την άλλη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, της Γαλλίας και της Βρετανίας
– Ο Γαλλοπρωσικός πόλεμος (1870-1871) με νίκη της Πρωσίας, αλλά με θύματα εκατοντάδες χιλιάδες.
– Ο πρώτος πανευρωπαϊκός πόλεμος μεταξύ των κεντρικών δυνάμεων (Γερμανίας, Αυστρίας, Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, Βουλγαρίας) και των χωρών της Ανταντ (Βρετανίας, Γαλλίας, Σερβίας, Ιταλίας, Βελγίου, Ελλάδος κ.α.), που εξελίχθηκε στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο (1914-1918). Σε αυτόν χρησιμοποιήθηκαν για πρώτη φορά τα χημικά όπλα, με σκοπό να τραυματίσουν και να σκοτώσουν με δηλητηριώδη αέρια τους εχθρούς.
– Και έρχεται ο δεύτερος πανευρωπαϊκός πόλεμος ( Χιτλερικής Γερμανίας και φασιστικής Ιταλίας κατά Πολωνίας και μετά κατά Βρετανίας, Γαλλίας, Ελλάδος κ.α. χωρών), που εξελίχθηκε στον Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο με δεκάδες εκατομμύρια θυμάτων.
– Το 1974 η Τουρκία εισέβαλε στην Κύπρο, με την ανοχή ή, πιθανότατα, τη συνεργασία των ΗΠΑ και της Βρετανίας. Συνέπεια αυτής ήταν τα χιλιάδες θύματα και η προσφυγοποίηση 200.000 Ελλήνων κατοίκων, που ζούσαν και είχαν το βιός τους στα κατεχόμενα εδάφη.
– Παράλληλα οι ευρωπαϊκές χώρες εφάρμοσαν επί αιώνες απάνθρωπη αποικιοκρατία, που προκάλεσε και οξείς ανταγωνισμούς μεταξύ τους. Η αποικιοκρατική πολιτική ήταν εντονότερη από το 1870 έως την έναρξη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου (1914) και οι επιπτώσεις της φτάνουν στις ημέρες μας.
– Στις ημέρες μας η Ευρώπη μαστίζεται από πολλά προβλήματα. Η Ευρωπαϊκή Ένωση εφαρμόζει μια επιθετική επεκτατική πολιτική, με ανεξέλεγκτη προσθήκη χωρών. Σκοπός η απομόνωση της Ρωσίας, η οποία απάντησε με την εισβολή της στην Ουκρανία. Μετά τρία χρόνια ο πόλεμος συνεχίζεται, οι εξοπλισμοί αυξάνονται, μια φοβία νέου ευρωπαϊκού πολέμου καλλιεργείται…
Το πρόβλημα με εμάς, τους Ευρωπαίους, είναι ότι δεν διδασκόμαστε τίποτε από το παρελθόν. Επαναλαμβάνουμε τα ίδια λάθη, που τα αντιμετωπίζουμε, κάθε φορά, με χειρότερο τρόπο. Η αλαζονεία και ο ηδονισμός μας τυφλώνουν. Μετά το 1870 και έως το 1914 για την Ευρώπη ήσαν δεκαετίες ανεμελιάς. Τα κέρδη από τις αποικίες, η κυριαρχία τους που απλωνόταν σε όλο τον κόσμο, η βιομηχανική ανάπτυξη, οι θρίαμβοι της τεχνολογίας και της επιστήμης προκάλεσαν την αυτονόμηση τους από τον Θεό και την παράδοσή τους στην ηδονή στην ξενοιασιά. Η εμπιστοσύνη στο μέλλον ήταν απεριόριστη. Πίστεψαν, πως η «Μπελ Επόκ» (Ωραία Εποχή) θα συνεχιζόταν για πάντα…Το 1910 εκδόθηκε το βιβλίο του δημοσιογράφου Νόρμαν Έϊντζελ «Η Μεγάλη Χίμαιρα», στο οποίο εξέφραζε την βεβαιότητά του ότι δεν πρόκειται να ξανασυμβεί πόλεμος μεταξύ των μεγάλων και ευημερούντων Ευρωπαϊκών κρατών, λόγω του πλούτου και της οικονομικής αλληλεξάρτησης που είχαν…Σε λίγα χρόνια ξεκίνησε ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος…
Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, με τις εκατόμβες των θυμάτων, αντιληφθέντες την ανάγκη, επί τέλους, η Ευρώπη να ειρηνεύσει σημαντικοί πολιτικοί άνδρες, όπως οι Γάλλοι Μονέ και Σουμάν, ο Ιταλός Ντε Γκάσπερι και ο Γερμανός Αντενάουερ προχώρησαν στην ίδρυση της Ευρωπαϊκής Ενότητας Άνθρακα και Χάλυβα, που στη συνέχεια εξελίχθηκε στον Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα και στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Μετά το 1990, η κατάρρευση στην Ευρώπη των κομμουνιστικών καθεστώτων, η διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης και το εκ του θριάμβου των ΗΠΑ και των συμμάχων τους τέλος του ψυχρού πολέμου προκάλεσε ευφορία. Το έργο του Φράνσις Φουκουγιάμα «Το τέλος της ιστορίας και ο τελευταίος άνθρωπος» είναι χαρακτηριστικό της βεβαιότητας που έθρεψε η νέα κατάσταση στην Ευρώπη, ότι πλέον μόνο ευημερία και ειρήνη θα υπάρχει στη γηραιά μας ήπειρο…
Όμως σύντομα οι βεβαιότητες διαψεύσθηκαν. Ο Σάμιουελ Χάντινγκτον με το βιβλίο του «Σύγκρουση των πολιτισμών» έγινε γνωστός με τις θέσεις του περί μιας νέας μεταψυχροπολεμικής παγκόσμιας τάξης. Σε αυτήν προβλέπει σύγκρουση της Ευρώπης με τη Ρωσία και τα υπόλοιπα Ορθόδοξα Κράτη της, τα οποία θεωρεί εκτός Ευρώπης και το Ισλάμ. Βάζει δηλαδή Ορθόδοξο Χριστιανισμό και Ισλάμ απέναντι στην (Δυτική) Ευρώπη… Σήμερα η κατάσταση στην ΕΕ προκαλεί απαισιοδοξία. Οι ψυχικές αρρώστιες του μηδενισμού, της ηδονοκρατίας, της επιβολής των απόψεων των ισχυροτέρων επί των πιο αδυνάτων οδηγούν σε παρακμή και αποδυνάμωση την ΕΕ. Κοινή άμυνα δεν επετεύχθη, κοινή εξωτερική πολιτική δεν συνέβη, το συμφέρον κυριαρχεί, αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών – μελών δεν υπάρχει – παράδειγμα η αντιμετώπιση της Τουρκίας. Την 1η Αυγούστου 2025 η πρωθυπουργός της Ιταλίας Τζ. Μελόνι δέχθηκε να συζητήσει, ή, ακόμη χειρότερα, προκάλεσε συζήτηση στην Κωνσταντινούπολη με τους ηγέτες της Τουρκίας και της Δυτικής Λιβύης για το ζήτημα των παράνομων μεταναστών, ερήμην του εταίρου της Έλληνα πρωθυπουργού. Τόση «ευρωπαϊκή αλληλεγγύη» εκ μέρους της κας Μελόνι, την ώρα μάλιστα που η Ελλάδα είναι μείζων στόχος παράνομης μετανάστευσης από τη Λιβύη…
Ογδόντα χρόνια μετά τη Χιροσίμα παγκοσμίως συνεχίζονται οι τοπικοί πόλεμοι με χιλιάδες θυμάτων, αυξάνονται οι στρατιωτικές δαπάνες, οι πολεμικές βιομηχανίες ανθούν οικονομικά, οι απειλές για τοπικές ή γενικευμένες συρράξεις αυξάνονται και η αλληλεγγύη μεταξύ των λαών εκλείπει. Τελικά ο άνθρωπος δεν μαθαίνει από τα λάθη του, ούτε από την Ιστορία. Η Χιροσίμα πάντα είναι επίκαιρη προς διδαχή. Μόνο που οι άνθρωποι αποδεικνύονται ανεπίδεκτοι μαθήσεως… –
του Νότη Μαριά
Συμπληρώθηκαν το Σάββατο 2 Αυγούστου 2025 ογδόντα ολόκληρα χρόνια από τη λήξη της ιστορικής Διάσκεψης του Πότσνταμ που έλαβε χώρα το διάστημα από 17 Ιουλίου έως 2 Αυγούστου 1945 ανάμεσα σε Στάλιν, Ρούζβελτ και Τσώρτσιλ.
Στο πλαίσιο λοιπόν της περίφημης Διάσκεψης του Πότσνταμ λίγα χιλιόμετρα από το Βερολίνο, ΕΣΣΔ, ΗΠΑ και Μεγάλη Βρετανία καθόρισαν πέραν των άλλων ότι η ναζιστική Γερμανία όφειλε να καταβάλλει πολεμικές επανορθώσεις-αποζημιώσεις στις δικαιούμενες χώρες μεταξύ των οποίων ήταν και η Ελλάδα.
Μάλιστα στη συνέχεια η Συμφωνία Ειρήνης των Παρισίων του 1946 επιδίκασε ποσό 7.181.00.0000 δολαρίων ΗΠΑ έτους 1938 στην Ελλάδα για πολεμικές επανορθώσεις πέραν του ποσού που η Πατρίδα μας δικαιούται για την εξόφληση του αναγκαστικού κατοχικού δανείου.
Έκτοτε η Δυτική Γερμανία και εν συνεχεία η ενωμένη Γερμανία αρνείται προκλητικά όχι μόνο την καταβολή των πολεμικών επανορθώσεων-αποζημιώσεων αλλά και την εξόφληση του αναγκαστικού κατοχικού δανείου.
Μάλιστα ενδεικτικό του κυνισμού της γερμανικής πλευράς, είναι το παρακάτω απόσπασμα από την εισήγηση του Γερμανού πρέσβη στην Αθήνα προς την κυβέρνησή του το 1969 στο οποίο τονίζεται: «Με την υποστήριξη των Αμερικανών φίλων μας κατορθώσαμε να παραπέμψουμε στις ελληνικές καλένδες τις από τη Συμφωνία του Λονδίνου προβλεπόμενες τεράστιες επανορθώσεις για κράτη εχθρικά, έως ότου υπογραφεί η ειρηνευτική συμφωνία, παρηγορώντας κατ’ αυτόν τον τρόπο τους αντιπάλους μας στον τελευταίο πόλεμο. (…) Θα ήταν προς το συμφέρον μας να διατηρήσουμε αυτή την ενδιάμεση κατάσταση όσο γίνεται περισσότερο, έτσι ώστε οι αξιώσεις των τότε αντιπάλων μας είτε να αποσυρθούν είτε να παραγραφούν. Με άλλα λόγια: δεν πρέπει να ξυπνήσουμε τους σκύλους που κοιμούνται» (σελ. 20 της Έκθεσης της Διακομματικής Κοινοβουλευτικής Επιτροπής για τη διεκδίκηση των Γερμανικών Οφειλών).
Όμως παρά τις 3 ρηματικές διακοινώσεις που έγιναν από την Ελλάδα το 1995, το 2019 και το 2020 προς τη Γερμανία με τις οποίες ζητήθηκε να αρχίσουν διαπραγματεύσεις μεταξύ των δύο χωρών για το ζήτημα των πολεμικών επανορθώσεων και ειδικότερα για το αναγκαστικό κατοχικό δάνειο, μέχρι σήμερα και εντελώς προκλητικά η Γερμανία ισχυρίζεται ότι δήθεν το θέμα των πολεμικών επανορθώσεων έχει κλείσει, παρότι είναι δεδομένο και δεν αμφισβητείται ότι οι γερμανικές πολεμικές επανορθώσεις και το κατοχικό δάνειο είναι «ενεργές και δικαστικώς επιδιώξιμες».
Με δεδομένη την άρνηση της Γερμανίας να προβεί στην εξόφληση των γερμανικών αποζημιώσεων-επανορθώσεων και του κατοχικού δανείου η κυβέρνηση οφείλει να προχωρήσει αποφασιστικά στη δικαστική διεκδίκηση των εν λόγω οφειλών προσφεύγοντας στο αρμόδιο δικαιοδοτικό όργανο.
Επιπλέον οφείλει να προχωρήσει στην εγγραφή των γερμανικών αποζημιώσεων στον κρατικό προϋπολογισμό και στην τιτλοφόρηση του κατοχικού δανείου, όπως έχω αναλύσει ήδη από το 2011 στο βιβλίο μου «Το Μνημόνιο της χρεωκοπίας και ο άλλος δρόμος» (Εκδόσεις Λιβάνη, σελ.552-566).
Στο πλαίσιο αυτό είχα επισημάνει ότι η Πατρίδα μας προκειμένου να πιέσει αποφασιστικά τη Γερμανία να εξοφλήσει τις Οφειλές της έναντι της Ελλάδας θα πρέπει πέραν των άλλων να προβεί και σε δύο επιπλέον ενέργειες.
Στην εγγραφή των γερμανικών αποζημιώσεων στον Κρατικό Προϋπολογισμό και στην τιτλοποίηση του αναγκαστικού κατοχικού δανείου.
Επομένως σε πρώτη φάση η κυβέρνηση οφείλει να εγγράψει το «αντίστοιχο γερμανικό χρέος προς την Ελληνική Δημοκρατία» στις ανείσπρακτες οφειλές προς το Ελληνικό Δημόσιο και κατ΄ επέκταση στον κρατικό προϋπολογισμό, αφού πρόκειται για άμεσα απαιτητό ληξιπρόθεσμο χρέος. Στη συνέχεια θα πρέπει να δοθεί σχετική εντολή από το Υπουργείο Οικονομικών στην ΑΑΔΕ να προβεί σε άμεσες ενέργειες για την είσπραξή του εν λόγω ληξιπρόθεσμου γερμανικού χρέους.
Η εγγραφή στον κρατικό προϋπολογισμό του «αντίστοιχου γερμανικού χρέους προς την Ελληνική Δημοκρατία» θα έχει ως αποτέλεσμα ο προϋπολογισμός της χώρας μας να μεταβληθεί σε πλεονασματικό.
Ταυτόχρονα θα δημιουργηθεί πρόβλημα στη Γερμανία καθώς οι αγορές θα θεωρήσουν ότι τελικά το δημόσιο χρέος της Γερμανίας είναι πολύ μεγαλύτερο απ΄ αυτό που παρουσιάζεται επισήμως από το Βερολίνο με αποτέλεσμα την αύξηση των επιτοκίων δανεισμού του γερμανικού δημοσίου.
Σε κάθε περίπτωση για την Ελλάδα το ζήτημα της διεκδίκησης των γερμανικών αποζημιώσεων αποτελεί ένα επίκαιρο όσο ποτέ εθνικό θέμα για το οποίο οφείλουμε να εντείνουμε τις προσπάθειές μας.
Από την πλευρά μου κατά την διάρκεια της βουλευτικής μας θητείας ως βουλευτής Ηρακλείου το διάστημα 2012-2014 είχα την ευκαιρία στη συζήτηση του κρατικού προϋπολογισμού τόσο για το έτος 2013 όσο και για το έτος 2014 να θέσω μετ΄ επιτάσεως τόσον εγγράφως όσο και προφορικώς το ζήτημα της εγγραφής των γερμανικών αποζημιώσεων στον κρατικό προϋπολογισμό των εν λόγω ετών.
Επίσης ο Υπουργός Δικαιοσύνης οφείλει να δώσει άδεια για την εν Ελλάδι εκτέλεση της υπ΄ αρίθμ. 137/25-9-1997 αμετάκλητης Απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Λειβαδιάς με την οποία επιδικάστηκαν αποζημιώσεις για τα θύματα της σφαγής του Διστόμου από τα ναζιστικά στρατεύματα κατοχής τον Ιούνιο του 1944.
Ογδόντα λοιπόν ολόκληρα χρόνια από τη λήξη της ιστορικής Διάσκεψης του Πότσνταμ ο αγώνας για τις γερμανικές αποζημιώσεις πρέπει να συνεχιστεί ακόμη πιο δυναμικά και αποφασιστικά.
Οψόμεθα εις Φιλίππους.
Ο Νότης Μαριάς είναι Καθηγητής Θεσμών της ΕΕ στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, πρώην Ευρωβουλευτής και Βουλευτής Ηρακλείου, notismarias@gmail.gr
Όπως μεταδίδει η ισραηλινή εφημερίδα “Τζερούζαλεμ Ποστ” (Jerusalem Post), πρώην υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι του κράτους του Ισραήλ στον τομέα της ασφάλειας, των μυστικών υπηρεσιών και του στρατού, ζητούν με επιστολή τους στον Αμερικανό Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να πιέσει τον πρωθυπουργό του Ισραήλ Βενιαμίν Νετανιάχου να σταματήσει τον πόλεμο στη Γάζα!
Ο αριθμός τους έχει φτάσει τους εξακόσιους και συσπειρώνονται στην ομάδα CIS (Commanders for Israel’s Security- Διοικητές για την Ασφάλεια του Ισραήλ). Στην επιστολή της ομάδας προς τον Τραμπ τονίζεται:
«Σταματήστε τον πόλεμο στη Γάζα! Εκ μέρους της CIS, της μεγαλύτερης ομάδας πρώην στρατηγών των ενόπλων δυνάμεων (IDF) του Ισραήλ και των αντίστοιχων σωμάτων (μυστικών υπηρεσιών) της Mossad, της Shin Bet, της αστυνομίας και του διπλωματικού σώματος, σας προτρέπουμε να τερματίσετε τον πόλεμο στη Γάζα. Το κάνατε στον Λίβανο. Ώρα να το κάνετε και στη Γάζα…Η IDF έχει από καιρό επιτύχει τους δύο στόχους που θα μπορούσαν να επιτευχθούν με τη βία: τη εξάρθρωση των στρατιωτικών σχηματισμών και της διακυβέρνησης της Χαμάς. Ο τρίτος, και πιο σημαντικός, μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσω μιας συμφωνίας: την επιστροφή όλων των ομήρων στα σπίτια τους».
«Κατά την επαγγελματική μας κρίση, η Χαμάς δεν αποτελεί πλέον στρατηγική απειλή για το Ισραήλ και η εμπειρία μας λέει ότι το Ισραήλ έχει όλα όσα χρειάζεται για να αντιμετωπίσει τις υπολειπόμενες τρομοκρατικές του δυνατότητες, εξ αποστάσεως ή με άλλο τρόπο. Η καταδίωξη των εναπομεινάντων ανώτερων στελεχών της Χαμάς μπορεί να γίνει αργότερα. Οι όμηροι μας δεν μπορούν να περιμένουν».
«Η αξιοπιστία σας απέναντι στη συντριπτική πλειοψηφία των Ισραηλινών ενισχύει την ικανότητά σας να κατευθύνετε τον Πρωθυπουργό Νετανιάχου και την κυβέρνησή του προς τη σωστή κατεύθυνση: Τερματίστε τον πόλεμο, επιστρέψτε τους ομήρους, σταματήστε τα βάσανα και σφυρηλατήστε έναν περιφερειακό-διεθνή συνασπισμό που θα βοηθήσει την Παλαιστινιακή Αρχή (μόλις αναμορφωθεί) να προσφέρει στους κατοίκους της Γάζας και σε όλους τους Παλαιστίνιους μια εναλλακτική λύση στη Χαμάς και την φαύλη ιδεολογία της».
Η εφημερίδα επισημαίνει ότι ο Νετανιάχου δεν επιθυμεί με κανέναν τρόπο, ούτε την αποκατάσταση της εξουσίας της Παλαιστινιακής Αρχής στη Γάζα, γιατί φοβάται ότι αυτό θα αποτελέσει βήμα για τη δημιουργία παλαιστινιακού κράτους στα κατεχόμενα, με αποτέλεσμα να διαφοροποιείται ριζικά στο σημείο αυτό από τους πρώην αξιωματούχους.
Εμείς έχουμε εξαρχής επισημάνει ότι στη λογική αυτή της υπονόμευσης των συμφωνιών του Ὀσλο και του αποκλεισμού κάθε προοπτικής για τη δημιουργία Παλαιστινιακού κράτους, ο Νετανιάχου ευνόησε την επικράτηση της Χαμάς στη Γάζα εις βάρος της Παλαιστινιακής αρχής.
Οι αξιωματούχοι ζητούν το Ισραήλ να αποδεχθεί το τέλος του πολέμου με αντάλλαγμα την επιστροφή όλων των ομήρων και το πλαίσιο λύσης που προτείνουν η Αἰγυπτος, τα Αραβικά Εμιράτα και η Σαουδική Αραβία και να διοικηθεί η μεταπολεμική Γάζα από μία αναμορφωμένη Παλαιστινιακή Αρχή.
Η πρωτοβουλία αυτή τόσο σημαντικών στελεχών ακόμα και από το “βαθύ κράτος”, μαρτυρεί την αυξανόμενη αγωνία που προκαλείται στο ίδιο το Ισραήλ από την αυξανόμενη απονομιμοποίηση της χώρας αυτής λόγω της γενοκτονικής πολιτικής Νετανιάχου στη Γάζα.
Ισχυρές ενδείξεις για άλλο ένα κρούσμα ακραίας ευνοιοκρατίας που πρέπει να διερευνηθεί, αυτή τη φορά στα προγράμματα επιδοτήσεων ανέργων της ΔΥΠΑ (πρώην ΟΑΕΔ). Καταγγέλλεται σε επερώτηση βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ ότι στις 24 Ιουλίου, χωρίς να έχει προηγηθεί η παραμικρή ανακοίνωση, η πλατφόρμα του Προγράμματος για την κατάρτιση 21.128 ανέργων της ΔΥΠΑ άνοιξε για μόλις 45 λεπτά, από τις 15.27 έως τις 16.12. Για την υποβολή αιτήσεων επιδότησης των ανέργων με ποσά 1000-2500 ευρώ (“βάουτσερ” κατά τη βαρβαρική αργκό των κυβερνώντων). Το άνοιγμα έγινε αντιληπτό από 43.000 ανθρώπους, οι οποίοι πρόλαβαν στον ελάχιστο αυτό χρόνο να επωφεληθούν και να υποβάλουν τη σχετική αίτηση μέχρι να κλείσει η πλατφόρμα. Από αυτές τις αιτήσεις, 1.350 είχαν καταχωρηθεί πριν καν ανοίξει επίσημα η πλατφόρμα!
Πώς γίνεται, έτσι ξαφνικά, τόσοι άνθρωποι να αντιληφθούν χωρίς ανακοίνωση ότι άνοιξε η πλατφόρμα για την υποβολή αιτήσεων επιδότησης; Και μάλιστα μόνο για τρία τέταρτα της ώρας;
Το προφανέστερο είναι ότι -τουλάχιστον οι περισσότεροι- ήταν “μιλημένοι” μέσω μηχανισμών που γνώριζαν επακριβώς πότε θα ανέβαινε η πλατφόρμα….
τῆς Σοφίας Μπεκρῆ
«Οὐκ ἐπ’ ἄρτῳ μόνῳ ζήσεται ἄνθρωπος, ἀλλ’ ἐπὶ παντὶ ῥήματι ἐκπορευομένῳ διὰ στόματος Θεοῦ» (Ματθ. δ’ 1-4). Αὐτὴ ἦταν ἡ ἀπάντηση ποὺ ἔδωσε ὁ Κύριος στὸν διάβολο, ὁ ὁποῖος, πειράζοντάς Τον στὴν ἔρημο, τοῦ ζήτησε νὰ μετατρέψῃ τοὺς λίθους σὲ ἄρτους, γιὰ νὰ ἀποδείξῃ τὴν θεότητά Του! («εἰ υἱὸς εἶ τοῦ Θεοῦ εἰπὲ ἵνα οἱ λίθοι οὗτοι ἄρτοι γένωνται.», ὅ.π. 3). Τότε, βεβαίως, ὁ Κύριος δὲν ἔκανε τοὺς λίθους ἄρτους, ὄχι ἀσφαλῶς διότι δὲν μποροῦσε νὰ κάνῃ τὸ θαῦμα αὐτό, ὡς Θεὸς ποὺ ἦταν. Ἁπλῶς ἡ πρόταση τοῦ διαβόλου ἦταν ὑποκριτικὴ καὶ δόλια: ἀκόμη καὶ ἐὰν ὁ Χριστὸς ἔκανε τὸ μεγάλο αὐτὸ θαῦμα, ὁ διάβολος δὲν ἐπρόκειτο νὰ πιστέψῃ, γιατὶ δὲν ἤθελε νὰ πιστέψῃ, ἐπεδίωκε ἁπλῶς νὰ Τὸν παγιδέψῃ.
Αἰσθανόμαστε, λοιπόν, ἄπειρη εὐγνωμοσύνη γιὰ τὸν φιλάνθρωπο Κύριό μας καὶ Θεό μας, ὁ Ὁποῖος ὅ τι πράττει τὸ κάνει πρὸς δόξα Θεοῦ καὶ παράλληλα γιὰ τὴν δική μας ψυχοσωματικὴ ὠφέλεια.
Ἔτσι καὶ στὴν περίπτωση τοῦ χορτασμοῦ τῶν πεντάκις χιλίων στὴν ἔρημο, ἄνευ γυναικῶν καὶ παιδίων. Μετὰ ἀπὸ τὸν θάνατο τοῦ Ἰωάννου Προδρόμου, ὁ Κύριος «ἀνεχώρησεν ἐν πλοίῳ εἰς ἔρημον τόπον κατ’ ἰδίαν καὶ οἱ ὄχλοι ἠκολούθησαν αὐτὸν πεζῇ ἀπὸ τῶν πόλεων.» (Ματθ., ιδ’ 13).
Βλέποντας αὐτὴν τὴν θυσία τοῦ πλήθους, ὁ Κύριος ἀνταποκρίθηκε μὲ τὸν τρόπο του: Πρῶτα θεράπευσε τοὺς ἀρρώστους των καὶ μετὰ τοὺς χόρτασε μὲ τὸν λόγο Του. Διάβασε τὴν βαθύτερη ἐπιθυμία στὶς καρδιὲς τῶν ἀνθρώπων ποὺ προσέτρεξαν σ’ Αὐτόν. Τί ἄλλο νὰ ἤθελαν ἀπὸ ἕναν λόγο παρηγοριᾶς!
Ὁ ἀγαπημένος των Ἰωάννης εἶχε πλέον φονευθῆ, δὲν τοὺς ἔμενε ἄλλος ἀπὸ τὸν Ἰησοῦ, γιὰ νὰ τοὺς παρηγορήσῃ. Ἦταν, φαίνεται, τόσο γλυκὺς ὁ λόγος Του καὶ εἶχαν τόσο πολὺ ἀπορροφηθῆ, ποὺ δὲν κατάλαβαν πῶς πέρασε ἡ ὥρα στὸν ἔρημο τόπο.
Αὐτοί, ἔστω, δὲν κατάλαβαν. Ὁ Κύριος, ὅμως, γιατὶ δὲν τοὺς «ἀπέλυε», ὅπως τοῦ ζήτησαν οἱ μαθητές Του; Ἡ ἀπάντηση εἶναι ἁπλῆ. Λέτε Αὐτός, ποὺ μποροῦσε νὰ κάνῃ τὸ δυσκολώτερο, νὰ τοὺς θρέψῃ πνευματικά, νὰ μὴν μπορῆ νὰ κάνῃ καὶ τὸ εὐκολώτερο, νὰ τοὺς δώσῃ τὴν ἀναγκαία ὑλικὴ τροφή; Ἁπλῶς ἤθελε νὰ κάνουν καὶ κεῖνοι, οἱ ἄνθρωποι, αὐτὸ ποὺ μποροῦσαν.
Γι’ αὐτὸ ὁ Κύριος εἶπε στοὺς μαθητές Του: «Δότε αὐτοῖς ὑμεῖς φαγεῖν». Δική σας δουλειὰ εἶναι -ἄρα καὶ δική μας, ὅλων μας ὅσοι λεγόμαστε μαθητές Του- νὰ ἐρευνήσωμε τὶς ἀνάγκες τῶν ἀδελφῶν μας καὶ νὰ προσπαθήσωμε νὰ τὶς καλύψωμε. Καὶ ὅταν δὲν ἐπαρκοῦν οἱ δικές μας προσπάθειες, ἔχει ὁ Θεός! Πράγματι, ὁ Κύριος εὐλόγησε τοὺς πέντε ἄρτους καὶ τοὺς δύο ἰχθῦς, ποὺ τοῦ ἔφεραν ἐκεῖνοι, καὶ αὐτά – ὦ τοῦ θαύματος- πολλαπλασιάστηκαν, ὥστε νὰ χορτάσουν οἱ πέντε χιλιάδες ἄνδρες μόνον, ἐκτὸς ἀπὸ τὰ γυναικόπαιδα!
Καὶ γιὰ νὰ μὴν θεωρήσῃ κανεὶς ὅτι αὐτὸ ἦταν ψέμα ἢ ἀποκύημα τῆς φαντασίας των, -τὸ θαῦμα τὸ ἀναφέρουν, ἄλλωστε, καὶ οἱ τέσσερις Εὐαγγελιστές-, ἀπόδειξη ἦταν ὅτι μαζεύτηκαν καὶ δώδεκα κοφίνια μὲ περισσεύματα, ἕνα γιὰ τὸν κάθε μαθητή, ὥστε νὰ τὸ κουβαλήσῃ στὸν ὦμο του, νὰ νοιώσῃ τὸ βάρος καὶ νὰ μὴν τὸ λησμονήσῃ ποτέ, ὅπως ἑρμηνεύουν οἱ σοφοὶ Πατέρες μας καὶ μάλιστα ὁ Χρυσοῤῥήμων Ἰωάννης!
Ἂς κρατήσωμε μερικὰ μηνύματα ἀπὸ τὴν ὑπέροχη αὐτὴν περικοπή. Πρῶτον: Ὁ Κύριος εἶναι ὁ χορηγὸς πάντων τῶν ἀγαθῶν, ὑλικῶν καὶ πνευματικῶν. Δὲν θέλει ὁ Κύριός μας νὰ ἤμαστε ἀδιάφοροι πρὸς τὰ ὑλικά πράγματα, ἀρκεῖ νὰ τὰ ζητᾶμε ἀπὸ τὸ χέρι Του καὶ κεῖνος θὰ μᾶς τὰ προσφέρῃ ἀναλόγως τῶν ἀναγκῶν μας. Ἀρκεῖ νὰ ζητᾶμε πρωτίστως τὴν βασιλεία Του καὶ ὅλα τ’ ἄλλα «προστεθήσεται ὑμῖν» (Ματθ. στ’ 33). Ἐξ ἄλλου «τοῦ Κυρίου ἡ γῆ καὶ τὸ πλήρωμα αὐτῆς» (Ψαλμ., κγ’ 1).
Δεύτερον: Ὁ Χριστὸς μᾶς καλεῖ νὰ καλύπτωμε ἐμεῖς τὶς ἀνάγκες τῶν συνανθρώπων μας («δότε αὐτοῖς ὑμεῖς φαγεῖν»), ὅσο καὶ ὅπως μποροῦμε, καὶ ὁ ἴδιος θὰ «αὐγατίσῃ» τὴν λειψή, οὕτως ἤ ἄλλως, προσπάθειά μας.
Αὐτὸ ἀποτελεῖ μιὰ ἀπάντηση στὸ ἐρώτημα πολλῶν ἐξ ἡμῶν στὰ αἰτήματα τῶν ἐμπερίστατων ἀδελφῶν μας: «Γιατί δὲν βοηθάει τὸ Κράτος; Τί κάνει ἡ Ἐκκλησία;» Τὸ θέμα δὲν εἶναι τί κάνει τὸ κράτος ἢ ἡ Ἐκκλησία -προφανῶς ἐννοοῦμε γενικῶς καὶ ἀπροσώπως τὴν διοίκηση τῆς Ἐκκλησίας, διότι Ἐκκλησία, δηλαδὴ σῶμα Χριστοῦ, εἴμαστε ὅλοι μας! Τὸ ζήτημα εἶναι τί κάνει ὁ καθένας προσωπικὰ ἀπὸ ἐμᾶς ὡς μέλος τῆς Ἐκκλησίας καὶ συνυπεύθυνος γιὰ τὰ ὑπόλοιπα μέλη, ἐὰν ἔχουμε βεβαίως συνείδηση οἱ χριστιανοὶ ὅτι συναποτελοῦμε τὴν κοινότητα τοῦ Χριστοῦ, μὲ κεφαλὴ τὸν Ἴδιο (Α’ Κορ., ιβ’ 26).
Τρίτον, ἀπόρροια τοῦ προηγουμένου: Δὲν χρειάζεται νὰ τρέχωμε στὸν ἔξω κόσμο («εἰς τὰς κώμας»), γιὰ νὰ ἀναζητοῦμε τροφή καὶ ἄλλα «ἀγαθά», γιὰ νὰ καλύψωμε τὶς ἀνάγκες μας. Ὁ Κύριος τῆς ἀγάπης καὶ τοῦ ἐλέους ἔχει τὴν δυνατότητα νὰ μᾶς προσφέρῃ ὅλα τὰ καλὰ τοῦ κόσμου δωρεὰν καὶ μάλιστα μᾶς δίνει καὶ περίσσευμα, ἀρκεῖ νὰ τὸ ζητήσωμε καὶ νὰ τὸν ἐμπιστευτοῦμε!
Ἐξ ἄλλου, Ἐκεῖνος πάλι μᾶς ταΐζει ἀπὸ τὸ Σῶμα Του καὶ ἀπὸ τὸ Αἷμα Του ἀπὸ τὸ κοινὸ ποτήριο τῆς ἀγάπης Του, ποὺ φτάνει καὶ περισσεύει («ὁ μελιζόμενος καὶ μηδέποτε δαπανώμενος»), γιὰ νὰ χορτάσωμε ὅλοι καὶ νὰ γίνωμε «μέτοχοι ζωῆς αἰωνίου» (φράσεις ἀπὸ τὴν Ἀκολουθία τῆς Μεταλήψεως).
Ἂς τὸν ἐμπιστευτοῦμε, λοιπόν, ἢ μᾶλλον ἂς ἀκούσουμε τὴν προτροπή του «δότε αὐτοῖς ὑμεῖς φαγεῖν», φροντίζοντας νὰ κάνωμε ἐμεῖς ἐκεῖνο ποὺ μποροῦμε, καὶ τότε Ἐκεῖνος θὰ κάνη τὸ θαῦμα Του, ὅπως ἔκανε τότε, μὲ τὸν χορτασμὸ τῶν πεντάκις χιλίων, ἄνευ γυναικῶν καὶ παίδων, καὶ κάνει πάντοτε, ὅποτε τὸ ζητᾶμε! Ἀμήν! Γένοιτο!
Σοφία Μπεκρῆ, φιλόλογος – θεολόγος
Ἡ ἁγιογραφία εἶναι ἀπὸ τὴν Ἱερὰ Μονὴ Παντοκράτορος Ἁγίου Ὄρους
τοῦ Δημήτρη Μπαλτᾶ
Ὁ Ρῶσος συγγραφέας Κωνσταντίν Λεόντιεφ (1831-1891) ἐλάχιστα εἶναι γνωστός στό ἑλληνικό ἀναγνωστικό κοινό. Συγκεκριμένα, ἔχουν μεταφραστεῖ στα ἑλληνικά τό ἀφήγημα «Χρύσω» (Χρυσή.Διήγημα ἀπό τήν Κρητική ζωή, λογοτεχνική προσαρμογή-εἰσαγωγή-σημειώσεις Κώστα Ε. Λασσιθιωτάκη, Θεσσαλονίκη 1966), τό θεωρητικὀ δοκίμιό του «Ὁ βυζαντινισμός καί οἱ Σλάβοι» (στόν τόμο K. Λεόντιεφ, Βλαδ. Σολοβιόφ, Τό Βυζάντιο στή Ρωσία, μετ. Οleg Tsybenko, Καστανιώτης, Ἀθήνα 2018) καί τό ἐκτενέστατο λογοτεχνικό ἀφήγημα Ὀδυσσέας Πολυχρονιάδης. Ἀναμνήσεις ἑνός Ἕλληνα ἀπό τό Ζαγόρι (τ. 1-2, μετ. Γ.Σ. Δημητρακόπουλος, Ἁρμός, Ἀθήνα 2024).
Ἀκόμα λιγότερο γνωστό, νομίζω, ὅτι ἦρθε στήν Ἑλλάδα ὡς διπλωμάτης, καί ὑπηρέτησε σέ διάφορες πόλεις τῆς Χώρας μας. Στήν διάρκεια αὐτῆς τῆς ὑπηρεσίας του συνέγραψε ὁρισμένα βιβλία πού ἀφοροῦν τήν ἀνθρωπογεωγραφία τοῦ τόπου, τά ὁποῖα παρουσιάζουν ἕνα ἰδιαίτερο ἐνδιαφέρον.Τό 1863 εἰσῆλθε στήν ὑπηρεσία τοῦ ρωσικοῦ Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν καί στίς 25 Ὀκτωβρίου τοῦ ἴδιου ἔτους διορίστηκε στό ρωσικό Προξενεῖο στό νησί τῆς Κρήτης, στά Χανιά.
Μεταξύ τῶν ἀφηγημάτων τοῦ Λεόντιεφ τῆς ἐποχῆς 1863-1872, θά σημειώσω τά «Δοκίμια τῆς Κρήτης» [Очерки Крита], καί τά ἀφηγήματα «Χρύσω» [Хризо], καί «Χαμίντ καί Μανώλης» [Хамид и Маноли] τά ὁποῖα συνδέονται μέ τήν ζωή στήν Κρήτη, καί πού μάλιστα ἔχουν χαρακτηριστεῖ «ἐξαίρετες νουβέλες». Αὐτά τά κείμενα, ὅπως καί τά «Καπετάν Ἠλίας», «Ἀσπασία Λαμπρίδη», ἔχουν περιληφθεῖ στόν Β΄ τόμο τῶν Ἁπάντων (Собрание сочинений К. Леонтьева. Том второй. Повести и рассказы, Типография В. М. Саблина, Μ. 1912) τοῦ Κ. Λεόντιεφ.
Τό 1871 ὁ Λεόντιεφ διορίστηκε πρόξενος στά Ἰωάννινα, ἀλλά τό κλίμα τῆς πόλης ἐπέδρασε ἀρνητικά στήν ὑγεία του. Τότε μετατέθηκε στήν θέση τοῦ προξένου στήν Θεσσαλονίκη, ὅπου κινδύνευσε ἡ ζωή του λόγῳ τῆς ἑλονοσίας.
Τό 1872-1874 ἔζησε στήν Κωνσταντινούπολη καί στό νησί τῆς Χάλκης. Τά ἔργα πού ἤδη ανέφερα, τό «Βυζαντινισμός καί Σλαβισμός» καί τό «Ὀδυσσέας Πολυχρονιάδης» ἀνήκουν ἀκριβῶς σέ αὐτήν τήν ἐποχή.
Στήν ἀποτίμηση τῆς αἰσθητικῆς, ἀλλά καί ἱστορικῆς, ἀξίας τῶν ἀφηγημάτων τοῦ Λεόντιεφ πού ἀναφέρονται στήν Ἑλλάδα, καί ἰδιαίτερα στήν Κρήτη, πρέπει νά ληφθεῖ ὑπ’ ὄψιν ἡ τοποθέτηση τοῦ Ρώσου φιλοσόφου Ν. Μπερντιάγιεφ: «Ὁ Κ. Λεόντιεφ ἔγραψε θαυμάσιες, ὄμορφες, ἱστορίες γιά τήν ζωή τῶν Χριστιανῶν στήν Τουρκία, οἱ
ὁποῖες περιμένουν ἀκόμη μία δίκαιη ἀξιολόγηση.
Σέ κάποια ἀπό τά ἀφηγήματα ἀποκαλύπτει ἕνα ἐκπληκτικό ἀντικειμενικό χάρισμα γιά τήν καλλιτεχνική ἀναπαραγωγή τῆς ζωῆς τῆς Ἀνατολῆς» (Николай А. Бердяев,
Константин Леонтьев:очерк из истории русской религиозной мысли, I.M.C.A. Press, Paris 1926, С. 58-59).
Νά προσθέσω ὅτι ἀπό τήν σχετική μελέτη τῶν ἀφηγημάτων τοῦ Κ. Λεόντιεφ τῆς ἐποχῆς πού ἔζησε σέ περιοχές τοῦ ἑλλαδικοῦ χώρου (1863-1872) εἶναι βάσιμο νά λεχθεῖ ὅτι τό ὑλικό τους πού ἀφορᾶ τήν Κρήτη καί τούς ἀνθρώπους της ἐνδιαφέρει ἀπό ἀπόψεως ὄχι μόνο αἰσθητικῆς ἀλλά καί ἐθνογραφικῆς, λαογραφικῆς, καί θρησκευτικῆς καί γενικότερα ἱστορικῆς.
Σημείωση”Χ”: Οἱ πληροφορίες τοῦ πιὸ πάνω ἄρθρου τοῦ Δημήτρη Μπαλτᾶ [δημοσιευμένο στο φύλλο 1172 της εφημερίδας μας] γιὰ τὴν ἰδιότητα τοῦ Λεόντιεφ καὶ ὡς διπλωμάτη δίνουν ἀξία στὴ διατυπωμένη θέση του γιὰ καταδίκη τῆς ἐπίσημης ρωσικῆς πολιτικῆς τοῦ Πανσλαβισμοῦ ὡς ξένης μὲ τὴν ὀρθόδοξη Παράδοση. Ἐπικρίνει τὴν εξαιτίας της πρόκληση τοῦ διχασμοῦ μεταξὺ τῶν ὁμοδόξων γειτονικῶν λαῶν Ἑλλάδας καὶ Βουλγαρίας.
