Η γιορτή της Παναγίας είναι ταυτόχρονα επέτειος του τορπιλισμού του πολεμικού πλοίου “Έλλη” από το ιταλικό υποβρύχιο “Ντελφίνο” με κυβερνήτη τον πλωτάρχη Τζουζέπε Αϊκάρντι. Μια αιματηρή πράξη κρατικής τρομοκρατίας που έγινε μπροστά στα μάτια δεκάδων χιλιάδων προσκυνητών στην Παναγία της Τήνου. Παρά το γεγονός ότι η εθνικότητα των δραστών ήταν εξαρχής γνωστή και κοινό μυστικό, η δικτατορική κυβέρνηση Μεταξά την απέκρυψε μέχρι το ξέσπασμα του ελληνοϊταλικού πολέμου. Οι φασίστες επιδρομείς σκόπευαν με άλλες δύο τορπίλες να πλήξουν τα επιβατικά πλοία “Έλση” και “Έσπερος” με προσκυνητές, αλλά οι τορπίλες προσέκρουσαν στο λιμενοβραχίονα, αποτρέποντας εκατόμβη θυμάτων. Ιταλικό αναγνωριστικό αεροπλάνο καθοδηγούσε το υποβρύχιο, παραβιάζοντας τον ελληνικό εναέριο χώρο. Ο πιλότος μαρτυρεί ότι ανυποψίαστος, ο κόσμος τον χαιρετούσε: “Όλα είναι εντάξει μπορείτε να πυροδοτήσετε Σενιόρε. Τι άνθρωποι είναι αυτοί στην προκυμαία. Πετούσα από πάνω τους και με χαιρετούσαν… Σενιόρε επιστρέφω στη Λέρο. Το πλοίο είναι πλέον δικό σας. Τέλος”
Η ιεροσυλία που διαπράχθηκε, σε συνδυασμό με τις κλιμακούμενες προκλήσεις της φασιστικής Ιταλίας, όπλισαν τον ελληνικό λαό με την αποφασιστικότητα να αντισταθεί στην άνανδρη επίθεση και να προασπίσει την ελευθερία του, δίνοντας και την πρώτη στρατιωτική νίκη κατά του Άξονα.
Η εφετινή επέτειος του τορπιλισμού της Έλλης συμπίπτει και με τα ογδοντάχρονα της ανατροπής του Μουσολίνι στις 24 Ιουλίου 1943 και της συνθηκολόγησης της Ιταλίας που επακολούθησε τον επόμενο Σεπτέμβριο. Ο βασιλιάς Βίκτωρας Εμμανουήλ και η ιταλική ιθύνουσα τάξη που του επέτρεψαν να αναλάβει την εξουσία από το 1922 και στη συνέχεια, μετά από ένα στάδιο κοινοβουλευτικής διακυβέρνησης, να κυβερνήσει δικτατορικά, διαπίστωσαν μετά και την επιτυχημένη συμμαχική απόβαση στη Σικελία, ότι ο Άξονας επρόκειτο να ηττηθεί, με οδυνηρές συνέπειες και για τους ίδιους. Έτσι, δεν δίστασαν να τον ανατρέψουν και να τον φυλακίσουν. Την πρωθυπουργία ανέλαβε ο εκ των ηττημένων του ελληνοϊταλικού πολέμου στρατάρχης Μπαντόλιο, ο οποίος ενώ προσποιήθηκε ότι συνεχίζει τον πόλεμο στο πλευρό της ναζιστικής Γερμανίας, ξεκίνησε κρυφά διαπραγματεύσεις με τους Συμμάχους.
Η συνθηκολόγηση της Ιταλίας, που είχε γίνει στις 3 Σεπτεμβρίου 1943, ανακοινώθηκε από το BBC στις 8 του μηνός, ανήμερα της επόμενης μεγάλης θεομητορικής γιορτής: Της Γέννησης της Θεοτόκου.
Η διαχείριση των πραγμάτων από Ιταλούς και συμμάχους αποδείχτηκε κάκιστη, με τραγικές συνέπειες. Οι Γερμανοί που είχαν υποψιαστεί τι γινόταν, ήταν προετοιμασμένοι και πέτυχαν να καταλάβουν το μεγαλύτερο μέρος της Ιταλίας, αλλά και να εξουδετερώσουν όλες τις ιταλικές φρουρές στα κατεχόμενα εδάφη, περιλαμβανομένης της Ελλάδας. Χωρίς να δώσουν οδηγίες ή να έχουν προηγουμένως ενημερώσει τη φρουρά της Ρώμης, βασιλιάς και πρωθυπουργός δραπέτευσαν στα κατεχόμενα από τους συμμάχους εδάφη.
Εκεί, ως κυβέρνηση, συνέχισαν τον πόλεμο στο πλευρό των Συμμάχων. Οι Γερμανοί απελευθέρωσαν τον Μουσολίνι, ο οποίος σχημάτισε κυβέρνηση-μαριονέτα στον κατεχόμενο βορρά.
Το τίμημα των επιλογών του τυραννικού καθεστώτος Μουσολίνι υπήρξε βαρύ για την Ιταλία.
Η ίδια η χώρα, έγινε πεδίο σκληρών μαχών μέχρι το 1945.
Χιλιάδες Ιταλοί ένοπλοι που αρνήθηκαν να συνεχίσουν τον πόλεμο, συνελήφθησαν και υπέστησαν συμπεριφορά εξαιρετικά σκληρή από τους πρώην συμμάχους τους. Χιλιάδες εκτελέστηκαν, ή βρήκαν τραγικό θάνατο σε ναυάγια, κατά τη μεταγωγή τους σε στρατόπεδα αιχμαλώτων.
Είναι επίσης χαρακτηριστικό ότι η επέτειος αυτή των ογδόντα ετών της πτώσης του φασιστικού καθεστώτος, συμπίπτει και με τον έλεγχο της διακυβέρνησης της χώρας από τους επιγόνους του Μουσολίνι. Οι οποίοι μεταπολεμικά πάντοτε συγκέντρωναν ένα ποσοστό γύρω στο 5%, για να εκτιναχθούν ξαφνικά στις τελευταίες εκλογές στο 25% λόγω των απανωτών κρίσεων απαξίωσης του υπόλοιπου πολιτικού συστήματος, οφειλόμενης στην εφαρμογή των πολιτικών λιτότητας της Ευρωζώνης. Παρά τις απανωτές αλλαγές στις διακηρύξεις και στις ονομασίες, αλλά και τη ρητή διαφοροποίηση από το δικτατορικό παρελθόν και τη φασιστική ιδεολογία, το μεταπολεμικό νεοφασιστικό έμβλημα της τρίχρωμης φλόγας παραμένει μέχρι σήμερα.
ΦΩΤΟ: Η μία τορπίλη σκάει στον λιμενοβραχίονα τπυ λιμανιού της Τήνου. Διακρίνεται η “Έλλη”, λαβωμένη πριν βουλιάξει.
