Συμπληρώθηκαν τή Μεγάλη Τρίτη 27 Ἀπριλίου, τά ὀγδόντα χρόνια ἀπό τήν εἴσοδο τῶν γερμανικῶν στρατευμάτων στήν Ἀθήνα.
✻ Οἱ ἄθλιες συνθῆκες τῆς Κατοχῆς πού ἐπρόκειτο νά βιώσει ἡ Ἀθήνα, μόνον ἀπό αὐτές τοῦ πολιορκημένου Λένινγκραντ θά μποροῦσαν νά χαρακτηρισθοῦν καλύτερες.
✻ Ἡ λεηλασία τῶν πόρων τῆς χώρας ἀπό τίς δυνάμεις Κατοχῆς καί ἡ κατάρρευση τῶν συγκοινωνιῶν εἶχαν ὡς ἀποτέλεσμα τή μεγάλη πείνα τοῦ χειμώνα 1941-42, μέ ἀνθρώπους νά καταρρέουν στό δρόμο ἀπό ἀσιτία καί τίς σπαρακτικές κραυγές «πεινάω» νά ἀντηχοῦν.
Ἀπό τήν πρώτη στιγμή φάνηκε ἡ διάθεση τοῦ λαοῦ τῆς Ἀθήνας νά συνεχίσει τήν ἀντίσταση.
“Κρατῆστε ψηλά μέσα στίς καρδιές σας τό πνεῦμα τοῦ Μετώπου. Σέ λίγο, ὁ ραδιοφωνικός σταθμός Ἀθηνῶν δέν θά εἶναι ἑλληνικός. Θά εἶναι γερμανικός καί θα μεταδίδει ψέμματα. Μή τόν ἀκοῦτε. Ὁ πόλεμός μας συνεχίζεται καί θά συνεχιστεῖ μέχρι τήν τελική νίκη…” μετέδιδε μεταξύ ἄλλων τό ραδιόφωνο, λίγη ὥρα πρίν φτάσουν οἱ Γερμανοί, τό πρωί της 27ης Ἀπριλίου 1941 καί διακόψουν τό πρόγραμμα, γιά νά ἀνακοινώσουν τήν κατάληψη τῆς πόλης: ” Ἀχτούνγκ, ἀχτούνγκ…” (“Προσοχή προσοχή…”). Οἱ πρῶτες αὐτές λέξεις ἔμειναν στή μνήμη καί συγκλόνισαν ὅσους ἄκουγαν τή βαρβαρική λαλιά πού σήμαινε τήν ἔναρξη τῆς ὑποδούλωσης τῆς πόλης. Τότε, ὁ ἀείμνηστος Μανώλης Γλέζος, 19 ἐτῶν, ἔνοιωσε τήν ἀνάγκη κάτι νά γίνει ἄμεσα. Καί ἀκολούθησε, πολύ σύντομα, στίς 31 Μαΐου 1941, ἡ ἀφαίρεση τῆς γερμανικῆς ναζιστικῆς σημαίας ἀπό τήν Ἀκρόπολη, ἀπό τίς πρῶτες πράξεις ἀντίστασης στήν Εύρώπη.
Ὁ ἀρχιεπίσκοπος Χρύσανθος ἀρνήθηκε καταρχήν νά μετέχει στήν έπιτροπή πού παρέδωσε τήν Ἀθήνα στούς Γερμανούς καί στή συνέχεια νά ὁρκίσει τήν δωσιλογική Κυβέρνηση Τσολάκογλου πού ἐγκατέστησαν οἱ Γερμανοί. Γιά τό λόγο αὐτό καί ἀπομακρύνθηκε ἀπό τή θέση του. Οἱ ἀρχές Κατοχῆς ἀξιοποίησαν τό γεγονός ὅτι ἡ ἐκλογή του εἶχε ἐπιβληθεῖ κατά τρόπο ἀντικανονικό ἀπό τή δικτατορία Μεταξᾶ, προκειμένου νά ἐπαναφέρουν τόν ἐκλεγέντα τό 1938 Δαμασκηνό. Καί ἐκεῖνος ὅμως ἦρθε σέ ἀντιπαράθεση μέ τίς Ἀρχές Κατοχῆς, μέ κίνδυνο τῆς έλευθερίας καί τῆς ζωῆς του.
Στήν Ἀθήνα ἀναπτύχθηκε ἔντονο ἀντιστασιακό Κίνημα, μέ πλῆθος παράνομων ἐντύπων ὅλων τῶν πολιτικῶν ἀποχρώσεων. Δυστυχῶς, ὁ ἡρωισμός τῆς Ἀντίστασης ἀμαυρώθηκε ἀπό τό διχασμό, ὁ ὁποῖος ὁδήγησε στά Δεκεμβριανά. Ἡ ἀγριότητα τῶν ἀδελφοκτόνων συγκρούσεων δέν έἶναι ἄσχετη μέ τήν πρωτοφανῆ ἀγριότητα τῆς Κατοχῆς, ἡ ὁποία προκάλεσε τήν ἐξαθλίωση μεγάλου μέρους τοῦ πληθυσμοῦ.
