Ἡ παραβολὴ τοῦ θύματος τῶν ληστῶν, ἢ “τοῦ καλοῦ Σαμαρείτη” ὅπως συνήθως ἀποκαλεῖται, ἦταν τὸ εὐαγγελικὸ ἀνάγνωσμα σήμερα. (Η’ Κυριακὴ τοῦ Λουκᾶ). Ἐξιστορήθηκε ὡς ἀπάντηση στὸ ἐρώτημα ἑνὸς Ἰουδαίου νομικοῦ “ποιὸς εἶναι γιὰ μένα ὁ πλησίον;”. Προηγουμένως, ὁ Χριστὸς εἶχε παραγγείλει τὸ “ἀγάπα τὸν πλησίον σου ὡς σεαυτόν” ὡς προϋπόθεση γιὰ νὰ κερδίσει κάποιος τὴ Βασιλεία τῶν Οὐρανῶν.

Ἡ παραβολὴ ἔχει διπλῆ, ἂν ὄχι πολλαπλῆ ἀνάγνωση γιὰ τὴν ἔννοια τοῦ “πλησίον”: Μὲ τὴν ἔμπρακτη ἀλληλεγγύη στὶς ὑλικὲς ἀνάγκες τοῦ συνανθρώπου μας, ἀλλὰ καὶ μὲ τὸν πνευματικὸ ἀγώνα γιὰ νὰ γιατρευτοῦν οἱ πληγὲς ποὺ διαχρονικὰ δημιουργεῖ ἡ συστημικὴ ἰδεολογία τοῦ “ἄρχοντος τοῦ κόσμου τούτου”.

Ὅσον ἀφορᾶ τὴ Χ.Δ., ὁ ἀγώνας γιὰ τὴν ὁλοκληρωμένη πνευματικὴ καὶ κοινωνικὴ ἀπελευθέρωση  τοῦ ἀνθρώπου.

Ἐκείνη τὴν έποχὴ “οὐ συνεχρῶντο”, δὲν ἔρχονταν σ’ ἐπαφὴ Ἰουδαῖοι καὶ Σαμαρεῖτες. Κι ὅμως, ὲνῶ ἕνας ἱερέας καὶ ἕνας λευϊτης προσπέρασαν χωρὶς νὰ φροντίσουν τὸν μισοπεθαμένο ὁμοεθνῆ τους, θύμα ληστῶν στὴ διαδρομὴ Ἰερουσαλὴμ-Ἰεριχοῦς, ἕνας περαστικὸς Σαμαρείτης, ὄχι μόνο περιποιήθηκε τὰ τραύματά του, ἀλλὰ καὶ φρόντισε νὰ ἐξασφαλίσει τὴν πλήρη ἀποκατάστασή του μὲ δικά του ἔξοδα.

Σὲ μιὰ ἐποχὴ ἀτομοκρατίας καὶ ἀδιαφορίας γιὰ τὸν συνάνθρωπο καὶ τὸ κοινωνικὸ συμφέρον ὅπως ἠ σημερινή, ὁ νοῦς πηγαίνει στὶς πράξεις ἀλληλεγγύης καὶ αὐτοθυσίας. Ὅπως ὁ π.Θεμιστικλῆς Μούρτζινος τὸ παρουσιάζει, “Καλός Σαμαρείτης είναι αυτός που δίνει κάτι στο συνάνθρωπό του και μάλιστα χωρίς να εξετάζει αν είναι συμπατριώτης του ή οικείος του, χωρίς να τον ενδιαφέρει εάν ακολουθεί την ίδια θρησκευτική πίστη. Καλές πράξεις, έργα χρησιμότητας, αγκάλιασμα του κάθε ανθρώπου και μάλιστα υπέρβαση οποιασδήποτε ξενοφοβίας, ρατσισμού, μισαλλοδοξίας, είναι το μήνυμα ανάγνωσης της παραβολής, ιδίως σήμερα, όπου διαπιστώνουμε να χτίζεται σταδιακά και στην πατρίδα μας μία κοινωνία με εκ των πραγμάτων έντονα τα στοιχεία της πολυπολιτισμικότητας.”    

Εξαντλείται όμως η απάντηση του Χριστού στο ερώτημα του νομικού «τις εστί μου πλησίον;», στις καλές πράξεις;” Διερωτᾶται.

Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος δίνει βαθύτερο νόημα στὴν Παραβολή:

Ὁ ἄνθρωπος ποὺ ταξίδευε εἶναι ὁ Ἀδάμ.

Ἰερουσαλὴμ εἶναι ἡ οὐράνια Πολιτεία, ἀπ’ ὅπου ὁ ἄνθρωπος ἔπεσε, “κατέβηκε” στὸν σημερινὸ κόσμο, ποὺ ἀντιστοιχεῖ στὴν Ἰεριχώ.

Ὁδὸς εἶναι ἡ ἐπίγεια ζωή, ληστὲς ὁ Διάβολος καὶ οἱ σύμμαχες μὲ αὐτὸν δυνάμεις. Ποὺ ἐξέδυσαν τὸν Ἀδὰμ ἀπὸ τὴ στολὴ τῆς ἐπουράνιας ζωῆς καὶ προκάλεσαν πληγές, δηλαδὴ τὶς ἁμαρτίες, φθόνους, ἔριδες καὶ κάθε ἄλλη τοῦ κακοῦ ἐργασία.

Οἰ διαβάτες ποὺ προηγήθηκαν, ἀντιστοιχοῦν στὸν Μωυσῆ, τὸν ἀρὼν καὶ τοὺς προφῆτες, ποὺ δὲν εἶχαν τὴ δυνατότητα νὰ ἀναστήσουν τὸν πεσμένο καὶ μισοπεθαμένο ἄνθρωπο.

Σαμαρείτης εἶναι ὁ Χριστός: “Σαμαρείτην λέγω αὐτὸν, οὐ τῇ φύσει τῆς θεότητος, ἀλλὰ τῇ μιμήσει τῆς εὐσπλαγχνίας. Ὥσπερ γὰρ ὁ Σαμαρείτης τῇ μὲν φύσει τοῦ σώματος ὅμοιος τοῖς ἄλλοις ὑπῆρχε, τῇ δὲ προαιρέσει τῆς εὐσπλαγχνίας οὐχ ὅμοιος, ἀλλὰ κρείττων ἐφάνη· οὕτω καὶ ὁ Κύριος ἄνθρωπος μὲν τῇ θεωρίᾳ τοῦ σώματος ἐφάνη ὅμοιος προφήταις, πατριάρχαις κατὰ τὸν ἐκ Μαρίας ἄνθρωπον, τῇ δυνάμει δὲ τῆς θεότητος μείζων πάντων ἀνεδείχθη· ἴσος τῷ ἀνθρωπίνῳ σχήματι. οὐκ ἴσος τῇ ὑπερκοσμίῳ δόξῃ.”, τονίζει ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος.

Ὅπως ὁ Σαμαρείτης γιάτρεψε τὶς πληγὲς ἀναμιγνύοντας κρασὶ καὶ λάδι, ὁ Χριστὸς ἔσωσε τὸν ἄνθρωπο, ἀναμιγνύοντας “τὴν θεότητα μετὰ τῆς ἀνθρωπότητος,…..τὴν εὐσπλαγχνίαν μετὰ τῆς σωτηρίας,…Πνεῦμα ἅγιον τῷ αἵματι αὐτοῦ”.

Ἔδεσε τὰ τραύματα, σημαίνει ὅτι ἔδεσε τὸν διάβολο, καὶ ἔλυσε τὸν ἄνθρωπο, ἔδεσε τὸ ρῆγμα τοῦ σκάφους, καὶ ἔκανε ἀξιόπλοο τὸ ναυαγισμένο πλοῖο,  ἔδεσε χειροπόδαρα καὶ ὑποδούλωσε τὶς δυνάμεις τοῦ πονηροῦ, καὶ ἐλευθέρωσε τὸν ἄνθρωπο.

Τὸν φόρτωσε στὸ δικό του ὑποζύγιο σημαίνει ὅτι μετέφερε τὸν κατ’ είκόνα ἄνθρωπο ἀπὸ τὴ γῆ στοὺς οὐρανούς, στὸ μεγάλο καὶ θαυμαστὸ Πανδοχεῖο, τὴν Ἐκκλησία. Ὡς “πανδοχέα” κατονομάζει τὸν Ἀπόστολο Παῦλο. Τὰ δύο δηνάρια ποὺ ἄφησε ὁ Σαμαρείτης στὸν πανδοχέα γιὰ τὶς ἀναγκαῖες φροντίδες ὅσο ὁ ἴδιος ἀπουσίαζε. σημαίνουν τὴν Παλαιὰ καὶ τὴν Καινὴ Διαθήκη.

Σύμφωνα μὲ τὸν π. Θεμιστoκλῆ Μούρτζινο, “η αληθινή αποστολή της Εκκλησίας είναι ο δρόμος και ο τρόπος του Σαμαρείτη, που δεν είναι κατ’ ανάγκην χρήσιμος, γιατί προϋποθέτει το ρίσκο και του να πληγωθούμε κι εμείς από τους ληστές (ιδίως της εποχής μας που ταυτίζονται με τους διανοουμένους, τους αδιάφορους, τους κάθε λογής υλιστές και άπιστους), να χάσουμε και τις βεβαιότητες και τα αγαθά μας, να πτωχεύσουμε για να κερδίσουν οι άλλοι και πνευματικά και υλικά. Αυτή είναι όμως η μεγάλη ανά τους αιώνες υπέρβαση που ανανοηματοδοτεί τη ζωή όλων.”

Εικόνα:  pemptousia.ro

 

 

 

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *
You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>