Τὴν ἐν πρεσβείαις ἀκοίμητον Θεοτόκον (τὴ Θεοτόκο ποὺ ἄγρυπνα πρεσβεύει ὑπὲρ ἡμῶν), καὶ προστασίαις ἀμετάθετον ἐλπίδα (τὴν ἀκλόνητη ἐλπίδα μας γιὰ προστασία), τάφος καὶ νέκρωσις οὐκ ἐκράτησεν (δὲν τὴν κράτησαν νέκρωση καὶ τάφος)· ὡς γὰρ ζωῆς Μητέρα, πρὸς τὴν ζωὴν μετέστησεν, ὁ μήτραν οἰκήσας ἀειπάρθενον (ἐπειδή, ἀφοῦ εἶναι Μητέρα τῆς ζωῆς, τὴν μετέστησε πρὸς τὴ ζωὴ Αὐτὸς ποὺ κατοίκησε τὴν ἀειπάρθενο μήτρα της). (Ἀπὸ τὸν σημερινὸ Ὄρθρο τῆς γιορτῆς τῆς Κοίμησης καὶ Μετάστασης τῆς Θεοτόκου).
Ὁ Ἐρνέστο Καρδενὰλ ὑπηρέτησε στὰ χρόνια τῆς δικτατορίας τοῦ Σομόζα στὸ Σολεντινάμε, ἕνα ἀπόμερο ἀρχιπέλαγος στὴ λίμνη τῆς Νκαράγουα μὲ πληθυσμό χωρικῶν, ἐνενήντα οἰκογένειες καὶ χίλιες ψυχὲς διάσπαρτες σὲ τριάντα ὀκτὼ νησιά. Ὅπως ὁ ἴδιος ἀναφέρει, «ἀντὶ γιὰ κήρυγμα κάθε Κυριακὴ πάνω στὴν εύαγγελικὴ περικοπή, ἔχουμε διαλογικὴ συζήτηση. Τὰ σχόλια τῶν χωρικῶν ἔχουν συνήθως μεγαλύτερο βάθος ἀπὸ αὐτὰ πολλῶν θεολόγων, ἀλλὰ συγχρόνως καὶ ἁπλότητα ὅπως τὸ ἴδιο τὸ Εὐαγγέλιο (…) Οἱ συζητήσεις γίνονταν εἴτε στὴν ἐκκλησία, εἴτε σὲ μιὰ καλύβα ἀπέναντι γιὰ συγεκντρώσεις, εἴτε στὸ ὕπαιθρο. Μοιράζονταν ἀντίγραφα τῆς σχολιαζόμενης εὐαγγελικῆς περικοπῆς σὲ ὅσους ἤξεραν ἀνάγνωση.»
Στὸ τετράτομο ἔργο του «Τὸ Εὐαγγέλιο τοῦ Σολεντινάμε», ὁ Ἐρνέστο Καρδενὰλ καταγράφει τὶς συζητήσεις καὶ τὰ σχόλια τῶν χωρικῶν ποὺ συμμετεῖχαν. Παραθέτουμε μερικὰ ἀποσπάσματα, παρμένα τὴν ἀγγλικὴ μετάφραση (Orbis Νέα Ὑόρκη, σελ. 13-30), σὲ σχέση μὲ τὴν ἀντιφώνηση τῆς Θεοτόκου στὴν Ἐλισάβετ:
………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
Ἡ Ὠδὴ τῆς Μαρίας κατὰ τὴν ἐπίσκεψη στὴν Ἐλισάβετ (Κατὰ Λουκᾶν α’ 46-55)
[Σὲ σχέση μὲ τὴ φράση «ὅτι ἐπέβλεψεν ἐπὶ τὴν ταπείνωσιν τῆς δούλης αὐτοῦ»]
Ὄσκαρ: «Ὁ Θεὸς εἶναι ἐγωιστής, γιατὶ μᾶς θέλει δούλους του. Θέλει τὴν ὑποταγή μας. Μόνο σ’ αὐτόν. Γιὰ ποιὸ λόγο ἡ Μαρία πρέπει νὰ ἀποκαλεῖται δούλη;»
Ἀλεχάντρο: «Πρέπει νὰ εἴμαστε δοῦλοι τοῦ Θεοῦ καὶ ὄχι ἀνθρώπων.»
Ἕνας άλλος νέος: Ὁ Θεὸς εἶναι ἀγάπη. Τὸ νὰ εἶσαι δοῦλος τοῦ Θεοῦ, σημαίνει νὰ εἶσαι ἐλεύθερος, γιατὶ ὁ Θεὸς κανέναν δὲν ὑποδουλώνει. Ὁ Θεὸς εἶναι ἀγάπη, τὸ μόνο πρᾶγμα τοῦ ὁποίου πρέπει νὰ εἴμαστε δοῦλοι. Κι ἔτσι, δὲν ὑποδουλώνουμε ἄλλους»
Ἡ μητέρα τοῦ Ἀλεχάντρο: Τὸ νὰ εἶσαι δοῦλος Θεοῦ, σημαίνει νὰ ὑπηρετεῖς τοὺς ἄλλους. Αὐτὴ ἡ δουλεία εἶναι ἀπελευθέρωση.
-Εἶπα ὅτι ὁ ἐγωιστὴς Θεὸς γιὰ τὸν ὁποῖο μίλησε ὁ Ὄσκαρ ὑπάρχει. Καὶ εἶναι ἕνας Θεὸς ποὺ ἔχουν ἐφεύρει οἱ ἄνθρωποι. Οἱ ανθρωποι συχνὰ ἔχουν ἐφεύρει ἕνα θεό κατά δίκή τους εἰκόνα καὶ ὁμοίωση, ὄχι τὸν ἀληθινὸ Θεό, ἀλλὰ εἴδωλα. (…)
[Σὲ σχέση μὲ τὴ φράση «διεσκόρπισεν ὑπερηφάνους διανοίᾳ καρδίας αὐτῶν»]
Ὁ γερο -Τομάς, ποὺ γράμματα δὲν ἤξερε, ἀλλὰ πάντοτε μιλοῦσε μὲ μεγάλη σοφία εἶπε: «Ἐννοεῖ τοὺς πλουσίους, ἐπειδὴ νομίζουν ὅτι εἶναι πάνω ἀπὸ ἐμᾶς, καὶ μᾶς βλέπουν ἀφ’ ὑψηλοῦ, έπειδὴ ἔχουν χρήματα…Ἔρχεται ἕνας φτωχὸς στὸ σπίτι τους καὶ δὲν γυρνᾶνε νὰ τὸν κοιτάξουν. Δὲν ἔχουν τίποτα παραπάνω ἀπὸ ἐμᾶς, ἐκτὸς ἀπὸ τὰ χρήματα. Μόνο χρήματα καὶ ἀλαζονεία, αὐτὰ ἔχουν μόνο ποὺ ἐμεῖς δὲν ἔχουμε…
Ὁ Ἄνχελ λέει: «Δὲν συμφωνῶ. Ὑπάρχουν πλούσιοι ποὺ εἶναι ταπεινοὶ καὶ φτωχοὶ ποὺ εἶναι ἀλαζόνες. Ἂν δὲν ἤμασταν ἀλαζόνες δὲν θὰ ημασταν διαιρεμένοι καὶ εἴμαστε διαιρεμένοι ἐμεῖς οἱ φτωχοί.»
Λαουρεάνο: Εἴμαστε διαιρεμένοι γιατὶ οἱ πλούσιοι μᾶς διχάζουν. Ἢ γιατὶ ἕνας φτωχὸς θέλει συχνὰ νὰ γίνει πλούσιος. Λαχταρᾶ νᾶ γίνει πλούσιος καὶ τότε γίνεται ἐκμεταλλευτής ἀπὸ καρδιᾶς, δηλαδή, ὁ φτωχὸς ἀποκτᾶ νοοτροπία ἐκμεταλλευτή.»
Ὀλίβια: «Γι’ αὐτὸ καὶ ἡ Μαρία μιλᾶ γιὰ ἀνθρώπους μὲ ὑπερήφανη καρδιά. Τὸ θέμα δὲν εἶναι ἂν ἔχει κανεὶς λεφτά, ἀλλὰ ἂν ἔχει νοοτροπία ἐκμεταλλευτῆ.»
