Δέκα χρόνια συμπληρώνονται από τον εμπρησμό του καταστήματος της Τράπεζας Μαρφίν-Εγνατία στην Αθήνα, επί της οδού Σταδίου στο ύψος της Πλατείας Κλαυθμώνος. Ο εμπρησμός έγινε με ρίψη βόμβας μολότοφ από ομάδα διαδηλωτών από το αντιεξουσιαστικό μπλοκ, η οποία συμμετείχε σε μεγάλη πορεία εναντίον του 1ου Μνημονίου στις 5 Μαΐου 2010, σε συνέχεια απεργιακής κινητοποίησης. Το νεοκλασικό κτήριο, με πολλά ξύλινα μέρη, ακατάλληλο για τραπεζικό κατάστημα, έπιασε γρήγορα φωτιά, με 21 υπαλλήλους εγκλωβισμένους. Από αυτούς, οι τρεις, εκ των οποίων μία έγκυος μητέρα, βρήκαν τραγικό θάνατο.
Νεκροί ανασύρθηκαν η Αγγελική Παπαθανασοπούλου, 32 ετών (έγκυος 4 μηνών), ο Επαμεινώνδας Τσάκαλης, 36 ετών και η Παρασκευή Ζούλια, 35 ετών. Αυτοί εγκλωβίστηκαν από τις φλόγες στον 3ο όροφο του κτιρίου με αποτέλεσμα να πεθάνουν από ασφυξία. Σύμφωνα με τον ιατροδικαστή Φίλιππο Κουτσάφτη «Ο καπνός και τα τοξικά αέρια από την καύση των πλαστικών και χαρτικών τους σκότωσαν σχεδόν αμέσως. Απώλεσαν τις αισθήσεις τους και λίγο μετά πέθαναν». Όταν βρέθηκαν είχαν τα στόματά τους ανοιχτά και τα πρόσωπά τους ήταν μαύρα από τον καπνό. Φαίνεται πως είχαν προσπαθήσει να βγουν από το εσωτερικό του κτιρίου από την πόρτα της ταράτσας, η οποία όμως δεν άνοιγε. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, παρά το γεγονός ότι είχε κηρυχθεί γενική απεργία, όλοι οι υπάλληλοι ήταν παρόντες για το φόβο της απόλυσης.
Οι ευθύνες για το τραγικό συμβάν, αναζητήθηκαν σε δύο κατευθύνσεις:
-Στους δράστες του εμπρησμού
Ήταν τρεις σύμφωνα με μαρτυρίες, υποστηριζόμενοι από μερίδα διαδηλωτών, που αδιαφόρησαν αν θα υπήρχαν ανθρώπινα θύματα, ή και επεδίωξαν να υπάρξουν, είτε ως “δαιμονισμένοι” από τη λογική του μίσους, είτε εξυπηρετώντας ύποπτες σκοπιμότητες.
Σύμφωνα με αυτόπτη μάρτυρα, η επίθεση ήταν οργανωμένη: «Συγκεντρώθηκε μια ομάδα γύρω στα δέκα άτομα. Όλοι φοράγανε σακίδιο και γάντια. Το βασικό σώμα της πορείας είχε περάσει. Περίμεναν κάποιον να έρθει. Είχαν καλυμμένα πρόσωπα και χωρίστηκαν μετά. Μια ξανθιά με κοτσίδα, ένας ψηλός με γιακά και ένας με φανταχτερά ρούχα και ένας εύσωμος κατευθύνθηκαν προς την τράπεζα. Τους είδαμε όλοι να έχουν ξεχωρίσει για κάποιο σκοπό. Έφτασαν εκεί, έβγαλαν ένα σφυρί, έσπασαν τη τζαμαρία, πέταξαν μέσα κάποιες μολότοφ. Οι φλόγες εξαπλώθηκαν αμέσως και επικράτησε πανικός»
Σύμφωνα με μαρτυρίες, ακόμα κι όταν προσπαθούσαν να διασωθούν οι υπάλληλοι, η ομάδα των “δαιμονισμένων” τούς πετούσε πέτρες. ¨Γεγονός είναι ότι το τραγικό επεισόδιο, τρομοκράτησε πολύ κόσμο και λειτούργησε αποτρεπτικά ως προς τη συμμετοχή στις αντιμνημονιακές κινητοποιήσεις, καμμία από τις οποίες δεν είχε τη μαζικότητα εκείνης της διαδήλωσης. Ο κατηγορούμενος γι’ αυτή την αιτία αθωώθηκε ομόφωνα ελλείψει επαρκών ενδείξεων ενοχής και οι πραγματικοί ένοχοι ακόμη αναζητούνται.
-Στις πράξεις και παραλείψεις της εργοδοσίας.
Στο πόρισμα του Επιθεωρητή κ. Θεοδοσίου Πανταζόπουλου, τονίζεται ότι
«…Στο υποκατάστημα εργάζονταν συνολικά 27 άτομα.Υπήρχε μόνο μία έξοδος κινδύνου που βρισκόταν στο ισόγειο του κτιρίου και δίπλα από την κύρια είσοδο της τράπεζας. Ωστόσο αυτή δεν χρησιμοποιήθηκε από τους εργαζομένους γιατί στο ισόγειο είχε ξεσπάσει πυρκαγιά και η ατμόσφαιρα από τον καπνό ήταν αποπνικτική…
…Οι εργαζόμενοι αναφέρθηκαν στην έξοδο κινδύνου του ισογείου,η οποία δεν έπρεπε να κλειδώνεται,προκειμένου να ανοίγει εύκολα και άμεσα από κάθε πρόσωπο που θα χρειαστεί να τη χρησιμοποιήσει. Αυτή άνοιγε μόνο αν έσπρωχνε κάποιος την “μπάρα πανικού” της θύρας και συγχρόνως πατούσε το κουμπί φορητού τηλεχειριστηρίου που ήταν μοναδικό σε όλον τον χώρο και βρισκόταν στο γραφείο της διευθύντριας στο ισόγειο. Τη στιγμή του συμβάντος,με την ύπαρξη του καπνού, θα ήταν εξαιρετικά δύσκολο, αν όχι αδύνατον, να βρεθεί το τηλεχειριστήριο και να χρησιμοποιηθεί συγχρόνως με το σπρώξιμο της πόρτας για να ανοίξει η έξοδος κινδύνου. Επίσης υπάρχουν μαρτυρίες εργαζομένων που αναφέρουν ότι το γραφείο της διευθύντριας έπιασε πρώτο φωτιά, κάτι που σημαίνει ότι το τηλεχειριστήριο θα είχε καταστραφεί….
….Συνολικά 14 εργαζόμενοι εξήλθαν από μια μεταλλική πόρτα του 2ου ορόφου που δεν ήταν έξοδος κινδύνου και ήταν τυχαία ανοιχτή για αερισμό της παρακείμενης τουαλέτας λόγω προβλήματος της αποχέτευσης…η επιχείρηση δεν είχε το απαιτούμενο πιστοποιητικό πυρασφαλείας που εκδίδεται από την Πυροσβεστική Υπηρεσία. Για την έκδοσή του απαιτείται μελέτη του χώρου, στην οποία θα αναφέρονται τα συγκεκριμένα μέτρα πυρόσβεσης που προβλέπονται από τη νομοθεσία. Η μελέτη αυτή κανονικά κατατίθεται στην Πυροσβεστική Υπηρεσία προς έγκριση. Μετά την έγκριση ο εργοδότης θα έπρεπε να καλέσει την Πυροσβεστική να ελέγξει αν εφαρμόστηκαν τα μέτρα και να εκδώσει το πιστοποιητικό ασφαλείας για την επιχείρηση…(απαραίτητο είναι) η κατάρτιση από τον εργοδότη σχεδίου διάσωσης-διαφυγής με χάραξη,διευθέτηση οδών διάσωσης και εξόδων κινδύνου, οι οποίες δεν πρέπει να κλειδώνονται.Επιπλέον πρέπει να επιμορφώνονται και να εκπαιδεύονται οι εργαζόμενοι πάνω σε θέματα πυρασφαλείας, πυρόσβεσης και εκκένωσης των χώρων, με πραγματοποίηση των ασκήσεων τακτικά».
Στο συγκεκριμένο υποκατάστημα, της Μarfin «όλοι οι εργαζόμενοι που ρωτήθηκαν ανέφεραν ότι δεν είχε γίνει καμιά εκπαίδευση- ενημέρωση- επιμόρφωση και ούτε είχε ποτέ πραγματοποιηθεί κάποιου είδους άσκηση εκκένωσης του κτιρίου. Μόνο μία εργαζομένη ανέφερε ότι είχε γίνει κάποια χρονική στιγμή επίδειξη της χρήσης των πυροσβεστήρων και μία άλλη εργαζόμενη (σ.σ.: στο πόρισμα αναφέρονται τα ονόματά τους) ότι είχαν διανεμηθεί στο προσωπικό ενημερωτικά φυλλάδια για θέματα πυροπροστασίας, χωρίς όμως να θυμάται το πότε.».
Τον Ιούλιο του 2013 κρίθηκαν ένοχοι από το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών ο διευθύνων σύμβουλος της Marfin, ο υπεύθυνος ασφαλείας του κτιρίου και η διευθύντρια του καταστήματος για φόνο εξ αμελείας τριών υπαλλήλων, τις σωματικές βλάβες άλλων 21 υπαλλήλων και για πολλαπλές παραλείψεις στα μέτρα πυρασφάλειας και στην εκπαίδευση του προσωπικού και καταδικάστηκαν σε ποινές φυλάκισης.
Η Τράπεζα καταδικάστηκε από τα πολιτικά Δικαστήρια πρωτοδίκως να καταβάλει αποζημιώσεις 1,1 εκατομμυρίου ευρώ στους συγγενείς ενός θύματος και 720.000 ευρώ στους υπαλλήλους που εγκλωβίστηκαν στο κτίριο.
Όσο και αν ερευνήσαμε, δεν στάθηκε δυνατό να μάθουμε ποια ήταν η τελική έκβαση των δικών, οι οποίες καθυστέρησαν στα επόμενα στάδια. Αν κάποιος φίλος έχει τη σχετική πληροφορία, ας την επικοινωνήσει.
Ας είναι αιώνια η μνήμη των τριών νέων ανθρώπων και του αγέννητου παιδιού, που χάθηκαν τόσο άδικα, θύματα του δαιμονικού μίσους, αλλά και της αναλγησίας.
