«Οἱ εἰκονομάχοι ἦταν οἱ ἐσωτερικοὶ ἐχθροί της Ἐκκλησίας οἱ ὁποῖοι ἦταν πάντοτε καὶ οἱ πιὸ ἐπικίνδυνοι ἐπειδὴ πολλοὶ ἀπὸ αὐτοὺς εἶχαν στὰ χέρια τοὺς δύναμη κοσμικὴ ἢ ἐξουσία ἐκκλησιαστική.
• Πολλοὶ ἦταν βασιλεῖς ἢ πρίγκιπες, πολλοὶ αὐλικοὶ εὐνοῦχοι, δεινοὶ δολοπλόκοι καὶ σύμβουλοι αὐτοκρατορικοί. Οἱ τάξεις τους ἐνισχύθηκαν ἰδιαίτερα ἀπὸ πολλοὺς ἱερεῖς καὶ μοναχούς, ἀκόμα καὶ αἱμοβόρους ἐπισκόπους καὶ ἐπιβαλλόμενους πατριάρχες.
• Ἂς εἶναι εὐλογημένη τούτη ἡ μέρα, ἀγαπητοί μου ἀδελφοί, γιατί μᾶς ὑπενθυμίζει τὶς πολυάριθμες νίκες τῆς ὀρθόδοξης πίστης. Εὐλογημένοι ἂς εἶναι ἐκεῖνες οἱ ἅγιες ψυχὲς ποὺ ἐθέσπισαν τούτη τὴ μέρα γιὰ νὰ μᾶς θυμίζει τὶς πολυάριθμες νίκες τῆς πίστης μας.»
• Ἡ ἀναφορὰ αὐτὴ τοῦ ἁγίου Νικολάου Ἀχρίδος (Βελιμίροβιτς), ἀναδεικνύει τὸ γεγονὸς ὅτι οἱ μεγαλύτερες κακοδοξίες ποὺ ἐπιχειρήθηκε νὰ ἐπιβληθοῦν στὴν Ἐκκλησία εἶναι προϊὸν σκοπιμοτήτων καὶ ἐπιβολῆς ἐκ μέρους τῆς κρατικῆς ἐξουσίας. Ἡ εἰκονομαχία ἦταν κρατικὴ πολιτικὴ σειρᾶς αὐτοκρατόρων τὸν 7ο καὶ 8ο μ.Χ. αἰώνα. Παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι ὁ Χριστιανισμὸς ἔγινε ἐπίσημη θρησκεία, τὸ σῶμα τῆς Ἐκκλησίας κάθε ἄλλο παρὰ συμβιβάστηκε.
• Οἱ ἀγῶνες ἑκατὸν πενήντα ἐτῶν μαρτυροῦν ὅτι ἀντιστάθηκε στὴν ὠμὴ ἐπιβολὴ τῆς ἐξουσίας. Ἔδωσε «νέφος μαρτύρων» καὶ τότε, σύμφωνα μὲ τὴν ἔκφραση τοῦ ἀποστολικοῦ ἀναγνώσματος τῆς ἐρχόμενης Κυριακῆς τῆς Ὀρθοδοξίας.
• Ἐπειδὴ «τοῦ Θεοῦ τὰ πράγματα» δὲν μποροῦν νὰ εἶναι ἀντικείμενο πολιτικῶν σκοπιμοτήτων καὶ συναλλαγῆς. Μόνον οἱ διευκρινίσεις εἶναι ἐπιβεβλημένες, ὅταν γίνονται συνοδικά. Κι αὐτὸ ἔκανε ἡ 7η Οἰκουμενικὴ Σύνοδος, ἡ ὁποία διευκρίνισε ὅτι στὴν εἰκόνα δὲν τιμᾶται τὸ ὑλικό της, ἀλλὰ τὸ εἰκονζόμενο πρόσωπο, γιὰ νὰ ἀπαντήσει σὲ περὶ εἰδωλολατρείας κατηγορίες, οἱ ὁποῖες κακόδοξα μέχρι σήμερα ἐκτοξεύονται.
• «Ὁ Χριστός, στὸν ὁποῖο πιστεύουμε, μᾶς διδάσκει ὅτι στὸν καθένα ἄρχοντα πρέπει νὰ τοῦ προσφέρουμε ὅ,τι τοῦ ἀνήκει», ἀπάντησε σύμφωνα μὲ τὴν παράδοση στὸν ἔπαρχο Ἀγρίκολα ὁ ἅγιος Κάνδιδος, ἐκ μέρους τῶν ἁγίων Τεσσαράκοντα Μαρτύρων, ἡ μνήμη τῶν ὁποίων συμπίπτει μὲ τὴν Κυριακὴ τῆς Ὀρθοδοξίας. Ὡς στρατιωτικοί, οἱ ἅγιοι προσέφεραν στρατιωτικὴ ὑπακοή.
• Ὄχι ὅμως καὶ τὴν πίστη τους, ἀρνούμενοι νὰ θυσιάσουν στὰ εἴδωλα.
• Ἡ χριστιανική μας πίστη ἀποτέλεσε σημεῖο ἀναφορᾶς γιὰ τὸ Γένος, ὥστε νὰ ἐπιβιώσει στὰ δύσκολα χρόνια τῆς Τουρκοκρατίας. Ἀποτέλεσε σημεῖο ἀναφορᾶς καὶ γιὰ τὸν ὑπὲρ ἐλευθερίας ἀγώνα. Καὶ ἐξακολουθεῖ νὰ εἶναι σημεῖο ἀναφορᾶς γιὰ μιὰ κοινωνία ἐλευθερίας καὶ δίκαιοσύνης. Μὲ αὐτὴ τὴν ἔννοια τὰ Συντάγματα τῆς χώρας ψηφίζονται «Στὸ ὄνομα τῆς Ἁγίας, Ὁμοουσίου καὶ Ἀδιαιρέτου Τριάδος» καὶ ὄχι ὡς δῆθεν θεοκρατικὸ κατάλοιπο, ὅπως διατείνονται κάποιοι ἡμιμαθεῖς.
• Τὸ παράδειγμα ὅσων μαρτύρησαν, ἂς μᾶς ἐμπνέει σήμερα, ποὺ δὲν τολμᾶμε νὰ ἀντισταθοῦμε οὔτε στὶς πρόσκαιρες ἐπιταγὲς τῆς νεωτερικότητας. Μὲ τὴν ὁποία διαλεγόμαστε, ἀλλὰ δὲν συμβιβαζόμαστε, οὔτε ξεπουλιόμαστε. Λίγα χρόνια μετά, τὸ «νεωτερικὸ» γερνάει. Ἐνῶ ἡ πίστη μας παραμένει γιὰ πάντα ἀγέραστη.

Χριστιανική 6 Μαρτίου 2024. Στήλη ” Τα του Καίσαρος”

Τὰ εὐαγγελικὰ ἀναγνώσματα τῆς περιόδου τοῦ Τριωδίου ποὺ διανύουμε, χαρακτηρίζονται ἀπὸ τὴν καταδίκη ὅλων τῶν πλευρῶν τῆς φαρισαϊκῆς λογικῆς. Καταδικάζεται ἡ ὑψηγορία τοῦ Φαρισαίου, ὁ ὁποῖος τὴν πρώτη Κυριακὴ μὲ ἀλαζονεία ἀπαριθμεῖ τὶς ἀρετές του ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, προκαταλαμβάνοντας τὴν κρίση Του καὶ ἀνακηρύσσοντας «Δίκαιο» τὸν ἐαυτό του. Ὑποκαθιστᾶ τὸ Θεό, εὐχαριστώντας τον ὑποκριτικά, ἐπειδὴ ἀξίωσε ὁ ἴδιος νὰ εἶναι δίκαιος, σὲ ἀντίθεση μὲ τὸν Τελώνη, τὸν ὁποῖον ἔσπευσε νὰ κατατάξει στοὺς ἁμαρτωλούς.

• Τὴ δεύτερη Κυριακὴ τοῦ Ἀσώτου, ἔρχεται ὁ πρεσβύτερος υἱὸς νὰ ἐπιδείξει ἀναλγησία καὶ φθόνο, νὰ ἀμφισβητήσει τὴν κρίση τοῦ Πατέρα του, μὲ τὴν ἀποδοχὴ τῆς μετάνοιας τοῦ ἀδελφοῦ του. Προβάλλοντας τὸν ἑαυτό του ὡς δίκαιο καὶ συνεπῆ. Ἀρνούμενος ὅμως νὰ εἰσέλθει στὸ γιορταστικὸ γλέντι γιὰ τὴν ἐπιστροφὴ τοῦ ἀδελφοῦ του καὶ στὴν οὐσία, τὴν εὐκαιρία ποὺ δίνεται στὸν καθένα ἀπὸ τὸ Θεὸ νὰ σωθεῖ, ἔστω καὶ τὴν τελευταία στιγμή, ὅπως ὁ ληστὴς στὸ σταυρό. Ὁ πατέρας, μὲ ὑπομονὴ καὶ καλοσύνη τοῦ ἐξηγεῖ γιὰ ποιὸ λόγο ἔπρεπε νὰ πανηγυρίσουν τὴ σωτηρία τοῦ ἀδελφοῦ του, ἀπὸ τὴν παγίδευσή του στοὺς πειρασμοὺς καὶ στὶς λογικὲς τοῦ θανάτου.
• Ἡ εὐαγγελικὴ περικοπὴ δὲν διευκρινίζει κατὰ πόσο πείστηκε ὁ «προεσβύτερος υἱὸς» νὰ εἰσέλθει. Δὲν εἶναι λίγες οἱ περιπτώσεις στὸ Εὐαγγέλιο, ὅπου ἡ Βασιλεία τῶν Οὐρανῶν παρομοιάζεται μὲ ἑορταστικὸ τραπέζι μὲ οἰκοδεσπότη τὸ Θεό, στὸ ὁποῖο εἴμαστε ὅλοι καλεσμένοι καὶ πρέπει νὰ ἀνταποκριθοῦμε στὴν πρόσκληση γιὰ νὰ σωθοῦμε.
• Κατὰ συνέπεια, βρισκόμαστε μπροστὰ στὸ παράδοξο φαινόμενο, ἡ ἀναλγησία ἑνὸς ἀνθρώπου μὲ τὴν περιβολὴ ἑνὸς κώδικα ἠθικῆς καὶ ἡ συνακόλουθη  ἄρνησή του νὰ παρακαθήσει μὲ τὸν ἀδελφό του, τὸν ὁποῖο κατατάσσει στοὺς ὑποδεέστερους ἀνρθώπους, νὰ ἀποτελεῖ ἐμπόδιο γιὰ τὴν εἴσοδο στὴ Βασιλεία τῶν Οὐρανῶν. Ἐμπόδιο ποὺ ὁ ἴδιος δημιουργεῖ, ἀποκλείοντας τὸν ἑαυτό του ἀπὸ τὴ σωτηρία, παρὰ τὶς ἐκκλήσεις τοῦ πατέρα του.
• Σὲ ἐποχὲς ὅπου ἡ πατρικὴ ἐξουσία ἦταν ἀκόμα καὶ ζωῆς καὶ θανάτου στὰ παιδιά, τόσο ἡ ἀπόδοση στὸν ἄσωτο τοῦ μεριδίου τῆς περιουσίας, ὅσο καὶ ἡ ἐλεύθερη ἐπιλογὴ τοῦ πρεσβυτέρου νὰ μετάσχει στὴν πατρικὴ γιορτή, ἀποτελοῦν ἐκδήλωση τοῦ θείου δώρου τῆς ἐλευθερίας ἀπὸ τὸν Θεὸ-πατέρα.
• Στὸ τρίτο ἀνάγνωσμα τῆς ἑπόμενης Κυριακῆς, στὸ Εὐαγγέλιο τῆς Κρίσεως, ἔρχεται χωρὶς περιστροφὲς ἡ θεϊκὴ ἑτυμηγορία γιὰ τὴν ἀναλγησία πρὸς τὸν ἐλάχιστο πλησίον. Ἡ κατάκριση δὲν ἔρχεται γιὰ πράξη, ἀλλὰ γιὰ παράλειψη καὶ στάση ζωῆς: Τὴν ἀδιαφορία καὶ ἀναλγησία πρὸς τὸν ἐμπερίστατο ἀδελφό.
• Στὴν περικοπὴ τοῦ Ἀσώτου, ὁ Θεὸς ἱκετεύει τὸν ἀνάλγητο υἱὸ νὰ ἀποβάλει τὴν ἀναλγησία. Στὴν περικοπὴ τῆς Κρίσεως, μὲ παραστατικότητα ἀναδεικνύεται ποιὰ θὰ εἶναι ἡ κρίση τοῦ Θεοῦ σὲ ὅποιον ἐπιλέξει νὰ κάνει τὴν ἀναλγησία καὶ τὴν ἀδιαφορία τρόπο ζωῆς καὶ δὲν ἀντιμετωπίσει τὸν ἐμπερίστατο καὶ ἐλάχιστο ἀδελφό του, ὅπως θὰ ἀντιμετώπιζε τὸν ἴδιο τὸ Θεό.
• Ἐξασφαλίζοντας τροφὴ στοὺς πεινασμένους καὶ στοὺς διψασμένους, συμπαράσταση στοὺς ἀσθενεῖς καὶ στοὺς φυλακισμένους, σεβασμὸ καὶ φιλοξενία στοὺς ξένους. Καὶ ὄχι μόνον ὑλική, ὑπὸ τὸν τύπο τῆς προσχηματικῆς ἐλεημοσύνης, ἀλλὰ καὶ πνευματική, μὲ τὴν ἰσότιμη ἀποδοχή τους, χωρὶς ἀπορρίψεις καὶ διακρίσεις.
• Ἡ ἀστοχριστιανικὴ ἐπιλεκτικὴ ἠθική, ἡ ὁποία ἐσχάτως ἐπιχειρεῖ νὰ ἐκφραστεῖ καὶ πολιτικά, ἀφοῦ εἰσπράττει ἀπόρριψη ἀπὸ τοὺς μέχρι τοῦδε πολιτικοὺς πάτρωνές της, ἀποτελεῖ χαρακτηριστικὴ συνέχεια τῆς φαρισαϊκῆς λογικῆς, αὐτοδικαιωνόμενη καὶ κλείνοντας τὰ μάτια στὴν κοινωνικὴ ἀδικία. Καὶ παραμένοντας πιστὴ στὶς ἐπιλογές, στὸ πολιτικὸ πλαίσιο καὶ στὸ κοινωνικὸ σύστημα τὸ ὁποῖο στηρίζει ἡ δεξιὰ παράταξη, τὴν ὁποία οὐδέποτε ἔχει ἐγκαταλείψει.
• Σὲ καιροὺς ποὺ ἡ πλεονεξία καὶ ἡ ἀναλγησία τείνουν νὰ γίνουν κυρίαρχες ἀξίες τῆς ἀτομοκρατούμενης κοινωνίας μας, καλούμαστε νὰ ἔχουμε συνεχῶς κατὰ νοῦ τὰ διδάγματα τῶν κρίσιμων αὐτῶν εὐαγγελικῶν περικοπῶν.

«Ὁ μὲν Ἡρώδης πολλάκις ἀκούσας τὰ περὶ Χριστοῦ διὰ τὴν ἔμφυτον αὐτοῦ κακίαν τὴν ὑπάρχουσαν ἀεὶ τοῖς τυράννοις καὶ τὸν τῦφον [ἀλαζονεία], ὑπερεώρα καὶ κατεφρόνει τῆς φήμης. Ὅτε δὲ λοιπὸν πάντες ἀκηκόασιν καὶ πρὸς τὴν διδασκαλίαν ἔδραμον καὶ πάντα φθόνον καὶ τῦφον ἡ τῶν πραγμάτων ἐνίκα ἐνέργεια, τότε ἀκούσας ἐφοβήθη λίαν λέγων.
μήποτε Ἰωάννης ἀνέστη, ὃν ἐγὼ ἀπεκεφάλισα. ψοφοδεὴς γὰρ ἡ μοχθηρία καὶ τοσοῦτον, ὡς καὶ τοὺς νεκροὺς δεδοικέναι…» Φωτίου τοῦ Μεγάλου, σχολιασμὸς στὸ Κατὰ Ματθαῖον Εὐαγγέλιο (ιδ’ 9-10).
• Ἔμφυτες ἡ κακία καὶ ἡ ἀλαζονεία στοὺς τυράννους, κατὰ τὸν Μέγα Φώτιο, ἡ μνήμη τοῦ ὁποίου τιμᾶται σήμερα.

• Μὲ ἀποτέλεσμα, λόγω τῶν χαρακτηριστικῶν αὐτῶν, ὁ Ἡρώδης νὰ καταφρονεῖ τὴ φήμη τῆς διδασκαλίας τοῦ Χριστοῦ.

• Μέχρι ποὺ φόβος τὸν κατέλαβε, λόγω τῆς παλλαϊκῆς ἀνταπόκρισης, μήπως ὁ Ἰωάννης τὸν ὁποῖο άποκεφάλισε, εἶχε ἀναστηθεῖ.

• Ἡ «ψοφοδεὴς μοχθηρία», ἡ θρασυδειλία, εἶναι καὶ αὐτὴ ἔμφυτο χαρακτηριστικὸ τῶν τυράννων, τὸ ὁποῖο ἐκδηλώνεται ὅταν φόβος τοὺς καταλαμβάνει. Φοβοῦνται ἀκόμα καὶ τοὺς νεκρούς. Πόσο μᾶλλον τὴ λαϊκὴ ὀργή.

Ἐκείνων τῆς γνώμης τὴν ψῆφον ἀνέμενεν…

• Ἀντίθετα, συνεχίζοντας τὸ σχολιασμὸ τοῦ εὐαγγελικοῦ κειμένου, ὁ ἅγιος τονίζει ὅτι ὁ Χριστὸς «… οὐκ αὐτὸς [ὁ ἴδιος] ἐβούλετο εἰπεῖν τὸ τῆς θεότητος ἀξίωμα, ἀλλ’ ἐκείνων τῆς γνώμης τὴν ψῆφον ἀνέμενεν. εἰ γὰρ εἶπεν αὐτοῖς. τίνα με λέγουσιν τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ, ὕποπτος ἂν ἦν αὐτῶν ἡ ἀπόκρισις λεγόντων σὺ εἶ ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ, ὡς ἄρα ἀκολουθοῦντες τῇ φωνῇ τοῦ διδασκάλου τοῦτο εἶπον. ἐκείνου <δὲ> μηδὲν τοιοῦτον εἰπόντος καὶ ἐκείνων ἀποκρινομένων σὺ εἶ ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ τοῦ ζῶντος, ἐδείχθη καθαρῶς τοῦ οἰκείου εἶναι φρονήματος τὴν θαυμασίαν ἐκείνην ἀπόκρισιν».

• Ὁ Χριστὸς δὲν θέλησε νὰ ἐπιβάλει τὴν πίστη πρὸς Αὐτὸν ἐπικαλούμενος τὴ θεϊκή του ἰδιότητα, ἀλλὰ ἐλεύθερα καὶ μὲ δική τους προαίρεση καὶ ἐπιλογή, νὰ Τὸν ἀκολουθήσουν οἱ μαθητές του καὶ νὰ πιστέψουν σ’ Αὐτὸν οἱ ἄνθρωποι.

Χριστιανικὴ 6 Φεβρουαρίου 2025. Στήλη Τὰ τοῦ Καίσαρος 

Ἰδιαίτερα σημαντικὸ τὸ ἀποστολικὸ ἀνάγνωσμα τῆς περασμένης Κυριακῆς, ὅπου στὴν «Πρὸς Κολασσαεῖς» ἐπιστολὴ τοῦ Παύλου καλοῦναι οἱ Χριστιανοὶ νὰ ἀπεκδυθοῦν τὸν «παλαιὸ ἄνθρωπο» μαζὶ μὲ τὶς πράξεις καὶ τὰ πάθη του καὶ νὰ ἐνδυθοῦν τὸν «νέο καὶ ἀνακαινούμενο» ἄνθρωπο, «είς ἐπίγνωσιν καὶ κατ’ εἰκόνα» τοῦ Δημιουργοῦ. Details

Ὁ ἱερομάρτυρας Μητροπολίτης Μόσχας καὶ πάσης Ρωσίας Φίλππος, κατὰ κόσμον Θεόδωρος Καλίτσεφ (1507-1569), ἔζησε στὰ χρόνια τῆς βασιλείας τοῦ αἱμοσταγοῦς Τσάρου Ἰβὰν Δ’ τοῦ Τρομεροῦ. Καταγόμενος ἀπὸ οἰκογένεια εὐγενῶν, ἀπὸ νέος ἐκάρη μοναχὸς στὸ φημισμένο μοναστήρι τῶν Σαλαφκί στὴ Λευκὴ Θάλασσα. Στὴ συνέχεια, ἔγινε ἡγούμενος τῆς Μονῆς καὶ συνέβαλε στὴν μεγάλη ἀναγέννησή της, πνευματικὰ καὶ ὑλικά. Ὁ ἴδιος, ἐπιδιώκοντας τὴν ἄσκηση, ἀποσυρόταν συχνὰ σὲ ἕναν ἑρημότοπο ἔξω ἀπὸ τὸ μοναστήρι γιὰ νὰ προσευχηθεῖ, γνωστὸ σήμερα ὡς «ἔρημος Φιλίπποφ».
• Ὁ τσάρος Ἰβὰν Δ’, ὀ ἀποκαλούμενος «τρομερός», συμπαθοῦσε καὶ σεβόταν τὸν ἅγιο, ἀπὸ τότε ποὺ ἐπισκεπτόταν τὸ μοναστήρι του ἀπὸ μικρὸ παιδί. Πίστεψε ὅτι θὰ
τὸν εἶχε πνευματικὸ συμπαραστάτη καὶ τοῦ ζήτησε νὰ ἀναλάβει ὡς προκαθήμενος τῆς  κκλησίας τῆς Ρωσίας, τότε Μητροπολίτης Μόσχας. Ὁ ἅγιος, καμμία πνευματικὴ ἐπαφὴ δὲν ἔνοιωθε μὲ τὸν Τσάρο καὶ γιὰ χρόνια ἀρνιόταν. Τελικὰ δέχθηκε καὶ χειροτονήθηκε Μητροπολίτης τὸ 1566.
• Εἶχαν συμφωνήσει με τὸν Τσάρο, ὁ καθένας νὰ διατηρεῖ τὶς ἀπόψεις του καὶ νὰ τὸν συμβουλεύει πνευματικά.
• Ὁ Ἰβὰν ὀ Τρομερὸς εἶχε ἱδρύσει μιὰ φοβερὴ μυστικὴ ὑπηρεσία, τὴν «Ὀπρίτσνινα», στὴν ὁποία εἶχε δώσει τὴ μορφὴ μοναστικῆς ἀδελφότητας. Φοροῦσαν ράσα, μετεῖχαν καθημερινὰ σὲ ἱερὲς ἀκολουθίες καὶ δίνοντας ἔτσι «θεάρεστη» μορφὴ στὴν ἐξὸντωση τῶν (ὑποθετικῶν καὶ φανταστικῶν) ἐχθρῶν τοῦ Τσάρου, ὁ ὁποῖος ἐπιδίωκε νὰ περιβάλει μὲ ψεύτικη θρησκευτικὴ εὐλάβεια τὴν τυραννική του ἐξουσία.
• Γρήγορα ὁ Μητροπολίτης Φίλιππος διαπίστωσε ὄτι ἡ συνείδησή του δὲν τοῦ έπέτρεπε, ἀπλῶς νὰ συμβουλεύει καὶ νὰ μένει ἀπαθὴς στὴν ἐγκληματικὴ διακυβέρνηση.
• Σὲ προγενέστερο χρόνο, τὴν ψεύτικη «εὐλάβεια» τοῦ Τσάρου εἶχε καταγγείλει καὶ ὁ ἅγιος Βασίλειος ὁ Σαλός, προστάτης-ἅγιος τῆς Μόσχας, στὸν ὁποῖο εἶναι ἀφιερωμένος καὶ ὁ ἐμβληματικὸς ναὸς τῆς «Κόκκινης Πλατείας». Τοῦ πρόσφερε κρέας σὲ περίοδο νηστείας, λέγοντάς του ὅτι εἶχε ἤδη «καταλύσει», μὲ τόσο αἷμα ποὺ εἶχε χύσει δολοφονώντας.
• Στὶς 2 Μαρτίου 1568, τὴν Κυριακὴ τῆς Σταυροπροσκυνήσεως, ὅταν ὁ Τσάρος μὲ τοὺς «Ὀπρίτσνικους» περιβεβλημένους τὸ μοναστικὸ ἔνδυμα μπῆκαν στὴν ἐκκλησία
τῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου, ὁ Φίλιππος ἀρνήθηκε νὰ τοὺς εὐλογήσει καὶ ἀνοιχτὰ κτάγγειλε τὴν ἔκνομη δράση τους μπροστὰ στὸ ἐκκλησίασμα.
• «Μᾶς ἀντιστέκεσαι; Τώρα θα δοῦμε πόσο ἀντέχεις. Παραήμουν ἐπιεικὴς μαζί σου», ἀντέδρασε ὀργισμένα ὁ τύραννος, ὁ ὁποῖος ἐνέτεινε τὴν αἱματηρὴ καταστολή.
• Ἐπειδὴ ὡς «εὐλαβὴς» ἄνθρωπος ποὺ πίστευε ὅτι ἦταν, ἤθελε νὰ τηρήσει τὰ προσχήματα, ὁ Τσάρος σκηνοθέτησε στημένη δίκη ἀπὸ ἐλεγχόμενη «Δούμα» εύγενῶν. Τὸν κατηγόρησαν ἀκόμα καὶ γιὰ μαγεία. Ὁ Μητροπολίτης ἀρνήθηκε τὶς κατηγορίες καὶ μὲ θάρρος δήλωσε ὅτι εἶναι ἕτοιμος νὰ μαρτυρήσει γιὰ τὴν ἀλήθεια.
• Τὸν καταδίκασαν σὲ ἰσόβια κάθειρξη, διότι τὸ μέγεθος τῆς ὑποκρισίας τους δὲν τοὺς ἔδινε τὸ σθένος νὰ τὸν καταδικάσουν σὲ θάνατο. Ὅπως καὶ ὁ Ἰωάννης ὁ Πρόδρομος, πρῶτα κρατήθηκε ἁλυσσοδεμένος σὲ κελιά. Τελικὰ τὸν σκότωσαν στὶς 23 Δεκεμβρίου τοῦ 1569.
• Ἡ μνήμη τοῦ ἱερομάρτυρα τιμᾶται σήμερα.
• Κατὰ τὸ παράδειγμα τοῦ Ἰωάννου τοῦ Προδρόμου ποὺ γιόρταζε προχτές, δὲν δίστασε νὰ καταγγείλει τὴν τυραννικὴ ἐξουσία τοῦ Ἰβὰν τοῦ Τρομεροῦ καὶ τοῦ «πρωτοσταλινικοῦ» μορφώματος τῆς Ὀπρίτσνινα.
• Αἰῶνες ἀργότερα, τὸ μονατήρι τῶν Σαλαφκί θὰ μεταβαλλόταν σὲ στρατόπεδο συγκέντρωσης γιὰ κληρικοὺς ἀπὸ τὴ σταλινικὴ ἐξουσία, ἡ ὁποία ἀντέγραψε τὶς μεθόδους τοῦ Τσάρου Ἰβάν, ποὺ χρησίμευε ὡς «πρότυπο» στὸ Στάλιν.
• Ἡ Ρωσία βασανίστηκε ἀπὸ ποικίλες τυραννίες. Καὶ ἀντίστοιχα καθαγιάστηκε ἀπὸ μάρτυρες

Χριστιανική 9 Ἰανουαρίου 2025. Ἂπὸ τὴ στήλη ΤΑ ΤΟΥ ΚΑΙΣΑΡΟΣ

Τὴν ἀνησυχία της γιὰ τὴν ἐπικείμενη κύρωση τῆς ἐμπορικῆς συμφωνίας Ε.Ε.-Μερκοσούρ ἐκφράζει ἡ ΕΘΕΑΣ (Ἐθνικὴ Ἕνωση Ἀγροτικῶν Συνεταιρισμῶν), σὲ ἐπιστολή της πρὸς τὸ Ὑπουργεῖο Ἀγροτικῆς Ἀνάπτυξης.
Τονίζει συγκεκριμένα:

Details

Σήμερα τιμᾶται ἡ μνήμη τοῦ ἁγίου Γρηγορίου Παλαμᾶ (1295-1359), ἀρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης. Οἱ θεολογικές του θέσεις εἶναι προϊὸν ὄχι μόνο τῆς μεγάλης του μόρφωσης, ἀλλὰ κυρίως τοῦ μακροχρόνιου βιώματος τοῦ κοινοβιακοῦ μοναχισμοῦ.
• Ἀναδείχθηκε καταπολεμώντας τὴν ἐπίδραση τοῦ δυτικοῦ ὀρθολογισμοῦ ἀπὸ τὶς θέσεις τοῦ Βαρλαὰμ τοῦ Καλαβροῦ, ὁ ὁποῖος δίδασκε ὅτι ὁ ἄνθρωπος δὲν μπορεῖ νὰ ἐνωθεῖ μὲ τὸ Θεό.
• Ἀντίθετα, ὁ Ἅγιος Γρηγόριος δίδασκε ὅτι οἱ ἄνθρωποι μποροῦν νὰ κοινωνοῦν καὶ νὰ ἑνωνονται μὲ τὸν Θεὸ διὰ μέσου τῶν θείων ἐνεργειῶν τοῦ Θεοῦ ποὺ εἶναι ἄκτιστες. Διακρίνοντάς τις ἀπὸ τὴ θεϊκὴ οὐσία τοῦ Θεοῦ, ἡ ὁποία εἶναι ἀκοινώνητος. Ὅτι ὁ ζωντανὸς χριστιανὸς μπορεῖ νὰ ἔχει μετοχὴ στὸ φῶς, τὴν ζωὴ καὶ τὴν δόξα τῆς Ἁγίας Τριάδος, ὄχι μὲ τὴν διάνοια ἢ τὸ συναίσθημα, ἀλλὰ μὲ ἁγιοπνευματικὴ ἐμπειρία.
• Ὑπέστη διώξεις, μέχρι ἡ θέση του νὰ ἐπικρατήσει ὁριστικά. Ἀντιμετωπίστηκε μὲ ἰδιαίτερη προκατάληψη ἀπὸ τοὺς Ρωμαιοκαθολικούς, μέχρι τὸ σημεῖο ὁ Δόγης τῆς Βενετίας νὰ ἀπαγορεύει στὰ ἑλληνικὰ τυπογραφεῖα τῆς πόλης τὴν ἐκτύπωση ἀναφορῶν στὸ πρόσωπό του καὶ τὶς θέσεις του.

Ἡ φιλαργυρία αἰτία ὅλων τῶν κακῶν

Ἐπίκαιρη εἶναι ἡ προσέγγισή του στὴ φιλαργυρία, ἰδιαίτερα στὴ σημερινὴ ἀτομοκρατούμενη κοινωνία ὅπου τὸ καθεστὼς τοῦ οἰκονομικοῦ
νεοφιλελευθερισμοῦ ἀναδεικνύει τὴ δυνατότητα προσωπικοῦ πλουτισμοῦ ὡς μοναδικὴ πηγὴ δικαιωμάτων :
• «Ἡ φιλαργυρία εἶναι αἰτία ὅλων τῶν κακῶν: τῆς αἰσχροκέρδειας, τῆς τσιγκουνιᾶς, τῆς ρηχότητας, τῆς ἀστοργίας, τῆς ἀπιστίας, τῆς μισανθρωπίας, τῆς ἁρπαγῆς, τῆς ἀδικίας, τῆς πλεονεξίας, τοῦ τόκου, τοῦ δόλου, τοῦ ψεύδους, καὶ ὅλων τῶν ὁμοίων μὲ αὐτά.
• Ἐξαιτίας τῆς φιλαργυρίας γίνονται ἱεροσυλίες, λωποδυσίες καὶ κάθε εἶδος κλοπῆς.
• ἐξαιτίας τῆς φιλαργυρίας δὲν ὑπάρχουν μόνο στοὺς δρόμους καὶ στὴν ξηρὰ καὶ στὰ πελάγη ἅρπαγες καὶ ληστὲς καὶ πειρατές, ἀλλὰ καὶ μέσα στὴν πόλη ἄδικα σταθμὰ καὶ ζύγια καὶ διπλὰ μέτρα καὶ περίεργη κουρὰ καὶ παραχάραξη νομισμάτων, ὑπέρβαση ὁρίων, πονηροὶ ἀνταγωνισμοὶ γειτόνων.
• Αὐτὴ φέρει ἔθνη ἐναντίον ἐθνῶν καὶ διαλύει δυνατὲς φιλίες καὶ μερικὲς φορὲς διασπᾶ τοὺς στενοὺς δεσμοὺς τῆς συγγένειας.
• ἐξαιτίας αὐτῆς προδίδει κανεὶς καὶ τὴν πατρίδα,
• ἄλλος στρατόπεδο ὁμόφυλο,
• ἄδικος δικαστὴς τὸν νόμο καὶ μάρτυρας τὴν ἀλήθεια,
• καὶ πρὶν ἀπὸ ὅλα ὁ καθένας προδίδει τὴν ψυχή του».
• Ἔτσι κατὰ τὸν θεῖο ἀπόστολο: «ρίζα ὅλων τῶν κακῶν εἶναι ἡ φιλαργυρία, γιὰ τὴν ὁποία ἐπειδὴ μερικοὶ τὴν ὀρέγονται, ἀποπλανήθηκαν
ἀπὸ τὴν πίστη καὶ κατατρύπησαν τοὺς ἑαυτούς τους μὲ ὀδύνες πολλὲς» [Α΄Τιμ.6,10].
• ΠΗΓΗ: Ἱστοσελίδα Ἱερᾶς Μονῆς Παντοκράτορος Μελισσοχωρίου.

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ 14 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2024 Από τη στήλη ΤΑ ΤΟΥ ΚΑΙΣΑΡΟΣ

Ὁ ὁσιομάρτυρας Ἀνδρέας «Ὁ ἐν τὴ Κρίσει», ἡ μνήμη τοῦ ὁποίου τιμᾶται σήμερα, καταγόταν ἀπὸ τὴν Κρήτη καὶ ἔζησε τὸν 8ο αἰώνα μ.Χ. ὅταν ἐπὶ αὐτοκράτορα Κωνσταντίνου Ε’ εἶχε κορυφωθεῖ ἡ εἰκονομαχία, μὲ ἔκτροπα ἐναντίον ὅσων τιμοῦσαν τὶς ἱερὲς εἰκόνες.
• Μαθαίνοντας γιὰ τὰ ἔκτροπα, ὁ ἅγιος ἀποφάσισε νὰ ταξιδέψει ἀπὸ τὴν Κρήτη ὅπου ζοῦσε στὴν Κωνσταντινούπολη γιὰ νὰ ἐλέγξει τὸν ἴδιο τὸν αὐτοκράτορα.
• Μόλις βρῆκε τὴν εὐκαιρία, πλησίασε τὸν αὐτοκράτορα καὶ τὸν ρώτησε: «ἄρα
χριστιανὸς εἶ, βασιλεῦ;».
• Ὁ Κωνσταντίνος διέταξε νὰ τὸν συλλάβουν. Ἕνας ἀπὸ τοὺς ὑπασπιστὲς χτύπησε τὸν Ἀνδρέα καὶ τὸν ρώτησε: «οὕτως ἐδιδάχθης ἀτιμάζειν τὸν βασιλέα;».
• Καὶ αὐτὸς τοῦ ἀπάντησε: «οὐδεὶς ἁμαρτάνει βασιλέα ἐλέγχων παρανομοῦντα».
• Ἔξαλλος ὁ βασιλιᾶς, διέταξε νὰ τὸν μαστιγώσουν. Παραδόθηκε στὴ συνέχεια σὲ ὄχλο εἰκονομάχων. Τὸν ἔσυραν ἐπάνω σὲ κοφτερὲς πέτρες καὶ τοῦ ἔκοψαν τὸ πόδι, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ πεθάνει.
• Ἂν καὶ πέταξαν τὸ λείψανό του σὲ τόπο ἀκάθαρτο, οἱ Ὀρθόδοξοι πῆραν τὸ λείψανό του καὶ τὸ ἔθαψαν σὲ τόπο ὀνομαζόμενο «τῆς Κρίσεως».
• Ἂς ἔχουν τὴν εὐχή του, ὅσοι ἐπιμένουν νὰ ἐλέγχουν μὲ ὁποιοδήποτε τίμημα, τὴν ἐξουσία ποὺ παρανομεῖ.

Χριστιανική 17.10.2024. Στήλη “Τὰ τοῦ Καίσαρος”

ΦΩΤΟ:  Πεμπτουσία

Καὶ προσκαλεσάμενος τὸν ὄχλον σὺν τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ εἶπεν αὐτοῖς. ὅστις θέλει ὀπίσω μου ἀκολουθεῖν, ἀπαρνησάσθω ἑαυτὸν καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ, καὶ ἀκολουθείτω μοι. (Ἀπὸ τὸ εὐαγγελικὸ ἀνάγνωσμα τῆς περασμένης Κυριακῆς μετὰ τὴν Ὕψωση τοῦ Τιμίου Σταυροῦ) Details

Ἡ ἀπογοήτευση καὶ ἡ αὐξανόμενη ἀποχὴ εἶναι βασικὸ χαρακτηριστικὸ τῶν τελευταίων ἐκλογικῶν ἀναμετρήσεων. Πρὶν τὴν ἐπιβολὴ τῶν Μνημονίων, ἡ συμμετοχὴ στὶς ἐκλογὲς ἦταν πολὺ μεγαλύτερη. Ἡ μείωση αὐτή, συνδέεται μὲ τὴν ἐπιβολὴ τοῦ νεοφιλελεύθερου μονόδρομου, τῆς αἴσθησης ὅτι πλέον οἱ ἐπιλογὲς μιᾶς ἐκλεγμένης κυβέρνησης εἶναι περιορισμένες καὶ προκαθορισμένες στὰ πλαίσια τῶν κατευθύνσεων ποὺ χαράσσει ἡ «ὑπερκυβέρνηση»
τῶν Βρυξελλῶν.
• Τὸ «Κοινοβούλιο» τοῦ Στρασβούργου, πιὸ πολὺ μὲ κοινοβουλευτικὴ συνέλευση προσομοιάζει, ὅπως αὐτὴ τοῦ Συμβουλίου τῆς Εύρώπης, παρὰ μὲ Κοινοβούλιο. Οἱ ἁρμοδιότητές του εἶναι περιορισμένες καὶ οἱ διαδικασίες ἐκ τῶν
πραγμάτων ἐλεγχόμενες. Τυπικὰ ἐπικυρώνει τὸν διορισμὸ τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἐπιτροπῆς καὶ τῶν Ἐπιτρόπων. Ὅμως, εἶναι γνωστὸ ὅτι ἡ σύνθεσή τους δὲν εἶναι ἀποτέλεσμα κοινοβουλευτικῶν συσχετισμῶν, ἀλλὰ διαβουλεύσεων τῶν κυβερνήσεων.
• Ἄλλωστε, ἡ απερχόμενη Πρόεδρος τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἐπιτροπῆς («Κομισιόν») κα φὸν ντὲρ Λάιεν καμμία σχέση δὲν εἶχε μὲ τὶς πολιτικὲς δυνάμεις ποὺ ἀναδείχθηκαν στὶς Εὐρωεκλογὲς τοῦ 2019. Ἡ ἐπιλογή της ἦταν προϊὸν πολύμηνης διαβούλευσης καὶ ἐντελῶς ἀπροσδόκητη κατὰ τὸ χρόνο τῶν ἐκλογῶν.
• Γιὰ πρώτη φορὰ ἐδῶ καὶ καιρό, οἱ Εὐρωεκλογὲς στὴν Ἑλλάδα διεξάγονται μόνες τους, χωρὶς νὰ συμπίπτουν μὲ ἐθνικὲς ἢ τοπικὲς ἐκλογές. Εἶναι, κατὰ συνέπεια, ἐνδιαφέρον νὰ δοῦμε τὸ ποσοστὸ τῆς ἀποχῆς. Ἂν αὐτὸ σὲ τοπικὲς ἐκλογὲς ὅπως στὸ Δῆμο τῆς Ἀθήνας ξεπέρασε τὸ 50%, πόσο θὰ φτάσει σὲ μιὰ ἐκλογὴ ποὺ δὲν ἀφορᾶ ἄμεσα τὸν ἐκλογέα;
• Ἄλλωστε, στὸν προεκλογικὸ ἀγώνα, ἐλάχιστα ζητήματα ποὺ ἀφοροῦν στὴ λειτουργία καὶ στὶς παθογένειες τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἕνωσης ἔχουν ἀναδειχθεῖ. Ἡ ἐκλογὴ πιὸ πολὺ λειτουργεῖ ὡς ἰδιότυπη δημοσκόπηση γιὰ ζητήματα ἐσωτερικά.
• Οἱ παθογένειες τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἕνωσης ἔπρεπε νὰ εἶναι τὸ ἀντικείμενο τοῦ ἐκλογικοῦ ἀγώνα, μὲ δεδομένο ὅτι ἐπηρεάζουν καθοριστικὰ τὴν κατάσταση στὴ χώρα.
• Σε δημοσκόπηση ποὺ ἐμφανίστηκε στὸ προχτεσινὸ δελτίο εἰδήσεων τοῦ τηλεοπτικοῦ σταθμοῦ MEGA, μεταξὺ ἄλλων ἀναδείχθηκε καὶ ἡ ἀπάντηση στὸ ἐρώτημα ἂν ἡ στάση ἔναντι τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἕνωσης εἶναι θετικὴ ἢ ἀρνητική.
• Ἀρνητικὴ θέση δήλωσε ποσοστὸ 43% τῶν ἐρωτηθέντων, αὐξημένη σὲ σχέση μὲ τὶς ἐκλογὲς τοῦ 2019.
• Πρᾶγμα ποὺ σημαίνει, ὅτι ὅλο καὶ αὐξάνεται τὸ πσοστὸ τῶν πολιτῶν ποὺ καταλαβαίνουν τί γίνεται.
• Παρὰ τὴν καταιγιστικὴ προπαγάνδα βάσει τῆς ὁποίας ἡ ἔνταξή μας στὴν Εὐρωπαϊκὴ Ἕνωση εἶναι ἐξ ὁρισμοῦ «εὐεργετική», ἀφοῦ «μόνο λεφτὰ παίρνουμε» ἀπὸ ἐκείνη, σύμφωνα μὲ τὸ αὐθόρμητο ξέσπασμα τοῦ κ. Πρετεντέρη
ὁ ὁποῖος σχολίαζε. Ἀλλὰ καὶ τὴν ἀπορία της παρουσιάστριας, ποὺ νόμιζε ὅτι κάποια θέματα τὰ ἔχουμε λύσει…
• Ὅλος αὐτὸς ὁ κόσμος, ποὺ θὰ ἦταν πολὺ περισσότρος ἐὰν δὲν ὑπῆρχε καταιγιστικὴ καὶ ἀποπροσανατολιστικὴ προπαγάνδα, παραμένει ἀκάλυπτος ἀπὸ τὸ πολιτικὸ σύστημα καὶ ἰδίως τὰ κόμματα τῆς σημερινῆς Βουλῆς.
• Τὰ ὀποῖα εἴτε ὑπηρετοῦν τὸν ἄνωθεν ἐπιβαλλόμενο νεοφιλελεύεθερο μονόδρομο, εἴτε λειτουργοῦν ὡς «δεξαμενὲς ἀπορροῆς» τῶν δυσαρεστημένων.
• Ἀποσπασματικὴ κριτικὴ γιὰ τὰ κακῶς κείμενα ὑπάρχει.
• Τὸ ὁλοκληρωμένο ὅραμα γιὰ μιὰ ἄλλη πορεία λείπει.
• Ἡ ἔλλειψη αὐτὴ ἀπογοητεύει καὶ ἀπομακρύνει ὅλο καὶ περισσότερους ἀπὸ τὴν κάλπη.
• Τὸ κίνημα τῆς ΧΔ, ἔχει ἐπεξεργαστεῖ τὰ εὐρωενωσιακὰ θέματα σὲ ἔκταση δυσανάλογη σὲ σχέση μὲ τὶς δυνάμεις του.
• Ἔχουμε διατυπώσει σαφὲς ἐναλλακτικὸ ὅραμα γιὰ τὴν Εὐρώπη, σὲ ἀντιπαράθεση μὲ τὴν Εὐρωπαϊκὴ Ἕνωση, ἡ ὁποία δὲν ταυτίζεται μὲ τὴν Εὐρώπη.
• Δὲν μείναμε στὰ συνθήματα.
• Ἔχουμε διατυπώσει καὶ ὁλοκληρωμένες προτάσεις γιὰ ἕναν ὁδικὸ χάρτη πρὸς τὴ σωστὴ κατεύθυνση.
• Ζητήσαμε τὴν κατάργηση τοῦ «Συμφώνου Σταθερότητας», γιὰ τὸ ὁποῖο ὁ ἴδιος ὁ κ. Μητσοτάκης, ἀπὸ καιρὸ εἶχε ζητήσει ριζικὴ ἀναθεώρηση. Ἕνα στάδιο συμβατὸ καὶ μὲ τὴ συνθήκη τοῦ Μάαστριχτ. Ἀναδείξαμε προτάσεις εἰδικῶν, ποὺ ἀποδείκνυαν τὸ ἀδιέξοδο καὶ ἀνεφάρμοστο ἑνιαίων δημοσιονομικῶν κριτηρίων γιὰ διαφορετικὲς ἐθνικὲς οἰκονομίες ἀνεξάρτητων κρατῶν.
• Ἀναδείξαμε στοιχεῖα ἄγνωστα στὸ πλατὺ κοινό, ὅπως τὴν τοποθέτηση τοῦ παλαιοῦ Ὀλλανδοῦ Χριστιανοδημοκράτη πολιτικοῦ Μπέρεντ ντὲ Φρίς, ποὺ εἶχε πρωταγωνιστήσει ὡς ϋπουργὸς στὴν εἰσαγωγὴ τοῦ εὐρώ. Καὶ ποὺ τὸ 2021, σὲ μιὰ «καταθεση ψυχῆς», στὸ βιβλίο του «Ἐκτροχιασμένος καπιταλισμός», εἶχε τὸ σθένος νὰ μεταβάλει στάση, ἀντιλαμβανόμενος τὴ «χριστιανοδημοκρατία» πιὸ κοντὰ μὲ τὸν τρόπο ποὺ ἐμεῖς ὲδῶ τὴν ἀντιλαμβανόμαστε.
• Δηλώνοντας σὲ συνέντευξή του ὅτι πρέπει νὰ ἔχουμε τὸ θᾶρρος νὰ διορθώνουμε τὰ λάθη μας, ἀναφερόμενος στὴν εἰσαγωγὴ τοῦ Εὐρώ.
Ὅλα αὐτὰ παραμένουν ἄγνωστα στὰ ἑλληνικὰ ΜΜΕ, μὲ ἐξαίρεση τὴν ἐφημερίδα μας, ὅσο μποροῦμε νὰ ἀντιληφθοῦμε.
• Ἡ ΧΔ καὶ ἡ «Χ» παραμένουν ἀπὸ τοὺς λίγους πολιτικοὺς φορεῖς ποὺ ἐπιχείρησαν μιὰ ὁλοκληρωμένη προσέγγιση τῆς λειτουργίας τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἑνωσης καὶ τῶν ἐπιπτώσεών της γιὰ τὴν Ἑλλάδα καὶ τοὺς ἄλλους λαούς.
• Ἔχουμε ὅλοι τὴν εὐθύνη, τὴ φωνὴ αὐτὴ νὰ τὴν διατηρήσουμε καὶ νὰ τὴν δυναμώσουμε, προκειμένου νὰ ὑπάρξουν οἱ προϋποθέσεις νὰ διαδοθεῖ καὶ νὰ ἀκουστεῖ ἀπὸ περισσότερους.
• Γιὰ μιὰ γόνιμη διέξοδο στὸν κόσμο ποὺ ἔχει ἀπογοητευθεῖ ἀπὸ τὸ μονόδρομο καὶ τοὺς ἐπαγγελματίες τῆς πολιτικῆς.
• Μακριὰ ἀπὸ τὸν ἀποπροσανατολισμὸ καὶ τὸν «πολιτικὸ πειρασμὸ» κάθε ἐκδοχῆς «πολιτικοῦ μίσους». Εἴτε πρὸς συνανθρώπους μας (ἐθνικισμός) , εἴτε στὸν ἴδιο μας τὸν ἑαυτό (ἐθνομηδενισμός)

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ 30.5.2024. Στήλη “Τὰ τοῦ Καίσαρος”