Σήμερα τιμᾶται ἡ μνήμη τοῦ ἁγίου Γρηγορίου Παλαμᾶ (1295-1359), ἀρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης. Οἱ θεολογικές του θέσεις εἶναι προϊὸν ὄχι μόνο τῆς μεγάλης του μόρφωσης, ἀλλὰ κυρίως τοῦ μακροχρόνιου βιώματος τοῦ κοινοβιακοῦ μοναχισμοῦ.
• Ἀναδείχθηκε καταπολεμώντας τὴν ἐπίδραση τοῦ δυτικοῦ ὀρθολογισμοῦ ἀπὸ τὶς θέσεις τοῦ Βαρλαὰμ τοῦ Καλαβροῦ, ὁ ὁποῖος δίδασκε ὅτι ὁ ἄνθρωπος δὲν μπορεῖ νὰ ἐνωθεῖ μὲ τὸ Θεό.
• Ἀντίθετα, ὁ Ἅγιος Γρηγόριος δίδασκε ὅτι οἱ ἄνθρωποι μποροῦν νὰ κοινωνοῦν καὶ νὰ ἑνωνονται μὲ τὸν Θεὸ διὰ μέσου τῶν θείων ἐνεργειῶν τοῦ Θεοῦ ποὺ εἶναι ἄκτιστες. Διακρίνοντάς τις ἀπὸ τὴ θεϊκὴ οὐσία τοῦ Θεοῦ, ἡ ὁποία εἶναι ἀκοινώνητος. Ὅτι ὁ ζωντανὸς χριστιανὸς μπορεῖ νὰ ἔχει μετοχὴ στὸ φῶς, τὴν ζωὴ καὶ τὴν δόξα τῆς Ἁγίας Τριάδος, ὄχι μὲ τὴν διάνοια ἢ τὸ συναίσθημα, ἀλλὰ μὲ ἁγιοπνευματικὴ ἐμπειρία.
• Ὑπέστη διώξεις, μέχρι ἡ θέση του νὰ ἐπικρατήσει ὁριστικά. Ἀντιμετωπίστηκε μὲ ἰδιαίτερη προκατάληψη ἀπὸ τοὺς Ρωμαιοκαθολικούς, μέχρι τὸ σημεῖο ὁ Δόγης τῆς Βενετίας νὰ ἀπαγορεύει στὰ ἑλληνικὰ τυπογραφεῖα τῆς πόλης τὴν ἐκτύπωση ἀναφορῶν στὸ πρόσωπό του καὶ τὶς θέσεις του.

Ἡ φιλαργυρία αἰτία ὅλων τῶν κακῶν

Ἐπίκαιρη εἶναι ἡ προσέγγισή του στὴ φιλαργυρία, ἰδιαίτερα στὴ σημερινὴ ἀτομοκρατούμενη κοινωνία ὅπου τὸ καθεστὼς τοῦ οἰκονομικοῦ
νεοφιλελευθερισμοῦ ἀναδεικνύει τὴ δυνατότητα προσωπικοῦ πλουτισμοῦ ὡς μοναδικὴ πηγὴ δικαιωμάτων :
• «Ἡ φιλαργυρία εἶναι αἰτία ὅλων τῶν κακῶν: τῆς αἰσχροκέρδειας, τῆς τσιγκουνιᾶς, τῆς ρηχότητας, τῆς ἀστοργίας, τῆς ἀπιστίας, τῆς μισανθρωπίας, τῆς ἁρπαγῆς, τῆς ἀδικίας, τῆς πλεονεξίας, τοῦ τόκου, τοῦ δόλου, τοῦ ψεύδους, καὶ ὅλων τῶν ὁμοίων μὲ αὐτά.
• Ἐξαιτίας τῆς φιλαργυρίας γίνονται ἱεροσυλίες, λωποδυσίες καὶ κάθε εἶδος κλοπῆς.
• ἐξαιτίας τῆς φιλαργυρίας δὲν ὑπάρχουν μόνο στοὺς δρόμους καὶ στὴν ξηρὰ καὶ στὰ πελάγη ἅρπαγες καὶ ληστὲς καὶ πειρατές, ἀλλὰ καὶ μέσα στὴν πόλη ἄδικα σταθμὰ καὶ ζύγια καὶ διπλὰ μέτρα καὶ περίεργη κουρὰ καὶ παραχάραξη νομισμάτων, ὑπέρβαση ὁρίων, πονηροὶ ἀνταγωνισμοὶ γειτόνων.
• Αὐτὴ φέρει ἔθνη ἐναντίον ἐθνῶν καὶ διαλύει δυνατὲς φιλίες καὶ μερικὲς φορὲς διασπᾶ τοὺς στενοὺς δεσμοὺς τῆς συγγένειας.
• ἐξαιτίας αὐτῆς προδίδει κανεὶς καὶ τὴν πατρίδα,
• ἄλλος στρατόπεδο ὁμόφυλο,
• ἄδικος δικαστὴς τὸν νόμο καὶ μάρτυρας τὴν ἀλήθεια,
• καὶ πρὶν ἀπὸ ὅλα ὁ καθένας προδίδει τὴν ψυχή του».
• Ἔτσι κατὰ τὸν θεῖο ἀπόστολο: «ρίζα ὅλων τῶν κακῶν εἶναι ἡ φιλαργυρία, γιὰ τὴν ὁποία ἐπειδὴ μερικοὶ τὴν ὀρέγονται, ἀποπλανήθηκαν
ἀπὸ τὴν πίστη καὶ κατατρύπησαν τοὺς ἑαυτούς τους μὲ ὀδύνες πολλὲς» [Α΄Τιμ.6,10].
• ΠΗΓΗ: Ἱστοσελίδα Ἱερᾶς Μονῆς Παντοκράτορος Μελισσοχωρίου.

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ 14 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2024 Από τη στήλη ΤΑ ΤΟΥ ΚΑΙΣΑΡΟΣ