ΤΟΥ ΜΑΝΟΛΗ Γ. ΔΡΕΤΤΑΚΗ*

Η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) άρχισε να συλλέγει στοιχεία για τις γεννήσεις κατά υπηκοότητα της μητέρας και τους θανάτους κατά υπηκοότητα του θανόντος από το 2004. Το τελευταίο έτος για το οποίο υπάρχουν στοιχεία είναι το 2021.

Με βάση τα στοιχεία αυτά θα εξετάσουμε στο άρθρο αυτό τη φυσική μεταβολή του πληθυσμού (γεννήσεις μείον θανάτους) πρώτα στο σύνολό τους (Ελλήνων και αλλοδαπών) και τις γεννητικότητά (γεννήσεις ανά 1.000 κατοίκους)  θνησιμότητα (θανάτους ανά 1.000 κατοίκους) και φυσική μεταβολή ανά 1.000 κατοίκους στις περιφέρειες και στο Σύνολο Χώρας την 18ετία 2004-2021 και σε επόμενο άρθρο χωριστά των Ελλήνων και των αλλοδαπών

Στην 1^η στήλη του Πίνακα 1 δίνεται το σύνολο των γεννήσεων από Ελληνίδες και αλλοδαπές τα έτη 2004-2021 στις 13 περιφέρειες και στο Σύνολο Χώρας, στη 2^η στήλη το σύνολο των θανάτων Ελλήνων και αλλοδαπών την ίδια περίοδο και στην 3^η η φυσική μεταβολή του πληθυσμού  (γεννήσεις μείον θάνατοι).

Από την 3^η στήλη του Πίνακα  1 φαίνεται ότι  μόνο σε τρεις περιφέρειες (το Νότιο Αιγαίο, την Κρήτη και (οριακά) τα Ιόνια Νησιά σημειώθηκε φυσική αύξηση του πληθυσμού (οι γεννήσεις ξεπέρασαν τους θανάτους), ενώ στις υπόλοιπες 10 και στο Σύνολο Χώρας σημειώθηκε φυσική μείωση του πληθυσμού (οι θάνατοι ξεπέρασαν τις γεννήσεις. Οι τρεις περιφέρειες στις οποίες σημειώθηκε φυσική αύξηση του πληθυσμού είναι εκείνες που προσελκύουν το μεγαλύτερο ποσοστό των τουριστών. Για το λόγο αυτό απασχολούν νέους σε ηλικία προσωπικό με οικογένεια και παιδιά.

Θα πρέπει να σημειωθεί εδώ ότι από την περίοδο 2004-2021, τα έτη 2004-2010, χάρη κυρίως στις γεννήσεις από αλλοδαπές, σημειώθηκε φυσική αύξηση του πληθυσμού στο Σύνολο Χώρας, ενώ από το 2011 άρχισε μια ραγδαία φυσική μείωση του, η οποία από 4.671 το 2011 εκτινάχτηκε στις 58.377 (!).

Ο αριθμός των γεννήσεων, των θανάτων και της φυσικής μεταβολής του πληθυσμού των περιφερειών της χώρας εξαρτάται από τον αριθμό των κατοίκων τους, την ηλικιακή και οικογενειακή σύνθεσή του και, φυσικά, τα  την οικονομική κατάστασή τους. Στοιχεία για  τα περισσότερα από αυτά υπάρχουν στα  δημοσιευμένα στοιχεία της Απογραφής του 2011. Σε ό, τι αφορά την Απογραφή του 2021 υπάρχουν στοιχεία μόνο για τον μόνιμο πληθυσμό της χώρας. Στοιχεία για τα χαρακτηριστικά του προαναφέρθηκαν θα αρχίσουν να δημοσιεύονται από το Μάρτιο του 2024.

Με βάση τα στοιχεία για το μόνιμο πληθυσμό των Απογραφών 2011 και 2021 και τα στοιχεία του Πίνακα 1 υπολογίσαμε τη μέση γεννητικότητα, τη μέση θνησιμότητα  και τη φυσική μεταβολή (αύξηση ή μείωση) του πληθυσμού ανά 1.000 κατοίκους την περίοδο 2004-2021. Τα στοιχεία αυτά δίνονται στον Πίνακα 2.

Από τον Πίνακα 2 φαίνονται οι πολύ μεγάλες διαφορές ανάμεσα στις περιφέρειες της χώρας στη γεννητικότητα, τη θνησιμότητα και τη φυσική μεταβολή του πληθυσμού ανά 1.000 κατοίκους.  Αναλυτικότερα:

• Την υψηλότερη γεννητικότητα έχουν τα Ιόνια Νησιά και ακολουθούν η Κρήτη, το Νότιο Αιγαίο και ή Ήπειρος, και την χαμηλότερη η Στερεά Ελλάδα (σχεδόν η μισή από εκείνη στα Ιόνια Νησιά).
• Την υψηλότερη θνησιμότητα έχουν η Πελοπόννησος, τα Ιόνια Νησιά και η Στερεά Ελλάδα και τη χαμηλότερη το Νότιο Αιγαίο.
• Τη υψηλότερη φυσική αύξηση ανα 1.000 κατοίκους έχει το Νότιο Αιγαίο και ακολουθούν η Κρήτη και τα Ιόνια Νησιά.
• Τη υψηλότερη φυσική μείωση ανά 1.000 κατοίκους έχει η Στερεά Ελλάδα και τη χαμηλότερη η Αττική, της οποίας η φυσική μείωση  ανά 1.000 κατοίκους είναι 18 φορές μικρότερη από εκείνη της Στερεάς Ελλάδας.

Ο κυριότερος λόγος στον οποίο οφείλονται οι πολύ μεγάλες αυτές διαφορές είναι η ηλικιακή σύνθεση των πληθυσμών των περιφερειών σε συνδυασμό με την οικογενειακή τους κατασταση. Μια, όμως, πιο εμπεριστατωμένη ανάλυση θα καταστεί δυνατή όταν δημοσιευτούν τα αναγκαία στοιχεία της Απογραφής του 2021.

_{____________}

*Ο Μανόλης Γ. Δρεττάκης είναι πρώην : Αντιπρόεδρος

  της Βουλής, Υπουργός και Καθηγητής της ΑΣΟΕΕ.