“Ο λαός του Τέξας ενημερώνεται ότι σύμφωνα με διακήρυξη της κυβέρνησης των ΗΠΑ, όλοι οι δούλοι είναι ελεύθεροι. Τούτο περιλαμβάνει απόλυτη ισότητα ατομικών και περιουσιακών δικαιωμάτων ανάμεσα σέ πρώην δουλοκτήτες και δούλους και κατά συνέπεια, η σχέση μεταξύ τους τρέπεται σε σχέση εργοδότη και μισθωτού εργαζομένου. Συνιστάται στους απελεύθερους να παραμείνουν ήσυχοι στις τωρινές τους κατοικίες και να εργάζονται έναντι μισθού.” Τα πιο πάνω περιλαμβάνονται στη διαταγή του Ταγματάρχη Γκόρντον Γκρέιντζερ στις 19 Ιουνίου 1865, επικεφαλής των στρατευμάτων των Βορείων που κατέλαβαν το νησί Γκάλβεστον του Τέξας. Ενημερώνονταν οι κάτοικοι, περιλαμβανομένων και των τελευταίων δούλων που απέμεναν, ότι το καθεστώς της δουλείας, το οποίο υπερασπιζόταν η Συνομοσπονδία των Νοτίων Πολιτειών που είχαν αποσχισθεί από τις ΗΠΑ, είχε λάβει τέλος μαζί με τον εμφύλιο πόλεμο. Η ημέρα αυτή έγινε από τότε εθνική γιορτή για τους Μαύρους των ΗΠΑ και με μια συμβολική πράξη, αναγνωρίσθηκε εφέτος ως “Ομοσπονδιακή Εθνική Γιορτή” από τον Πρόεδρο Μπάιντεν.
Είναι γνωστό ότι η πρώτη διακήρυξη απελευθέρωσης των δούλων στις ΗΠΑ έγινε από τον Πρόεδρο Λίνκολν το 1863. Αφορούσε τους δούλους στις Πολιτείες που είχαν αποστατήσει και ανακηρύξει ανεξάρτητη Συνομοσπονδία και ήταν περισσότερο ένα πολεμικό μέτρο παρά μια πράξη αρχής, αφού το καθεστώς της δουλείας δεν θίχθηκε στις Πολιτείες εκείνες όπου ίσχυε, αλλά δεν είχαν αποσχισθεί από τις ΗΠΑ. Σε επόμενο στάδιο, όταν φαινόταν ότι ο εμφύλιος πόλεμος τελείωνε ευνοϊκά, ο Λίνκολν πέρασε από το Κονγκρέσο την 13η τροπολογία του Συντάγματος των ΗΠΑ, με την οποία απαγορευόταν η δουλεία, τον Ιανουάριο του 1865. Τον Απρίλιο της ίδιας χρονιάς έπεσε η πρωτεύουσα των Νοτίων Ρίτσμοντ και συνθηκολόγησε ο κύριος όγκος του στρατού τους υπό τον στρατηγό Λη. Άγνωστο παραμένει ευρύτερα ότι οι τελευταίες ένοπλες δυνάμεις των Νοτίων συνθηκολόγησαν στο Τέξας τον Ιούνιο, αφού ο Λίνκολν είχε δολοφονηθεί. Έτσι, στις 19 του μήνα, το Γκάλβεστον, η τελευταία περιοχή των Πολιτειών που είχαν αποστατήσει επανήλθε στον έλεγχο της κυβέρνησης της Ουάσιγκτον, με αποτέλεσμα να πάψει να ισχύει η νομοθεσία περί δουλοκτησίας και να απελευθερωθούν, επίσημα και πανηγυρικά, οι τελευταίοι εναπομένοντες δούλοι.
Τυπικά, η δουλεία δεν εξαλείφθηκε εκείνη την ημερομηνία στις ΗΠΑ. Η δουλεία εξακολουθούσε να ισχύει σε δύο Πολιτείες που δεν είχαν αποστατήσει, το Ντελάγουερ και το Κεντάκι. Εκεί καταργήθηκε στις 18 Δεκεμβρίου 1865, με την επίσημη επικύρωση της 13ης Τροπολογίας, η οποία αφού ψηφίστηκε από το Κονγκρέσο, έπρεπε να επικυρωθεί και από αριθμό Πολιτειών. Στο Τέξας η σχετική πολιτειακή νομοθεσία ολοκληρώθηκε μεταξύ 1868 και 1875.
Παρά το γεγονός αυτό η 19η Ιουνίου έχει επικρατήσει να θεωρείται ως ημέρα ελευθερίας για τους Μαύρους των ΗΠΑ, ήδη από την πρώτη επέτειο, το 1866 και γιορταζόταν τακτικά.
Την απελευθέρωση των δούλων ακολούθησε οπισθοδρόμηση, όταν οι ιθύνουσες τάξεις των Νοτίων Πολιτειών που είχαν προκαλέσει τον εμφύλιο πόλεμο ανέκτησαν τοπικά την εξουσία. Δεν μπορούσαν, βέβαια, να επαναφέρουν τη δουλεία, αλλά με διάφορα νομικά τεχνάσματα καταργούσαν στην ουσία τα πολιτικά δικαιώματα των Μαύρων, ενώ καθιέρωναν και πολιτική φυλετικών διακρίσεων και διαχωρισμού. Χρειάστηκε να περάσουν άλλα 100 χρόνια, για να ψηφιστεί από το Κογκρέσο επί προεδρίας Λίντον Τζόνσον, η απαγόρευση των φυλετικών διακρίσεων σε ομοσπονδιακό επίπεδο, χάρη στους αγώνες του κινήματος των Μαύρων με εμβληματική προσωπικότητα τον Μάρτιν Λούθερ Κινγκ.
Η χριστιανική πίστη με τον σεβασμό στο ανθρώπινο πρόσωπο ως εικόνα Θεού, αποτέλεσε τη βάση για την προσδοκία της ελευθερίας και της χειραφέτησης των Μαύρων, που επί γενεές ολόκληρες έζησαν βαθύ πόνο και εξευτελισμό. Η ΧΔ και η “Χ” έχουν σταθεί στο πλευρό του αγώνα των Μαύρων των ΗΠΑ. Στα φύλλα που εκδόθηκαν επί δικτατορίας ο αείμνηστος Γιώργος Ροδίτης δημοσίευσε σειρά άρθρων για το θέμα αυτό με αναλυτικές λεπτομέρειες.
Παρά τη συμβολική κίνηση του Μπάιντεν, στην πράξη εξακολουθούν να ισχύουν οι διακρίσεις σε βάρος των Μαύρων. Κάποιοι από αυτούς έχουν ενσωματωθεί στην άρχουσα τάξη, αλλά οι περισσότεροι ζουν υποβαθμισμένα σε σχέση με τους Λευκούς και είναι αντικείμενο διακρίσεων και επιλεκτικής αστυνομικής βίας σε πολλές Πολιτείες των ΗΠΑ.
ΦΩΤΟ: Τα χρώματα της “παναφρικανικής σημαίας”, που υιοθετήθηκε ως σύμβολο των αφρικανικής καταγωγής ανθρώπων σε όλο τον κόσμο. Το κόκκινο συμβολίζει το αίμα που χύθηκε για την ελευθερία, το μαύρο τη Μαύρη φυλή, το πράσινο τον φυσικό πλούτο της Αφρικής. Χρησιμοποιείται συχνά σε κινητοποιήσεις Αφροαμερικανών ως σύμβολο αγώνα.
