Με αφορμή τις καταστρεπτικές πυρκαγιές που αφανίζουν μεγάλο μέρος του δασικού πλούτου της χώρας, το Κίνημα της Χριστιανικής Δημοκρατίας εξέδωσε την ακόλουθη ανακοίνωση:
1. Εκφράζουμε την βαθύτατη οδύνη μας για το θάνατο κοντά στην Κάρυστο, την ώρα του καθήκοντος και του άνισου αγώνα ενάντια στις καταστρεπτικές πυρκαγιές, του 34χρονου σμηναγού Χρήστου Μουλά και του 27χρονου ανθυποσμηναγού Περικλή Στεφανίδη, όπως και τα συλλυπητήριά μας στις οικογένειές τους. Ταυτόχρονα, εκφράζουμε την ευγνωμοσύνη και τη συμπαράστασή μας σε όλους εκείνους, που όπως εκείνοι, αγωνίζονται με αυταπάρνηση και διακινδυνεύουν για να αποτρέψουν την καταστροφή.
2. Αδιανόητη συμφορά είναι η έκρηξη πυρομαχικών αποθήκης της αεροπορίας, η οποία πολλαπλασίασε τις ζημιές στην περιοχή της Νέας Αγχιάλου Μαγνησίας, στην οποία βρίσκεται μια από τις σημαντικότερες αεροπορικές βάσεις της χώρας. Η «προληπτική πτήση F-16» σε καιρό ειρήνης, για να μη γίνουν παρανάλωμα του πυρός είναι κυριολεκτικά πρωτοφανής. Ζητάμε να διερευνηθούν άμεσα οι συνθήκες υπό τις οποίες έφτασαν οι φλόγες στα πυρομαχικά και να αποδοθούν ευθύνες για την όποια παραβίαση των ενδεδειγμένων μέτρων ασφαλείας.
3. Η καταστροφή των δασών της χώρας είναι ένα έγκλημα δεκαετιών, με συνυπαιτιότητα του συνόλου του πολιτικού συστήματος. Πίσω από αυτό πολλές φορές κρύβονται ιδιοτελή κερδοσκοπικά συμφέροντα, που διευκολύνονται να καταπατήσουν και να «αξιοποιήσουν» δασικές εκτάσεις περισσότερο όταν θα έχουν καταστραφεί, παρά όταν είναι κατάφυτες. Το κάλλος της Δημιουργίας και ιδιαίτερα της φύσης, είναι εχθρός της δικής τους κερδοσκοπικής ασχημίας.
4. Η καταστροφή γίνεται ακόμα μεγαλύτερη με τη σταδιακή εγκατάλειψη των παραγωγικών δραστηριοτήτων της οικονομίας προς όφελος της παροχής των υπηρεσιών. Με αποτέλεσμα την συρρίκνωση του αγροτικού τομέα, την εγκατάλειψη της υπαίθρου και τη σταδιακή αποξένωση των τοπικών κοινωνιών από το δάσος. Έτσι, μια ξηρή βιόμαζα από ξερόχορτα και ξερόκλαδα σωρεύεται σταδιακά και γίνεται υλικό που ενισχύει τις πυρκαγιές στα δάση, αλλά και στα χωράφια που εγκαταλείπονται ακαλλιέργητα. Πέρα από τα οικονομικά δεδομένα, στην εγκατάλειψη της υπαίθρου έχει συμβάλει η υπερσυγκέντρωση της τοπικής αυτοδιοίκησης σε αστικά κέντρα με το σχέδιο «Καλλικράτης» και η υποβάθμιση των παλιών κοινοτήτων. Η εξέλιξη αυτή συντελεί στην μετατόπιση του ενδιαφέροντος στο μεγάλο αστικό κέντρο, καθώς και στην τουριστική βιομηχανία που λογίζεται «επικερδέστερη», εις βάρος της υπαίθρου.
5. Η πολιτική λιτότητας την οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση επιμένει να επιβάλλει, σε συνδυασμό με τα νεοφιλελεύθερα κυβερνητικά στερεότυπα, πλήττει και υποβαθμίζει το κοινωνικό κράτος και μαζί με αυτό τη δασοπροστασία και την ποιότητα των υποδομών και των μέσων πυρόσβεσης. Έτσι, παρά τις απανωτές καταστρεπτικές πυρκαγιές, παραμένουν ακάλυπτα οργανικά κενά στην πυροσβεστική υπηρεσία και στον τομέα της δασοπυρόσβεσης γενικότερα. Το 2021 δεν ανανεώθηκαν οι συμβάσεις 5066 δασοπυροσβεστών, ενώ τα αεροπλάνα δασοπυρόσβεσης που επιχειρούν από το 1975 έχουν γίνει πλέον επικίνδυνα. Το αποτέλεσμα και της εφετινής διαχείρισης των πυρκαγιών είναι η τεράστια επιτελική αποτυχία, με ανυπολόγιστη περιβαλλοντική καταστροφή, που χρειάζεται δεκαετίες για την αποκατάστασή της.
Μετά την τραγωδία στο Μάτι με τους 102 νεκρούς το 2018, η τότε Κυβέρνηση είχε αναθέσει σε επιτροπή υπό τον καθηγητή Οικολογίας των Πυρκαγιών του Πανεπιστημίου του Φράιμπουργκ και επικεφαλής του Κέντρου Παγκόσμιας Παρακολούθησης Πυρκαγιών, Γιόχαν Γκόλνταμερ, να συντάξει έκθεση με προτάσεις για την αντιμετώπιση του φαινομένου.
6. Η έκθεση Γκολντάμερ παραδόθηκε στο Κοινοβούλιο και στα κόμματα στις αρχές του 2019. Όμως, πρόνοιες από αυτές που συνιστούσε, ιδίως σε θέματα πρόληψης και καθαρισμού των δασών και βελτίωσης του συντονισμού για τη δασοπροστασία, δεν έχουν ληφθεί, με προφανή υπαιτιότητα της κυβέρνησης Μητσοτάκη.
Ήταν από χρόνια γνωστό ότι τα ακραία καιρικά φαινόμενα, που ευνοούν τις πυρκαγιές όπως παρατεταμένοι καύσωνες και δυνατοί άνεμοι, θα πολλαπλασιάζονταν. Οι «θεομηνίες» δεν μπορούν πάντοτε να αποτραπούν και πάντοτε θα υπάρχουν εμπρηστές που ενεργούν με δόλο ή αμέλεια. Μπορούν όμως να περιοριστούν τα καταστρεπτικά αποτελέσματα με το απαραίτητο νομικό πλαίσιο που θα ευνοεί τη γρήγορη και συντονισμένη αντίδραση του συνόλου του κρατικού μηχανισμού (δυνάμεις πυρόσβεσης, στρατός, αστυνομία) με τη συνδρομή των ενεργών πολιτών.
7. Ειδικότερα προτείνεται, τα πλαίσια ενός εθνικού σχεδίου πανελλήνιας αποδοχής στη βάση της σύμπραξης ενεργών κατοίκων και πολιτών, κρατικού μηχανισμού και τοπικής αυτοδιοίκησης:
-Έγκαιρος και ελεγμένος καθαρισμός αυλών των σπιτιών με ευθύνη ιδιοκτητών και τοπικής αυτοδιοίκησης.
-Δημιουργία ζωνών ασφαλείας γύρω από τις κατοικημένες περιοχές
-Έγκαιρη διάνοιξη δασικών δρόμων και ζωνών ασφαλείας στα δάση.
-Δημιουργία δεξαμενών νερού, είτε από μικρά φράγματα για τη συγκράτηση του νερού της βροχής, είτε με μεγάλες δεξαμενές απ’ όπου θα μπορούν να αντλούν νερό τα ελικόπτερα. Ανάλογη διαχείριση του τρεχούμενου νερού των πηγών, όταν υπάρχουν.
-Την άνοιξη να επιτρέπεται η βοσκή των χόρτων, πριν αυτά ξεραθούν, προκειμένου να ενισχυθεί και η κτηνοτροφία.
-Κλάδεμα των δέντρων και παραγωγική αξιοποίηση του προϊόντος του κλαδέματος.
-Μέτρα γρήγορου εντοπισμού και πρόληψης, με την αύξηση των δασοφυλάκων, των πυροσβεστικών οχημάτων σε επιφυλακή, περιπολιών στρατού και εθελοντών.
-Χρήση πτητικών μέσων και διερεύνηση της νέας τεχνολογίας των κατευθυνόμενων «ντρον», η οποία ήδη χρησιμοποιείται σε άλλες χώρες για το σκοπό αυτό, για όσο γίνεται ταχύτερο εντοπισμό εστιών εν τη γενέσει τους, των αυτουργών των εμπρησμών και τυχόν αναζωπυρώσεων. Αντιμετώπισή τους στις δύσβατες περιοχές, μέχρι την κατάσβεσή τους από τα επίγεια μέσα.
-Προμήθεια κατάλληλων μέσων πυρόσβεσης και έγκαιρη εκπαίδευση για την αύξηση και αξιοποίηση του έμπειρου προσωπικού.
-Μέριμνα για φύλαξη των εκτάσεων όπου η φωτιά έχει κατασβεσθεί, για πρόληψη τυχόν αναζωπυρώσεων.
8. Η δογματική εντολή «εγκαταλείψτε τα σπίτια σας για να σωθείτε» δεν συνιστά πρόληψη, ούτε είναι αρκετή. Ουσιαστικά πρόκειται για αμαχητί παράδοση των περιουσιών των πολιτών, που συχνά έχουν όχι μόνο αντικειμενική αλλά και συναισθηματική αξία. Εάν υπάρχει αρκετός χρόνος, μπορούν οι ενεργοί κάτοικοι, να δημιουργήσουν ζώνες ασφαλείας στα οικόπεδά τους και να λάβουν κάθε πρόσφορο μέτρο προκειμένου να μη φτάσει η φωτιά στα κτίσματα. Άλλωστε, είναι οι ίδιοι οι κάτοικοι που από συσσωρευμένη εμπειρία γνωρίζουν καλύτερα απ’ όλους την περιοχή τους, τη μορφολογία, τις γεωφυσικές ιδιαιτερότητες της. Οι περιουσίες αυτές, που, όπως προαναφέραμε, αντιπροσωπεύουν συχνά εργασία και κόπους δεκάδων χρόνων ανθρώπων βιοπαλαιστών, για άλλη μια φορά εγκαταλείφθηκαν λόγω «άτακτης υποχώρησης» και έγιναν στάχτη σε λίγα λεπτά της ώρας.
9. Η εμπειρία των εφετινών πυρκαγιών επιβάλλει την δημιουργία οργανωμένου σχεδίου διάσωσης και περίθαλψης προσώπων και ζώων.
10. Καλούμε την Κυβέρνηση και το πολιτικό σύστημα συνολικά, έστω και τώρα να λάβουν τα ενδεδειγμένα μέτρα προστασίας του εναπομένοντος δασικού πλούτου της χώρας, και να προχωρήσουν στην αποκατάσταση των πληγέντων και του φυσικού περιβάλλοντος.
11. Καλούμε για άλλη μια φορά τις τοπικές κοινωνίες και τον κάθε πολίτη να κάνουν δική τους υπόθεση την αντιμετώπιση των καταστρεπτικών πυρκαγιών. Η συνεχιζόμενη οικολογική καταστροφή και η απερήμωση της πατρίδας μας θα υποβαθμίσουν ραγδαία την ποιότητα της ζωής, τη δική μας και των παιδιών μας. Χαιρετίζουμε την εθελοντική κινητοποίηση των πολιτών, που έχουν κάθε δικαίωμα να υπερασπιστούν τον τόπο τους, το φυσικό περιβάλλον όπου ζουν και τα σπίτια τους. Η Πολιτεία οφείλει να τους δώσει τα μέσα να το κάνουν με ασφάλεια και αποτελεσματικότητα.
12. Από τον 18ο αιώνα ο άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός είχε προβλέψει ότι «Οι άνθρωποι θα μείνουν πτωχοί, γιατί δεν θάχουν αγάπη στα δένδρα». Έγραφε ήδη από το 1981 ο ιδρυτής της Χριστιανικής Δημοκρατίας και αείμνηστος πρώτος Πρόεδρός της Νίκος Ψαρουδάκης: «Τίποτα δεν ζητάει από μας κι όλα μας τα δίδει: Το δάσος, ο μεγάλος φίλος μας. Κι εμείς αγνώμονες, βάρβαροι και θλιβεροί, αυτόν τον μεγάλο φίλο μας, το δάσος, τον δολοφονούμε εν ψυχρώ, χωρίς να ξέρουμε πως οι φλόγες που υψώνονται από το δάσος είναι το κρίμα του αθώου που πεθαίνει και που θα ξεσπάσει στο κεφάλι μας … »
Αθήνα 31.7.2023. Από το Γραφείο Τύπου της Χ.Δ.
