Μαίνονται οι συγκρούσεις ανάμεσα σε ένοπλες δυνάμεις του Αζερμπαϊτζάν και του αρμενικού θύλακα του Ναγκόρνο Καραμπάχ, με πολλούς νεκρούς και τραυματίες από τις δύο πλευρές. Ο θύλακας, που επί Σοβιετικής Ένωσης είχε το καθεστώς της “αυτόνομης επαρχίας” στα πλαίσια της Σοβιετικής Δημοκρατίας του Αζερμπαϊτζάν, έχει αποσχισθεί από το Αζερμπαϊτζάν από το 1993 και ήδη μετονομασθεί σε “Δημοκρατία του Αρτσάχ”. Έκτοτε, γίνονται κατά καιρούς συνομιλίες, αλλά και συνεχείς συγκρούσεις χωρίς να έχει επιλυθεί η διαφορά.
Τα όρια στην περιοχή του Καυκάσου διαμορφώθηκαν όταν παγιώθηκε εκεί η σοβιετική εξουσία. Στην αρχή είχε δημιουργηθεί μία ενιαία δημοκρατία Υπερκαυκασίας, η οποία διασπάστηκε στις σοβιετικές δημοκρατίες του Αζερμπαϊτζάν, της Γεωργίας και της Αρμενίας. Ο πληθυσμός ήταν ανάμικτος οπότε για να αντιμετωπιστεί το θέμα αυτό δημιουργήθηκε ο θεσμός των “αυτόνομων περιοχών”. Θα μπορούσε ο θύλακας του Ναγκόρνο Καραμπάχ να είχε υπαχθεί εξαρχής στην Αρμενία, παρά το γεγονός ότι περικλείεται από αζερικά εδάφη. Άλλωστε, ο αζερικός θήλακς του Ναχιτσεβάν που περικλείεται από την Αρμενία, είναι τμήμα του Αζερμπαϊτζάν. Όμως, ο Στάλιν, θέλοντας να προσεταιρισθεί την κεμαλική Τουρκία, έδωσε λύση ευνοϊκή στους Αζέρους με υπαγωγή σε αυτούς του αρμενικού θύλακα.
Εδώ είναι και η ρίζα του σημερινού και πολλών άλλων παρόμοιων προβλημάτων. Οι διοικητικές υποδιαιρέσεις της Σοβιετικής Ένωσης που διαδέχθηκε τη ρωσική αυτοκρατορία, έγιναν με την προοπτική να μείνουν τμήμα ενιαίου κράτους. Παρά τις προβλέψεις, η Σοβιετική Ένωση κατέρρευσε, και οι πρώην Σοβιετικές Δημοκρατίες έγιναν ανεξάρτητα κράτη. Οι Αρμένιοι του Καραμπάχ, δεν επιθυμούν να μείνουν υπό τη διοίκηση του Αζερμπαϊτζάν, το οποίο κατηγορούν για πολιτική αφανισμού του πολιτισμού τους και αλλοίωσης της πληθυσμιακής σύνθεσης προς όφελος των Αζέρων, οι οποίοι είναι τουρκόφωνοι και Μωαμεθανοί. Πράματι, και επί σοβιετικής εξουσίας, οι τοπικές αζερικές αρχές εξάλειψαν τον αρμενικό πληθυσμό του Ναχιτσεβάν και ευνόησαν την εγκατάσταση Αζέρων στο Καραμπάχ. Οι Αρμένιοι είναι Προχαλκηδόνιοι Χριστιανοί, με μακρά ιστορική και πολιτιστική παρουσία.
Παρά το γεγονός ότι η ίδια η Τουρκία κατέχει εδάφη της Κυπριακής Δημοκρατίας και στηρίζει το παράνομο Ψευδοκράτος, έρχεται με τη συνηθισμένη αμετροέπεια της ηγεσίας της να εμφανισθεί ως υπερασπιστής του διεθνούς δικαίου και να στηρίξει το επιτιθέμενο Αζερμπαϊτζάν.
ΦΩΤΟ: Το ανοικοδομημένο καθολικό του μοναστηριού του 5ου μ.Χ. αιώνα του Αμαράς, όπου στο Μεσαίωνα λειτούργησε σχολείο. Ο κτήτορας St. Mesrob Mashtots είναι ο δημιουργός του αρμενικού αλφαβήτου. Από την ιστοσελίδα της ερευνητικής οργάνωσης Amaras.org.
