• Ανάλογα μέτρα έχουν ήδη κριθεί αντισυνταγματικά σε άλλες χώρες

Με αφορμή το κλείσιμο των εκκλησιών για τους λαϊκούς, το Κίνημα της Χριστιανικής Δημοκρατίας εξέδωσε την ακόλουθη ανακοίνωση, με την οποία τεκμηριώνει το αίτημα να λειτουργήσουν αμέσως οι εκκλησίες και οι χώροι λατρείας γενικότερα με το προ της 6^ης Νοεμβρίου πλαίσιο μέτρων προστασίας της δημόσιας υγείας:

1. Η απαγόρευση πρόσβασης σε πιστούς στους χώρους λατρείας για την άσκηση των θρησκευτικών τους καθηκόντων αποτελεί ευθεία παράβαση του άρθρου 13 του Συντάγματος περί προστασίας της θρησκευτικής ελευθερίας και των συναφών διεθνών συνθηκών που έχει υπογράψει η χώρα.
2. Για την προστασία της δημόσιας υγείας, αρκεί το όριο του αριθμού των πιστών να συναρτηθεί με τη επιφάνεια του χώρου λατρείας και να ληφθούν τα απαραίτητα προστατευτικά μέτρα. Καμία έξαρση της πανδημίας δεν συνδέθηκε με το άνοιγμα των χώρων λατρείας από τον Μάιο έως το Νοέμβριο. Κατά συνέπεια, έχει αποδειχθεί ότι τόσο οι απαγορεύσεις κατά το διάστημα 15 Μαρτίου-25 Μαΐου, όσο και οι πρόσφατες από 7 Νοεμβρίου-15 Δεκεμβρίου, ήταν αχρείαστες και επιβλήθηκαν κατά παράβαση της αρχής της αναλογικότητας, δεδομένου ότι αρκούσαν τα μέτρα που ίσχυαν μετά την 25^η Μαΐου και μέχρι τις 6 Νοεμβρίου.
3. Το άνοιγμα των εκκλησιών για ατομική προσευχή σε καθορισμένο χρονικό διάστημα κάθε ημέρα σύμφωνα με τη νέα ΚΥΑ της 15^ης Δεκεμβρίου και με την οποία συμφώνησε η ΔΙΣ της Εκκλησίας της Ελλάδος προφανώς με τη λογική το «μη χείρον βέλτιστον», δεν αρκεί αφού λειτουργία για τους πιστούς επιτρέπεται μόνο ανήμερα Χριστούγεννα, Πρωτοχρονιά και Θεοφανίων. Όχι μόνον επειδή είναι μικρός ο επιτρεπόμενος αριθμός μέσα σε κάθε ναό, αλλά και διότι με τον περιορισμό των ημερών ισχύος του μέτρου σημαντικός αριθμός πιστών που επιθυμούν να λειτουργηθούν τις άγιες αυτές ημέρες μετά μάλιστα από την αναγκαστική αποχή ενάμιση μήνα τελικά δεν θα μπορέσουν.
4. Εάν είχαν αφεθεί οι εκκλησίες να λειτουργήσουν στα προ της 6^ης Νοεμβρίου πλαίσια, θα είχαν δυνατότητα οι πιστοί να αξιοποιήσουν τη Σαρακοστή των Χριστουγέννων και λίγοι-λίγοι να ικανοποιήσουν τις πνευματικές τους ανάγκες.
5. Ήδη, σε άλλες χώρες με επιδημιολογικό φορτίο βαρύτερο από της Ελλάδας, κυβερνητικά μέτρα από ανάλογα έως επιεικέστερα, έχουν κριθεί αντισυνταγματικά.
6. Με την απόφασή του της 29^ης Νοεμβρίου 2020, το γαλλικό Συμβούλιο της Επικρατείας έκρινε αντισυνταγματικό το ανώτατο όριο των 30 πιστών ανά χώρο λατρείας και διέταξε την κυβέρνηση να τροποποιήσει το διάταγμα της 27^ης Νοεμβρίου 2020, ορίζοντας επιτρεπόμενο αριθμό ανάλογο με την επιφάνεια του χώρου χωρίς ανώτατο περιορισμό. To Δικαστήριο έκρινε ότι η θρησκευτική ελευθερία έχει βαρύνουσα σημασία και χρήζει ιδιαίτερης προστασίας σε σχέση με άλλες δραστηριότητες.
7. Τον ίδιο μήνα το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ έκρινε αντισυνταγματικούς περιορισμούς της λατρείας από την Πολιτεία της Νέας Υόρκης με το ακόλουθο σκεπτικό: «Τα μέλη του Δικαστηρίου τούτου δεν είναι ειδικοί επί της δημόσιας υγείας και γι’ αυτό πρέπει να σεβόμαστε την κρίση όσων έχουν ειδικές γνώσεις και ευθύνες στον τομέα αυτόν. …Όμως, ακόμα και σε πανδημία, το Σύνταγμα δεν μπορεί να παραμερίζεται και να ξεχνιέται. Οι εδώ κρινόμενοι περιορισμοί, απαγορεύοντας στην πράξη σε πολλούς να παρίστανται σε θρησκευτικές ακολουθίες πλήττουν τον πυρήνα της θρησκευτικής ελευθερίας που κατοχυρώνει η 1^η Τροπολογία».
8. Σε σχέση με τα σκληρά απαγορευτικά της θρησκευτικής ελευθερίας μέτρα που επιβλήθηκαν στην Ελλάδα, δεν έχει υπάρξει η δέουσα διαφάνεια για την επιστημονική τεκμηρίωση, είτε της αναγκαιότητάς τους, είτε της ανυπαρξίας επιεικέστερων μέτρων με το ίδιο αποτέλεσμα.
9. Επισημαίνουμε ότι σύμφωνα με το ψήφισμα του Ευρωκοινοβουλίου της 13^ης Νοεμβρίου 2020, «ακόμη και σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, πρέπει να υπερισχύουν οι θεμελιώδεις αρχές του κράτους δικαίου, της δημοκρατίας και του σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων, και ότι όλα τα μέτρα έκτακτης ανάγκης, οι παρεκκλίσεις και οι περιορισμοί υπόκεινται σε τρεις γενικές προϋποθέσεις, την αναγκαιότητα, την αναλογικότητα με τη στενή έννοια και την προσωρινότητα.»
10. Πέρα από τη νομική βαρύτητα της προστασίας του αναφαίρετου και θεμελιώδους δικαιώματος της ελευθερίας της λατρείας, η ευχαριστιακή σύναξη είναι ο πυρήνας της Ορθόδοξης Πίστης, σε σημείο που η κατάργηση της λαϊκής συμμετοχής να καταργεί την ίδια την Ορθόδοξη Εκκλησία.
11. Στις πρωτόγνωρες περιστάσεις που αντιμετωπίζουμε, πρέπει η προσωπική στάση του καθενός και της καθεμιάς να είναι σεβαστή: Τόσο όσων επιλέγουν να απέχουν από τις ιερές ακολουθίες γιατί είτε είναι, είτε νιώθουν ευάλωτοι στον υγειονομικό κίνδυνο, όσο και εκείνων που επιθυμούν να παρίστανται στις ιερές ακολουθίες.
12. Είναι απαράδεκτο και απάνθρωπο η βασική πνευματική ανάγκη ενός ανθρώπου να αντιμετωπίζεται ως εγωισμός, ιδιοτροπία και πάρεργο.
13. Όπως και είναι απαράδεκτη η αλαζονεία ορισμένων πιστών έναντι των συνανθρώπων τους με διαφορετική στάση, σε συνδυασμό με την άγνοια του υγειονομικού κινδύνου και την μη τήρηση των μέτρων προστασίας.
14. Η πρόσβαση των πιστών στους χώρους λατρείας με τους περιορισμούς και τα μέτρα που ίσχυσαν μέχρι τις αρχές του περασμένου Νοεμβρίου θα συμβάλει στην πνευματική γαλήνη και ψυχική ανάπαυση, που τόση ανάγκη έχει ο ταλαιπωρημένος από την πανδημία πληθυσμός.
15. Παράλληλα, θα συμβάλει αποφασιστικά στη συνέχιση του κοινωνικού έργου της Εκκλησίας, το οποίο αναπληρώνει τις ελλείψεις και αδυναμίες του κοινωνικού κράτους, οι οποίες προκλήθηκαν από την πολιτική σκληρής λιτότητας που επέβαλε η Ευρωπαϊκή Ένωση. Το παρατεταμένο κλείσιμο των ιερών ναών κινδυνεύει να οδηγήσει σε περαιτέρω εξαθλίωση συνανθρώπους μας που επιβιώνουν με τη βοήθεια της Εκκλησίας.
16. Πέρα από θέματα πίστεως, οι ανάγκες του ανθρώπου σε κάθε περίπτωση δεν είναι μόνον υλικές αλλά και πνευματικές. Θετικό μέτρο είναι το άνοιγμα των βιβλιοπωλείων, ενώ πρέπει να εξετασθεί και η πρόσβαση σε προϊόντα πνευματικής δημιουργίας και πολιτισμού. Για την επιβολή των μέτρων να λαμβάνεται υπόψη και η ψυχική υγεία του πληθυσμού και να μετέχουν και ψυχολόγοι/ψυχίατροι στην επιτροπή των ειδικών.
17. Επισημαίνουμε την απαράδεκτη και προκατειλημμένη στάση αρκετών ΜΜΕ, που έχουν εξαπολύσει έναν αγώνα απαξίωσης και χλευασμού κατά της ορθόδοξης πίστης που μόνο με την λογική ολοκληρωτικών καθεστώτων ταιριάζει. Η συμμετοχή του Έλληνα πολίτη στη λατρεία και στα της πίστης του και ο σεβασμός στην ορθόδοξη πίστη του λαού ούτε «παραχώρηση» στην Ιεραρχία είναι, ούτε διατήρηση κάποιου είδους δήθεν «προνομίων» των παπάδων. Είναι αναφαίρετο συνταγματικό του δικαίωμα, κατοχυρωμένο και από τις διεθνείς συμβάσεις που έχει υπογράψει η χώρα. Αν μη τι άλλο, η ελευθερία στον τόπο μας είναι ιερή παρακαταθήκη του 1821, που πρέπει ως κόρην οφθαλμού να διαφυλάξουμε.
18. Για όλους τους παραπάνω λόγους, ζητάμε το άμεσο άνοιγμα των εκκλησιών και των υπόλοιπων χώρων λατρείας στα πλαίσια που ίσχυαν πριν τις 6 Νοεμβρίου, με όριο παρουσίας πιστών εντός αυτών συναρτημένο με την επιφάνειά τους και τήρηση των απαραίτητων μέτρων προστασίας της δημόσιας υγείας με ευθύνη της Εκκλησίας.

 Αθήνα 17.12.2020 Από το Γραφείο Τύπου της ΧΔ