Η συνέχεια της συνέντευξης, που παραχώρησε στην «Χριστιανική» ο Μιχάλης Κουτούζης.Ο γνωστός από της στήλες της
εφημερίδας μας πολιτικός αναλυτής, συζητά με τον Γιάννη Ζερβό και με τον Κωνσταντίνο Μπλάθρα.
-Χωρίς πολιτική δεν υπάρχει δημοκρατία. Τα ζητήματα δεν είναι τεχνικά.Όπως τα λες, φαίνεται η Ευρώπη πέρασε
από περίοδο δυναστική σε μία φενάκη δημοκρατίας…
Πού υπάρχει δημοκρατία; Το αποτέλεσμα μιας εκλογής δίνει μια συγκεκριμένη πολιτική με βάση τα ειπωθέντα πριν τις εκλογές. Αυτό δεν είναι δημοκρατία, κατά κάποιο τρόπο; Εδώ και 30-40 χρόνια, ποιος είναι ο πολιτικός χώρος που πριν τις εκλογές είπε ότι «θα κάνω αυτό» και τόκανε; Συνήθως γίνεται το αντίθετο. Αποτέλεσμα: Υπάρχει φυγή από την πολιτική. Πολύ της αρέσει της Ευρώπης αυτό. Η αμφισβήτηση αυτού του συστήματος λειτουργεί μάλλον ακροδεξιά παρά ακροαριστερά. Είναι κάτι το οποίο η Ευρώπη το θέλει. Για να λένε κάθε φορά που υπάρχουν εκλογές ότι εμείς είμαστε οι τεχνοκράτες και καλοί διαχειριστές και απέναντί μας είναι ο
φασισμός. Εμείς είμαστε εδώ για να αντιμετωπίσουμε τους πολέμους και τον εθνικισμό. Με τον τρόπο αυτό φτωχαίνουν κάθε
μέρα και περισσότερο τον πολιτικό λόγο. Στο σημείο που σήμερα, μόνον η κραυγή μετράει. Και συνήθως η κραυγή δεν είναι αποτέλεσμα της σκέψης, αλλά το αντίκρισμα της αδικίας. Έτσι γεννιούνται και μεγαλώνουν τα ακροδεξιά κόμματα.
-Έτσι φτάνουμε στον «Τζόκερ».
Η ιστορία του «Τζόκερ» λέει τα εξής: Εάν αφαιρέσουμε μέχρι τα έσχατα κάθε δυνατότητα στον κόσμο να σκεφθεί ή να επιβιώσει μέσα από το σύστημα-, αν τους «κλέψεις» το κοινωνικό κράτος, ιδίως με την παιδεία και την ασφάλιση, γέννημα-θρέμμα μιας σοσιαλδημοκρατίας, η οποία καθόρισε όλα αυτά να είναι η «κληρονομιά των φτωχών», τότε γίνονται άποροι. Τότε γίνονται εκρήξεις και μαζί με τα ξερά καίγονται και τα χλωρά. Οπότε, η λύση μπορεί να είναι ο Τραμπ, ο Τζόκερ, ο Μακρόν, ο Σαλβίνι, οποιοσδήποτε αντιπροσωπεύει πολύ πιο δυναμικά και πραγματικά την οργή. Η αριστερή σκέψη θέλει …σκέψη. Γιατί στη Γαλλία, δεν είναι στη θέση
της Μαρίν Λεπέν ο Μελανσόν; Γιατί ο Μελανσόν ζητάει από τους ανθρώπους να σκεφθούν. Δεν λέω ότι είναι καλός. Όμως, κάνει αναλύσεις μπερδεμένες. Έρχεται η Μαρίν και λέει, ότι για όλα φταίνε οι μετανάστες. Συμπυκνώνει και συσσωρεύει την αγανάκτηση σε έναδύο «θεματάκια» εκτός τόπου και χρόνου. Όμως, έτσι κερδίζει τις εκλογές. Θυμάμαι, όταν ήμουν νεαρός, έλεγα πώς είναι δυνατόν στη Γαλλία η CGT [συνδικάτο προσκείμενο στο Κομμουνιστικό Κόμμα] να έχει 45% και η CFDT που ήταν τότε αριστερίστικη το 10%.
Μού απάντησε κάποιος: Είναι πολύ απλό. Η CGT λέει : «Σύντροφε, ο κόσμος είναι πολύπλοκος, άσε μας να λύσουμε τα θέματα για σένα. Τα πράγματα είναι μπερδεμένα, εμείς τα ξέρουμε, εσύ δεν ξέρεις.» Η CFDT έλεγε, «Σύντροφοι, ελάτε να το συζητήσουμε να δούμε τί θα κάνουμε.» Και λέγανε οι άλλοι: «Καλά, και τι σας έχουμε εσάς; Για να κάνετε τη δουλειά…» Όσο πιο πολύ πεθαίνει η πολιτική σκέψη και ο λόγος. Ο λόγος είναι πολύ σημαντικός. Όταν έχεις πολύπλοκο λόγο, οι έννοιες είναι πολύπλοκες. Όταν
έχεις απλό πολιτικό λόγο, οι έννοιες είναι απλές. Ο πρώτος εχθρός της δημοκρατίας σήμερα, είναι η απλοποίηση του πολιτικού λόγου και της σκέψης. Γι’ αυτό και στην Ευρώπη αρέσει πολύ η διχογνωμία ανάμεσα σε δύο πράγματα που είναι πολύ απλά. Λένε, εμείς είμαστε αυτοί που ξέρουμε, είμαστε οι τεχνοκράτες που δουλεύουμε για την Ευρώπη και το εμπόριο, ενώ οι άλλοι είναι όλοι οι -ισμοί: Λαϊκισμός, αριστερισμός, κ. λ. π.. Λέξεις που έχουν γίνει πλέον ηγεμονικές, όπως οι όροι «καλός» και «κακός δρόμος» που
χρησιμοποιεί η Ευρώπη, Στη σύγκρουση της Ελλάδας με την Ευρώπη δεν έλεγαν ότι αυτό που κάνετε είναι επαναστατικό, ανέφικτο ή ριζοσπαστικό. Έλεγαν «είσαστε στον κακό δρόμο», «πρέπει να μπείτε στον καλό δρόμο», «έχουμε ακόμα πολύ δρόμο να
κάνουμε». Δεν έλεγε ποτέ ότι ο στόχος είναι ο νεοφιλελευθερισμός. Έλεγε «ο καλός δρόμος» . Και ο κόσμος νόμιζε ότι πολιτική είναι το μονοπάτι που θα διαλέξεις να περπατήσεις. Αυτή η απλούστευση του λόγου πηγαίνει πολύ κοντά στις απαιτήσεις των
ανθρώπων που ζουν στη φτώχεια και στη δυστυχία. Αν τους πεις ότι εγώ θα σου δώσω αυτό ή το άλλο ή ότι φταίει
κάποιος τρίτος…
-Γιατί το πολιτικό σύστημα επέτρεψε την αύξηση των ανισοτήτων;
Βρισκόμαστε σε μια περίοδο ανισότητας. Βασικές αρχές που είχαν γεννηθεί πριν και μετά τον πόλεμο είχαν δώσει πρακτικά ορισμένα αποτελέσματα που καλυτερεύουν τη ζωή σου, στην κοινωνική ασφάλιση, συγκοινωνίες, αλλά κυρίως υγεία και παιδεία. Τώρα
όλα αυτά θεωρούνται πολυτέλειες. Με τον λεγόμενο νεοφιλελευθερισμό, η Δύση κατάλαβε ότι το σύστημα που λειτουργεί καλύτερα σ’ αυτή την παγκοσμιότητα είναι η Κίνα. Ένα αυταρχικό καθεστώς από πάνω και ένα υπερκαπιταλιστικό μέσο παραγωγής
από κάτω.
-…που έχει λύσει το ζήτημα της πολιτικής…
Ναι, η πολιτική είναι μία. Πράγμα που επιπλέον επιτρέπει να πληρώνεις με κουκιά και να πουλάς με δολάρια…
Έχουμε ανθρώπους όπως ο Ντασό, ο πρώην διευθυντής της Φιγκαρό, που λέει ότι «οδεύουμε και πρέπει να οδεύουμε προς το κινέζικο μοντέλο». Με αυταρχική κυβέρνηση και άκρατο καπιταλισμό. Οι ανισότητες, για τις οποίες ο κόσμος φωνάζει, δεν αφορούν τους φτωχούς οι οποίοι ήταν πάντα φτωχοί, αφορούν τους μικρομεσαίους οι οποίοι φτωχαίνουν. Η Ευρώπη βρίσκεται στην
κατάσταση που βρισκόταν η Λατινική Αμερική το ‘ 60. Με μια μεσαία τάξη η οποία καταλαβαίνει ότι κάθε μέρα θα χάνει κάτι περισσότερο. Αυτή είναι σήμερα που αγωνιά και πονάει. Τα κίτρινα γιλέκα δεν είναι εργάτες. Είναι μεσοαστοί και μικροαστοί, απομονωμένοι στα χωριά τους και μικρές πόλεις. Το ίδιο και στη Χιλή. Οι άνθρωποι που αντιδρούνε σήμερα είναι αυτοί που βλέπουν τα λίγα που έχουν και τους διαφοροποιούσαν από τους καταδικασμένους στη μιζέρια να χάνονται σιγά- σιγά.
Οι δε κυβερνήσεις δεν έχουν ιδεολογία. Πουλάνε πρόοδο, λένε ότι «τα παιδιά σας θα ζήσουν καλύτερα από σας». «Πρόοδος» , όμως, είναι κάτι πολύ αόριστο…
Λένε, «καθίστε καλά, γιατί θα χάσετε κι αυτά που έχετε», αν διαλέξετε τον τυχοδιωκτισμό οποιασδήποτε ριζοσπαστικής σκέψης. Δεν λένε ποτέ να βγάλουμε περισσότερα. Λένε «χάστε λίγα, για να μη τα χάσετε όλα».
” Χριστιανική” φύλλο 1046 28.11.2019
