Δολοφονική επίθεση με μαχαίρι δέχθηκε την Παρασκευή 12 Αυγούστου στην Πολιτεία της Νέας Υόρκης ο ινδικής καταγωγής Βρετανός συγγραφέας Σαλμάν Ρούσντι, σε εκδήλωση όπου μετείχε ως εισηγητής. Ο Ρούσντι έχει “καταδικαστεί” σε θάνατο με φετβά που εξέδωσε ο θρησκευτικός ηγέτης του Ιράν Αγιατολλάχ Χομεϊνί το 1988. Μαχαιρώθηκε στο λαιμό και νοσηλεύεται σε κρίσιμη κατάσταση διασωληνωμένος.
Επισήμως, του αποδόθηκε η κατηγορία ότι το βιβλίο του με τίτλο “Σατανικοί Στίχοι” που ήταν βλάσφημο για τον Μωάμεθ, ο οποίος θεωρείται προφήτης από τους οπαδούς του. Ανεπίσημα όμως, ο Χομεϊνί προχώρησε σε αυτή την ενέργεια, επειδή αναγνώρισε τον εαυτό του στο αμφιλεγόμενο πόνημα. Σ’ αυτό, γίνεται λόγος για μια πόλη η οποία ονομάζεται “Τζαχιλία”, που σημαίνει “άγνοια”. Ένας άνδρας που λέγεται “Τζιμπρίλ”, αλληγορική αναφορά στον αρχάγγελο Γαβριήλ, ονειρεύεται έναν προφήτη που λέγεται “Μαχούντ”, έμμεση αναφορά στον Μωάμεθ. Όμως, γίνεται λόγος και για έναν εξόριστο ιμάμη, ο οποίος επιστρέφει στη χώρα του για να καταστρέψει το λαό του. Και η αναφορά αυτή πλήττει προσωπικά τον Χομεϊνί. Κατά συνέπεια, ο διωγμός του Ρουσντί οφείλεται σε πολιτικούς λόγους.
“Φετβάς” είναι διάταξη θρησκευτικού ηγέτη που έχει τη δυνατότητα να ερμηνεύει αυθεντικά τον ισλαμικό νόμο. Στο Ιράν, όπου το καθεστώς είναι ημι-θεοκρατικό και η εξουσία μοιράζεται ανάμεσα σε αιρετούς άρχοντες και θρησκευτικούς ηγέτες, ο φετβάς αποκτά την ισχύ νόμου. Χρησιμοποιείται και για την επίλυση ζητημάτων καθημερινότητας. Για παράδειγμα, ένας Χοτζατολεσλάμ, ιεραρχικά κατώτερος από αγιατολλάχ, μπορεί να διατάξει την απαγόρευση του καπνίσματος για να πέσουν οι τιμές, και στη συνέχεια να το επιτρέψει ξανά, όταν ο στόχος της “ρύθμισης” θα έχει ολοκληρωθεί. Ο φετβάς μπορεί να ανακαλείται, από τον ίδιο ή ομοιόβαθμο ιερωμένο.
Δυστυχώς για τον Ρουσντί, παρά το γεγονός ότι ο Χομεϊνί πέθανε, ο εις βάρος του φετβάς έχει κηρυχθεί μόνιμος από το 2006, με απόφαση του “Συμβουλίου μαρτύρων”. Έτσι, ζούσε υπό προστασία, με το μόνιμο φόβο της δολοφονίας.
Ανάλογη περίπτωση χρήσης Φετβά για πολιτικούς λόγους είναι η απόπειρα του Σουλτάνου Μαχμούτ να πετύχει την έκδοση Φετβά για γενική σφαγή των Ελλήνων μετά το ξέσπασμα της Επανάστασης του 1821.
Όμως, ο αρμόδιος προς τούτο ανώτατος θρησκευτικός ηγέτης “Σεϊχουλισλάμης” Χαλίλ Εφέντης, μία από τις ευγενέστερες μορφές των χρόνων της Επανάστασης, αρνήθηκε να το πράξει, επικαλούμενος τον προσχηματικό “αφορισμό” του Γρηγορίου Ε’, σε συνεννόηση με τον τελευταίο. Έτσι, ο Σεϊχουλισλάμης μπόρεσε να τεκμηριώσει τον ισχυρισμό ότι δεν μετείχε όλο το “Μιλέτι” των Ρωμιών στην Επανάσταση και ως εκ τούτου, μια γενική σφαγή τους χωρίς διαχωρισμό αθώων και ενόχων θα παραβίαζε το Κοράνι.
Ο Μαχμούτ εκδικούμενος, εξόντωσε και τους δύο. Ο Σεϊχουλισλάμης καθαιρέθηκε και εξορίστηκε στη Λήμνο, αλλά καθ’ οδόν δολοφονήθηκε με βασανιστήρια.
Ο Ρουσντί (ΦΩΤΟ) είναι μαχητικά άθεος και εχθρός όλων των θρησκειών. Δεν παύει όμως, για τους Χριστιανούς, η ζωή του να είναι σεβαστή, όπως και η ελευθερία της έκφρασης. Ευχόμαστε να επιζήσει και και η υγεία του να αποκατασταθεί πλήρως.
ΠΗΓΗ: Συνέντευξη της ιρανολόγου Amélie Chelly στην γαλλική εφημερίδα Marianne.
