Όπως μεταδίδει το πρακτορείο Ρόιτερς, με καταμετρημένο το 99% των ψήφων, το 62% του εκλογικού σώματος απέρριψε το προτεινόμενο νέο σχέδιο Συντάγματος της χώρας, που επρόκειτο να αντικαταστήσει το Σύνταγμα που είχε επιβάλει ο δικτάτορας Πινοσέτ το 1980, το οποίο κατοχυρώνει τις ιδιωτικοποιήσεις και τη νεοφιλελεύθερη οικονομία που είχε επιβάλει η “Σχολή του Σικάγου” στη χώρα με την κάλυψη της στυγνής δικτατορίας. Ένα Σύνταγμα που όσο και αν αναθεωρήθηκε στη συνέχεια, εξακολουθεί να αποτελεί τροχοπέδη για κάθε ουσιαστική μεταρρύθμιση (με την αληθινή έννοια της λέξης και όχι την παραφθορά της από την Ε.Ε.) στην κατεύθυνση της αποκατάστασης του κοινωνικού κράτους.
Για ποιο λόγο όμως το ίδιο εκλογικό σώμα που το 2020 ζήτησε κατά 80% την κατάργηση του Συντάγματος Πινοσέτ, απέρριψε χτες Κυριακή 4.9.2022 κατά 62% το εναλλακτικό σχέδιο; Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η εξέλιξη αυτή είναι αρνητική, δεδομένου ότι υπήρχαν όλες οι προϋποθέσεις, ταυτόχρονα με το δικτατορικό κατάλοιπο, να αποξηλωθεί το θεσμικό πλαίσιο που μετατρέπει τη χώρα σε νεοφιλελεύθερη ζούγκλα, με μεγάλες κοινωνικές ανισότητες και το περιβάλλον απροστάτευτο από την “επιχειρηματικότητα”.
Μεγάλη ευθύνη φέρει το σώμα της συντακτικής συνέλευσης που εκλέχτηκε ειδικά για το σκοπό αυτό, το οποίο αντί να εστιάσει στη μείζονα προτεραιότητα της αποκατάστασης του κοινωνικού κράτους και να επιδιώξει συγκλίσεις στα υπόλοιπα ζητήματα, περιέλαβε στο σχέδιο του Συντάγματος διατάξεις που αποξένωσαν μέρος του λαού, όπως η συνταγματική κατοχύρωση των αμβλώσεων. Ή και άλλες διατάξεις, που μπορεί να αποτιμώνται ως θετικές και πρωτοποριακές, αλλά δεν είτε δεν ήταν ώριμες να εγκριθούν ως συνταγματικές διατάξεις, είτε δεν ήταν απαραίτητο να περιλαμβάνονται στο Σύνταγμα.. Το σχέδιο που απορρίφθηκε είναι το αναλυτικότερο στον κόσμο, με 499 άρθρα, με αποτέλεσμα η υπερβολική αναλυτικότητα να αυξάνει και την πιθανότητα της απόρριψης, λόγω έστω και μιας διάταξης. Ακόμα και κόμματα της κεντροαριστεράς στήριξαν την απόρριψη.
Όπως δήλωσε ο αριστερός Πρόεδρος Γκαμπριέλ Μπόριτς, “Πρέπει να ακούσουμε τη φωνή του λαού. Όχι μόνο σήμερα, αλλά και τα έντονα τελευταία χρόνια που ζήσαμε και υπέβοσκε η οργή, την οποία δεν μπορούμε να αγνοούμε”. Ο Πρόεδρος, είπε ότι θα συνεργαστεί με τη Βουλή και τους διάφορους κοινωνικούς χώρους για να συνταχθεί νέο σχέδιο, σε εκτέλεση της εντολής για αντικατάσταση του Συντάγματος Πινοσέτ, σε συνδυασμό με τα συμπεράσματα από την απορριπτική ψήφο της Κυριακής. Τα κεντροαριστερά και δεξιά κόμματα που πρωτοστάτησαν στην εκστρατεία για την απόρριψη, συμφώνησαν να διαπραγματευθούν για τη σύνταξη νέου σχεδίου.
Εκ των υστέρων προκύπτει ότι ήταν καλύτερα, το δημοψήφισμα του 2020 να σημάνει την άμεση κατάργηση του δικτατορικού συντάγματος, με την προσωρινή επαναφορά του προϊσχύσαντος δημοκρατικού του 1925, μέχρι να ψηφιστεί το νέο και να είχε περιβληθεί η Βουλή που εκλέχτηκε παράλληλα με τον Πρόεδρο Μπόριτς με τις εξουσίες συντακτικής συνέλευσης.
Ελπίζουμε να πετύχει ο Χιλιανός λαός να απαλλαγεί σύντομα από το τελευταίο κατάλοιπο της δικτατορίας Πινοσέτ. Ο Πρόεδρος Μπόριτς, που γνωρίζει να δομεί ευρύτερες συναινέσεις και δεν μετείχε στην διαδικασία μέχρι τώρα, μπορεί και πρέπει να εγγυηθεί την εκπλήρωση της λαϊκής εντολής του 2020, προκειμένου να απαλλαγεί η χώρα του από το κατάλοιπο της δικτατορίας και να μπει τέλος στον νεοφιλελευθερισμό και τις κοινωνικές ανισότητες.
