Η 11η Σεπτεμβρίου είναι για την εφημερίδα μας ημέρα μνήμης από το 1973, όταν ανατράπηκε με στρατιωτικό πραξικόπημα ο εκλεγμένος Χιλιανός Πρόεδρος Σαλβαδόρ Αλλιέντε. Το πρόγραμμα του σοσιαλιστή Προέδρου, που είχε εκλεγεί με τη “Λαϊκή Ενότητα” (Unidad Popular), περιλάμβανε κρατικοποιήσεις πλουτοπαραγωγικών πηγών όπως ο χαλκός και μεταρρυθμίσεις στην κατεύθυνση της ισότητας και της κοινωνικής δικαιοσύνης. Μεταρρυθμίσεις με την αληθινή σημασία της λέξης και όχι αυτή της σημερινής διαλέκτου των Ευρωκρατών. Στη ΦΩΤΟ εντός του κειμένου παράνομο αντιδικτατορικό φυλλάδιο της Χιλιανής “Χριστιανικής Αριστεράς” ( Izquierda Cristiana de Chile) στο Πανεπιστήμιο με σύνθημα “Τέλος στην καταστολή. Να σταματήσουν οι διώξεις και οι επεμβάσεις”        

Ενώ οι πραξικοπηματίες είχαν ήδη επικρατήσει στις 11 Σεπτεμβρίου 1973, ο Αλλιέντε αρνήθηκε να παραιτηθεί. Απευθύνθηκε στο λαό στο τελευταίο του ραδιοφωνικό μήνυμα τονίζοντας:  “Δεν πρόκειται να παραιτηθώ! Ευρισκόμενος σε μια ιστορική μετάβαση, θα πληρώσω την πίστη του λαού με τη ζωή μου. Και τους λέω ότι είμαι βέβαιος ότι οι σπόροι που έχουμε φυτέψει στην καλή συνείδηση των χιλιάδων και χιλιάδων Χιλιανών δεν θα μείνουν συρρικνωμένοι για πάντα. Έχουν δύναμη και θα είναι σε θέση να μας εξουσιάζουν, αλλά οι κοινωνικές διεργασίες δεν μπορεί να εμποδιστούν ούτε από το έγκλημα, ούτε από τη δύναμη. Η ιστορία είναι δική μας, και οι άνθρωποι κάνουν την ιστορία….Αυτά είναι τα τελευταία λόγια μου, και είμαι βέβαιος ότι η θυσία μου δεν θα είναι μάταια, είμαι βέβαιος ότι, τουλάχιστον, θα είναι ένα μάθημα ηθικής που θα τιμωρήσει το κακούργημα, τη δειλία και την προδοσία.”

Επίσημα τα θύματα του πραξικοπήματος είναι πάνω από 3000 νεκροί, ενώ δεκάδες χιλιάδες φυλακίστηκαν και βασανίστηκαν.

Ενώ η Χούντα της Χιλής με επικεφαλής τον στρατηγό Αουγκούστο Πινοσέτ αναλάμβανε την εξουσία ο Έλληνας δικτάτορας Γεώργιος Παπαδόπουλους πλησίαζε να ανατραπεί. Το 1980 με διαβλητό δημοψήφισμα, η χιλιανή Χούντα επέβαλε “Σύνταγμα” με πολλές παρόμοιες δικλείδες με το χουντικό “Σύνταγμα”  του 1973 στην Ελλάδα. Χαρακτηριστική είναι η ταυτόσημη διάταξη για τη διατήρηση από τον Πινοσέτ της Προεδρίας επί μία οκταετία.

Όμως, ο Πινοσέτ για να στερεώσει την εξουσία του δεν προχώρησε σε “φιλελευθεροποίηση”. Η Χούντα κράτησε όλες τις εξουσίες που προέβλεπε το Σύνταγμα για τον εαυτό της, ενώ ο ίδιος ο Πινοσέτ παρέμεινε ταυτόχρονα και αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων. Ηλαϊκή αντίδραση που ποτέ δεν είχε πάψει, πέτυχε κάποια χαλάρωση των μέτρων καταστολής.

Του πραξικοπήματος είχαν προηγηθεί οργανωμένη δολιοφθορά της οικονομίας και υποκινούμενες απεργίες (όπως αυτή των φορτηγατζήδων), που δημιούργησαν κλίμα οικονομικής ανασφάλειας. Δεν υπάρχει πια καμμία αμφιβολία για την ανάμιξη των ΗΠΑ και ιδίως του Υπουργού τους Κίσινγκερ, που ενέχεται μεταξύ άλλων και στην τουρκική εισβολή στην Κύπρο (1974) και στην εισβολή των Ινδονησίων στο ανατολικό Τιμόρ (1975). Ο Κίσινγκερ, πρωταγωνιστούσε και εξακολουθεί να πρωταγωνιστεί. αν και υπερήλικας, στις μυστικές συνεδριάσεις της Λέσχης Μπίλντερμπεργκ.

Όλο αυτό το διάστημα που άσκησε την εξουσία η δικτατορία, η Χιλή έγινε το ιδεώδες πειραματικό εργαστήριο για την εφαρμογή των αρχών του οικονομικού νεοφιλελευθερισμού, με το ξεχαρβάλωμα του κοινωνικού κράτους, την ιδιωτικοποίηση των πάντων και την ασυδοσία της οικονομικής ολιγαρχίας.

Σύμφωνα με ανάλυση της εφημερίδας “Ελευθεροτυπία”

  • Το 1983, έπειτα από 10 χρόνια «εκσυγχρονισμού» και αναδιοργάνωσης του χρέους, η ανεργία είχε φτάσει στο 22%, οι μισθοί είχαν μειωθεί 40%, το 40% των κατοίκων της χώρας ζούσε κάτω από το όριο της φτώχειας!
  • Καταργήθηκαν οι ελάχιστοι μισθοί.
  • Ιδιωτικοποιήθηκε ολόκληρο το σύστημα συνταξιοδότησης.
  • Καταργήθηκαν όλοι οι φόροι περιουσίας καθώς και οι φόροι επί των κερδών.
  • Μειώθηκε δραστικά, με απολύσεις, η απασχόληση στο Δημόσιο.
  • Ιδιωτικοποιήθηκαν 219 κρατικές βιομηχανίες και 66 κρατικές τράπεζες που τις «άρπαξαν» αμέσως σε τιμές 40% χαμηλότερες της πραγματικής τους αξίας τα κερδοσκοπικά κυκλώματα των διεθνών Οίκων που είχαν στήσει ένα ξέφρενο πανηγύρι με το καθεστώς Πινοσέτ.
  • Στη διετία 1982-83 το ΑΕΠ στη Χιλή μειώθηκε κατά 19%, οι βιομηχανίες έκλεισαν, οι συντάξεις δεν είχαν πια αξία και το νόμισμα κατρακύλησε.

Η Χούντα ανατράπηκε το 1988, όταν ηττήθηκε στο επόμενο δημοψήφισμα που η ίδια οργάνωσε, διεκδικώντας άλλη μία οκταετία προεδρίας Πινοσέτ. Προκειμένου να εξασφαλίσει διεθνή νομιμοποίηση, έδωσε στην αντιπολίτευση ένα τέταρτο της ώρας την ημέρα από την κρατική τηλεόραση για να αναπτύσσει τις απόψεις της. Πίστευαν οι δικτάτορες ότι με τον έλεγχο του κρατικού μηχανισμού, και τη δημιουργία “πελατείας” λόγω των επιλεκτικών παροχών στα χρόνια της παντοδυναμίας τους, θα επικρατούσαν εύκολα. Γελάστηκαν όμως και αναγκάστηκαν να παραδώσουν την εξουσία.

Όμως, το Σύνταγμα που επέβαλε ο Πινοσέτ, μόλις τώρα καταργείται, ύστερα από έντονες κινητοποιήσεις.

Παράλληλα, στην εξουσία εναλλάσσονται για καιρό οι συνασπισμένες δυνάμεις του πολιτικού συστήματος που ανατράπηκε από τη Χούντα (σοσιαλιστές, χριστιανοδημοκράτες, κομμουνιστές) με τους πολιτικούς επιγόνους του Πινοσέτ.

Ο Πινοσέτ, χάρη στο πλήθος των δικλείδων ασφαλείας (διατήρηση αρχηγίας ενόπλων δυνάμεων μετά το 1989, ορισμός του ως ισόβιο γερουσιαστή με δια βίου ασυλία) και στις προσβάσεις στον κρατικό μηχανισμό, δεν πρόλαβε να δώσει λόγο για τα εγκλήματά του στην ανθρώπινη δικαιοσύνη.

Η ΧΔ και η “Χριστιανική” από την αρχή παρακολούθησαν από κοντά τις εξελίξεις και συμπαραστάθηκαν στον Χιλιανό λαό. Τόσο κατά τη δική μας αντιδικτατορική περίοδο, όταν η “Χριστιανική” κατάγγειλε σε πρωτοσέλιδο το πραξικόπημα με υποκίνηση των ΗΠΑ (ΦΩΤΟ), όσο και μεταδικτατορικά, που ήλθαν σε επαφή με Χριστιανούς αντιδικτατορικούς αγωνιστές (“Χριστιανική Αριστερά”-διασπασθέντες του χριστιανοδημοκρατικού κόμματος που συντάχθηκαν με τη “Λαϊκή Ενότητα” του Αλλιέντε και MAPU).

Η “Χριστιανική Αριστερά” (Izquierda Cristiana de Chile), συνέχισε τον αντιδικτατορικό αγώνα και εμφανίστηκε στην κεντρική πολιτική σκηνή μετά τη δικτατορία. Όμως, από το 2013 και μετά συνενώθηκε με άλλες πολιτικές δυνάμεις.

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *
You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>