ΤΟΥ ΜΑΝΟΛΗ Γ. ΔΡΕΤΤΑΚΗ*
Στα τέλη Απριλίου η Στατιστική Υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (η Eurostat) έδωσε στη δημοσιότητα τις προβολές του πληθυσμού των κρατών-μελών της Ε.Ε. και των νομών τους ανά πενταετία από το 2020 μέχρι το 2100. Οι προβολές αυτές είναι εκτιμήσεις για την εξέλιξη του πληθυσμού των χωρών και των νομών της Ε.Ε. με βάση ορισμένες υποθέσεις για τη γονιμότητα (αριθμός παιδιών ανα γυναίκα αναπαραγωγικής ηλικίας), τη θνησιμότητα (θανάτους ανά 1.000 κατοίκους) και τη μετανάστευση (την καθαρή εισροή μεταναστών). Σε κάθε ένα από τους παράγοντες αυτούς εκτός από το βασικό σενάριο (που στηρίζεται σε μέσες τιμές γι’ αυτούς) υπάρχουν και παραλλαγές, δηλαδή υψηλή γονιμότητα, χαμηλή θνησιμότητα, υψηλή ή χαμηλή μετανάστευση.
Το διάστημα που μεσολαβεί από το 2020 μέχρι το 2100 είναι πολύ μεγάλο και η προβολή πληθυσμού με τις υποθέσεις που προαναφέρθηκαν ίσως δεν είναι ρεαλιστικές. Για το λόγο αυτό στο άρθρο αυτό θα εξετάσουμε την προβολή του πληθυσμού των περιφερειών και του Συνόλου Χώρας το 2060 σε σχέση με το 2020. Σε ο, τι αφορά τα σενάρια του ποιος θα είναι ο πληθυσμός τους το 2060 θα περιοριστούμε μόνο σε δύο: στο βασικό σενάριο με μετανάστες και χωρίς μετανάστες.
Ι. Ο ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΝΟΛΟΥ ΧΩΡΑΣ ΤΟ 2060 ΜΕ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ
Στην 1η στήλη του Πίνακα 1 δίνεται ο πληθυσμός των περιφερειών και του Συνόλου Χώρας με μετανάστες το 2020, στη 2η το 2060, στην 3η η διαφορά πληθυσμού και στην 4η η ποσοστιαία μεταβολή του το 2060 σε σχέση με το 2020 .
Από την 3η και 4η στήλη του Πίνακα 1 φαίνεται ότι υπάρχουν πολύ μεγάλες διαφορές στην προβολή (εκτίμηση) του πληθυσμού των περιφερειών της χώρας με μετανάστες το 2060. ΣΕ 11 θα υπάρξει μείωση του πληθυσμού και σε 2 (το Βόρειο και το Νότιο Αιγαίο) αύξηση (η υπόθεση αυτή προφανώς στηρίζεται ότι θα συνεχιστεί στις περιφέρειες αυτές η καθαρή εισροή μεταναστών από την Τουρκία). Από τις περιφέρειες στις οποίες θα υπάρξει μείωση του πληθυσμού, η μεγαλύτερη ποσοστιαία μείωση θα σημειωθεί στη Δυτική Μακεδονία και η μικρότερη στην Κρήτη. Στο Σύνολο Χώρας θα υπάρξει πολύ μεγάλη μείωση πληθυσμού κατά 1.65θ.079 ή 15,5%.
ΙΙ. Ο ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΝΟΛΟΥ ΧΩΡΑΣ ΤΟ 2060 ΧΩΡΙΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ
Στην 1η στήλη του Πίνακα 2 δίνεται ο πληθυσμός των περιφερειών και του Συνόλου Χώρας χωρίς μετανάστες το 2020, στη 2η το 2060, στην 3η η διαφορά πληθυσμού και στην 4η η ποσοστιαία μεταβολή του το 2060 σε σχέση με το 2020.
Από την 3η και 4η στήλη του Πίνακα 2, όπως και στον Πίνακα 1, φαίνεται ότι υπάρχουν πολύ μεγάλες διαφορές στην προβολή (εκτίμηση) του πληθυσμού των περιφερειών της χώρας χωρίς μετανάστες το 2060. Και στις 13 περιφέρειες εκτιμάται ότι θα υπάρξει μείωση του πληθυσμού. Η μεγαλύτερη ποσοστιαία μείωση θα σημειωθεί στην Ήπειρο και η μικρότερη στο Νότιο Αιγαίο. Στο Σύνολο Χώρας εκτιμάται ότι θα υπάρξει πολύ μεγάλη μείωση πληθυσμού κατά 2.367.308 ή 22,2%, δηλαδή μεγαλύτερη κατά 709.229, όση είναι η διαφορά με μετανάστες στον Πίνακα 1.
Όπως αναφέρθηκε στην αρχή του άρθρου αυτές είναι εκτιμήσεις με βάση τις υποθέσεις στις οποίες στηρίζονται. Ανεξάρτητα, όμως, από το αν αυτές οι υποθέσεις είναι αισιόδοξες η απαισιόδοξες, το γεγονός είναι τόσο από τις εκτιμήσεις που έδωσε στη δημοσιότητα η Eurostat την 30.4.21 και τις οποίες αναλύσαμε στο άρθρο αυτό όσο και από παλαιότερες εκτιμήσεις ερευνητικών κέντρων στην Ελλάδα φαίνεται ότι ο πληθυσμός της χώρας, ακόμα και με τις πιο αισιόδοξες υποθέσεις σχετικά με τη γονιμότητα, τη θνησιμότητα και την καθαρή εισροή μεταναστών, θα μειώνεται σημαντικά τα επόμενα χρόνια. Ένας μειωμένος πληθυσμός θα είναι πιο γερασμένος και λιγότερο παραγωγικός, θα απαιτεί μεγαλύτερα ποσά για συντάξεις και κοινωνική προστασία καθώς μεγαλύτερες δαπάνες για ιατροφαρμακευτική και νοσοκομειακή περίθαλψη του πληθυσμού κλπ.
Είναι σαφές ότι για να περιοριστούν η μείωση του πληθυσμού και τα προβλήματα που προαναφέρθηκαν απαιτείται η κατάρτιση και εφαρμογή μιας μακροχρόνιας δημογραφικής πολιτικής με μέτρα ανάλογα με εκείνα που περιγράφονται στα δύο πορίσματα της Βουλής των Ελλήνων (του 1993 και του 2018) για το οξύ δημογραφικό πρόβλημα της χώρας. Μέτρα που καμιά μέχρι σήμερα κυβέρνηση δεν έλαβε. Είναι καιρός κάποια κυβέρνηση να δει «κατάματα» τη ζοφερή αυτή προοπτική μείωσης του πληθυσμού της χώρας και να χαράξει και να εφαρμόσει την πολιτική αυτή.
*Ο Μανόλης Γ. Δρεττάκης είναι πρώην: Αντιπρόεδρος της Βουλής, Υπουργός και Καθηγητής της ΑΣΟΕΕ.
Το άρθρο αυτό του κ. Δρετάκη προοριζόταν για το τρέχον φύλλο, αλλά δεν πρόλαβε να δημοσιευθεί στην έντυπη “Χ”.
