Την κυβέρνηση Μητσοτάκη αναταράσσουν σήμερα τα “απόνερα” ενός πολύ ευρύτερου σκανδάλου πολιτικής κατασκοπείας στην Ευρώπη. Ένα σκάνδαλο που ήταν ο λόγος για τον οποίο το Ευρωκοινοβούλιο προμηθεύτηκε προηγμένη τεχνολογία για τον εντοπισμό της παγίδευσης των τηλεφώνων των μελών του. Πρόκειται για τη χρήση του πειρατικού λογισμικού “Πήγασος”, παρόμοιου με το “Predator”, το οποίο παγιδεύει το σύνολο των λειτουργιών του κινητού τηλεφώνου, υποκρυπτόμενο σε αρχεία-παγίδες, τα οποία αποστέλλονται μέσω διαδικτύου και παγιδεύουν το τηλέφωνο, εάν ανοιχτούν.  

“Κάταλανγκεϊτ” και πολιτική κατασκοπεία

Η ερευνητική ομάδα “Citizen Lab” του καναδικού Πανεπιστημίου Τορόντο ειδικεύεται στην αντιμετώπιση της παραβίασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων με χρήση προηγμένης τεχνολογίας.  Διαπίστωσε ότι θύματα κατασκοπείας και παγίδευσης με το λογισμικό “Πήγασος” έπεσαν τουλάχιστον 65 Καταλανοί αιρετοί άρχοντες, ηγετικά στελέχη κοινωνικών ομάδων, ακτιβιστές, δικηγόροι, δημοσιογράφοι και ειδικοί στην προηγμένη τεχνολογία, όπως και οι οικογένειές τους. Αυτό έγινε στο διάστημα 2017-2020, όταν ήταν σε έξαρση το αυτονομιστικό κίνημα και ιδίως σε περιόδους κρίσιμων πολιτικών εξελίξεων. Λεπτομέρειες αναγράφονται στην εφημερίδα The New Yorker , σύμφωνα με την οποία τουλάχιστον σαράντα κυβερνήσεις έχουν αγοράσει το πειρατικό λογισμικό. Όχι μόνο δικτατορικά καθεστώτα, αλλά και κοινοβουλευτικές δημοκρατίες.

Εκτός από την ισπανική κυβέρνηση, ύποπτη για την υποκλοπή εις βάρος των Καταλανών, σύμφωνα με το “Citizen Lab” και η ουγγρική κυβέρνηση χρησιμοποίησε το “Πήγασος” για να παρακολουθεί 300 πολιτικούς της αντιπάλους, δικηγόρους και δημοσιογράφους. Η πολωνική κυβέρνηση το αγόρασε μέσω του γραφείου καταπολέμησης της διαφθοράς χωρίς να διευκρινίσει τη χρήση.

Σύμφωνα με ανάλυση της ερευνητικής ομάδας του Πανεπιστημίου του Λονδίνου “Forensic Architecture”, ο “Πήγασος” συνδέεται με 300 πράξεις βίας: Κατά μελών του αντιπολιτευόμενου κόμματος της Ρουάντα και δημοσιογράφων που διερευνούσαν φαινόμενα διαφθοράς στο Ελ Σαλβαδόρ. Είχαν παγιδευτεί τα τηλέφωνα κοντινών ανθρώπων του μεξικανού δημοσιογράφου Χαβιέ Βαλντές Καρδένας, που δολοφονήθηκε ενώ ερευνούσε καρτέλ ναρκωτικών. Επίσης, προβάλλονται ισχυρισμοί ότι είχαν παγιδευτεί τα τηλέφωνα κοντινών ανθρώπων του δημοσιογράφου Τζαμάλ Κασόγκι, διευκολύνοντας έτσι την παγίδευση και άγρια δολοφονία του στη σαουδαραβική πρεσβεία, στην οποία φέρεται εμπλεκόμενος ο διάδοχος του θρόνου Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν. (Ο οποίος το αρνείται…).

Ομάδα δημοσιογράφων της εφημερίδας “Γκάρντιαν” διεξήγαγε εμπεριστατωμένη έρευνα με την ονομασία “Pegasus Project” για την προέλευση και τη χρήση του λογισμικού. Ξεσκέπασε ένα γενικευμένο σύστημα κατασκοπείας με βάση δεδομένων άνω των 50.000 τηλεφώνων που έχει η ισραηλινή εταιρία   NSO, παραγωγός του κατασκοπευτικού λογισμικού “Πήγασος”. Μεταξύ αυτών του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ και του Γάλλου Προέδρου Μακρόν. Σύμφωνα με το Ρόιτερς, ο Βέλγος επίτροπος δικαιοσύνης Ντιντιέ Ρέιντερς και άλλοι τέσσερις τουλάχιστον αξιωματούχοι της Κομισιόν επίσης βρέθηκαν με τα τηλέφωνά τους παγιδευμένα από το ως άνω λογισμικό.

Μας κατασκοπεύουν με “ευρωπαϊκά” κεφάλαια

Η εταιρία NSO έχει χρηματοδοτηθεί από την Ε.Ε. στα πλαίσια του προγράμματος Horizon. Συνολικά, για την περίοδο 2021-2027, η Ε.Ε. έχει εγκρίνει συμφωνία επιδοτήσεων στο Ισραήλ με το πρόγραμμα “Horizon Europe” συνολικά 95,5 δισεκατομμυρίων ευρώ. Εδώ και 25 χρόνια, η Ε.Ε. παρέχει σημαντική στήριξη στο Ισραήλ στους τομείς της έρευνας και της καινοτομίας. Η στήριξη αυτή έχει συμβάλει στην ανάπτυξη στο Ισραήλ της ψηφιακής τεχνολογίας στον τομέα των επικοινωνιών και της πληροφόρησης.

Το γεγονός ότι η Ε.Ε. χρηματοδοτεί την εταιρία που παράγει το πειρατικό λογισμικό με το οποίο κατασκοπεύονται αξιωματούχοι και πολίτες των κρατών-μελών, αποτελεί μείζον σκάνδαλο από μόνο του. Παρ’ όλα αυτά, η Ε.Ε. αποφεύγει να πάρει ενιαία θέση και τα θύματα καλούνται να απευθυνθούν στην εθνική δικαιοσύνη του αντίστοιχου Κράτους-Μέλους.

Λόγω των αποκαλύψεων της γενικευμένης πολιτικής κατασκοπείας στην Ευρώπη, η Πρόεδρος του Ευρωκοινοβουλίου  Ρομπέρτα Μετσόλα, ενέργησε ώστε τα 705 μέλη του να μπορέσουν να επαληθεύσουν τεχνικά εάν τα κινητά τους τηλέφωνα ήταν “μολυσμένα” από κακόβουλα λογισμικά. Με τον τρόπο αυτό, ως Ευρωβουλευτής, έμαθε ο κ. Ανδρουλάκης ότι είχε γίνει απόπειρα παγίδευσης του τηλεφώνου του με το λογισμικό Predator και εν συνεχεία ότι το παρακολουθούσε η ΕΥΠ.

Και το “Predator”, όπως και το “Πήγασος” είναι κακόβουλο λογισμικό που κατασκοπεύει όλα τα στοιχεία του κινητού. Το παράγει κι εκείνο ισραηλινή εταιρία, η Intelexa.

Η NSO διατείνεται ότι πελάτες της είναι μόνον κρατικές υπηρεσίες πληροφοριών και αρχές καταπολέμησης του εγκλήματος. Εμφανίζεται να καταδικάζει τη χρήση των λογισμικών της για παράνομους σκοπούς και αποδίδουν στους αγοραστές και χρήστες όποιες παρανομίες εμφανίζονται.

“Predator” ο ανταγωνιστής του “Πήγασος”

Ο όμιλoς ΝSO με επικεφαλής τον Shalev Hulio, έχει κύκλο εργασιών που αποτιμάται στο ένα δισεκατομμύριο ευρώ. Όμως, περνά κρίση, λόγω των μηνύσεων που δέχεται ως συνέπεια της παράνομης χρήσης των λογισμικών του.

Η συμμαχία “Intelexa”, δημιουργήθηκε από τον  Tal Dilian, βετεράνο των ισραηλινών δυνάμεων άμυνας, για να σπάσει το μονοπώλιο του ΝSO και δραστηριοποιείται μεταξύ άλλων στα Βαλκάνια και στην Κύπρο. Η ισραηλινή εφημερίδα “Χααρέτζ” αναφέρεται σε διαφημιστικό “σποτ”  του ” Forbes Magazine”:  “O Tal Dilian, (….) πρώην αξιωματικός των ισραηλινών μυστικών υπηρεσιών μας δείχνει ΄ένα από τα καινούργια παιχνίδια του, ένα βανάκι αξίας εννέα εκατομμυρίων δολαρίων γεμάτο με υλικό παρακολούθησης επιπέδου της NSA, για το οποίο ισχυρίζεται ότι μπορεί να παγιδεύσει ένα smartphone και να υποκλέψει όλα τα μηνύματα σ’ αυτό.” Το “διαφημιστικό” γυρίστηκε στη Λάρνακα το 2019…

To Predator, δημιουργημένο από την “Intelexa”, είναι ο ανταγωνιστής του “Πήγασος”, με όμοιες ιδιότητες, το οποίο χρησιμοποιήθηκε για να παγιδευθούν τα τηλέφωνα των κ.κ. Ανδρουλάκη, Κουκάκη και Μαλιχούδη. Δέκα μήνες νωρίτερα  η Google είχε επιβεβαιώσει πως το Predator είχε πουληθεί σε κρατικούς φορείς χωρών, στις οποίες συμπεριλαμβανόταν και η Ελλάδα.

Μέχρι στιγμής δεν έχει διευκρινιστεί ποιες ελληνικές κρατικές υπηρεσίες το αγόρασαν και για ποιους λόγους.

ΟΗΕ: “Μορατόριουμ” στην πώληση λογισμικών κατασκοπείας

Ο Ντέιβντ Κέι, ειδικός εισηγητής του ΟΗΕ σε θέματα ελευθερίας της έκφρασης, σε έκθεσή του στο συμβούλιο ανθρωπίνων δικαιωμάτων του ΟΗΕ έκανε έκκληση να επιβληθεί “μορατόριουμ” στην πώληση, εξαγωγή και κάθε χρήση εργαλείων παρακολούθησης, μέχρι να υπάρξει αξιόπιστο καθεστώς διασφάλισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Τονίζει χαρακτηριστικά, με αφορμή τη χρήση των λογισμικών κατασκοπείας για την παρακολούθηση ανθρώπινων στόχων για εγκληματικούς σκοπούς : “Η παρακολούθηση επιλεγμένων προσώπων, συχνά δημοσιογράφων, ακτιβιστών, προσωπικοτήτων της αντιπολίτευσης, επικριτών και άλλων που ασκούν το δικαίωμα της ελευθερίας της έκφρασης οδηγούνται σε παράνομη κράτηση, μερικές φορές βασανισμούς και πιθανόν σε φόνους χωρίς δίκη”.