-ΟΤΑΝ ΟΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΠΑΥΟΥΝ ΝΑ ΘΕΩΡΟΥΝΤΑΙ “ΠΡΩΤΗΣ ΑΝΑΓΚΗΣ”- 

*τοῦ Γιάννη Ζερβοῦ-

Ἡ λέξη «οὐτοπία» σημαίνει μιὰ φανταστικὴ ἰδανικὴ κοινωνία. Τὸ ἀντίθετό της εἶναι ἡ λέξη «δυστοπία», ποὺ ὑποδηλώνει μιὰ κοινωνία μὲ ἀπεχθῆ χαρακτηριστικά. Μιὰ τέτοια κοινωνία βιώνουμε μετὰ τὴ λήψη τῶν μέτρων γιὰ τὴν προστασία ἀπὸ τὸν «κοροναϊό».

Εἶναι γεγονὸς ὅτι χρειάζονται περιοριστικὰ μέτρα γιὰ τὴν προστασία τῆς δημόσιας ὑγείας, προκειμένου ἡ ἐπιδημία νὰ μὴ «ξεφύγει», ὅπως ἔγινε σὲ ἄλλες χῶρες τῆς Εὐρώπης. Πάνω ἀπ’ ὅλα εἶναι ἡ προστασία τῆς ἀνθρώπινης ζωῆς.

Ὅμως, διαφαίνεται ὁ κίνδυνος, τὸ πρόταγμα τοῦτο νὰ ἀποτελέσει πρόσχημα γιὰ ἐπικίνδυνες παρενέργειες, σὲ βάρος τῶν στοιχειωδῶν ἐλευθεριῶν καὶ δικαιωμάτων τῶν πολιτῶν. 

Ὡς ἀπολύτως ἀναγκαία ἔχει προκριθεῖ ἡ λειτουργία τῶν Τραπεζῶν καὶ τῶν Σοῦπερ Μάρκετ, μὲ περιορισμοὺς στὴ συγκέντρωση κοινοῦ, ἀνάλογα μὲ τὰ τετραγωνικὰ μέτρα.

Ἡ μὲ ἀριθμὸ 2867/Υ1/16-3-2020 (ΦΕΚ Β’ 872) Κοινὴ Ὑπουργικὴ Ἀπόφαση προβλέπει προσωρινὴ «ἀπαγόρευση τῆς τέλεσης κάθε εἴδους λειτουργιῶν καὶ ἱεροπραξιῶν σὲ ὅλους ἀνεξαιρέτως τοὺς χώρους θρησκευτικῆς λατρείας» ἀπὸ 16.3. ἕως καὶ 11.4.2020, ὅπως τροποποιήθηκε μὲ νέα Κ.Υ.Α. τὴν περασμένη Κυριακή.

Μὲ βάση τὴν ὡς ἄνω ἀπόφαση, «ἐπιτρέπεται μόνο ἡ προσέλευση πιστῶν, γιὰ ἀτομικὴ προσευχὴ μὲ βραχεῖα παραμονή τους στὸν χῶρο λατρείας, τηρουμένης τῆς ἀναλογίας τοῦ ἑνὸς ἀτόμου ἀνὰ 10 τ.μ. ἐπιφανείας καὶ μὲ ἐλάχιστη ἀπόσταση τὰ δύο (2) μέτρα μεταξύ τους.» Κατ’ ἐξαίρεση, «ἐπιτρέπεται ἡ τέλεση λειτουργίας ἀποκλειστικὰ πρὸς τὸ σκοπὸ μετάδοσης ἀπὸ ἐθνικῆς ἢ τοπικῆς
ἐμβέλειας τηλεοπτικὸ ἢ ραδιοφωνικὸ μέσο, μὲ τὴν παρουσία τοῦ ἀπολύτως ἀναγκαίου προσωπικοῦ τοῦ μέσου.»

Ἡ Ἱερὰ Σύνοδος, μετὰ τὴν πρωτοφανῆ αὐτὴ ἀπόφαση, κινήθηκε ἀμέσως γιὰ νὰ ἐπιτύχει τουλάχιστον τὴν λειτουργία ὅλων τῶν ἐκκλησιῶν χωρὶς κοινό, μὲ πρωτοβουλία ποὺ δημοσιοποιήθηκε μόλις τὴν περασμένη ἑβδομάδα. Ὅμως, τὰ ἀποτελέσματα ἦταν πενιχρά, ὅπως προκύπτει ἀπὸ τὸ λιτὸ κείμενο τῆς νέας Κ.Υ.Α.ΔΙα/ΓΠ.οικ. 21285/2020 – (ΦΕΚ 1082/Β/29-3-2020), ἡ ὁποία  περιορίζεται νὰ παρατείνει τὴν ἰσχὺ τῆς προηγούμενης. Τὸ μόνο ποὺ πέτυχε, ἦταν νὰ προστεθεῖ σύντομη παράγραφος, σύμφωνα μὲ τὴν ὁποία «Ἡ διαδικτυακὴ μετάδοση τῆς λειτουργίας ἐπιτρέπεται μόνο ἀπὸ τὸ ἴδιο τηλεοπτικὸ ἢ ραδιοφωνικὸ μέσο, μὲ τὴν παρουσία τοῦ προσωπικοῦ ποὺ ἔχει ἀναλάβει καὶ τὴν τηλεοπτικὴ ἢ ραδιοφωνικὴ ἐκπομπή.»

Δὲν ἱκανοποίησαν, οὔτε κἂν τὸ αἴτημα τῆς Ἱερᾶς Συνόδου νὰ μποροῦν οἱ ἴδιες οἱ ἐνορίες, πολλὲς ἀπὸ τὶς ὁποῖες ἔχουν τὰ μέσα, νὰ κάνουν διαδικτυακὴ ἀναμετάδοση. Οὔτε καὶ πέρα ἀπὸ τὶς «λειτουργίες» νὰ ἀναμεταδίδονται καὶ ἄλλες ἀκολουθίες.Πρᾶγμα ποὺ σημαίνει, ὅτι ἡ διατύπωση «λειτουργία» δὲν ἔγινε ἀπὸ ἀβλεψία, ὅπως ἤθελαν νὰ πιστεύουν οἱ συνοδικοί, ἀλλὰ μὲ ἠθελημένο ἀποκλεισμὸ τῆς ἀναμετάδοσης ἄλλων ἀκολουθιῶν, παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι δόθηκε ἄδεια τέλεσης καὶ ἀναμετάδοσης τῶν Γ’ καὶ Δ’ Χαιρετισμῶν ἀπὸ τὴ Μητρόπολη Ἀθηνῶν.

Ἐξακολουθεῖ νὰ ἀπαγορεύεται καὶ στὶς μοναστικὲς ἀδελφότητες νὰ τελοῦν ἱερὲς ἀκολουθίες, παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι τὰ μοναστήρια ἔχουν κλείσει γιὰ προσκυνητές. Στὸ ἔγγραφο γιὰ τὶς κατ’ ἐξαίρεση μετακινήσεις, δὲν περιλαμβάνεται, τουλάχιστον μέχρι στιγμής, ἡ προσέλευση στὴν ἐκκλησία ὡς λόγος μετακίνησης, οὔτε κἂν ἡ μετάβαση στὰ μνήματα τοῦ κοιμητηρίου, ἡ ὁποία ἐπίσης ὑποτίθεται ὅτι ἐπιτρέπεται.

Εἶναι προφανὲς ὅτι ἡ κυβέρνηση Μητσοτάκη ἔγραψε στὰ παλαιότερα τῶν ὑποδημάτων της τὴν Ἱερὰ Σύνοδο τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, θέση που συμμερίζεται και η αντιπολίτευση στὴν πλειοψηφία της.

Το μείζονος σημασίας αὐτὸ γεγονός, σὲ συνδυασμὸ μὲ ἄλλα δείγματα ποὺ πρόλαβε ἡ Κυβέρνηση αὐτὴ νὰ δώσει στὸ σύντομο βίο της, ὅπως ἡ συρρίκνωση τοῦ ἐορτασμοῦ τῶν Τριῶν Ἱεραρχῶν γιὰ πρώτη φορὰ μετὰ ἀπὸ ἑκατὸν πενήντα χρόνια καὶ ἡ ἀποκαθήλωση τῶν ἀφισῶν ὑπὲρ τοῦ ἀγέννητου παιδιοῦ ἀπὸ τὸ μετρὸ τῆς Ἀθήνας, θὰ ἔπρεπε νὰ ἀρχίσει νὰ προβληματίζει τὸ τμῆμα ἐκεῖνο τοῦ
κόσμου τῆς Ἐκκλησίας, ποὺ λογίζει ὡς «φιλορθόδοξη» τὴ δεξιὰ παράταξη. Ἂν οἱ «Σαδδουκαῖοι» τοῦ ΣΥΡΙΖΑ προβάλλουν μὲ εἰλικρίνεια τὸν ὑλισμό τους, οἱ «Φαρισαῖοι» τῆς Ν.Δ. δὲν ἔχουν πρόβλημα νὰ τὸν ἐκδηλώσουν στὴν πράξη, κάνοντας ταυτόχρονα τὸ σταυρό τους…

Ἂς ἀπαντήσουν στὰ πιὸ κάτω ἐρωτήματα:

• Ἐὰν ἤδη ἐπιτρέπουν σὲ περιορισμένο ἀριθμὸ προσώπων νὰ προσέρχεται καὶ νὰ προσεύχεται «ἀτομικά» στοὺς Ἱεροὺς Ναούς, γιατὶ «ὡς ἐκ θαύματος» ἀπειλεῖται ἡ δημόσια ὑγεία, ἂν ὁ ἴδιος ἀριθμὸς προσώπων παραστεῖ σὲ ἱερὰ ἀκολουθία;
• Γιατὶ ὁ ἴδιος ἀριθμὸς προσώπων μπορεῖ νὰ συγκεντρώνεται στὶς Τράπεζες καὶ στὰ Σοῦπερ Μάρκετ καὶ κινδυνεύει ἂν πάει νὰ  ἐκκλησιαστεῖ;
• Ἂν ἔχει, κατὰ κάποιο τρόπο, ἀνακαλυφθεῖ στὸ ἄκουσμα τοῦ «Εὐλογημένη ἡ βασιλεία…» ὁ ἱὸς μεταλλάσσεται καὶ καθίσταται πιὸ ἐπικίνδυνος, ἂς μᾶς τὸ ποῦν νὰ τὸ ξέρουμε.
• Σύμφωνα μὲ τὴν Κ.Υ.Α. μὲ ἀριθμὸ Δ1α/ΓΠ.οικ. 21268 (ἄρθρο 4ο παρ. 2) (ΦΕΚ Β’ 1081/28.3.2020) «Δὲν ἀπαγορεύεται ἡ διενέργεια ἐργασιῶν χωρὶς τὴν παρουσία κοινοῦ στὶς ἰδιωτικὲς ἐπιχειρήσεις, ἡ λειτουργία τῶν ὁποίων ἀπαγορεύεται διὰ τῆς παρούσας». Γιὰ ποιὸ λόγο, λοιπόν, ἀπαγορεύεται στὰ μοναστήρια, ἂν καὶ κλειστά, νὰ τελοῦν ἱερὲς ἀκολουθίες; Γιατὶ καὶ γιὰ τὸν πιὸ ἀδαῆ, αὐτὴ εἶναι ἡ κεντρικὴ ἀποστολὴ τῶν μοναχῶν καὶ τὸ σημεῖο ἀναφορᾶς τους, ἰδίως στὰ κοινόβια μοναστήρια.

Σύμφωνα μὲ τὸν ἐπίκουρο καθηγητὴ Ἐκκλησαστικοῦ Δικαίου στὴ Νομικὴ Σχολὴ Ἀθηνῶν, κ. Γεώργιο Ανδρουτσόπουλο, «ἡ κυβερνητικὴ ἀπόφαση γιὰ τὴν ἀναστολὴ στὴ συλλογικὴ ἐκδήλωση τῶν θρησκευτικῶν πεποιθήσεων, ἂν καὶ ἀφορᾶ αὐτονοήτως σὲ ὅλες τὶς θρησκεῖες καὶ τὰ δόγματα, ὅπως ἄλλωστε ἐπιβάλλει ἡ ἀρχὴ τῆς θρησκευτικῆς  ἰσότητας, κινεῖται, νομίζω, στὰ ὅρια τῆς άναλογικότητας. Καὶ τοῦτο, διότι φαίνεται ὅτι δὲν ἐξαντλήθηκε κάθε ἠπιότερο μέσο, ὅπως ἡ τέλεση τῶν ἱεροπραξιῶν ἀπὸ τὸν θρησκευτικὸ λειτουργό, χωρίς τὴν παρουσία πιστῶν,ἀλλὰ μὲ μόνη τὴ συμμετοχὴ τοῦ ψάλτη καὶ τοῦ νεωκόρου. Τυγχάνει, πάντως,
εὐεξήγητη διότι ἡ Ἐκκλησία δὲν ἐπέδειξε, ὡς ὤφειλε, τὴν ἀπαιτούμενη εὐελιξία…» («Καθημερινὴ 20.3.2020)

Γιὰ μᾶς, δὲν τίθεται ἁπλῶς θέμα «ὁριακῆς ἀναλογικότητας», ἀλλὰ εὐθείας καὶ βάναυσης παράβασης τοῦ ἄρθρο 13 τοῦ Συντάγματος καὶ τῶν διεθνῶν συμβάσεων ποὺ ἔχει ὑπογράψει ἡ χώρα γιὰ τὴν ἐλευθερία τῆς θρησκευτικῆς λατρείας.

Στὸ ἴδιο, μάλιστα, ἄρθρο, ὁ κ. Ἀνδρουτσόπουλος ἀναφέρεται στὸ παράδειγμα τῆς ἐπιδημίας χολέρας τοῦ 1854 στὴν Ἑρμούπολη Σύρου, τότε οἰκονομικῆς πρωτεύουσας τῆς Ἑλλάδας. Τότε, μὲ εἰσήγηση τοῦ τοπικοῦ Μητροπολίτη, οἱ ἐκκλησίες ἄνοιγαν μόνο στὶς 7 τὸ πρωί, μὲ σύντομες ἀκολουθίες καὶ λίγους πιστούς, ὅπως ἀκριβῶς εἶχε ἀποφασίσει στὶς 16 τοῦ περασμένου Μαρτίου ἡ Ἱερὰ Σύνοδος, ἀλλὰ ἐκώφευσε ὁ κ. Μητσοτάκης.

Κι ἐνῶ συμβαίνουν ὅλα αὐτά, σχεδὸν κανένας δὲν μιλάει. Δημοσκοπήσεις ἐμφανίζουν τὸ 90% τῶν ἐρωτωμένων νὰ συμφωνοῦν νὰ μένουν ἀλειτούργητες οἱ ἐκκλησίες μας καὶ τὰ μοναστήρια. Ἐνῶ στὴ Σερβία οἱ ἀκολουθίες γίνονται κανονικά, ἐνώπιον πέντε ἀτόμων τὸ πολὺ σὲ κάθε ἐκκλησία.

Ἡ Χ.Δ. ὕψωσε ἀμέσως τὴ φωνή της χωρὶς περιστροφές, μὲ τὴν ἀνακοίνωσή της ποὺ δημοσιεύτηκε στο προηγούμενο φύλλο.

Οἱ λοιπὲς ἀντιδράσεις εἶναι πρὸς τὸ παρὸν μεμονωμένες καὶ παρουσιάζονται σὲ ἄλλες στῆλες. Μένουμε ἐδῶ στὴ διατύπωση τοῦ Μητροπολίτη Περγάμου κ. Ἰωάννη (Ζηζιούλα), ὅτι χωρὶς εὐχαριστία δὲν ὑπάρχει Ἐκκλησία.

Ἂς τυφλώνει ὁ πανικός. Ἂς φτάσει καὶ στὸ 99% πλυση εγκεφαλου τὸ ποσοστὸ ὅσων συμφωνοῦν μὲ τέτοια μέτρα. Ἐμεῖς θὰ συνεχίσουμε νὰ ὑπερσπιζόμαστε τὶς ἐλευθερίες τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ, ποὺ κατακτήθηκαν με αίμα.

*Πρωτοσέλιδο τοῦ φύλλου τῆς Πέμπτης 2 Ἀπριλίου 2020