Ενδιαφέρουσα είναι η αναφορά άρθρου του κ Γεωργίου Ανδρουτσόπουλου, επίκουρου καθηγητή Εκκλησιαστικού Δικαίου στη Νομική Σχολή του ΕΚΠΑ στην εφημερίδα “Καθημερινή”, στα μέτρα που λήφθηκαν στην Ερμούπολη της Σύρου, τότε οικονομικού κέντρου της χώρας, για την αντιμετώπιση της επιδημίας της χολέρας τον Αύγουστο του 1854.
Σύμφωνα με την τοπική εφημερίδα «Αίολος» της 19 και 28 Αυγούστου 1854, η Ερμούπολη, «η αεικίνητος και θορυβώδης, ομοιάζει νεκρούπολιν φέρουσαν τον τρόμον και την αθυμίαν ζωγραφισμένην εις τας οδούς και τας αγοράς», τα σχολεία είναι κλειστά και οι δρόμοι έρημοι, «εις τρόπον ώστε η ωραία και πολύηχος Ερμούπολις μετεσχηματίσθη εις Ερημούπολιν»
Ο τοπικός Μητροπολίτης Σύρου και Τήνου Δανιήλ (Κοντούδης), για την αντιμετώπιση της επιδημίας μόλις έφτασε ατη Σύρο, «ευλογών τον λαόν, συμβουλεύει να παύσωσι της κακής τροφής…με καθαράν δίαιταν ολίγου ζωμού και βραστού κρέατος», αποδεχόμενος τη λύση της νηστείας του Δεκαπενταύγουστου για να διατρέφονται καλύτερα οι κάτοικοι και να θωρακιστούν στην επιδημία (εφημ. «Αιών» της 25 Αυγούστου 1854).
Επίσης, προς αποφυγή υπερβολικής συγκέντρωσης πιστών, συμφωνήθηκε ο περιορισμός των.ιερών ακολουθιών και η τέλεσή σύντομων λειτουργιών στις 7 το πρωί.
Η επιδημία νικήθηκε στις 12 Σεπτεμβρίου. Τότε, «έδραμον οι Χριστιανοί θαρραλεώτεροι εις τας εκκλησίας» και τέλεσαν και τις επιμνημόσυνες δεήσεις των προσφιλών τους ανθρώπων που είχαν υποκύψει στη νόσο και είχαν κηδευτεί μόνο με τα απαραίτητα πρόσωπα, για την αποφυγή της μετάδοσής της.
Το μέτρο μοιάζει με την απόφαση της Ιεράς Συνόδου της 16ης Μαρτίου, που επίσης προέβλεπε την τέλεση λιτής Θείας Λειτουργίας μόνο την Κυριακή, 7-8 το πρωί. Πρόταση που δεν έγινε δεκτή από τον κ. Μητσοτάκη, ο οποίος προχώρησε σε απαγόρευση κάθε ιεροπραξίας.
Ο κ. Ανδρουτσόπουλος σχολιάζει ότι η κυβερνητική απόφαση κινείται “στα όρια της αναλογικότητας. Και τούτο, διότι φαίνεται ότι δεν εξαντλήθηκε κάθε ηπιότερο μέσο, όπως η τέλεση των ιεροπραξιών από τον θρησκευτικό λειτουργό, χωρίς την παρουσία πιστών, αλλά με μόνη τη συμμετοχή του ψάλτη και του νεωκόρου. Τυγχάνει, πάντως, ευεξήγητη διότι η Εκκλησία δεν επέδειξε, ως ώφειλε, την απαιτούμενη ευελιξία… ”
Με δεδομένες τις εξελίξεις την Κυριακή, θείες λειτουργίες τελέστηκαν κεκλεισμένων των θυρών για τηλεοπτική μετάδοση σε διάφορα σημεία της χώρας, όπως στη Μητρόπολη Αθηνών, στον καθεδρικό ναό της Λαμίας από τον Μητροπολίτη Φθιώτιδας κ. Συμεών, στο Αγρίνιο και στην Πεύκη.
Όμως, με τη διατύπωση της ΚΥΑ, που κάνει λόγο για γενική απαγόρευση, και ο παραπάνω τρόπος τέλεσης ακολουθιών απαγορεύεται, όπως προκύπτει και από τη διατύπωση του κ. Ανδρουτσόπουλου.
Κατά συνέπεια, η κυβερνητική απόφαση, όπως είναι διατυπωμένη, δεν είναι απλώς “στα όρια της αναλογικότητας”, αλλά παραβιάζει ευθέως τις περί θρησκευτικής ελευθερίας διατάξεις του Συντάγματος. .
