του Νότη Μαριά

Κορυφώνονται οι αντιδράσεις κατά της υπογραφής της Συμφωνίας ΕΕ-Mercosur με μπλόκα αγροτών στην Πολωνία (https://notesfrompoland.com 30/12/2025) και στη νοτιοδυτική Γαλλία (www.connexionfrance.com 30/12/2025).
Όμως το διευθυντήριο των Βρυξελλών δεν κάνει πίσω δρομολογώντας την υπογραφή της Συμφωνίας για τις 12/1/2026 στην Παραγουάη (https://europeannewsroom.com 30/12/2025).
Και όλα αυτά παρά τους αυξημένους κινδύνους που ενέχει η εφαρμογή της Συμφωνίας για την υγεία των ευρωπαίων καταναλωτών μιας και οι μηχανισμοί ελέγχου και τήρησης των ευρωπαϊκών προδιαγραφών κατά της χρήσης απαγορευμένων φυτοφαρμάκων, αντιβιοτικών και ορμονών, που λειτουργούν στις χώρες της Mercosur, δεν είναι επαρκείς. Αυτό προκύπτει από σχετική έκθεση της Κομισιόν (DG(SANTE) 2024-8087), ύστερα από έρευνα που έγινε στη Βραζιλία το διάστημα από 27 Μαΐου 2024 έως 14 Ιουνίου 2024, όπου διαπιστώθηκε ότι ο κατάλογος των ορμονών που έχει εγκριθεί για χρήση στα βοοειδή στη Βραζιλία περιλαμβάνει οιστραδιόλη 17β, η οποία απαγορεύεται στην Ε.Ε. να χρησιμοποιείται για ζωοτεχνικούς σκοπούς σε ζώα από τα οποία παράγονται τρόφιμα. Επιπλέον, στην ίδια έκθεση που ήρθε στη δημοσιότητα τον Οκτώβρη 2024 (https://ec.europa.eu 16/10/2024) τονίζεται ότι υπάρχουν 23 κτηνιατρικά φαρμακευτικά προϊόντα που περιέχουν οιστραδιόλη 17β, τα οποία είναι εγκεκριμένα στη Βραζιλία για ζωοτεχνική χρήση. Μάλιστα, στις ετικέτες τους δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι το προϊόν δεν πρέπει να χρησιμοποιείται σε βοοειδή, το κρέας των οποίων προορίζεται για την αγορά της Ε.Ε. Θα πρέπει να σημειωθεί δε ότι η οιστραδιόλη 17β έχει συνδεθεί με την ανάπτυξη και την εξέλιξη διαφόρων τύπων καρκίνων.
Επιπλέον, σύμφωνα με την παραπάνω έκθεση της Κομισιόν, οι αρμόδιες υπηρεσίες της Βραζιλίας δεν μπορούν να εγγυηθούν την αξιοπιστία των ένορκων δηλώσεων των εκεί αρμόδιων φορέων για μη χρήση οιστραδιόλης 17β στα βοοειδή και επίσης δεν είναι σε θέση να πιστοποιήσουν αξιόπιστα τη σχετική συμμόρφωση στο αντίστοιχο υπόδειγμα υγειονομικού πιστοποιητικού Ε.Ε. για το βόειο κρέας που προορίζεται για εξαγωγές στην Ε.Ε. Με τον τρόπο αυτόν αμφισβητείται πλέον η συνεχιζόμενη καταχώριση της Βραζιλίας στις χώρες που συμμορφώνονται με το Παράρτημα Ι του εκτελεστικού κανονισμού της Ε.Ε. 2021/405 αναφορικά με τα βοοειδή, τα οποία πρέπει να τηρούν τους υγειονομικούς κανόνες της Ε.Ε.
Το πρόβλημα όμως αυτό δεν αφορά μόνο το βόειο κρέας και τα παράγωγά του, αλλά και το αγελαδινό γάλα και τα παράγωγά του σε χιλιάδες προϊόντα στη διατροφική αλυσίδα και τη βιομηχανία τροφίμων. Αντιλαμβάνεται κανείς ότι όλα τα παραπάνω προκαλούν πλέον εύλογες ανησυχίες στους Ευρωπαίους καταναλωτές, και για τον λόγο αυτόν υπάρχουν ισχυρές αντιδράσεις από τις ευρωπαϊκές καταναλωτικές οργανώσεις κατά της συμφωνίας με τη Mercosur. Επιπλέον, καθώς το βόειο κρέας Mercosur και τα παράγωγά του, το αγελαδινό γάλα Mercosur και τα παράγωγά του θα κυκλοφορούν ελεύθερα εντός της Ε.Ε., αυτό θα έχει ως συνέπεια να πληγεί και η εμπιστοσύνη στα αντίστοιχα ευρωπαϊκά προϊόντα (βόειο κρέας, αγελαδινό γάλα κ.λπ.), παρότι αυτά τηρούν τις προδιαγραφές προστασίας της υγείας των καταναλωτών. Μάλιστα, αρκετοί φοβούνται ότι η λειτουργία της αγοράς θα έχει ως συνέπεια, αντί η Mercosur να προσαρμοστεί στα υψηλά περιβαλλοντικά και υγειονομικά ευρωπαϊκά standards, τελικά τα ευρωπαϊκά standards να προσαρμοστούν σε αυτά της Mercosur, που είναι χαμηλότερα.
Αντίστοιχοι φόβοι υπάρχουν για τα μεταλλαγμένα αγροτικά προϊόντα της Mercosur, όπως η σόγια.

Ο Νότης Μαριάς είναι Καθηγητής Θεσμών της ΕΕ στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, πρώην Ευρωβουλευτής και Βουλευτής Ηρακλείου, notismarias@gmail.com

Ἐλάχιστα ἔχει γίνει ἀντιληπτὴ στὴν Ἑλλάδα μιὰ ἰδιαίτερα σημαντικὴ ἐξέλιξη. Εἴχαμε ἀναδείξει κατὰ τὶς ἀγροτικὲς κινητοποιήσεις τὸν περασμένο Φεβρουάριο, ἕνας ἀπὸ τοὺς λόγους τῆς ὀργῆς τῶν ἀγροτῶν τῆς Εὐρώπης ποὺ κινητοποιοῦνταν ἦταν καὶ τὸ σταδιακὸ «ξεχαρβάλωμα» τῆς «Κοινῆς Ἀγροτικῆς Πολιτικῆς» μὲ τὶς ἀπανωτὲς συμφωνίες τῆς Ε.Ε. μὲ τρίτες χῶρες γιὰ κατάργηση τῆς ὑπάρχουσας προστασίας καὶ τὴν ἐλεύθερη εἰσαγωγὴ γεωργικῶν προϊόντων. Μὲ τὸν τρόπο αὐτὸ πλήττεται ἡ ἀγροτικὴ ἐγχώρια ἀγροτικὴ παραγωγὴ τῶν κρατῶν-μελών τῆς Ε.Ε., ἀφοῦ οἱ ἀγορὲς πλημμυρίζουν ἀπὸ ἀδασμολόγητα καὶ φθηνὰ εἰσαγόμενα ἀγροτικὰ προϊόντα τὰ ὁποία ἀνταγωνίζονται τὰ τοπικά.

  • Μὲ πίεση τῶν Γάλλων ἀγροτῶν, εἶχε ἀνασταλεῖ ἡ ὑπογραφὴ τῆς συμφωνίας μὲ τὴν ὁμάδα κρατῶν «Mercosur» τῆς νότιας Ἀμερικῆς, τῆς «κοινῆς ἀγορᾶς τοῦ νότου» ποὺ ἀποτελεῖται ἀπὸ τὶς χῶρες Ἀργεντινή, Βολιβία, Βραζιλία, Παραγουάη καὶ Οὐρουγουάη ὡς τακτικὰ μέλη καὶ τὶς χῶρες Χιλή, Κολομβία, Ἰσημερινὸ Γουϊάνα.Περού καὶ Σουρινάμ ὡς συνδεδεμένα. Μὲ μιὰ τεράστια ποικιλία ἀγροτικῶν προϊόντων.
  • Σὲ μιὰ περιοχὴ ποὺ καλύπτει τὸ 10% τοῦ παγκόσμιου πληθυσμοῦ καὶ 20 % τοῦ ΑΕΠ τοῦ πλανήτη.
  • Ὅμως, οἱ συνομιλίες ξαναρχίζουν αὐτὸ τὸ μήνα, μὲ πρωτοβουλία τῆς Οὔρσουλα φὸν ντερ Λάιεν, ποὺ στὸ πλαίσιο τῆς Γενικῆς Συνέλευσης τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν τοῦ Σεπτεμβρίου, ξεκίνησε τὶς σχετικὲς ἐπαφὲς μὲ ὁρισμένους ἀπὸ τοὺς ὁμολόγους τῆς στὴ Mercosur, ὅπως τὸν Πρόεδρο τῆς Βραζιλίας Lula καὶ τὸν Javier Milei, τὸν Πρόεδρο τῆς Ἀργεντινῆς.
  • Μὲ στόχο τὴν ὁλοκλήρωση τῶν συνομιλιῶν τὸ ταχύτερο, ἀκόμη καὶ μέχρι τὴ σύνοδο κορυφῆς τῆς G20 στὶς 18 καὶ 19 Νοεμβρίου στὸ Ρίο ντὲ Τζανέιρο τῆς Βραζιλίας.
  • Γιὰ τὴ Γερμανία, πρὸς ὄφελος τῆς ὁποίας κινεῖται ἡ Πρόεδρος τῆς «Κομισιόν», αὐτὴ ἡ συμφωνία εἶναι ἀπόλυτη προτεραιότητα. Καὶ μιὰ εὐκαιρία νὰ «ἰσοφαρίσει» τὶς ζημιὲς ἀπὸ τὸν πόλεμο στὴν Οὐκρανία καὶ τὶς δυσμενεῖς συνέπειες τῶν κυρώσεων κατὰ τῆς Ρωσίας.
  • Ἂν οἱ γεωργικὲς χῶρες τῆς Ε.Ε. θίγονται ἐφόσον ἡ συμφωνία εὐδοκιμήσει, δὲν συμβαίνει τὸ ἴδιο γιὰ τὶς βιομηχανικές, στὶς ὁποῖες ἀνοίγονται νέες ἀγορὲς γιὰ τὰ δικὰ τοὺς βιομηχανικὰ προϊόντα.
  • Ἀντίθετα γιὰ τὸν Γάλλο Πρόεδρο Μακρὸν καὶ τὸν νέο Πρωθυπουργὸ τῆς κυβέρνησης μειοψηφίας Μπαρνιέ, προτεραιότητα εἶναι τὸ μπλοκάρισμα τῆς συμφωνίας λόγω τῆς ὀργῆς ποὺ θὰ προκληθεῖ στοὺς Γάλλους ἀγρότες.
  • Ὁ Μακρὸν ἔχει ἀποδυναμωθεῖ λόγω τῆς μείωσης τῆς ἐκλογικῆς δύναμης τοῦ κόμματός του καὶ τῆς μεγάλης φθορᾶς στὴ χώρα του. Ἀντίστοιχα, ἡ ἐπιρροὴ τῆς Γαλλίας μειώθηκε στὴ νέα «Κομισιὸν» καὶ δὲν μπορεῖ νὰ ἐμποδίσει τὴν ἐξέλιξη τῶν διαπραγματεὐσεων, οὔτε νὰ ἐπιβάλει φωτογραφικὲς ρῆτρες εὐνοϊκὲς γιὰ τὴ χώρα του. Ἄλλωστε, ἡ φὸν ντὲρ Λάιεν καὶ ὁ Γερμανὸς καγκελάριος Σὸλτς δὲν ζήτησαν τὴ γνώμη του.
  • Οἱ διαπραγματεύσεις μὲ τὴ «Μερκοσούρ» κρατᾶνε 25 χρόνια. Τίθεται, κατὰ συνέπεια, τὸ ἐρώτημα, γιὰ ποιὸ λόγο μόλις τώρα προβλήθηκαν ἀντιδράσεις. Ἡ πιὸ προφανὴς ἀπάντηση εἶναι ὅτι μιὰ τέτοια συμφωνία ἄλλα συμφέροντα εὐνοεῖ καὶ ἄλλα πλήττει σὲ κάθε χώρα. Προφανῶς στὴ Γαλλία, οἱ ἀγρότες τόσα χρόνια δὲν εἶχαν ἀντιληφθεῖ τὶς δυσμενεῖς συνέπειες γιὰ νὰ ἀντιδράσουν δυναμικά, ἐνῶ ὑπάρχουν καὶ συμφέροντα ποὺ θέλουν τὸ ἄνοιγμα νέων ἀγορῶν στὸ ἐξωτερικὸ καὶ κατεὐθυναν τὸ πολιτικὸ σύστημα.
  • Δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορὰ ποὺ σὲ τέτοιες διαπραγματεύσεις, συμφέροντα τῶν ὀλίγων ἐξυπηρετοῦνται ἀθόρυβα εἰς βάρος τῶν πολῶν.
  • Μιὰ τέτοια ἐξέλιξη θὰ ἀναδείξει ρήξη Γερμανίας-Γαλλίας σὲ ἕνα θέμα σοβαρὸ καὶ κρίσιμο γιὰ τὰ ἀντικρουόμενα συμφέροντά τους. Ἤδη, οἱ Μακρὸν- Μπαρνιὲ προσπαθοῦν νὰ συγκεντρώσουν συμμάχους γιὰ νὰ μὴ συγκεντρωθεῖ ὁ ἀπαιτούμενος γιὰ τὴν ἐπικύρωση ἀριθμὸς χωρῶν. Σύμφωνα μὲ τὸ γαλλικὸ περιοδικὸ «Μαριάν» ἤδη 11 χῶρες ἔχουν τοποθετηθεῖ ὑπὲρ τῆς ἐπικύρωσης, χωρὶς νὰ καλύπτεται πρὸς τὸ παρὸν ἡ ἀπαιτούμενη πλειοψηφία.
  • Στὴν Ἑλλάδα, κανέναν δὲν ἀπασχολεῖ πρὸς τὸ παρὸν ἡ ἐξέλιξη αὐτή. Οὔτε ἔχουν γίνει οἱ δέουσες ἐκτιμήσεις γιὰ τὶς συνέπειες ποὺ θὰ ἔχει γιὰ τὴ χώρα μας τυχὸν ἐπικύρωση τῆς συμφωνίας. Κάτι ποὺ εἶναι ἀπόλυτα ἐπιβεβλημένο λόγω τῶν μεγάλων μεγεθῶν καὶ τῆς ποικιλίας τῶν προϊόντων ποὺ ἀφορᾶ ἡ συμφωνία.