του Δημήτρη Καραμπερόπουλου

Με σίδερα στα χέρια και στα πόδια, ο επαναστάτης Ρήγας Βελεστινλής και οι επτά Σύντροφοί του, είχαν οδηγηθεί μετά την προδοσία από ένα τυχάρπαστο Έλληνα έμπορο της Τεργέστης στο μαρτυρικό θάνατο στον πύργο Νεμπόιζα του Βελεγραδίου, σαν σήμερα 24 Ιουνίου 1798. Ωστόσο, ο σπόρος, που έσπειρε ο Ρήγας με τους παιάνες του, τον Θούριο και τον ‘Ύμνο Πατριωτικό, βλάστησε λίγα χρόνια αργότερα εμψυχώνοντας τους επαναστάτες του 1821 και ήρθε η πολυπόθητη Λευτεριά.
Η ημερομηνία εκτέλεσης του Ρήγα και των Συντρόφων του 24 Ιουνίου 1798 αναγράφεται στο Πρωτόκολλο του Πολεμικού Συμβουλίου της Αυλής της Βιέννης: «Η Γενική Διοίκηση του Bannat διαβιβάζει εμπιστευτικά στις 29 Ιουνίου 1798 μία ανιχνευτική αναφορά του ανώτερου Donnau-Kordons-Kommando, σύμφωνα με την οποία οι οκτώ Έλληνες που εκδόθηκαν λόγω προδοσίας και μεταφέρθηκαν από εδώ στο Βελιγράδι, εκτελέστηκαν κατά την 24η τρέχοντος».
Το έγγραφο δημοσιεύεται στο βιβλίο του Ντούσαν Πάντελιτς, «Η Εκτέλεση του Ρήγα», μετάφραση από τα Σερβοκροατικά της Πασχαλίνας Σπυρούδη, επιμέλεια Δρ. Δημ. Καραμπερόπουλου και έκδοση της Επιστημονικής Εταιρείας Μελέτης Φερών Βελεστίνου Ρήγα, Αθήνα 2000, σελ. 113.

του Δημήτρη Καραμπερόπουλου*

Ο επαναστάτης Ρήγας Βελεστινλής το 1797 στο Σύνταγμά του, που αποτελεί και το πρώτο σύνταγμα του Ελληνισμού, με τίτλο «νέα Πολιτική Διοίκησις», περιγράφει την σημαία της δημοκρατικής του πολιτείας με μια δυναμική αναφορά σε σχετικούς συμβολισμούς.
Συγκεκριμένα, στο Παράρτημα του Συντάγματός του αναφέρει ότι η σημαία του είναι τρίχρωμη, «το κόκκινον επάνω, το άσπρον εις την μέσην και το μαύρο κάτω», δίνοντας ωστόσο κα τις ερμηνευτικές επεξηγήσεις για τα χρώματα με την δυναμική που εκφράζουν. Επεξηγεί πως το κόκκινο σημαίνει «την αυτεξουσιότητα του Ελληνικού λαού», το δικαίωμά του δηλαδή να αποφασίζει για την πορεία του, για την ελευθερία του. Το άσπρο σημαίνει το δίκαιο της επαναστάσεως των σκλαβωμένων κατά της Τυραννίας. Και το μαύρο σημαίνει την απόφαση των σκλαβωμένων να πολεμήσουν και να πεθάνουν για την ελευθερία τους, «τον υπέρ Πατρίδος και Ελευθερίας ημών θάνατο», που διατυπώθηκε με τις εμβληματικές λέξεις Ελευθερία και Θάνατος. Δυο λέξεις που έκτοτε δονούσαν τις καρδιές των Ελλήνων και εμψύχωναν τους πολεμιστές, τους επαναστάτες του 1821, ή θα ελευθερωθούμε ή θα πεθάνουμε. Details