του Νὀτη Μαριἀ

Συμπληρώθηκαν τη Μ.Δευτέρα 6 Απριλίου 2026 ογδόντα πέντε ολόκληρα χρόνια από την εισβολή του Χίτλερ στην Ελλάδα.
Η ναζιστική επίθεση ενάντια στην Πατρίδα μας ξεκίνησε στις 5.15 το πρωί της 6ης Απριλίου 1941. Μάλιστα οι Γερμανοί δεν τήρησαν καν τη διακοίνωση που είχαν επιδώσει στην ελληνική κυβέρνηση με την οποία ανακοίνωναν ότι θα αρχίσουν εχθροπραξίες στις 6.00 το πρωί της 6ης Απριλίου.
Η ναζιστική εισβολή ξεκίνησε στα οχυρά της Θράκης και της Ανατολικής Μακεδονίας και όπως έγινε στην Πίνδο έτσι και στα οχυρά του Ρούπελ ο ελληνικός στρατός με απαράμιλλη ανδρεία πάλεψε ενάντια στις ναζιστικές ορδές και τους έδωσε να καταλάβουν στην πράξη τι σήμαινε η ρήση που λίγο καιρό πριν φέρεται ότι είχε πει ο Τσόρτσιλ, ότι δηλαδή «οι ήρωες πολεμούν σαν Έλληνες».
Και ενώ ο Χίτλερ περίμενε ότι θα έκανε περίπατο και θα κατακτούσε σε λίγες ημέρες την Ελλάδα τελικά με τεράστιες απώλειες μπόρεσε να ολοκληρώσει την πλήρη κατάκτηση της Ελλάδας την 1η Ιουνίου 1941 όταν έληξε και η Μάχη της Κρήτης. Έτσι καθυστέρησε σχεδόν δύο μήνες με αποτέλεσμα να χάσει πολύτιμο χρόνο για την επίθεση κατά της Ρωσίας. Αυτό λοιπόν το δίμηνο ήταν κρίσιμο γιατί τον έπιασε ο ρωσικός χειμώνας στα περίχωρα της Μόσχας.
Αν όμως η Ελλάδα είχε πέσει σε μια βδομάδα τότε η γερμανική επίθεση κατά της Ρωσίας με την επιχείρηση Μπαρμπαρόσα θα ξεκινούσε γύρω στα μέσα Απριλίου αντί στα μέσα Ιουνίου 1941, ήτοι δυο μήνες νωρίτερα οπότε και η έκβαση της γερμανικής εισβολής στην τότε ΕΣΣΔ πιθανόν θα ήταν διαφορετική και ενδεχόμενα και η τύχη του ίδιου του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.
Μάλιστα την ώρα που ο Μανώλης Γλέζος και ο Λάκης Σάντας κατέβαζαν τη σβάστικα από την Ακρόπολη τη νύκτα της 30ής προς 31η Μαΐου 1941, την ώρα που σύσσωμος ο κρητικός λαός αποδεκάτιζε τους Γερμανούς αλεξιπτωτιστές στην μεγαλειώδη μάχη της Κρήτης στο διάστημα 20 Μαΐου – 1 Ιουνίου 1941, η τουρκική ολιγαρχία δρομολογούσε τη διαδικασία για να κάνει μπίζνες με τους ναζί προκειμένου «να τα κονομήσει» ως συνήθως, υπογράφοντας τελικά το περίφημο Σύμφωνο Φιλίας με τον Χίτλερ στις 18 Ιουνίου 1941, τέσσερις ημέρες δηλαδή πριν τη γερμανική εισβολή στην τότε ΕΣΣΔ.
Επομένως η Δύση αλλά και η Ρωσία οφείλουν πολλά στην ηρωική αντίσταση του ελληνικού λαού κατά του Άξονα γεγονός το οποίο πρέπει να αναγνωρίσουν όχι μόνο στα λόγια αλλά και στην πράξη. Τόσο σε σχέση με το ζήτημα της καταβολής των γερμανικών αποζημιώσεων όσο και σε σχέση με την αντιμετώπιση εκ μέρους τους της Τουρκίας η οποία ερωτοτροπούσε με τον Χίτλερ την ώρα που οι Έλληνες πάλευαν ενάντια στους ναζί στο Ρούπελ.
Γιορτάζοντας το φετινό Πάσχα δεν φεύγει από το νου μας το «μαύρο Πάσχα» του 1941 τότε που την Κυριακή του Πάσχα 20 Απριλίου ο δωσίλογος Τσολάκογλου υπέγραφε με τους ναζί το Πρωτόκολλο συνθηκολόγησης.
Και η καλύτερη απάντηση μας δεν μπορεί παρά να είναι η συνέχιση του αγώνα για τις γερμανικές αποζημιώσεις.
Γιατί είναι δεδομένο ότι οι γερμανικές πολεμικές επανορθώσεις και το κατοχικό δάνειο είναι «ενεργές και δικαστικώς επιδιώξιμες» παρότι το Βερολίνο εντελώς προκλητικά ισχυρίζεται ότι δήθεν το θέμα έχει κλείσει.

Ο Νότης Μαριάς εἰναι Καθηγητής Θεσμών της ΕΕ στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, πρώην Ευρωβουλευτής και Βουλευτής Ηρακλείου, notismarias@gmail.com

 

του Νότη Μαριά

Την ώρα που μαίνεται ο ανταγωνισμός  ΕΕ, ΗΠΑ, Κίνας για την κατάκτηση νέων αγορών, η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν  ανακοίνωσε στις 24 Μαρτίου την ολοκλήρωση  των διαπραγματεύσεων για τη  Συμφωνία Ελεύθερων Συναλλαγών (ΣΕΣ) ΕΕ-Αυστραλίας.

Έτσι «οι εξαγωγές της ΕΕ αναμένεται να αυξηθούν έως και κατά 33 % κατά την επόμενη δεκαετία, με την αξία των εξαγωγών να ανέρχεται σε 17,7 δισ. ευρώ ετησίως» (https://ec.europa.eu 24/3/2026).

Επιπλέον με την αδασμολόγητη εισαγωγή αγροτικών και κτηνοτροφικών προϊόντων  Αυστραλίας  στην ΕΕ θα πληγεί το εισόδημα των ευρωπαίων αγροτών καθώς τα προϊόντα Αυστραλίας μη τηρώντας τα αυστηρά ευρωπαϊκά πρότυπα (standards) σε σχέση με την περιβαλλοντική προστασία και την ευζωία των εκτρεφόμενων ζώων έχουν χαμηλότερα κόστη παραγωγής και συνακόλουθα χαμηλότερες τιμές πώλησης με αποτέλεσμα να δημιουργείται έτσι ένας αθέμητος ανταγωνισμός κατά των ευρωπαϊκών αγροτικών και κτηνοτροφικών προϊόντων.

Βεβαίως όλα αυτά απ’  ό,τι φαίνεται είναι πλέον ψιλά γράμματα για τους φωστήρες των Βρυξελλών μιας και οι πιέσεις των ευρωπαϊκών πολυεθνικών ομίλων για την ολοκλήρωση  της Συμφωνίας Ελευθέρων  Συναλλαγών  ΕΕ-Αυστραλίας  φαίνεται ότι απέδωσαν καρπούς καθώς τα οικονομικά τους οφέλη από τη συμφωνία ΣΕΣ  αναμένεται να είναι τεράστια.

Έτσι οι εξαγωγές  της ΕΕ σε  οχήματα θα αυξηθούν κατά 52 % και  σε  χημικά προϊόντα κατά 20 %, ενώ  οι ευρωπαϊκές  επενδύσεις  στην Αυστραλία θα έχουν τη δυνατότητα να αυξηθούν κατά περισσότερο από 87% (https://ec.europa.eu 24/3/2026).

Όλα αυτά σε συνέχεια των Συμφωνιών Ελευθέρων Συναλλαγών της ΕΕ με τη Mercosur,  την Ινδία αλλά και την Ινδονησία.

Επιπλέον με τη ΣΕΣ  ΕΕ-Αυστραλίας  οι ευρωπαϊκοί επιχειρηματικοί όμιλοι αποκτούν πλήρη ελευθερία κινήσεων στην Αυστραλία  η οποία  είναι σημαντική για τη στήριξη της εφοδιαστικής αλυσίδας της ΕΕ με κρίσιμες πρώτες ύλες καθώς η Αυστραλία  «είναι σημαντικός παραγωγός πρώτων υλών, συμπεριλαμβανομένου του αλουμινίου, του λιθίου και του μαγγανίου που είναι ζωτικής σημασίας για τη συνολική οικονομική ασφάλεια και ανταγωνιστικότητα της ΕΕ» (https://ec.europa.eu 24/3/2026).

Η πρόσβαση σε αυτά τα αποθέματα  εκτιμάται ότι θα βοηθήσει στη διαφοροποίηση των αλυσίδων εφοδιασμού κρίσιμων πρώτων υλών της Ευρώπης ενόψει του σκληρού ανταγωνισμού της με ΗΠΑ και Κίνα ιδίως στην περιοχή του Ινδοειρηνικού.

Το τίμημα για το άνοιγμα της αγοράς της Αυστραλίας στα βιομηχανικά προϊόντα της βόρειας Ευρώπης θα το πληρώσουν οι αγρότες και οι κτηνοτρόφοι της ΕΕ.

Ειδικότερα προβλέπεται η εισαγωγή 30.600 τόνων βόειου κράτος εκ των οποίων 16.830 τόνοι αδασμολόγητοι και 13.770 τόνοι με δασμό 7,5%, καθώς  και η  αδασμολόγητη εισαγωγή 25.000 τόνων κρέατος αιγοπροβάτων εκ των οποίων το 27% θα είναι κατεψυγμένο. Επιπλέον προβλέπεται αδασμολόγητη εισαγωγή 8.000 τόνων αποβουτυρωμένου  γάλακτος σε σκόνη και 5.000 τόνων βουτύρου.

Επίσης προβλέπεται αδασμολόγητη εισαγωγή 35.000 τόνων ακατέργαστης ζάχαρης από ζαχαροκάλαμο για ραφινάρισμα, 8.500 τόνων ρυζιού, 20.000 τόνων γλουτένης σίτου  και 10.000 τόνων αιθανόλης.

Και το κερασάκι στην τούρτα: Ορισμένες Γεωγραφικές Ενδείξεις αλκοολούχων ποτών όπως το ούζο και το τσίπουρο δεν θα προστατεύονται αμέσως αλλά μετά από επταετή μεταβατική περίοδο,  ενώ εντελώς απροστάτευτη είναι πλέον  η φέτα καθώς «οι προηγούμενοι Αυστραλοί χρήστες που έχουν χρησιμοποιήσει τον όρο καλή τη πίστει και με συνεχή τρόπο για τουλάχιστον πέντε χρόνια πριν από τη Συμφωνία θα διατηρήσουν τη δυνατότητα χρήσης του όρου»!!!

Ο Νότης Μαριάς είναι Καθηγητής Θεσμών της ΕΕ στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, πρώην Ευρωβουλευτής και Βουλευτής Ηρακλείου, notismarias@gmail.com

ΦΩΤΟ: Γαλλκή γελοιογραφία με αντικείμενο την ουσιαστική κατάργηση της προστασίας των αγροτικών προϊόντων με τις αλλεπάλληλες συμφωνίες ελευθέρου εμπορίου.

Του Νότη Μαριά

Το φωτογραφικό υλικό από την εκτέλεση των 200 κομμουνιστών στην Καισαριανή την Πρωτομαγιά του 1944 επανέφερε στις μνήμες όλων μας την εκατόμβη νεκρών που άφησαν πίσω τους τα ναζιστικά στρατεύματα κατοχής.
Όπως αναφέρω στο βιβλίο μου «Το μνημόνιο της Χρεοκοπίας και ο Άλλος Δρόμος – Πειραματόζωο – Η Ελλάς», σύμφωνα με τη Μαύρη Βίβλο της κατοχής ο συνολικός αριθμός των θυμάτων που είχε η Ελλάδα λόγω της γερμανικής, ιταλικής και βουλγαρικής κατοχής ανέρχεται σε 1.106.922 ψυχές.
Ο αριθμός αυτός των θυμάτων αναλύεται ως εξής:
1) Νεκροί Πολέμου 1940-41: 13.327
2) Εκτελεσμένοι (σε ολόκληρη την Ελλάδα): 56.225
3) Θανόντες όμηροι (στα γερμανικά στρατόπεδα): 105.000
4) Νεκροί από βομβαρδισμούς: 7.120
5) Νεκροί σε μάχες Εθνικής Αντίστασης (σύμφωνα με γερμανικά στοιχεία): 20.650
6) Νεκροί στη Μέση Ανατολή: 1.100
7) Νεκροί από πείνα και σχετικές ασθένειες: 600.000, και
8) Απώλειες από υπογεννητικότητα: 300.000.
Οι γερμανικές οφειλές προς τη χώρα μας προέρχονται από:
1) την υποχρέωση καταβολής του υπολοίπου των Επανορθώσεων από τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
2) αποζημιώσεις λόγω της απώλειας κυρίως σκαφών (από βομβαρδισμούς, τορπιλισμούς, βυθίσεις, αιχμαλωσία) κατά την περίοδο ουδετερότητας της Ελλάδος στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, πριν την επίθεση Ιταλίας και Γερμανίας εναντίον μας.
3) τις πολεμικές επανορθώσεις που μας επιδίκασε η Διεθνής Διάσκεψη Ειρήνης των Παρισίων (1946) να μας πληρώσει η Γερμανία για τις καταστροφές που προξένησαν στην ελληνική οικονομία και στη χώρα μας γενικότερα τα κατοχικά γερμανικά στρατεύματα.
4) την επιστροφή του αναγκαστικού κατοχικού δανείου.
5) την καταβολή αποζημιώσεων στα θύματα των θηριωδιών του γερμανικού στρατού κατοχής, όπως είναι η περίπτωση του Διστόμου κ.λπ.
6) τις απαιτήσεις των θυμάτων που εκτελέστηκαν από τους ναζί λόγω της εθνικοσοσιαλιστικής ιδεολογίας. Στην τελευταία αυτή περίπτωση ανήκουν οι Έλληνες Εβραίοι, οι τσιγγάνοι κ.λπ. που εξολοθρεύθηκαν από τους ναζί διότι θεωρούντο, σύμφωνα με τη ναζιστική ιδεολογία, ως κατώτερα όντα. Για την περίπτωση αυτή και μόνο αυτή, η γερμανική πλευρά και με αφορμή την υπόθεση Μέρτεν κατέβαλε στη χώρα μας σχετική αποζημίωση.
Παρά ταύτα, μέχρι σήμερα και εντελώς προκλητικά η Γερμανία ισχυρίζεται ότι δήθεν το θέμα των πολεμικών επανορθώσεων έχει κλείσει, παρότι βέβαια είναι δεδομένο και δεν αμφισβητείται ότι το κατοχικό δάνειο και οι γερμανικές πολεμικές επανορθώσεις είναι «ενεργές και δικαστικώς επιδιώξιμες».
Ενδεικτικό του κυνισμού της γερμανικής πλευράς είναι το παρακάτω απόσπασμα από την εισήγηση του Γερμανού πρέσβη στην Αθήνα προς την κυβέρνησή του το 1969, στο οποίο τονίζεται: «Με την υποστήριξη των Αμερικανών φίλων μας κατορθώσαμε να παραπέμψουμε στις ελληνικές καλένδες τις από τη Συμφωνία του Λονδίνου προβλεπόμενες τεράστιες επανορθώσεις για κράτη εχθρικά, έως ότου υπογραφεί η ειρηνευτική συμφωνία, παρηγορώντας κατ’ αυτόν τον τρόπο τους αντιπάλους μας στον τελευταίο πόλεμο. […] Θα ήταν προς το συμφέρον μας να διατηρήσουμε αυτή την ενδιάμεση κατάσταση όσο γίνεται περισσότερο, έτσι ώστε οι αξιώσεις των τότε αντιπάλων μας είτε να αποσυρθούν είτε να παραγραφούν. Με άλλα λόγια: δεν πρέπει να ξυπνήσουμε τους σκύλους που κοιμούνται» (σελ. 20 της Έκθεσης της Διακομματικής Κοινοβουλευτικής Επιτροπής για τη διεκδίκηση των Γερμανικών Οφειλών).
Όμως, τα εγκλήματα πολέμου κατά της Πατρίδας μας δεν παραγράφονται και η Αθήνα οφείλει να απαιτήσει από το Βερολίνο την άμεση καταβολή των γερμανικών οφειλών.

Ο Νότης Μαριάς είναι Καθηγητής Θεσμών της ΕΕ στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, πρώην Ευρωβουλευτής και Βουλευτής Ηρακλείου, notismarias@gmail.com

του Νότη Μαριά

Συμπληρώνεται ένας χρόνος από τον περίφημο «οδικό χάρτη» για το μέλλον της γεωργίας και των τροφίμων στην Ευρώπη που παρουσίασε μετά βαΐων και κλάδων η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (Κομισιόν) στις Βρυξέλλες στις 19 Φεβρουαρίου 2025.
Στην ουσία επρόκειτο για μια απεγνωσμένη προσπάθεια της Κομισιόν να φανεί ότι ανταποκρίνεται στις υποσχέσεις που είχε δώσει το 2024 για επίλυση των προβλημάτων που αντιμετωπίζει ο ευρωπαϊκός αγροτικός κόσμος λόγω των δυσμενών επιπτώσεων της παγκοσμιοποίησης.
Έτσι η Κομισιόν παρουσίασε τα μέτρα τα οποία υποτίθεται θα ήταν ανάχωμα στις αθρόες αδασμολόγητες εισαγωγές αγροτικών προϊόντων τρίτων χωρών (https://ec.europa.eu/commission 19/2/2025).
Μάλιστα ο εν λόγω οδικός χάρτης είχε συμπεριληφθεί σε σχετική Ανακοίνωση της Κομισιόν (COM(2025) 75 final), ένα έγγραφο 28 ολόκληρων σελίδων.
Από τα διάφορα μέτρα που προέβλεπε ο «οδικός χάρτης» αυτό που μέχρι σήμερα υλοποιείται με θρησκευτική ευλάβεια είναι η δέσμευση της Κομισιόν για συνέχιση των εισαγωγών από τις τρίτες χώρες. Στο πλαίσιο αυτό η Ανακοίνωση τόνιζε ότι η Κομισιόν θα επέμενε στις διμερείς συμφωνίες ελευθέρου εμπορίου και θα τις χρησιμοποιούσε στο έπακρο.
Όπως έχουμε αναλύσει από τη στήλη αυτή στο πλαίσιο της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης και προκειμένου οι Βρυξέλλες να προωθήσουν την εξαγωγή των βιομηχανικών προϊόντων του ευρωπαϊκού βορρά στις παγκόσμιες αγορές και κυρίως στις αναπτυσσόμενες αγροτικές χώρες δέχθηκαν στα τέλη της δεκαετίας του 1990 ως αντιστάθμισμα την κατάργηση της αρχής της κοινοτικής προτίμησης και την απελευθέρωση των εισαγωγών αγροτικών προϊόντων τρίτων χωρών στην ΕΕ με αποτέλεσμα να οξυνθούν τα προβλήματα των αγροτών του φτωχοποιημένου ευρωπαϊκού νότου. Επομένως σε μεγάλο βαθμό τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι ευρωπαίοι αγρότες είναι αποτέλεσμα του αλόγιστου ανοίγματος της ευρωπαϊκής οικονομίας στις αθρόες εισαγωγές αγροτικών και κτηνοτροφικών προϊόντων από τρίτες χώρες.

Details

του Νότη Μαριά

Κορυφώνονται οι αντιδράσεις κατά της υπογραφής της Συμφωνίας ΕΕ-Mercosur με μπλόκα αγροτών στην Πολωνία (https://notesfrompoland.com 30/12/2025) και στη νοτιοδυτική Γαλλία (www.connexionfrance.com 30/12/2025).
Όμως το διευθυντήριο των Βρυξελλών δεν κάνει πίσω δρομολογώντας την υπογραφή της Συμφωνίας για τις 12/1/2026 στην Παραγουάη (https://europeannewsroom.com 30/12/2025).
Και όλα αυτά παρά τους αυξημένους κινδύνους που ενέχει η εφαρμογή της Συμφωνίας για την υγεία των ευρωπαίων καταναλωτών μιας και οι μηχανισμοί ελέγχου και τήρησης των ευρωπαϊκών προδιαγραφών κατά της χρήσης απαγορευμένων φυτοφαρμάκων, αντιβιοτικών και ορμονών, που λειτουργούν στις χώρες της Mercosur, δεν είναι επαρκείς. Αυτό προκύπτει από σχετική έκθεση της Κομισιόν (DG(SANTE) 2024-8087), ύστερα από έρευνα που έγινε στη Βραζιλία το διάστημα από 27 Μαΐου 2024 έως 14 Ιουνίου 2024, όπου διαπιστώθηκε ότι ο κατάλογος των ορμονών που έχει εγκριθεί για χρήση στα βοοειδή στη Βραζιλία περιλαμβάνει οιστραδιόλη 17β, η οποία απαγορεύεται στην Ε.Ε. να χρησιμοποιείται για ζωοτεχνικούς σκοπούς σε ζώα από τα οποία παράγονται τρόφιμα. Επιπλέον, στην ίδια έκθεση που ήρθε στη δημοσιότητα τον Οκτώβρη 2024 (https://ec.europa.eu 16/10/2024) τονίζεται ότι υπάρχουν 23 κτηνιατρικά φαρμακευτικά προϊόντα που περιέχουν οιστραδιόλη 17β, τα οποία είναι εγκεκριμένα στη Βραζιλία για ζωοτεχνική χρήση. Μάλιστα, στις ετικέτες τους δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι το προϊόν δεν πρέπει να χρησιμοποιείται σε βοοειδή, το κρέας των οποίων προορίζεται για την αγορά της Ε.Ε. Θα πρέπει να σημειωθεί δε ότι η οιστραδιόλη 17β έχει συνδεθεί με την ανάπτυξη και την εξέλιξη διαφόρων τύπων καρκίνων.
Επιπλέον, σύμφωνα με την παραπάνω έκθεση της Κομισιόν, οι αρμόδιες υπηρεσίες της Βραζιλίας δεν μπορούν να εγγυηθούν την αξιοπιστία των ένορκων δηλώσεων των εκεί αρμόδιων φορέων για μη χρήση οιστραδιόλης 17β στα βοοειδή και επίσης δεν είναι σε θέση να πιστοποιήσουν αξιόπιστα τη σχετική συμμόρφωση στο αντίστοιχο υπόδειγμα υγειονομικού πιστοποιητικού Ε.Ε. για το βόειο κρέας που προορίζεται για εξαγωγές στην Ε.Ε. Με τον τρόπο αυτόν αμφισβητείται πλέον η συνεχιζόμενη καταχώριση της Βραζιλίας στις χώρες που συμμορφώνονται με το Παράρτημα Ι του εκτελεστικού κανονισμού της Ε.Ε. 2021/405 αναφορικά με τα βοοειδή, τα οποία πρέπει να τηρούν τους υγειονομικούς κανόνες της Ε.Ε.
Το πρόβλημα όμως αυτό δεν αφορά μόνο το βόειο κρέας και τα παράγωγά του, αλλά και το αγελαδινό γάλα και τα παράγωγά του σε χιλιάδες προϊόντα στη διατροφική αλυσίδα και τη βιομηχανία τροφίμων. Αντιλαμβάνεται κανείς ότι όλα τα παραπάνω προκαλούν πλέον εύλογες ανησυχίες στους Ευρωπαίους καταναλωτές, και για τον λόγο αυτόν υπάρχουν ισχυρές αντιδράσεις από τις ευρωπαϊκές καταναλωτικές οργανώσεις κατά της συμφωνίας με τη Mercosur. Επιπλέον, καθώς το βόειο κρέας Mercosur και τα παράγωγά του, το αγελαδινό γάλα Mercosur και τα παράγωγά του θα κυκλοφορούν ελεύθερα εντός της Ε.Ε., αυτό θα έχει ως συνέπεια να πληγεί και η εμπιστοσύνη στα αντίστοιχα ευρωπαϊκά προϊόντα (βόειο κρέας, αγελαδινό γάλα κ.λπ.), παρότι αυτά τηρούν τις προδιαγραφές προστασίας της υγείας των καταναλωτών. Μάλιστα, αρκετοί φοβούνται ότι η λειτουργία της αγοράς θα έχει ως συνέπεια, αντί η Mercosur να προσαρμοστεί στα υψηλά περιβαλλοντικά και υγειονομικά ευρωπαϊκά standards, τελικά τα ευρωπαϊκά standards να προσαρμοστούν σε αυτά της Mercosur, που είναι χαμηλότερα.
Αντίστοιχοι φόβοι υπάρχουν για τα μεταλλαγμένα αγροτικά προϊόντα της Mercosur, όπως η σόγια.

Ο Νότης Μαριάς είναι Καθηγητής Θεσμών της ΕΕ στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, πρώην Ευρωβουλευτής και Βουλευτής Ηρακλείου, notismarias@gmail.com

του Νότη Μαριά

Η απόφαση της ιταλικής ελίτ να αυξήσει κατά 7,2% τις στρατιωτικές δαπάνες για φέτος (www.geopolitica.info 9/10/2025) φτάνοντας τα 31,3 δισ. ευρώ έναντι 29 δισ. ευρώ το 2024 οπωσδήποτε χαροποίησε τους κύκλους του ΝΑΤΟ, όχι όμως και τους Ιταλούς συνταξιούχους που βλέπουν τις συντάξεις τους να γίνονται βορά στην οικονομία πολέμου.
Μάλιστα αν συνυπολογίσει κανείς και τα διάφορα «συμπαρομαρτούντα» τότε οι συνολικές δαπάνες της Ιταλίας για εξοπλισμούς και επενδύσεις στον τομέα της άμυνας θα φτάσουν το 2025 το συνολικό ποσό των 45,3 δισ. ευρώ. Και αυτό γιατί σύμφωνα με έγγραφο του ιταλικού υπουργείου άμυνας μια σειρά δαπάνες του προϋπολογισμού άλλαξαν κατηγορία και βαπτίστηκαν αλά ιταλικά ως αμυντικές δαπάνες. Έτσι με τις γνωστές ιταλικές αλχημείες προστέθηκαν εν προκειμένω και τα κονδύλια των συντάξεων ακόμη και των Carabinieri. Και όλα αυτά προκειμένου η Ιταλία να εμφανίσει αμυντικές δαπάνες που να αντιστοιχούν στο 2% του ΑΕΠ για το 2025 (www.defensenews.com 9/10/2025) προκειμένου η χώρα να ευθυγραμμιστεί με τις επιταγές της ΕΕ για την ενίσχυση της πολεμικής οικονομίας.

Details

  • Η EΥΡΩΠΑΪΚΗ EΝΩΣΗ ΣΕ OΙΚOΝOΜΙΑ ΠOΛΕΜOΥ

Του Νότη Μαριά

Η απόφαση της ελίτ της ΕΕ να εντάξει ολόκληρη την Ευρώπη στη ρότα της  «Οικονομίας Πολέμου» για τη στήριξη της Ουκρανίας και την αντιμετώπιση της Ρωσίας προκαλεί εκτεταμένες αντιδράσεις στη Γηραιά Ήπειρο.

Έτσι, στη Γαλλία οι εργαζόμενοι συμμετείχαν μαζικά και αγωνιστικά στις απεργιακές κινητοποιήσεις και διαδηλώσεις της 18ης Σεπτεμβρίου 2025 ενάντια στο πακέτο δημοσιονομικών περικοπών ύψους 44 δισ. ευρώ για το 2026 (www.bbc.com 18/9/2025). Και όλα αυτά, την ώρα που μόνο για το 2026 το Παρίσι θα δαπανήσει για στρατιωτικούς εξοπλισμούς 53,7 δισ. ευρώ  (www.rusi.org 25/7/2025), ποσό που για τα επόμενα επτά χρόνια θα χτυπήσει κόκκινο φτάνοντας τα 413 δισ. ευρώ (www.rfi.fr 14/7/2025), προκειμένου η Γαλλία να ευθυγραμμιστεί με τις επιταγές της ΕΕ για την ενίσχυση της πολεμικής οικονομίας. Details

του Νότη Μαριά 

Ρελάνς στις προτάσεις του Κιέβου και της Δύσης για τις εγγυήσεις ασφαλείας της Ουκρανίας έκανε η Μόσχα θέτοντας στο τραπέζι την απαίτηση για εγγυήσεις ασφαλείας προς τη Ρωσία.

Όπως επισημάναμε σε άρθρο μας την προηγούμενη εβδομάδα (www.political.gr 23/8/2025 σελ. 22) στην Αλάσκα ο Ντόναλντ Τραμπ αποδέχθηκε στην ουσία «να συζητήσει τις προτάσεις του Βλαντιμίρ Πούτιν για την Ουκρανία τις οποίες ο Ρώσος ηγέτης διατύπωσε με ιδιαίτερη σαφήνεια στα τέλη του 2021, δυο μήνες τουλάχιστον πριν την έναρξη των εχθροπραξιών στην Ουκρανία και τις οποίες αναλύσαμε σε σχετική μας αρθρογραφία (www.notismarias.gr 24/12/2021 και www.political.gr 24/12/2021 σελ. 11)». Details

του Νότη Μαριά

Σε κλίμα κατάνυξης για άλλη μια χρονιά χιλιάδες πιστοί κατέκλυσαν και φέτος την Παναγία Σουμελά στους πρόποδες του Βερμίου για να γιορτάσουν τον Δεκαπενταύγουστο, απαιτώντας ταυτόχρονα την διεθνή Αναγνώριση της Γενοκτονίας των  Ελλήνων του Πόντου και τη συνακόλουθη καταδίκη της Τουρκίας.

Και όλα αυτά ενώ συμπληρώθηκαν ήδη 106 χρόνια από τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου καθώς τον Μάιο του 1919 μετά την απόβαση του Κεμάλ Πασά στην Σαμψούντα του Πόντου οι νεότουρκοι προχώρησαν σε μαζικές σφαγές και δολοφονίες χιλιάδων Ελλήνων του Πόντου. Άνδρες, γυναίκες και παιδιά ήταν τα θύματα της Γενοκτονίας που ξεπέρασαν τις 350.000 και ξερίζωσε πάνω από 400.000. Εκτελέσεις, βιασμοί, καταναγκαστικά έργα στα τάγματα εργασίας οδήγησαν στο θάνατο τους Ποντίους αδελφούς μας. Και πρόκειται για Γενοκτονία, γιατί οι Έλληνες του Πόντου δολοφονήθηκαν επειδή ήταν Έλληνες και Χριστιανοί.

Και ενώ το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αλλά και συνολικά όλα τα όργανα της ΕΕ δεν φείδονται δηλώσεων για την καταδίκη της Ρωσίας καταγγέλλοντας γενοκτονία στην Ουκρανία, εντούτοις ποιούν για άλλη μια φορά την νήσσαν σε σχέση με την αναγνώριση της γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου.

Επιπλέον το ζήτημα της γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου έχει καταστεί εξαιρετικά επίκαιρο καθώς στην ημερήσια διάταξη της παγκόσμιας σκηνής δεσπόζει η γενοκτονία του Παλαιστινιακού λαού στη Γάζα. Μια γενοκτονία μάλιστα την οποία  η Τουρκία καταγγέλλει σε όλα τα φόρα, την ώρα που η ίδια αρνείται την γενοκτονία των Αρμενίων και των Ελλήνων του Πόντου. Αυτό κι αν είναι ρεσιτάλ υποκρισίας από τον Ερντογάν και την παρέα του.

Το θέμα της γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου είχαμε το πολιτικό θάρρος να το θέσουμε τον Μάιο του 2019 στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου με αφορμή τη συμπλήρωση τότε 100 χρόνων από την γενοκτονία των Ποντίων αδελφών μας.

Η αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου με ομόφωνη απόφαση της Ελληνικής Βουλής  στις  24 Φεβρουαρίου 1994 αποτέλεσε ένα πρώτο βήμα δικαίωσης. Επιπλέον με τον Ν. 2193/1994 η 19η Μαΐου ανακηρύχθηκε από το Ελληνικό Κοινοβούλιο ως ημέρα μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου.

Η Διεθνής Κοινότητα οφείλει να αναγνωρίσει τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου, να προασπίσει την ιστορική αλήθεια, να αποκαταστήσει το αίσθημα δικαίωσης ενός ολόκληρου λαού, να καταδικάσει την Τουρκία και να καλέσει την Άγκυρα να αναλάβει τις ευθύνες της.

Σύμφωνα με την διεθνή βιβλιογραφία ο όρος  γενοκτονία σημαίνει τη μεθοδική, ολική ή μερική εξολόθρευση μιας εθνικής ή φυλετικής ή θρησκευτικής ομάδας η οποία εξοντώνεται όχι για κάτι που δήθεν έκανε αλλά για κάτι που είναι. Στην ουσία πρόκειται για ένα πρωτογενές έγκλημα που δεν έχει καμία συνάρτηση με διάφορες πολεμικές συγκρούσεις. Επομένως ορθώς μιλούμε περί Γενοκτονίας γιατί η συστηματική εξόντωση των Ποντίων αδερφών μας τόσο από την Οθωμανική αυτοκρατορία όσο και εν συνεχεία από τους νεότουρκους του Μουσταφά Κεμάλ έγινε ακριβώς επειδή επρόκειτο για Έλληνες και Χριστιανούς.

Η παραπάνω πρωτοβουλία μου τον Μάιο του 2019  να περιληφθεί στην Ημερήσια Διάταξη της Ολομέλειας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου πρόταση για συζήτηση του θέματος της Αναγνώρισης της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου και έκδοση ψηφίσματος, έγινε στην πιο  κατάλληλη συγκυρία καθώς τότε:

α) είχε προηγηθεί η Αναγνώριση της Γενοκτονίας των Αρμενίων απ’ το ιταλικό Κοινοβούλιο,

β) η Τουρκία είχε μπει  στο στόχαστρο του Τραμπ και

γ) πολλοί ευρωπαίοι Ευρωβουλευτές ήθελαν να ψηφίσουν κατά της Τουρκίας, εν όψει των τότε Ευρωεκλογών του Μαΐου 2019.

Όμως, η πρότασή μου δεν βρήκε αποδοχή ανάλογη της σημασίας του θέματος και της συγκυρίας από τις υπόλοιπες Πολιτικές Ομάδες του Ευρωκοινοβουλίου, καθώς τόσο το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (ΕΛΚ), με επικεφαλής τον τότε υποψήφιό του για την προεδρία της Κομισιόν Μάνφρεντ Βέμπερ, όσο και οι Σοσιαλιστές, οι Φιλελεύθεροι και οι Πράσινοι την καταψήφισαν.

Ειδικότερα 79 Ευρωβουλευτές ψήφισαν υπέρ της Πρότασής μου, 199 κατά, ενώ καταγράφηκαν και 18 αποχές.

Ωστόσο, από την ενέργειά μου αυτή αναγκάστηκαν, καιροσκοπικά βέβαια και προεκλογικά, ενόψει των τότε ευρωεκλογών του Μαΐου 2019 τόσο ο κ. Μητσοτάκης να καλέσει ξαφνικά τις Ομοσπονδίες των Ποντίων και να πει ότι δήθεν θα αγωνιστεί ως Νέα Δημοκρατία για την αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου όσο και ο κ. Τσίπρας, που την τελευταία στιγμή, στο «90» πήγε στη Θεσσαλονίκη, όπου και κάλεσε τις ποντιακές οργανώσεις και έδωσε υποσχέσεις.

Υποσχέσεις οι οποίες αποδείχθηκαν καιροσκοπικές και προεκλογικές καθώς μέχρι και σήμερα ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ δεν έχουν κάνει τίποτε το αξιόλογο για το ζήτημα της αναγνώρισης της γενοκτονίας των Ποντίων αδελφών μας σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Έτσι για άλλη μια φορά και φέτος όλα τα μνημονιακά κόμματα απλώς αρκέστηκαν σε κροκοδείλια δάκρυα και ανακοινώσεις για το ζήτημα της γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου χωρίς να αναλάβουν κάποια πρωτοβουλία σε ευρωπαϊκό επίπεδο, πολύ δε περισσότερο καθώς ήδη τον Ιανουάριο του 2024 στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης είχε συζητηθεί η προσφυγή της Νότιας Αφρικής κατά του Ισραήλ για τη γενοκτονία στη Γάζα.

Ο Νότης Μαριάς είναι Καθηγητής Θεσμών της ΕΕ στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, πρώην Ευρωβουλευτής και Βουλευτής Ηρακλείου, notismarias@gmail.com

 

του Νότη Μαριά 

Συμπληρώθηκαν το Σάββατο 2 Αυγούστου 2025 ογδόντα ολόκληρα χρόνια από τη λήξη της ιστορικής Διάσκεψης του  Πότσνταμ που έλαβε χώρα το διάστημα από 17 Ιουλίου  έως 2   Αυγούστου 1945 ανάμεσα σε Στάλιν, Ρούζβελτ και Τσώρτσιλ.

Στο πλαίσιο λοιπόν της περίφημης Διάσκεψης του Πότσνταμ λίγα χιλιόμετρα από το Βερολίνο, ΕΣΣΔ, ΗΠΑ και Μεγάλη Βρετανία καθόρισαν πέραν των άλλων ότι η ναζιστική Γερμανία όφειλε να καταβάλλει πολεμικές επανορθώσεις-αποζημιώσεις στις δικαιούμενες χώρες μεταξύ των οποίων ήταν και η Ελλάδα.

Μάλιστα στη συνέχεια η Συμφωνία Ειρήνης των Παρισίων του 1946 επιδίκασε ποσό 7.181.00.0000 δολαρίων ΗΠΑ έτους 1938 στην Ελλάδα για πολεμικές επανορθώσεις πέραν του ποσού που η Πατρίδα μας δικαιούται για την εξόφληση του αναγκαστικού κατοχικού δανείου.

Έκτοτε η Δυτική Γερμανία και εν συνεχεία η ενωμένη Γερμανία αρνείται προκλητικά όχι μόνο την καταβολή των πολεμικών επανορθώσεων-αποζημιώσεων αλλά και την εξόφληση του αναγκαστικού κατοχικού δανείου.

Μάλιστα ενδεικτικό του κυνισμού της γερμανικής πλευράς, είναι το παρακάτω απόσπασμα από την εισήγηση του Γερμανού πρέσβη στην Αθήνα προς την κυβέρνησή του το 1969 στο οποίο τονίζεται: «Με την υποστήριξη των Αμερικανών φίλων μας κατορθώσαμε να παραπέμψουμε στις ελληνικές καλένδες τις από τη Συμφωνία του Λονδίνου προβλεπόμενες τεράστιες επανορθώσεις για κράτη εχθρικά, έως ότου υπογραφεί η ειρηνευτική συμφωνία, παρηγορώντας κατ’ αυτόν τον τρόπο τους αντιπάλους μας στον τελευταίο πόλεμο. (…) Θα ήταν προς το συμφέρον μας να διατηρήσουμε αυτή την ενδιάμεση κατάσταση όσο γίνεται περισσότερο, έτσι ώστε οι αξιώσεις των τότε αντιπάλων μας είτε να αποσυρθούν είτε να παραγραφούν. Με άλλα λόγια: δεν πρέπει να ξυπνήσουμε τους σκύλους που κοιμούνται» (σελ. 20 της Έκθεσης  της Διακομματικής Κοινοβουλευτικής Επιτροπής για τη διεκδίκηση των Γερμανικών Οφειλών).

Όμως παρά τις 3 ρηματικές διακοινώσεις που έγιναν από την Ελλάδα το 1995, το 2019 και το 2020 προς τη Γερμανία με τις οποίες ζητήθηκε να αρχίσουν διαπραγματεύσεις μεταξύ των δύο χωρών για το ζήτημα των πολεμικών επανορθώσεων και ειδικότερα για το αναγκαστικό κατοχικό δάνειο, μέχρι σήμερα και εντελώς προκλητικά η Γερμανία ισχυρίζεται ότι δήθεν το θέμα των πολεμικών επανορθώσεων έχει κλείσει, παρότι είναι δεδομένο και δεν αμφισβητείται ότι οι γερμανικές πολεμικές επανορθώσεις και το κατοχικό δάνειο είναι «ενεργές και δικαστικώς επιδιώξιμες».

Με δεδομένη την άρνηση της Γερμανίας να προβεί στην εξόφληση των γερμανικών αποζημιώσεων-επανορθώσεων και του κατοχικού δανείου η κυβέρνηση οφείλει να προχωρήσει αποφασιστικά στη δικαστική διεκδίκηση των εν λόγω οφειλών προσφεύγοντας στο αρμόδιο δικαιοδοτικό όργανο.

Επιπλέον οφείλει να προχωρήσει στην εγγραφή των γερμανικών αποζημιώσεων στον κρατικό προϋπολογισμό και στην τιτλοφόρηση του κατοχικού δανείου, όπως έχω αναλύσει ήδη από το 2011 στο βιβλίο μου «Το Μνημόνιο της χρεωκοπίας και ο άλλος δρόμος» (Εκδόσεις Λιβάνη, σελ.552-566).

Στο πλαίσιο αυτό είχα επισημάνει ότι η Πατρίδα μας προκειμένου να πιέσει αποφασιστικά τη Γερμανία να εξοφλήσει τις Οφειλές της έναντι της Ελλάδας θα πρέπει πέραν των άλλων να προβεί και σε δύο επιπλέον ενέργειες.

Στην εγγραφή των γερμανικών αποζημιώσεων στον Κρατικό Προϋπολογισμό και στην τιτλοποίηση του αναγκαστικού κατοχικού δανείου.

Επομένως σε πρώτη φάση η κυβέρνηση οφείλει να εγγράψει το «αντίστοιχο γερμανικό χρέος προς την Ελληνική Δημοκρατία» στις ανείσπρακτες οφειλές προς το  Ελληνικό Δημόσιο και κατ΄ επέκταση στον κρατικό προϋπολογισμό, αφού πρόκειται για άμεσα απαιτητό ληξιπρόθεσμο χρέος. Στη συνέχεια θα πρέπει να δοθεί  σχετική εντολή από το Υπουργείο Οικονομικών στην ΑΑΔΕ να προβεί σε άμεσες ενέργειες για την είσπραξή του εν λόγω ληξιπρόθεσμου γερμανικού χρέους.

Η εγγραφή στον κρατικό προϋπολογισμό του «αντίστοιχου γερμανικού χρέους προς την Ελληνική Δημοκρατία» θα έχει ως αποτέλεσμα ο προϋπολογισμός της χώρας μας να μεταβληθεί σε πλεονασματικό.

Ταυτόχρονα θα δημιουργηθεί πρόβλημα στη Γερμανία καθώς οι αγορές θα θεωρήσουν ότι τελικά το δημόσιο χρέος της Γερμανίας είναι πολύ μεγαλύτερο απ΄ αυτό που παρουσιάζεται επισήμως από το Βερολίνο με αποτέλεσμα την αύξηση των επιτοκίων δανεισμού του γερμανικού δημοσίου.

Σε κάθε περίπτωση για την Ελλάδα το ζήτημα της διεκδίκησης των γερμανικών αποζημιώσεων αποτελεί ένα επίκαιρο όσο ποτέ εθνικό θέμα για το οποίο οφείλουμε να εντείνουμε τις προσπάθειές μας.

Από την πλευρά μου κατά την διάρκεια της βουλευτικής μας θητείας ως βουλευτής Ηρακλείου το διάστημα 2012-2014 είχα την ευκαιρία στη συζήτηση του κρατικού προϋπολογισμού τόσο για το έτος 2013 όσο και για το έτος 2014 να θέσω μετ΄ επιτάσεως τόσον εγγράφως όσο και προφορικώς το ζήτημα της εγγραφής των γερμανικών αποζημιώσεων στον κρατικό προϋπολογισμό των εν λόγω ετών.

Επίσης ο Υπουργός Δικαιοσύνης οφείλει να δώσει  άδεια για την εν Ελλάδι εκτέλεση της υπ΄ αρίθμ. 137/25-9-1997 αμετάκλητης Απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Λειβαδιάς με την οποία επιδικάστηκαν αποζημιώσεις για τα θύματα της σφαγής του Διστόμου από τα ναζιστικά στρατεύματα κατοχής τον Ιούνιο του 1944.

Ογδόντα λοιπόν ολόκληρα χρόνια από τη λήξη της ιστορικής Διάσκεψης του Πότσνταμ ο αγώνας για τις γερμανικές αποζημιώσεις πρέπει να συνεχιστεί ακόμη πιο δυναμικά και αποφασιστικά.

Οψόμεθα εις Φιλίππους.

Ο Νότης Μαριάς είναι Καθηγητής Θεσμών της ΕΕ στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, πρώην Ευρωβουλευτής και Βουλευτής Ηρακλείου, notismarias@gmail.gr