Την Ιερά Μονή αγίου Σωτήρος της Χώρας, που λειτουργούσε ως μουσείο, μετέτρεψε σε τζαμί η τουρκική Κυβέρνηση, με απόφασή της που δημοσίευσε προχτές Παρασκευή. Ο δρόμος είχε ανοίξει το 2019 από το ανώτατο διοικητικό δικαστήριο της Τουρκίας, που ακύρωσε την απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου του 1945 που έκανε το μοναστήρι μουσείο. Από το 1511, οι Τούρκοι είχαν αρπάξει το μοναστήρι και το είχαν μετατρέψει σε τέμενος, με την ονομασία “Καχριέ Τζαμί”. 

Η μεθόδευση είναι όμοια με αυτή που ακολουθήθηκε στην περίπτωση της Αγίας Σοφίας: Με διοικητική δίκη που ανοίχτηκε ύστερα από προσφυγή του «Συνδέσμου Προσφοράς στα Βακούφια, τα Ιστορικά Μνημεία και το Περιβάλλον». .

Η ονομασία “εν τη Χώρα” μαρτυρεί ότι στη θέση εκείνη υπήρχε εκκλησία εκτός οχυρωματικού περιβόλου, προγενέστερη των τειχών του Θεοδοσίου, που επέκτειναν την οχυρωμένη περιοχή και συμπεριέλαβαν την τοποθεσία στις αρχές του 5ου μ.Χ. αιώνα.  Σύμφωνα με την παράδοση, η Ιερά Μονή ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα από τον άγιο Θεόδωρο. Η ίδρυσή της έχει αποδοθεί και στον Κρίσπο, γαμπρό του αυτοκράτορα Φωκά (7ος αι.). Ο ναός χτίστηκε το διάστημα 1077-81 από την πεθερά τού Αλεξίου Α΄ Κομνηνού Μαρία Δούκαινα, στη θέση παλαιότερων κτισμάτων που χρονολογούνται τον 6ο και 9ο αιώνα.

Επισκευάστηκε το 1120 από τον Ισαάκιο Κομνηνό., πιθανόν ύστερα από σεισμό. Ο Θεόδωρος Μετοχίτης την ανακαίνισε το 1316-21. Πρόσθεσε τον εξωνάρθηκα του νότιου παρεκκλησίου, και διακόσμησε το ναό με τα ψηφιδωτά και τοιχογραφίες. Κληροδότησε στη Μονή σημαντική περιουσία. Έκτισε νοσοκομείο και τής δώρισε την αξιόλογη συλλογή βιβλίων του. Γι’  αυτό και η βιβλιοθήκη της Μονής έγινε πόλος έλξης σημαντικών λογίων.

Έργο της ανακαίνισης του Θεοδώρου Μετοχίτη είναι τα υψηλής τέχνης ψηφιδωτά και τοιχογραφίες της Μονής, από τα λαμπρότερα δείγματα της βυζαντινής τέχνης.

Η Μονή λεηλατήθηκε κατά την Άλωση του 1453. Μετατράπηκε το 1511 σε οθωμανικό τέμενος με εντολή του μεγάλου βεζίρη του σουλτάνου Βαγιαζήτ Β΄ (1481-1512) και ονομάστηκε Καχριέ Τζαμί. Σημαντικό μέρος της διακόσμησης του ναού καταστράφηκε.

Το 1948 τέθηκε σε εφαρμογή πρόγραμμα αναστήλωσης του μνημείου και από το 1958 έως τις 21.8.2020 λειτούργησε ως μουσειακός χώρος, για να μετατραπεί και πάλι σε τζαμί

ΦΩΤΟ:       :  Μηχανή του Χρόνου