• ΓΝΩΡΙΣΜΑ “ΤΑΞΕΩΣ ΕΘΝΙΚΗΣ” Η ΚΑΤΑΠΙΕΣΗ ΤΩΝ ΑΔΥΝΑΤΩΝ

Στὸ Εύαγγέλιο τῆς περασμένης 5ης Κυριακῆς τῶν Νηστειῶν ἀναφέρεται μεταξὺ ἄλλων ἡ πλούσια ἡ ὑμνολογία τοῦ Ὄρθρου τῆς Μεγάλης Δευτέρας, ποὺ τελέσθηκε τὸ ἀπόγευμα τῆς Κυριακῆς τῶν Βαΐων (“Κύριε, πρὸς τὸ μυστήριον τὸ ἀπόρρητον τῆς σῆς οἰκονομίας, οὐκ ἐξαρκοῦσα ἡ τῶν ἐκ Ζεβεδαίου μήτηρ, ᾐτεῖτό σοι προσκαίρου βασιλείας τιμήν, τοῖς ἑαυτῆς δωρήσασθαι τέκνοις”·).

Ὅπου μὲ άφορμὴ τὸ αἴτημα γιὰ προνομιακὴ ἀντιμετώπιση τῶν παιδιῶν τοῦ Ζεβεδαίου σὲ σχέση μὲ τοὺς ὑπλοιπους μαθητές, ὁ Χριστὸς ἀνέπτυξε τὴ χριστιανικὴ ὀπτικὴ γιὰ τὴν ἄσκηση τῆς ἐξουσίας. Τὴν ἀρχὴ ὅτι ὅποιος θέλει νὰ διοικήσει, πρέπει νὰ τὸ κάνει ὑπηρετώντας τοὺς πολλοὺς καὶ ὄχι νὰ κάνει τὴν ἐξουσία ἐφαλτήριο γιὰ προσωπικὴ ἀνάδειξη, ἐκμετάλλευση καὶ καταπίεση τῶν διοικουμένων. Μὲ δεδομένο ὅτι ἡ ἄσκηση ἐξουσίας ἐμπεριέχει ἀπὸ τὴ φύση της τὸ στοιχεῖο τῆς ἐπιβολῆς, βρισκόμαστε μπροστὰ σὲ μιὰ οὐσιαστικὴ κατάργηση, μεταμόρφωση καὶ μετατροπή της σὲ διακονία τῶν πολλῶν. Μιὰ ἀνατροπὴ σὲ σχέση μὲ τὴ λογικὴ τῶν εἰδωλολατρῶν καὶ μὲ ὅσα εἶχαν μέχρι τότε συνηθίσει οἱ ἄνθρωποι. Ἄλλωστε, μὲ τὴν Ἀνάσταση τοῦ Λαζάρου, ἀνοιχτὰ ἔγινε φανερὸ ὅτι ὁ Χριστὸς ἦρθε “ὡς ἐξουσίαν ἔχων”, ἀκόμα καὶ ἐπὶ τοῦ θανάτου. Ὄχι ὅμως γιὰ νὰ διακονηθεῖ, ἀλλὰ νὰ διακονήσει. Αὐτὸς εἶναι καὶ ὁ συμβολισμὸς τῆς εἰσόδου του στὰ Ἱεροσόλυμα πάνω σ’ ἕνα γαϊδουράκι, ἀντὶ πάνω σὲ κάποιο ἀστραφτερὸ ἄτι.

Γιὰ νὰ προχωρήσει ὁ ἱερὸς ὑμνογράφος σὲ μιὰ συγκλονιστικὴ καταδίκη τῆς τυραννικῆς ἐξουσίας, ὡς χαρακτηριστικοῦ τῆς παγανιστικῆς τάξης παγμάτων, ἡ ὁποία εἶναι ἐντελῶς ἀντίθετη μὲ τὴ χριστιανικὴ διδασκαλία: “Τάξεως ἔμπαλιν ὑμῖν, ἐθνικῆς ἔστω τὸ κράτος ὁμογενῶν· οὐ κλῆρος γὰρ ἐμός, τυραννὶς δὲ γνώμῃ αὐθαίρετος· ὁ οὖν πρόκριτος ἐν ὑμῖν εἶναι θέλων, τῶν ἄλλων ἔστω πάντων ἐσχατώτερος· καὶ Κύριον γινώσκοντές με ὑμνεῖτε, καὶ ὑπερυψοῦτε εἰς πάντας τοὺς αἰῶνας.” (Θὰ ἀντιμετωπίζετε τοὺς συνανθρώπους σας ἀντίθετα μὲ τὴν παγανιστικὴ τάξη πραγμάτων. Δὲν εἶναι δική μου συνήθεια ἡ αὐθαιρεσία τῆς τυραννίας. Ὅποιος ἀπὸ ἐσᾶς θέλει νὰ εἶναι πρόκριτος, ἂς εἶναι ὁ πιὸ τελευταῖος ἀπ’ ὅλους…”)

Ὁ ὅρος “πρόκριτος” ποὺ χρησιμοποιήθηκε γιὰ τὴν ἡγεσία τῶν ἑλληνορθόδοξων κοινοτήτων μέχρι τὸ τέλος τῆς Τουρκοκρατίας, φαίνεται ὅτι εἶχε ρίζες πρὶν τὴν ὀθωμανικὴ σκλαβιά, ἀφοῦ ἀπαντᾶται σὲ ἐκκλησιαστικὸ κείμενο.

“Τά τελεώτατα φρονεῖν τούς οἰκείους παιδεύων Μαθητάς, μή ὁμοιοῦσθαι τοῖς ἔθνεσιν ἔλεγες, εἰς τὸ κατάρχειν τῶν ἐλαχιστοτέρων· οὐχ οὕτω γὰρ ἔσται ὑμῖν τοῖς ἐμοῖς Μαθηταῖς, ὅτι πτωχὸς θέλων ὑπάρχω· ὁ πρῶτος οὖν ὑμῶν, ἔστω πάντων διάκονος, ὁ δὲ ἄρχων, ὡς ὁ ἀρχόμενος, ὁ προκριθεὶς δὲ ὡς ὁ ἔσχατος· καὶ γάρ ἐλήλυθα αὐτὸς τῷ πτωχεύσαντι Ἀδὰμ διακονῆσαι, καὶ λύτρον δοῦναι ἀντὶ πολλῶν, τὴν ψυχὴν, τῶν βοώντων μοι· Δόξα σοι” (Διδάσκοντας τοὺς μαθητές σου τὰ τελειότατα φρονήματα, τούς ἔλεγες νά μή μοιάζουν μέ τούς εἰδωλολάτρες καταπιέζοντας τούς ἀδυνάτους· διότι δέν πρέπει νά συμβαίνει ἔτσι σ’ ἐσᾶς τούς δικούς μου Μαθητές ἀφοῦ μέ τή θέλησή μου ἔγινα φτωχός· ὁ πρῶτος λοιπόν ἀπό σᾶς ἄς εἶναι ὑπηρέτης ὅλων, ὁ ἄρχοντας ἄς εἶναι ὅπως ὁ διοικούμενος, καί ὅποιος παίρνει πρωτοκαθεδρία, ἄς εἶναι ὅπως ὁ τελευταῖος.· ἀφοῦ ἦρθα ἐγώ ὁ ἴδιος νά ὑπηρετήσω τόν Ἀδάμ πού πτώχευσε, καί νά θυσιασθῶ γιά πολλούς οἰ ὁποῖοι κραυγάζουν σ’ ἐμένα· Κύριε, δόξα σ’ ἐσένα).

Ἡ ψυχή “λύτρον ἀντὶ πολλῶν”. Ἡ ὁλόψυχη ἀφιέρωση στὴ διακονία τοῦ λαοῦ εἶναι πρόταγμα τοῦ Χριστιανισμοῦ. Ἀντίθετα. ὄχι μόνον τὸ τυραννικὸ καθεστώς, ἀλλὰ καὶ ἡ τυραννικὴ καὶ ἐκμεταλλευτικὴ ἄσκηση τῆς ἐξουσίας προσιδιάζουν σὲ λογικὲς παγανιστικὲς καὶ ἀντιχριστιανικές. Καὶ ἂς ὑπάρχουν καθετῶτα τυραννικὰ ποὺ ἐπικαλέστηκαν τὸ ὄνομα τοῦ Χριστοῦ.