Ἡ σημερινή γιορτή ἀποκαλύπτει μεγαλύτερα θαύματα ἀπό ἐκείνη τῆς Χριστουγεννιάτικης νυχτιᾶς. Γιατί κείνη τήν νύχτα πού μᾶς πέρασε χαιρότανε μονάχα ἡ γῆ, καθώς βάσταζε πάνω της στήν ἀγκαλιά τῆς φάτνης τόν Παντοκράτορα Θεό. Σήμερα ὅμως, πού γιορτάζουμε τά Θεοφάνεια, εὐφραίνεται μαζί της καί ἡ θάλασσα. Καί εὐφραίνεται γιατί διά μέσου τοῦ Ἰορδάνη λαβαίνει μέρος καί αὐτή στήν εὐλογία τοῦ ἁγιασμοῦ.

Στήν γιορτή τῆς θείας Γέννησης ὁ Θεός φάνηκε βρέφος μικρό, νιογέννητο, δείχνοντας ἔτσι τή δική μας νηπιότητα. Σήμερα ὅμως τόν βλέπουμε τέλειο ἄνθρωπο, τέλειο Υἱό, ἀπό τέλειο Πατέρα γεννημένον. Ἐκεῖ φανέρωσε τό θεῖο βρέφος τό ἀστέρι πού ἀνέτειλε ἀπό τήν ἀνατολή, καί ἐδῶ ὁμολογεῖ γι᾿ Αὐτόν ἀπό τόν οὐρανό ὁ Θεός Πατέρας, ἀπό τόν Ὁποῖον γεννήθηκε πρό τῶν αἰώνων. Ἐκεῖ Τοῦ πρόσφεραν -ὡσάν σέ βασιλιά- δῶρα οἱ Μάγοι, πού πεζοπόρησαν ἀπό τήν ἀνατολή. Ἐδῶ ἄγγελοι ἀπό τόν οὐρανό φερμένοι Τοῦ πρόσφεραν τή διακονία πού πρέπει μόνο σέ Θεό. Ἐκεῖ τυλίχτηκε μέσα στά σπάργανα καί ἐδῶ λύνει μέ τό βάπτισμα τίς σειρές τῶν παραπτωμάτων καί τά δεσμά τῆς ἁμαρτίας μας. Ἐκεῖ ὁ βασιλιάς τῶν οὐρανῶν ντύθηκε σάν βασιλική ἀλουργίδα τόν κόσμο, ἐδῶ ἡ πηγή τῆς ζωῆς ντύνεται ὁλόγυρα τά ποταμίσια κύματα. Ἐλᾶτε λοιπόν νά ἰδεῖτε παράδοξα θαύματα.

Ὁ Ἥλιος τῆς δικαιοσύνης λούζεται στοῦ Ἰορδάνη τά νερά. Ἡ φωτιά βουτάει καί σμίγει μέ τά νερά. Καί ὁ Θεός ἀπ̉ ἄνθρωπο ἁγιάζεται. […]

Ὁ Κύριος καί ὁ Θεός μας μᾶς φανερώθηκε. Μᾶς φανερώθηκε ὁ Ἥλιος τῆς δικαιοσύνης καί διέλυσε τό σκοτάδι τῆς ἄγνοιας πού μᾶς περιέλουζε. Μᾶς φανερώθηκε ὁ οὐράνιος Τσοπάνης καί ἔδιωξε ἀπό τό κοπάδι τῶν παιδιῶν Του τούς λύκους τοῦ διαβόλου. Μᾶς φανερώθηκε ὁ Μονογενής Υἱός τοῦ Πατρός καί χάρισε μέ τό βάπτισμα τήν υἱοθεσία στούς πιστούς. Μᾶς φανερώθηκε ἡ ζωή ὁλόκληρου τοῦ κόσμου καί μέ τό θάνατό Του θανάτωσε τόν θάνατο ὡς ἀθάνατος καί ἀξίωσε νά ζήσουν ζωή ἀθάνατη, ἐκεῖνοι πού εἶχαν πέσει στή φθορά καί στό θάνατο.

Ἀλλά ἐνῶ ἐγίνονταν ὅλα αὐτά, ὁ Θεός Πατέρας ἀγαλώμενος μέ τήν ὑπερβολική ταπείνωση τοῦ Υἱοῦ, ἀνοίγει διάπλατα τίς πύλες τοῦ οὐρανοῦ καί μέ βροντερή φωνή ξεχειλισμένη ἀπό αἰσθήματα πού πλημμυρίζουνε μιά πατρική καρδιά, ἀνακράζει: «Αὐτός εἶναι ὁ Υἱός μου ὁ ἀγαπητός». Καί γιά νά μήν μπερδευτεῖ ὁ νοῦς ὅσων ἀκούγανε ὅλα τοῦτα -ἄν εἶναι δηλαδή Υἱός ὁ Βαπτιστής ἤ ὁ Χριστός- ἔρχεται τό Ἅγιον Πνεῦμα, σάν ἄσπρο περιστέρι καί δείχνει Ἐκεῖνον πού βαπτιζόταν καί πού ὁ Θεός Πατέρας τόν μαρτυροῦσε στούς ἀνθρώπους σάν μονογενή Υἱό Του. Σ᾿ Αὐτόν πρέπει ἡ δόξα, τό κράτος, ἡ τιμή καί ἡ προσκύνηση σήμερα καί πάντοτε καί εἰς τούς αἰώνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.

ἍγιοςΠρόκλος Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως

ΠΗΓΗ: Ἱερά Μονὴ Ἁγίου Ἰωάννου Προδρόμου Καρέα 

Ὁ ἅγιος Πρόκλος ἦταν μαθητὴς τοῦ ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου. Πατριάρχης ἔγινε τὸ 434 μ.Χ. ἐπὶ αὐτοκράτορος Θεοδοσίου Β’. Ἐκοιμήθη τὸ 447 μ.Χ.

Σύμφωνα μὲ τὸ συναξάρι, «Ο εν Aγίοις Πατήρ ημών Πρόκλος, ήκμαζε κατά τους χρόνους Θεοδοσίου του μικρού, εν έτει 408. Mε το να ήτον δε ευλαβής και ενάρετος, εχειροτονήθη επίσκοπος Kυζίκου από τον Άγιον Σισίνιον πατριάρχην Κωνσταντινουπόλεως. Πηγαίνωντας δε εις την Kύζικον, δεν έγινε δεκτός από τους κληρικούς της επαρχίας του, διατί είχον χειροτονήση έτερον, Δαλμάτον ονόματι. Όθεν εγύρισεν οπίσω εις την Kωνσταντινούπολιν μένωντας σχολάζων από επαρχίαν».

Μέχρι νὰ ἐκλεγεῖ Πατριάρχης, παραγκωνίσθηκε ἄλλες δύο φορές. Παρὰ τὸ γεγονὸς αὐτό, στὸ διάστημα ποὺ ἦταν στὴν Κωνσταντινούπολη, ἀφοσιώθηκε στὸ κήρυγμα τοῦ θείου Λόγου καὶ μὲ καρτερία ὑπέμεινε τὴν περιφρόνηση ἀπὸ τοὺς παραγκωνισμούς, διακονώντας μὲ ἀφοσίωση ὅσους ἐκλέχτηκαν ἀντὶ γι’ αὐτόν. Μὲ θέρμη ὑπερασπίστηκε στὴν ὀρθὴ πίστη κατὰ τῆς αἵρεσης τοῦ Νεστορίου. Μὲ ἐπιείκεια, πραότητα καὶ ἀνεξικακία ἐργάσθηκε γιὰ τὴν ἐπαναφορὰ στὴν Ὀρθοδοξία τῶν ὁπαδῶν τοῦ Νεστοριανισμοῦ, ὅπως καὶ γιὰ τὴν εἰρήνευση τῆς Ἐκκλησίας μὲ τὴν ἐπανασύνδεση ὅσων εἶχαν σκορπίσει καὶ ἀποξενωθεῖ μὲ τὴν ἐξορία τοῦ Χρυσοστόμου.Συνέβαλε στὴ διαμόρφωση τοῦ χριστολογικοῦ δόγματος καὶ καθιέρωσε τα προσωνύμια τῆς Παναγίας «Θεοτόκος» και «αειπάρθενος». Ξεκαθαρίζει ὅτι ἡ Παναγία δὲν εἶναι Θεός, ἀλλὰ ναὸς τοῦ Θεοῦ, “ἐργαστήριον ἑνώσεως τῶν δύο φύσεων τοῦ ἐνανθρωπήσαντος Υἱοῦ καὶ Λόγου τοῦ Θεοῦ καὶ καθίσταται “Θεοτόκος” λόγω τῆς θείας ἐπίσκεψης, ποὺ ὀνομάζει ” ἀνιστόρητη είσοδο καὶ ἀνερμήνευτη έξοδο”. Κατὰ τη διάρκεια τῶν καταστροφικῶν σεισμῶν στὴν Κωνσταντινούπολη, εἰσήγαγε τὸν Τρισάγιο Ὕμνο: «Ἅγιος ὁ Θεός, Ἅγιος Ίσχυρός, Ἅγιος Ἀθάνατος ἐλέησον ἡμᾶς».

Φρόντισε γιὰ τὴν πλήρη ἀποκατάσταση τοῦ ἁγίου Ίωάννου τοῦ Χρυσοστόμου, μὲ τὴν ἀνακομιδὴ τῶν ὀστέων του, τὴ μεταφορά τους ἀπὸ τὰ Κόμανα στὴν Κωνσταντινούπολη καὶ τὴν ἀπόθεσή τους στὸ ναὸ τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων.

 

Ἔλεγε λοιπὸν στὰ πλήθη ποὺ ἐρχότανε νὰ βαφτιστοῦνε ἀπὸ αὐτόν: «Γεννήματα τῆς ὀχιᾶς, ποιὸς σᾶς ἔδειξε τὸν τρόπο ν’ ἀποφύγετε τὴν ὀργὴ ποὺ  ἔρχεται; Κάμετε λοιπὸν καρποὺς ποὺ ν’ ἀποδείχνουνε τὴ μετάνοιά σας καὶ μὴ ἀρχίσετε νὰ λέτε μέσα σας: «Ἔχομε πατέρα τὸν Ἀβραάμ». Γιατὶ σᾶς βεβαιώνω πὼς ὁ Θεὸς μπορεῖ ἀπ’ αὐτὲς τὶς πέτρες ν’ ἀναστήσει παιδιὰ στὸν Ἀβραάμ.»

  • Τὰ πλήθη τὸν ρωτούσανε: «Τί πρέπει λοιπὸν νὰ κάνουμε;» Κι αὐτὸς τοὺς ἔλεγε: «Ὅποιος ἔχει δύο χιτῶνες νὰ δώσει σ’ αὐτὸν ποὺ δὲν ἔχει κι ὅποιος ἔχει τρόφιμα ἂς κάμει τὸ ἴδιο.»
  • Στοὺς τελῶνες: «Τίποτα περισσότερο ἀπὸ τὸ νόμιμο νὰ μὴν εἰσπράττετε»
  • Στοὺς στρατιωτικούς: «Κανένα νὰ μὴ συκοφαντήσετε καὶ νὰ μὴν ἐκβιάσετε, ἀλλὰ ν’ ἀρκεῖσθε στὸ μισθό σας.»
  • Αὐτὰ κήρυσσε ὁ Ἰωάννης ὁ Πρόδρομος, σύμφωνα μὲ τὸ κατὰ Λουκᾶ Εὐαγγέλιο (γ’ 7-14-Μετάφραση Νίκου Ψαρουδάκη), περικοπὴ ποὺ περιλαμβάνεται στὶς Μεγάλες Ὧρες τῶν Θεοφανίων. ]
  • Κήρυγμα μεστὸ καὶ ἐπίκαιρο: Δὲν ὑπάρχουν διακρίσεις στὴ βάση τῆς ἐξ αἵματος καταγωγῆς, ἀφοῦ ἀπὸ τὸ Θεὸ ἐξαρτᾶται ποιὸς λογίζεται τέκνο τοῦ Ἀβραάμ.
  • Ὅποιος ἔχει περισσότερα, νὰ δίνει σ’ αὐτὸν ποὺ στερεῖται, ὅπως κήρυξε ὁ Χριστός.
  • Σὲ ὅσους ἔχουν θέσεις διοικητικὲς νὰ μὴ κάνουν κατάχρηση τῆς ἐξουσίας τους.
  • Ὁ Ἰωάννης, παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι εἶχε δικούς του μαθητές, ἀπὸ τὴν ἀρχὴ ἔθεσε τὸν ἑαυτό του στὸ πλαίσιο τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ σχεδίου τοῦ Θεοῦ γιὰ τὴ σωτηρία τοῦ κόσμου: «Ἐγὼ σᾶς βαφτίζω μὲ νερό. Ἔρχεται ὅμως αὐτός, ποὺ εἶναι πιὸ δυνατὸς ἀπὸ μένα καὶ ποὺ ἐγὼ δὲν εἶμαι ἄξιος νὰ λύσω τὰ κορδόνια τῶν παπουτσιῶν του. Αὐτὸς θὰ σᾶς βαφτίσει μὲ Πνεῦμα Ἅγιο καὶ φωτιά».
  • Ἐπειδὴ βάση τῆς χριστιανικῆς μας πίστης εἶναι ἡ δύναμη τοῦ παρδείγματος τοῦ Χριστοῦ καὶ τῶν ἁγίων, ἂς παραδειγματιστοῦμε στὸ σημεῖο αὐτὸ ἀπὸ πρόσωπα, ὅπως ἡ Παναγία καὶ ὁ Πρόδρομος, ποὺ μὲ τὴ θέλησή τους ἔθεσαν τὸν ἑαυτό τους στὴν ὑπηρεσία τοῦ σχεδίου τοῦ Θεοῦ γιὰ τὴ σωτηρία τοῦ κόσμου. Γιὰ τὴν οὐσιαστική τους αὐτὴ συμβολὴ τιμῶνται εἰκονιζόμενοι στὰ τέμπλα τῶν ἐκκλησιῶν μας, στὸ πλάι τοῦ Χριστοῦ.

“Χριστιανική” 5.1.2023. Ἀπὸ τὴ στήλη “Τὰ τοῦ Καίσαρος”.