-
80 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΥ “ΕΣΠΡΙ” (ESPRIT-ΠΝΕΥΜΑ)
Κλείνουν ογδόντα χρόνια από την έκδοση του περιοδικού “Εσπρί”, τον Οκτώβριο του 1932, εκ μέρους του 27χρονου τότε Γάλλου φιλοσόφου Εμμανουέλ Μουνιέ. Όπως τονίζεται στην έκδοση του Δεκεμβρίου 2012 του περιοδικού, που συνεχίζει να κυκλοφορεί μέχρι σήμερα, “Ο τίτλος του περιοδικού δεν είναι μια ιδεαλιστική διακήρυξη, αλλά ένα μανιφέστο κατά της χρησιμοθηρίας και του υλισμού”. Στην περίοδο της βαθιάς κρίσης κατά την οποία πρωτοκυκλοφόρησε, δεν λειτούργησε απλώς ως έντυπο θεωρητικών φιλοσοφικών αναζητήσεων, αλλά επιδίωξε να δώσει απαντήσεις σε συγκεκριμένα κοινωνικά προβλήματα. Την προσπάθεια στήριξαν και άλλοι διανοητές, μεταξύ των οποίων ο γνωστός στην Ελλάδα Ζακ Μαριταίν, ο οποίος είχε στηρίξει τον αντιδικτατορικό αγώνα της “Χριστιανικής”.
Στο πολυσέλιδο αφιέρωμα της Ελοντί Μορώ στο περιοδικού “Λα Κρουά” (“Ο Σταυρός”) της 15/16 Οκτωβρίου, στο οποίο επιχειρείται να “ξαναδιαβαστεί” το έργο του φιλοσόφου υπό το φως
Η βαθιά χριστιανική πίστη του Μουνιέ συνδυαζόταν με την αγωνία να αντιμετωπιστεί από χριστιανική σκοπιά η κοινωνική αδικία. Εντοπίζει τα αντιμαχόμενα κοινωνικά συστήματα ως διαφορετικές εκδοχές του υλισμού και κάνει έκκληση “το πνεύμα να πάρει την πρωτοβουλία της αντίδρασης” για την αποσταθεροποίηση “της κατεστημένης αταξίας”. Καλεί να υπάρξει μια καινούργια Αναγέννηση του ευρωπαϊκού ανθρωπισμού, για να ξεπεραστούν τα αδιέξοδα στα οποία οδηγούν όταν αποκλίνουν το ένα από το άλλο, το “εγώ” και το “εμείς” : Η αστική ατομοκρατία και ο ολοκληρωτικός κολεκτιβισμός αντίστοιχα. Καταγγέλλει με δριμύτητα το συμβιβασμό της ρωμαιοκαθολικής αστικής τάξης με την επικρατούσα κοινωνική αδικία.
Ο Μουνιέ είχε τακτική επαφή με τον Ρώσο ορθόδοξο φιλόσοφο Νικόλαο Μπερντιάγιεφ, εξόριστο στο Παρίσι, στο σπίτι του οποίου βρίσκονταν τις Κυριακές, μαζί και με άλλους πνευματικούς ανθρώπους. Μέσω του Μπερντιάγιεφ, που αρθρογράφησε στο “Εσπρί”, άντλησε πολλά στοιχεία από την ορθόδοξη πνευματικότητα και ιδίως τη θεολογία του προσώπου. Με αυτή την έννοια, η σκέψη του Μουνιέ, συνδέεται με την ορθόδοξη θεολογία και παράδοση. Συγκλονίζει το γεγονός ότι έναν αιώνα πριν, ο στρατηγός Μακρυγιάννης που μόλις ήξερε να γράφει, μίλησε για την ανάγκη της πορείας από το “εγώ” στο “εμείς”, πράγμα που σημαίνει ότι ήδη κατείχε βιωματικά όσα οι διατυπώθηκαν φιλοσοφικά από τους Μουνιέ και Μπερντιάγιεφ.