«Πολλὲς φορὲς μὲ ρωτᾶνε ἐδῶ στὴ φυλακὴ πῶς βρῆκα τὴ δύναμη ἐγώ, ἕνα ἄβγαλτο κορίτσι ἀπ’ τὴ Σάμο, ν’ ἀνακατευτῶ στὴν Ἀντίσταση. Οὔτε κι ἐγὼ ξέρω νὰ σοῦ πῶ. Κάτι μέσα μου μ’ ἔτρωγε. Κάτι μοῦ ’λεγε «Πρέπει νὰ κάνεις κι ἐσὺ κάτι. Τὸ ζητάει ἡ ὥρα». Μπορεῖ νὰ μ’ ἔβαλαν στὰ αἵματα κι ἐκεῖνα τὰ παλικάρια ποὺ κατέβασαν τὴ γερμανικὴ σημαία ἀπ’ τὴν Ἀκρόπολη τὸν Μάιο τοῦ ’41. Δὲν μάθαμε ἀκόμα τ’ ὄνομά τους. Ἴσως νὰ μὴν τὸ μάθουμε ποτέ. Θυμᾶμαι ὅτι ἐκείνη τὴ μέρα, ἐκεῖνο τὸ σούρουπο, ἀνέβηκα πάνω στοῦ Φιλοπάππου καὶ κοίταζα τὸν βράχο ἀπέναντι. Κοίταζα τὸν Παρθενώνα καὶ σκεφτόμουνα «Ἆραγε, θὰ μπορέσω ποτὲ νὰ κάνω κι ἐγὼ κάτι;»

  • Αὐτὰ ἔγραφε μεταξὺ ἄλλων ἡ Ἰουλία Μπίμπα, ἡρωίδα τῆς Ἀντίστασης, σὲ ἐπιστολή της ἀπὸ τὴ φυλακὴ τὸν Δεκέμβριο τοῦ 1942. Στὴν Ἀθήνα ὅπου ζοῦσε μὲ τὸν ἐκ γενετῆς τυφλὸ σύζυγό της Κωνσταντίνο, ἔβγαζε μεροκάματο ἐργαζόμενη ὡς παραδουλεύτρα καὶ στὸν ἐλεύθερο χρόνο της ἦταν κατηχήτρια στὴν ἐκκλησία τοῦ Ἁγίου Νικολάου.
  • Εἶχε πρωταγωνιστήσει στὴν ἀνατίναξη τοῦ κτηρίου τῆς ναζιστικῆς ΕΣΠΟ ἀπὸ τὴν ὀργάνωση ΠΕΑΝ.
  • Ἐμπνεόμενη ἀπὸ ἥρωες ποὺ ἔδρασαν ἀπὸ ἄλλο ἰδεολογικὸ μετερίζι, τὸν Μανώλη Γλέζο καὶ τὸν Λάκη Σάντα. Τὰ ὀνόματα τῶν ὁποίων ἀγνοοῦσε.
  • Ἡ Ἰουλία Μπίμπα πῆρε μικρὴ παράταση ζωῆς σὲ σχέση μὲ τοὺς συναγωνιστές της, ἐπειδή, ὡς γυναίκα, τυπικὰ δὲν ἔπρεπε νὰ τουφεκιστεῖ, ἀλλὰ νὰ ἐκτελεσθεῖ μὲ τὴ λαιμητόμο.
  • Ἔτσι, ὁδηγήθηκε στὴ Βιέννη, ὅπου καὶ θανατώθηκε μὲ ἀποκεφαλισμὸ σὰν σήμερα, στὶς 26 Φεβρουαρίου 1943, μαζὶ μὲ ἄλλους ἀντιφασίστες ἄλλων ἐθνικοτήτων.
  • Λίγο πιὸ μακριά, στὸ Μόναχο, λίγες μέρες πρίν, εἶχε θανατωθεῖ μὲ τὸν ἴδιο τρόπο ἡ Σοφία Σὸλ τοῦ «Λευκοῦ Ρόδου». Ὅπως καὶ ὁ ἀδελφός της Χὰνς καὶ ὁ Κρίστιαν Πρόμπστ.

    «Άννα, στείλε μου όσα πράγματα καταλαβαίνεις, γιατί μας στέλνουν εξορία. Ιουλία» (Μπίμπα)
  • Προφανῶς, οἱ Ναζὶ δολοφόνοι ἔγιναν λιγότερο τυπικοὶ ὅταν ἔπρεπε νὰ φύγουν τὸ 1944, ἀφοῦ τουφέκισαν μεταξὺ ἄλλων τὴν πολύτεκνη μητέρα Λέλα Καραγιάννη καὶ τὴ μικρὴ μαθήτρια Ἡρὼ Κωνσταντοπούλου.
  • Τέτοιες μέρες τοῦ Φεβρουαρίου τοῦ 1943, συγκλονίστηκε ἡ Ἀθήνα ἀπὸ μαζικὲς διαδηλώσεις, οἱ ὁποῖες εἶχαν ὡς ἀποτέλεσμα τὴ ματαίωση τῆς πολιτικῆς ἐπιστράτευσης ποὺ σχεδίαζαν οἱ Γερμανοὶ κατακτητές.
  • Κάτι ποὺ πέτυχαν σὲ ὅλες τὶς ἄλλες κατεχόμενες χῶρες, ἀπ’ ὅπου μὲ τὸν τρόπο αὐτὸν ἄντλησαν τὸ ἐργατικὸ δυναμικὸ ποὺ εἶχαν ἀνάγκη γιὰ τὴν πολεμική τους προσπάθεια.
  • Ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Δαμασκηνὸς πῆγε ὁ ἴδιος στὸ γραφεῖο τοῦ πληρεξουσίου τοῦ γερμανικοῦ Ράιχ στὴν Ἑλλάδα Ἄλτενμπουργκ καὶ δήλωσε πώς, ἄν δὲν ματαιωνόταν ἡ ἀπόφαση πολιτικῆς ἐπιστράτευσης, οἱ καμπάνες ὅλων τῶν ἐκκλησιῶν θὰ χτυποῦσαν ὥσπου νὰ πέσει καὶ ὁ τελευταῖος σὲ θέση νὰ τραβάει τὰ σχοινιά.
  • Ἡ παρέμβαση αὐτὴ θορύβησε τὸν Ἄλτενμπουργκ καὶ συνέβαλε ἀποφασιστικὰ στὴν ἀκύρωση τῆς ἀπόφασης.
  • Τοὺς ἀγῶνες αὐτοὺς τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ θύμισαν οἱ φωτογραφίες τῶν ἀγωνιστῶν ποὺ πήγαιναν γιὰ ἐκτέλεση τὴν Πρωτομαγιὰ τοῦ 1944 στὴν Καισαριανή.
  • Μὲ τὴ συγκλονιστικὴ εἰκόνα τῶν ἀνθρώπων ποὺ βάδιζαν μὲ τέτοιο θάρρος πρὸς τὸ θάνατο.
  • Θἄλεγε κανεὶς ὅτι, μέρες Ψυχοσαββάτων, οἱ ψυχὲς αὐτὲς βρῆκαν τὴν εὐκαιρία καὶ διάλεξαν αὐτὸν τὸν τρόπο γιὰ νὰ μᾶς ἐπισκεφτοῦν ὅλους.
  • Γιὰ νὰ μᾶς θυμίσουν μὲ τὸ παράδειγμά τους τὸ καθῆκον τῆς ἀντίστασης στὴ νέου τύπου Κατοχή.
  • Τὸ μέγεθος τῆς λεβεντιᾶς αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων ποὺ ἀποπνέουν οἱ φωτογραφίες παραπέμπει στὸ ἀσύλληπτο μέγεθος τοῦ ἀγώνα ποὺ ἔδωσε ὁ ἑλληνικὸς λαὸς τὰ φοβερὰ χρόνια τοῦ 1940-1944.
  • Πέρα ἀπὸ ἰδεολογίες καὶ παρατάξεις, γιὰ τὴν ἀποτίναξη τῆς σκλαβιᾶς.
  • Γιὰ μιὰ κοινωνία ἐλεύθερη καὶ δίκαιη, ὅπως τὴν ἔβλεπε ὁ κάθε ἀγωνιστὴς τῆς λευτεριᾶς.
  • Δυστυχῶς, δὲν ὑπῆρξαν οἱ προϋποθέσεις γιὰ νὰ γίνει σύνθεση τῶν ἐπιμέρους ὁραμάτων καὶ ἡ κεφαλαιοποίηση τῶν ἀγώνων, ποὺ θὰ εἶχε ὁδηγήσει τὴν πατρίδα μας πολλὲς δεκαετίες πιὸ μπροστά, μὲ κοινωνικὸ κράτος στὸ ἐπίπεδο ἄλλων χωρῶν τῆς κατεχόμενης Εὐρώπης ποὺ ἀπέφυγαν τὸν ἐμφύλιο σπαραγμὸ καὶ ἔθεσαν σὲ ἐφαρμογὴ τὶς ἐξαγγελίες τῆς Ἀντίστασης.

Χριστιανική 26 Φεβρουαρίου 2026. Στήλη τὰ τοῦ Καίσαρος

Είκοσι ένα χρόνια έκλεισαν στις 9 Ιουνίου, από την κοίμηση του μακαριστού π. Γερμανού Δημάκη, που με το αγωνιστικό ψευδώνυμο παπα-Ανυπόμονος μετείχε στην Εθνική Αντίσταση, στο πλευρό του Άρη Βελουχιώτη. Ήταν ηγούμενος στην Ιερά Μονή  Αγάθωνος. Για την εμπειρία του στην Αντίσταση έχει συγγράψει και βιβλίο. Ήδη από το 1982, ο μακαριστός Σταμάτης Παπασταματέλος και ο Σωτήρης Γεωργόπουλος τού είχαν πάρει συνέντευξη στο Μοναστήρι του, η οποία δημοσιεύθηκε στο περιοδικό “Σημάδια”  (τεύχος. 6-7, σσ. 20-23), το οποίο εξέδιδαν μέλη και φίλοι της ΕΧΟΝ, νεολαίας της Χριστιανικής Δημοκρατίας.

“Είναι αλήθεια ότι δεν είχε μυστηριακή ζωή, ίσως επηρεασμένος από τα διαβάσματά του, ποτέ όμως δεν είπε άσχημο λόγο για την Εκκλησία και σεβόταν την Παράδοση”, τόνισε για τον Άρη ο παπα-Γερμανός. Αυτού του είδους ο σεβασμός είναι ζητούμενο σήμερα. .

Όχι μόνο το περιεχόμενο της συνέντευξης είναι πάντοτε επίκαιρο, αλλά και  ας θεωρηθεί και σαν μνημόσυνο για τον π. Γερμανό και τον πρόωρα εκδημήσαντα αδελφό Σταμάτη. Παραθέτουμε το κείμενο:

– Τι σας παρακίνησε να συμμετάσχετε στην Εθνική Αντίσταση μέσα από τις τάξεις του ΕΛΑΣ;

– Να σας πω. Εγώ προσωπικά νόμισα ότι με τη συμμετοχή μου στην Εθνική Αντίσταση δεν έκανα τίποτε άλλο από το να δικαιώσω την παράδοση του ελληνικού ράσου. Εγώ απ’ το δημοτικό σχολείο μάθαινα ότι το ελληνικό ράσο έχει πάρει μέρος σ’ όλους τους αγώνες του λαού ενάντια στους κατακτητές. Και η Εθνική Αντίσταση ήταν ένας αγώνας κατά των κατακτητών και είναι αλήθεια πως μετείχα σ’ αυτήν στις τάξεις του ΕΛΑΣ γιατί ο ΕΛΑΣ κυριαρχούσε εκείνη την εποχή στη Ρούμελη που ζούσα και ζω ακόμη. Ο ΕΛΑΣ, παιδάκι μου, εκείνη την εποχή στη Ρούμελη δεν κρατούσε καμιά κόκκινη παντιέρα με σφυροδρέπανο. Μια ελληνική σημαία κρατούσε που έγραφε: «Ελευθερία ή Θάνατος» ο μπαρμπα Νικόλας ο Καραγιώργης με σταυρό επάνω που σήμερα δεν έχει. Θα ‘πρεπε να ‘μαι από σίδερο για να μην τους ακολουθήσω. Ούτε κόκκινες παντιέρες υπήρχαν ούτε σφυροδρέπανα. Απλά οι περισσότεροι Ελασίτες ήταν κομμουνιστές. Εγώ όμως δεν πήγα επειδή ήμουν κομμουνιστής, πήγα σαν παπάς. Έτσι το ‘νιωσα. Πήγα να πολεμήσω τους κατακτητές. Πολύ περισσότερο δε, όταν ήμουν στα μετόπισθεν, είχα ανάμιξη με την Εθνική Αλληλεγγύη. Αυτό λοιπόν έγινε η αφορμή να βγω στο βουνό.

– Σε μια ανακοίνωση της Παγκληρικής Ένωσης Ελλάδας, πού ήταν προσκείμενη στο ΕΑΜ, γραφόταν ότι σκοπός του ΕΑΜ μετά το διώξιμο των Γερμανών ήταν «να θεμελιώσει την αυριανή Χριστιανική κοινωνία». Δε δείχνει ότι ο αγώνας γινόταν και για την πίστη;

– Κοίταξε να δεις, εγώ μαζί με τους άλλους παπάδες πήραμε μέρος στον ΕΛΑΣ εξαιτίας δύο κυρίως λόγων: γιατί σαν πρόκριτοι των χωριών που ποιμαίναμε, μπορούσαμε να βοηθήσουμε στη συγκέντρωση των πόρων για την οικονομική ενίσχυση του αγώνα. Ο δεύτερος λόγος ήταν ότι με τη συμμετοχή μας προβάλαμε το πρότυπο του παπά που αγωνίζεται για το λαό του. Και ήταν ανάγκη να προβληθεί επαρκώς ο παπάς. Διαμόρφωνε άλλωστε το ανάλογο κλίμα. Για παράδειγμα, ο Άρης, ο «σφαγέας», πήγαινε τακτικά στην Εκκλησία και θυμάμαι μια φορά στο χωριό Νέο Αργύριο της ορεινής Ευρυτανίας στις 17 Ιανουαρίου κοιμόμασταν με τον Άρη σε έναν αχυρώνα. Μου θύμισε λοιπόν τότε ότι την επομένη ήταν η γιορτή του και μου είπε: «Τι θα γίνει παππούλη, δε θα πάμε αύριο στην Εκκλησιά;». Και την επαύριο είδαν οι αντάρτες στην Εκκλησία τον Θανάση Κλάρα (Άρη Βελουχιώτη) πλάι σ’ έναν παπά.

– Μιλήστε μας λίγο περισσότερο για τον Άρη.

– Ο Άρης ήταν κομμουνιστής αλλά ήταν Έλληνας κομμουνιστής και για να μην αυθαιρετώ θα σας πω ένα παράδειγμα. Όταν στο βουνό είχαν έρθει αντιπροσωπείες ξένων (Αμερικάνων, Εγγλέζων κ.λπ.) κι ήρθαν κι οι Ρώσοι, του λέω: «Τώρα που ‘ρθαν κι οι Ρώσοι, θα περάσουμε καλά». Moυ χτυπάει, λοιπόν, την πλάτη και μου λέει: «Όλοι αυτοί παππούλη ήρθαν να παίξουν μπιλιάρδο στην πλάτη μας. Όλα τα γουρούνια μια μούρη έχουνε». Τα ‘βλεπε ελληνικά τα πράγματα. Ο Άρης είναι σήμερα σημείο αντιλεγόμενο. Έχω πει για τον Άρη στις εφημερίδες. Εγώ λέω ό,τι βλέπω. Ο Άρης ήταν ηγέτης και οι ηγέτες γεννιώνται, δεν γίνονται. Ήταν φτιαγμένος να ηγείται. Ήταν αυτός που δημιούργησε το γαλαξία του ελληνικού στερεώματος που λέγεται ΕΛΑΣ. Δεν τον φτιάξαν αυτόν ούτε οι κεντρικές ούτε οι ολομέλειες· αυτός ήταν ο ένας ο οποίος βγήκε μπροστά ταγός κι ακολούθησαν οι άλλοι μετά. Ο ένας ο οποίος ήξερε να αξιοποιεί την προσφορά των πολλών. Πολλοί υπάρχουν παντού και πάντοτε, ο ένας λείπει κι αυτός ήταν ο Ένας. Εγώ έτσι τον είδα Από τότε που πήγα, μέχρι τη Βάρκιζα, πολέμησα με τον Άρη. Ο Άρης έγινε για το λαό παραμύθι και τραγούδι κι ό,τι κάνει ο λαός παραμύθι και τραγούδι δε χαλάει με  τίποτα. Μπορεί να ‘ταν και ψέματα. Πάντως κατάφερε να γίνει παραμύθι και τραγούδι.

– Πώς οραματιζόταν το μέλλον της Ελλάδας και πώς αντιμετώπιζε την Εκκλησία;

– Απ’ αυτά που σας προανέφερα για τη στάση του στους ξένους, κατανοεί κανείς τι οραματιζόταν για την Ελλάδα. Ήθελε τους Έλληνες αφέντες στον τόπο τους. Ήταν κομμουνιστής, αλλά Έλληνας κομμουνιστής.

Όσο για το πώς αντιμετώπιζε την Εκκλησία: ήταν από οικογένεια θεοσεβούμενη. Ο ίδιος έτρεφε μεγάλο σεβασμό στην Εκκλησία και τους ανθρώπους της. Όταν περνούσαμε από Εκκλησία έκανε το σταυρό του. Κατέβαινε απ’ τ’ άλογο όταν βλέπαμε η παπά ή δεσπότη και του φίλαγε το χέρι. Σας ανέφερα, επίσης, για το περιστατικό στο χωριό Νέο Αργύριο. Ήξερε πάντως να διακρίνει τον καλό από τον κακό άνθρωπο. Κάποτε που περνούσαμε μπροστά από ένα δεσπότη, δεν κατέβηκε να πάρει ευχή. Όταν αργότερα τον ρώτησα γιατί, μου είπε: «Παππούλη ξέχασες; Αυτός ο άνθρωπος δεν ήταν που κατέδωσε τον ηγούμενο του Προφήτη Ηλία και τον εκτέλεσαν οι Γερμανοί;». Είναι αλήθεια ότι δεν είχε μυστηριακή ζωή, ίσως επηρεασμένος από τα διαβάσματά του, ποτέ όμως δεν είπε άσχημο λόγο για την Εκκλησία και σεβόταν την Παράδοση (Βγάζοντας το λεύκωμα του αγώνα από τη βιβλιοθήκη του, ο γέροντας μάς έδειξε μια φωτογραφία του Άρη και είπε:) Τον βλέπεις αυτό το σταυρό που φοράει; Του τον είχα δώσει εγώ και από τότε δεν τον αποχωριζόταν ποτέ.

“— Τεός, ντεν έκει Τεός! Να Τεός! Και μου δείχνει το κάδρο του Χίτλερ. Μ’ όλο μου τον πόνο δεν βάσταξα κι’ εγώ: — Θεός υπάρχει, του λέω,και θαρθή η ώρα που θα ζητήσετε το έλεός Του”. Από την περιγραφή του τότε ηγουμένου της Ιεράς Μονής Λειμώνος Λέσβου Διονυσίου (κατά κόσμον Κωνσταντίνου Χαραλάμπους) των βασανιστηρίων που υπέστη από την Γκεστάπο το 1942, επί γερμανικής κατοχής. Είχε συλληφθεί επειδή έκρυβε στο Μοναστήρι βρετανούς στρατιωτικούς, οι οποίοι για να γλιτώσουν την αιχμαλωσία, ήθελαν να διεκπεραιωθούν μέσω Τουρκίας στη Μέση Ανατολή. Η σύλληψή του ήταν μόνον η αρχή του μαρτυρίου που υπέστη στα γερμανικά μπουντρούμια και στα στρατόπεδα συγκέντρωσης στη Γερμανία, μέχρι την απελευθέρωσή του το 1945. Στη συνέχεια διετέλεσε Μητροπολίτης Λήμνου και Αγίου Ευστρατίου (1951-1959) και Τρίκκης και Σταγών (1959- 1970). Απ’ όποια θέση και αν διακόνησε, άφησε πλούσιο έργο.  Details

Οι συζητήσεις για το “μέλλον της Ευρώπης” κάνουν επίκαιρο το βιβλίο του Αμερικανού συγγραφέα Τζόζεφ Στίγκλιτς με τίτλο “Το Ευρώ απειλεί την Ευρώπη” του 2016, με βάση τα συμπεράσματα από την πρόσφατη τότε ελληνική κρίση. Τα οποία επιβεβαιώνονται με το παραπάνω από τις κρίσεις του κορωναϊού και του ουκρανικού πολέμου που ακολούθησαν και επιβεβαίωσαν την άποψη του Στίγκλιτς ότι η Ευρωζώνη χωρίζεται σε κράτη-μέλη που ανέκαθεν είχαν ισχυρό νόμισμα και το Ευρώ είναι πιο αδύναμο και σε κράτη-μέλη που είχαν εθνικό νόμισμα πιο αδύναμο από το Ευρώ, το οποίο και διολίσθαιναν σταδιακά. Οι πρώτες είναι οι δομικά ωφελούμενες, που σωρεύουν πλούτο και εμπορικά πλεονάσματα, ενώ οι δεύτερες είναι οι δομικά ζημιούμενες, που παρουσιάζουν ελλείμματα και ταλαιπωρούνται με τις πιέσεις να παιδέψουν κι άλλο τους λαούς τους με πολιτικές λιτότητας. Προκειμένου να ανταποκριθούν στις δεσμεύσεις του “Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης”, το οποίο έχει ανασταλεί λόγω της κρίσης του κορωναϊού. Η Ελλάδα διαθέτει ενισχυμένο “ζουρλομανδύα” με τις μνημονιακές δεσμεύσεις.          Details

Ο ΜΑΚΑΡΙΣΤΟΣ ΧΑΛΚΙΔΟΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ΠΛΕΙΑΘΟΣ 
(1891-1971)

του Γιάννη Τζανή

Ο Μητροπολίτης Γρηγόριος Πλειαθός, μια εξέχουσα φυσιογνωμία της Εκκλησίας ήταν σύμβολο και ορόσημο προσφοράς στον δοκιμαζόμενο λαό της Χαλκίδας, προ, κατά και μετά τον πόλεμο.
Ήταν πρωτοπόρος στους κοινωνικούς και εθνικούς αγώνες και συνέβαλλε στην διάσωση και στην απελευθέρωση διωκόμενων ή κρατουμένων και βεβαίως και Ελλήνων εβραϊκής καταγωγής από τις ναζιστικές αρχές Κατοχής.
Επί των ημερών του η Μητρόπολη υπήρξε ένα ακόμη κρησφύγετο αντιστασιακών. Για αυτήν την δράση του φυλακίστηκε και υπέστη τριετή εξορία.
Στις 16 Μαΐου 1944 οι Γερμανοί θα προέβαιναν στην εκτέλεση 110 πατριωτών στην Ριτσώνα:
«….Ύστερα ο φρούραρχος Γερμανός, με τον Παπαθανασόπουλο τον στρατηγό δίπλα του, έστειλαν και φώναξαν το δεσπότη Χαλκίδας Γρηγόριο. Κι όταν ήρθε, του πρότεινε, μέσω του διερμηνέα, να υποδείξει 110 ονόματα, ανάμεσα στους κρατουμένους, που να ανήκουνε στην αντίσταση, για να μην εκτελέσουνε αθώους!
Ὁ Δεσπότης, χωρίς να σκεφτεί πολύ, είπε στο διερμηνέα που έστεκε δίπλα με το μπλοκ και το μολύβι έτοιμος ν’ ακούσει και να γράψει ονόματα:
– Γρηγόριος ο Χαλκίδος!… και σταμάτησε.
Ο διερμηνέας δίσταξε να γράψει και τον κοίταξε τρομαγμένος. – Γράψε παιδί μου, γιατί διστάζεις; Γρηγόριος ο Χαλκίδος, δεν άκουσες;… Ο διερμηνέας έγραψε με τρεμάμενο χέρι τ’ όνομα και σταμάτησε, ξανακοιτάζοντας με τρόμο το Δεσπότη.
– Διάβασε τώρα τ’ όνομα στο φρούραρχο και πες του να προσθέσει όποιους νομίζει από κάτω! Δεν γνωρίζω κανένα άλλο όνομα! Το χτύπημα στους Γερμανούς δεν έγινε από Χαλκιδαίους, μήτε από άλλους πολίτες, έγινε από αντάρτες, επομένως είναι άδικο και αμαρτία μεγάλη αυτό που πάτε να κάνετε. Γι’ αυτό θα ήθελα να παρακαλέσω το φρούραρχο να πεθάνω πρώτος…»
Επέστρεψε στη Χαλκίδα την 15η Οκτωβρίου του 1944, λίγες μέρες μετά την αποχώρηση των Γερμανικών στρατευμάτων και την παράδοση της πόλης στους ελευθερωτές αντάρτες του 7ου συντάγματος του ΕΛΑΣ Ευβοίας και της 2ης Βοιωτικής Μεραρχίας.
Είχε προηγηθεί βραχύχρονη κατοχή και τυραννία της πόλης απ’ τα εθνοπροδοτικά Τάγματα Ασφαλείας.
Ο μητροπολίτης Χαλκίδος Γρηγόριος λόγω της σχέσης του με το ΕΑΜ μετά τα Δεκεμβριανά υποχρεώθηκε να εγκαταλείψει τη Χαλκίδα στην οποία επέστρεψε το Δεκέμβριο του 1945. Μεθοδεύτηκε η εκθρόνισή του, στην οποία όμως δεν προχώρησαν οι διώκτες του, λόγω του μεγάλου κύρους του στους εκκλησιαστικούς κύκλους.
Να τι γράφτηκε για την «υποδοχή» του μητροπολίτη στη Χαλκίδα:
«…Στο σταθμό του τρένου και σε αρκετή απόσταση , έξαλλοι παρακρατικοί τον προπηλάκισαν, τον έφτυσαν, επιχείρησαν να τον λυντσάρουν. Είχε αρνηθεί να μεταβεί με αυτοκίνητο στην Επισκοπή, να του διατεθεί αστυνομική προστασία. Λίγο πιο κάτω, όμως, χιλιάδες λαού τον αποθέωναν, μόλις έφτασε έξω από το Μέγαρο των Δικαστηρίων. Στωικός, όπως πέρασε ανάμεσα από τους ελάχιστους κεκράκτες που ζητούσαν τη σφαγή του, ακριβώς ίδια ήταν η στάση του καθώς περνούσε από το πλήθος που εξεδήλωνε τη λατρεία του. Έγιναν δυο απόπειρες δολοφονίας του και διασώθηκε από σειρά τυχαίων περιστατικών. Γνώριζε τους δράστες, τους συγχώρησε και αμέσως μετά την απόπειρα τους επισκέφθηκε στο σπίτι τους».
Ο λόγος και το παράδειγμα ζωής του Μητροπολίτου Γρηγορίου Πλειαθού ήταν ενωτικό, όπως ακριβώς πρέπει να είναι το ήθος ενός Επισκόπου, ο οποίος, από την φύση της διακονίας του, καλείται να είναι φορέας και εγγυητής της ενότητας της τοπικής Εκκλησίας.

Σημείωση “Χ”. Ἡ Χούντα τον απομάκρυνε το 1968 από τη Μητρόπολή του με τη ΛΣΤ΄”Συντακτική Πράξη”  που κατά παράβαση των Ιερών Κανόνων (μία από τις πολλές άλλες) όριζε όριο του χρόνου υπηρεσίας για τους κληρικούς, 40ετία για την ιεροσύνη και 30ετία για την αρχιεροσύνη.-