του Νότη Μαριά

Συνεχίζοντας το οδοιπορικό που ξεκινήσαμε από τη στήλη αυτή με αφορμή τη συμπλήρωση 15 χρόνων από την μαύρη επέτειο της 23ης Απριλίου 2010 όταν ο Γιώργος Παπανδρέου από το Καστελόριζο ανακοίνωνε την ένταξη της χώρας στο πρώτο μνημόνιο, στο σημερινό μας τέταρτο κατά σειρά άρθρο θα επικεντρωθούμε στη σχέση της δανειακής σύμβασης του πρώτου μνημονίου, δηλαδή της δανειακής Σύμβασης Ελλάδας-χωρών ευρωζώνης, με τις γερμανικές αποζημιώσεις.
Πολύ δε περισσότερο καθώς συμπληρώθηκαν 80 χρόνια από τη μεγαλειώδη νίκη των λαών κατά του ναζισμού και του φασισμού μιας και στις 9 Μαΐου 1945 η ναζιστική Γερμανία συνθηκολόγησε άνευ όρων. Στη συνέχεια οι Σύμμαχοι με την τριμερή Διάσκεψη ΗΠΑ-ΕΣΣΔ-Μεγάλης Βρετανίας στο Πότσνταμ, που έλαβε χώρα από 17 Ιουλίου έως 2 Αυγούστου 1945, καθόρισαν ότι η ναζιστική Γερμανία όφειλε να καταβάλει Πολεμικές Επανορθώσεις-Αποζημιώσεις στις δικαιούμενες χώρες μεταξύ των οποίων ήταν και η Ελλάδα. Μάλιστα στη συνέχεια η Συμφωνία Ειρήνης των Παρισίων του 1946 επιδίκασε ποσό 7.181.00.0000 δολαρίων έτους 1938 στην Ελλάδα για Πολεμικές Επανορθώσεις πέραν του ποσού που η Πατρίδα μας δικαιούται για την εξόφληση του Αναγκαστικού Κατοχικού Δανείου. Έτσι πλέον σήμερα η Ελλάδα δικαιούται μόνο για Πολεμικές Επανορθώσεις-Αποζημιώσεις 309,5 δισ. ευρώ συν τους τόκους.
Πρέπει να σημειωθεί δε ότι πολύ πριν την ένταξη της Ελλάδας στα μνημόνια, η Αθήνα είχε ήδη θέσει το ζήτημα της διεκδίκησης των γερμανικών αποζημιώσεων.
Έτσι μετά από εντολή του τότε πρωθυπουργού Ανδρέα Παπανδρέου προς τον υπουργό εξωτερικών Κάρολο Παπούλια, ο Έλληνας πρέσβης στη Γερμανία κ. Ι Μπουρλογιάννης επέδωσε στις 14 Νοεμβρίου 1995 στον υφυπουργό εξωτερικών της Γερμανίας Χάρτμαν σχετική Ρηματική Διακοίνωση με την οποία ζητούσε να αρχίσουν διαπραγματεύσεις μεταξύ των δύο χωρών για το ζήτημα των Πολεμικών Επανορθώσεων και ειδικότερα για το Αναγκαστικό Κατοχικό Δάνειο.
Η Γερμανία πιστή στην γνωστή της τακτική απάντησε αρνητικά στην Ελληνική Ρηματική Διακοίνωση παραμένοντας πάντοτε σε εγρήγορση προκειμένου να μην αναγκαστεί ποτέ να καταβάλλει τα ποσά αυτά. Αυτό έπραξε λοιπόν και με αφορμή την δανειακή σύμβαση του πρώτου μνημονίου.
Όπως έχουμε ήδη αναλύσει εκτεταμένα (Επίκαιρα 17/6/2010, σελ. 28-29 & Νομικό Βήμα 58/2010, σελ. 2204-2222) η δανειακή σύμβαση Ελλάδας-κρατών ευρωζώνης ύψους 80 δισ. ευρώ συνιστά λεόντειο σύμβαση με σημαντικές οικονομικές, πολιτικές και κοινωνικές επιπτώσεις για τη χώρα μας.
Η δανειακή σύμβαση υπογράφτηκε από την Ελλάδα και τις χώρες μέλη της ευρωζώνης πλην της Γερμανίας. Αντί για τη Γερμανία τη σύμβαση υπέγραψε η τράπεζα KfW «που υπόκειται στις οδηγίες, τελεί υπό την εγγύηση και ενεργεί προς το δημόσιο συμφέρον της Γερμανίας».
Αρκετοί διερωτήθηκαν τότε γιατί δεν υπέγραψε τη δανειακή σύμβαση η Γερμανία αλλά προώθησε στη θέση της την κρατική γερμανική τράπεζα ΚfW.
H βασική αιτία όπως πρώτοι αποκαλύψαμε (Επίκαιρα 30/12/2010, σελ. 62-63) οφείλονταν στις γερμανικές αποζημιώσεις και στο κατοχικό δάνειο που οφείλει σύμφωνα με τα παραπάνω το Βερολίνο στη χώρα μας.
Σύμφωνα με τη δανειακή σύμβαση από τα 80 δισ. ευρώ του συνολικού ποσού της δανειακής σύμβασης η γερμανική πλευρά μέσω KfW θα έπρεπε να καταβάλει συνολικά 20,3 δισ.ευρώ. Παρότι είχε δημιουργηθεί ένα πλαίσιο κοινά οργανωμένων διμερών δανείων, τα δάνεια θα χορηγούνταν μεμονωμένα από κάθε δανειστή με βάση το ποσοστό συμμετοχής της κάθε χώρας στο κεφάλαιο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
Σύμφωνα με το άρθρο 2(2) της δανειακής σύμβασης οι υποχρεώσεις και τα δικαιώματα κάθε δανειστή που απορρέουν από τη δανειακή σύμβαση είναι διακριτά και ανεξάρτητα και κάθε χρέος του δανειολήπτη, δηλαδή της Ελλάδας που απορρέει από τη δανειακή σύμβαση προς ένα δανειστή αποτελεί ένα διακριτό και ανεξάρτητο χρέος.
Ταυτόχρονα οι υποχρεώσεις κάθε δανειστή είναι ατομικές (άρθρο 2 (1) δανειακής σύμβασης).
Από τα παραπάνω λοιπόν προκύπτει ότι η ελληνική πλευρά θα μπορούσε να υποβάλλει ένσταση συμψηφισμού και να αρνηθεί την πληρωμή του δανείου στη KfW ύψους 20,3 δισ. ευρώ έναντι μέρους των παραπάνω γερμανικών οφειλών, δεδομένου ότι η KfW «υπόκειται στις οδηγίες, τελεί υπό την εγγύηση και ενεργεί προς το δημόσιο συμφέρον της Γερμανίας».
Πλην όμως όπως προκύπτει από το άρθρο 7 (1) της δανειακής σύμβασης «όλες οι πληρωμές που θα πραγματοποιηθούν από τον Δανειολήπτη καταβάλλονται στο ακέραιο, χωρίς μείωση λόγω συμψηφισμού ή ύπαρξης ανταπαίτησης…….».
Με τον τρόπο λοιπόν αυτό, όπως αναλύσαμε εκτεταμένα στο βιβλίο μας «Το Μνημόνιο της Χρεοκοπίας και ο Άλλος Δρόμος-Πειραματόζωον η Ελλάς», Εκδόσεις Λιβάνη Αθήνα 2011, σελ. 562-565, η ελληνική πλευρά παραιτήθηκε εν προκειμένω του δικαιώματος συμψηφισμού αλλά και προβολής ανταπαίτησης κατά της γερμανικής πλευράς έναντι των οφειλών της για τις παραπάνω αιτίες.
Έτσι μια πρόσφορη μέθοδος μερικής εξόφλησης των γερμανικών οφειλών προς τη χώρα μας μέσω συμψηφισμού ή προβολής ανταπαίτησης εκ μέρους της ελληνικής πλευράς προς την KfW έχει καταστεί πλέον αδύνατη.
Ταυτόχρονα για να είναι βέβαιοι οι Γερμανοί για τη νομιμότητα της παραπάνω ρήτρας του άρθρου 7(1) της δανειακής σύμβασης ζήτησαν προ πάσης καταβολής δανείου να υπογράφεται από το νομικό σύμβουλο του Υπουργείου Δικαιοσύνης και το νομικό σύμβουλο του Υπουργείου Οικονομικών σχετική Νομική Γνωμοδότηση. Σύμφωνα με την εν λόγω Γνωμοδότηση και ιδίως το άρθρο 3 «καμία διάταξη στη Σύμβαση αυτή δεν αντιβαίνει ή περιορίζει τα δικαιώματα του Δανειολήπτη να προβαίνει σε έγκαιρη και πραγματική πληρωμή για οποιαδήποτε οφειλόμενο ποσό ως κεφάλαιο, τόκο ή άλλη δανειακή επιβάρυνση στο πλαίσιο της Σύμβασης», ενώ σύμφωνα με το άρθρο 4 της Γνωμοδότησης «η Σύμβαση και το Μνημόνιο Συνεννόησης είναι στην κατάλληλη νομική μορφή σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία για την εφαρμογή κατά του Δανειολήπτη…..».
Από τα παραπάνω λοιπόν αποδεικνύεται ότι οι Γερμανοί εμμέσως πλην σαφώς αναγνωρίζουν ότι μας οφείλουν σημαντικά ποσά για τις παραπάνω αιτίες και για το λόγο αυτό φρόντισαν να λάβουν τα μέτρα τους.
Όπως δε έχουμε επισημάνει επανειλημμένα η εν λόγω δανειακή σύμβαση Ελλάδας κρατών ευρωζώνης δεν έχει καν κυρωθεί από το ελληνικό κοινοβούλιο, ενώ είχε κατατεθεί για κύρωση στην Ελληνική Βουλή στις 4/6/2010. Μάλιστα προβλήθηκε από την τότε κυβερνητική πλευρά η άποψη ότι η κύρωση δεν ήταν δήθεν αναγκαία αφού η υπογραφή της από τον τότε Υπουργό Οικονομικών έγινε δήθεν με βάση σχετική εξουσιοδότηση του άρθρου 9 ν. 3847/2010 (ΦΕΚ 67 Α΄ 11-5-2010).
Πλην όμως η δανειακή σύμβαση υπογράφτηκε στις 8 Μαΐου 2010, ήτοι πριν να τεθεί σε ισχύ η ως άνω αντισυνταγματική εξουσιοδότηση της Βουλής προς τον Υπουργό Οικονομικών.
Μάλιστα στις 5 Αυγούστου 2010 εκδόθηκε η υπ’ αριθ. 2/53775/0023/Α Υπουργική Απόφαση σχετικά με την έκδοση του «πρώτου δανείου του Ελληνικού Δημοσίου στις 18.05.2010, με τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης» (ΦΕΚ Β΄ αρ. φύλλο 1407/6.9.2010) με την οποία δόθηκε από πάνω και προμήθεια στους Γερμανούς της KfW ύψους περίπου 20 εκατομμυρίων ευρώ για το πρώτο δάνειο που έδωσαν στη χώρα μας στο πλαίσιο της δανειακής σύμβασης!!!
Στη συνέχεια το story είναι γνωστό μιας και στις 4/6/2019 και στις 29/1/2020 επιδόθηκαν νέες Ρηματικές Διακοινώσεις προς τη Γερμανία για τις Πολεμικές Επανορθώσεις και το Αναγκαστικό Κατοχικό Δάνειο από τις κυβερνήσεις Τσίπρα και Μητσοτάκη αντίστοιχα, τις οποίες το Βερολίνο απέρριψε.
Το ερώτημα βέβαια είναι γιατί ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν έθεσε το ζήτημα των γερμανικών αποζημιώσεων στον νέο Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς με τον οποίο συναντήθηκε προ ημερών στο Βερολίνο.
Λέτε, μήπως επειδή ήταν Τρίτη και 13;

Ο Νότης Μαριάς είναι Καθηγητής Θεσμών της ΕΕ στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, πρώην Ευρωβουλευτής και Βουλευτής Ηρακλείου

του  Νότη Μαριά

Αυτό επιβεβαιώνεται μετά και τη νέα απόφαση της Επιτροπής Αναφορών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τις γερμανικές αποζημιώσεις την οποία έλαβε την ώρα που συμπληρωνόταν 84 χρόνια από την εισβολή του Χίτλερ στην Ελλάδα στις 6 Απριλίου 1941.
Έτσι η Επιτροπή Αναφορών απέρριψε ως δήθεν «μη παραδεκτή» την νέα αυτή Αναφορά των Αγωνιστών της Εθνικής Αντίστασης και του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδος (ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ) με αντικείμενο τις γερμανικές πολεμικές επανορθώσεις-αποζημιώσεις.
Και αυτό την ώρα που η ηγεσία της ΕΕ έχει προχωρήσει στο πάγωμα των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων και έχει μεταβιβάσει δισεκατομμύρια ευρώ στην Ουκρανία από τις αποδόσεις των εν λόγω ρωσικών περιουσιακών στοιχείων ως πολεμικές επανορθώσεις-αποζημιώσεις του Κιέβου λόγω του Πολέμου στην Ουκρανία.
Ειδικότερα η ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ κατέθεσε την 1η Νοεμβρίου 2024 την Αναφορά αριθ. 1274/2024. Πρόκειται για τη δεύτερη αναφορά της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ επί του θέματος των γερμανικών πολεμικών επανορθώσεων-αποζημιώσεων καθώς αντίστοιχη Αναφορά είχε καταθέσει και προ δεκαετίας το 2014.
Πλην όμως η Αναφορά αριθ. 1274/2024 κρίθηκε «μη παραδεκτή» καθώς θεωρήθηκε ότι το θέμα των πολεμικών επανορθώσεων- αποζημιώσεων δεν εμπίπτει δήθεν στις αρμοδιότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Και όλα αυτά την ώρα που η Ευρωπαϊκή Ένωση με τον πιο πανηγυρικό τρόπο και μάλιστα στο υψηλότατο δυνατό θεσμικό επίπεδο έχει ήδη λάβει θέση στο ζήτημα των πολεμικών επανορθώσεων-αποζημιώσεων με αφορμή τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Έτσι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, δηλαδή οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων της ΕΕ με δεκάδες αποφάσεις τους έκριναν ότι η Ρωσία οφείλει να καταβάλει πολεμικές επανορθώσεις-αποζημιώσεις στην Ουκρανία για τις ζημίες που έχει προκαλέσει ο πόλεμος αυτός.
Μάλιστα η ΕΕ προχώρησε ένα βήμα παραπέρα παγώνοντας κρατικά περιουσιακά στοιχεία της Ρωσίας στην ΕΕ εκ των οποίων 210 δισ. ευρώ αφορούν περιουσιακά στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας (www.consilium.europa.eu), ενώ στη συνέχεια με νέα απόφαση προχώρησε στη χρηματοδότηση του Κιέβου με χρήματα που προέκυψαν από την απόδοση και τα κέρδη των ως άνω παγωμένων ρωσικών κρατικών περιουσιακών στοιχείων.
Στο πλαίσιο αυτό είναι χαρακτηριστικό ότι στις 19 Δεκεμβρίου 2024 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στην παράγραφο 7 των Συμπερασμάτων του τόνισε ότι «η Ευρωπαϊκή Ένωση παραμένει έτοιμη να ασκήσει εντονότερη πίεση στη Ρωσία, μεταξύ άλλων επιβάλλοντας περαιτέρω κυρώσεις. Βάσει του δικαίου της ΕΕ, τα περιουσιακά στοιχεία της Ρωσίας θα πρέπει να παραμείνουν ακινητοποιημένα έως ότου η Ρωσία βάλει τέλος στον επιθετικό της πόλεμο κατά της Ουκρανίας και την αποζημιώσει για τις ζημίες που θα έχει προκαλέσει ο πόλεμος αυτός» (www.consilium.europa.eu 19/12/2024).
Το άκρων άωτον όμως της προκλητικής διγλωσσίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου είναι ότι την ώρα που η Επιτροπή Αναφορών της Ευρωβουλής απέρριπτε ως δήθεν «μη παραδεκτή» την νέα αυτή αναφορά της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ για τις γερμανικές πολεμικές επανορθώσεις-αποζημιώσεις, την ίδια στιγμή η Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου υιοθετούσε Ψήφισμα στις 2 Απριλίου 2025 «σχετικά με την εφαρμογή της κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας – ετήσια έκθεση 2024», στην παράγραφο 20 του οποίου τόνιζε ότι «η πλήρης κατάσχεση των δεσμευμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων αποτελεί κατάλληλο βήμα για να επιβληθεί στη Ρωσία η υποχρέωση συμμόρφωσης με το διεθνές δίκαιο και αποζημίωσης της Ουκρανίας και άλλων ζημιωθέντων για τις ζημίες που υπέστησαν λόγω του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας» (www.europarl.europa.eu 2/4/2025). Και συνέχιζε καλώντας «την Επιτροπή να θεσπίσει ένα εύρωστο νομικό καθεστώς για τη δήμευση των ρωσικών κρατικών περιουσιακών στοιχείων που έχει δεσμεύσει η ΕΕ» ζητώντας ταυτόχρονα «να συμπεριληφθούν όλα τα περιουσιακά στοιχεία του ρωσικού κράτους, των ρωσικών τοπικών αρχών, των ρωσικών κρατικών εταιρειών και των ατόμων που περιλαμβάνονται στον κατάλογο κυρώσεων της ΕΕ, και να χρησιμοποιηθούν τα εν λόγω περιουσιακά στοιχεία για την αποζημίωση της Ουκρανίας για τις ζημίες που έχει προκαλέσει ο πόλεμος αυτός».
Στο ίδιο μήκος υποκρισίας και διγλωσσίας και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις Βρυξέλλες καθώς λίγες μέρες μετά, στις 9 Απριλίου 2025, η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν σε δηλώσεις της επισήμανε με στόμφο ότι «η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκταμίευσε μια πρόσθετη δόση 1 δισεκατομμυρίου ευρώ του έκτακτου δανείου της Μακροοικονομικής Χρηματοοικονομικής Βοήθειας (MFA) στην Ουκρανία, που θα εξοφληθεί με έσοδα από παγωμένα ρωσικά κρατικά περιουσιακά στοιχεία στην ΕΕ, ενισχύοντας τον ρόλο της ΕΕ ως του μεγαλύτερου δωρητή από την έναρξη του πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας» (https://ec.europa.eu 9/4/2025).
Και συνέχισε λέγοντας ότι επιπλέον «η Επιτροπή θα λάβει 2,1 δισεκατομμύρια ευρώ λόγω απροσδόκητων κερδών που προέρχονται από παγωμένα περιουσιακά στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας, τα οποία κατέχονται από τα Κεντρικά Αποθετήρια Τίτλων. Η είσπραξη αυτού του ποσού θα σηματοδοτήσει τη δεύτερη μεταφορά αυτού του είδους, μετά από μια πρώτη δόση που παραδόθηκε τον Ιούλιο του 2024. Καλύπτει τα έσοδα που συγκεντρώθηκαν κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2024».
Και κατέληξε επισημαίνοντας ότι «αυτά τα κεφάλαια προέρχονται από περιουσιακά στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας τα οποία έχουν ακινητοποιηθεί υπό τις κυρώσεις της ΕΕ που επιβλήθηκαν ως απάντηση στον συνεχιζόμενο επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας. Ενώ τα ίδια τα περιουσιακά στοιχεία παραμένουν δεσμευμένα, τα έκτακτα έσοδα που δημιουργούν με την πάροδο του χρόνου χρησιμοποιούνται για την υποστήριξη της Ουκρανίας. Τα έσοδα από αυτή τη δόση θα διοχετευθούν μέσω της Ευρωπαϊκής Διευκόλυνσης Ειρήνης (EPF), όπως συμφωνήθηκε από το Συμβούλιο το 2024, και της Διευκόλυνσης της Ουκρανίας για να συμβάλει στην ενίσχυση των αμυντικών δυνατοτήτων της Ουκρανίας και να συμβάλει στην ανάκαμψη και ανασυγκρότηση της χώρας».
Δύο μέτρα και δύο σταθμά λοιπόν της ΕΕ κι ειδικότερα της Ευρωβουλής σε σχέση με τις πολεμικές επανορθώσεις- αποζημιώσεις.
Από τη μια πλευρά η Ευρωβουλή θεωρεί ότι το ζήτημα των πολεμικών επανορθώσεων-αποζημιώσεων που οφείλει η Γερμανία στην Ελλάδα δεν εμπίπτει δήθεν στις αρμοδιότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Από την άλλη πλευρά συμφωνεί και επαυξάνει με το πάγωμα των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων και την καταβολή πολεμικών επανορθώσεων-αποζημιώσεων στην Ουκρανία δαπάναις της Ρωσίας και μάλιστα χωρίς να υπάρχει απόφαση διεθνούς διάσκεψης ειρήνης.
Μάλιστα το ποσό των άνω των 300 δισ. ευρώ με τους τόκους που οφείλει η Γερμανία για πολεμικές επανορθώσεις-αποζημιώσεις προκύπτει από την απόφαση της Συνθήκης Ειρήνης των Παρισίων του 1946. Ας σημειωθεί δε ότι στο παραπάνω ποσό δεν συμπεριλαμβάνεται το κατοχικό δάνειο, οι αποζημιώσεις των συγγενών των θυμάτων της γερμανικής κατοχής, οι κλαπέντες αρχαιολογικοί θησαυροί κλπ.
Όμως η διγλωσσία της Ευρωβουλής χτυπάει κόκκινο καθώς ενώ έκρινε την εν λόγω δεύτερη Αναφορά της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ ως «μη παραδεκτή», δέκα χρόνια πιο πριν ήτοι την Πέμπτη 15 Οκτωβρίου 2015 στη συνεδρίαση των συντονιστών της Επιτροπής Αναφορών μετά από αρκετές αντεγκλήσεις είχε γίνει δεκτή η σχετική πρότασή μου με αποτέλεσμα να κριθεί ως «παραδεκτή» η υπ’ αριθμ. 2214/14 πρώτη αναφορά της ΠΕΑΕΑ/ΔΣΕ για τις οφειλές της Γερμανίας προς την Ελλάδα.
Αναφορά την οποία στη συνέχεια αποφάσισε «να κλείσει» η Επιτροπή Αναφορών καθώς οι συντονιστές της Επιτροπής Αναφορών με σταθμισμένες ψήφους 20 έναντι 14 απέρριψαν την ένσταση μου με την οποία ζητούσα «να μείνει ανοιχτή» η εν λόγω Αναφορά και ταυτόχρονα να κληθούν τόσο η Γερμανία όσο και η Ελλάδα να τοποθετηθούν εγγράφως για το ζήτημα των οφειλών της Γερμανίας προς την Ελλάδα όσο και η Κομισιόν να τοποθετηθεί για τις δεσμεύσεις της ΕΕ από τη Συνθήκη Ειρήνης των Παρισίων του 1946.
Πάντως «το δις εξαμαρτείν ουκ ανδρός σοφού».

Ο Νότης Μαριάς είναι Καθηγητής Θεσμών της ΕΕ στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, πρώην Ευρωβουλευτής και Βουλευτής Ηρακλείου, notismarias@gmail.com

του Νότης Μαριά*

83 χρόνια μετά την εισβολή του Χίτλερ στην Πολωνία την 1 η Σεπτεμβρίου 1939 η πολωνική πολιτική ηγεσία ανακοίνωσε με τον πιο επίσημο τρόπο ότι η Βαρσοβία θα διεκδικήσει από το Βερολίνο το ποσό των 1,32 τρισεκατομμυρίων ευρώ ως πολεμικές επανορθώσεις (https://apnews.com 1/9/2022).
Όπως τόνισε ο ηγέτης του κυβερνόντος Κόμματος Νόμου και Δικαιοσύνης (PiS) Jaroslaw Kaczynski (https://www.ft.com 1/9/2022) η Πολωνία με βάση σχετική Έκθεση του Πολωνικού Κοινοβουλίου που δόθηκε στη δημοσιότητα την 1 η Σεπτεμβρίου 2022 προχωρά πλέον άμεσα στη διεκδίκηση του παραπάνω αστρονομικού ποσού.
Η Έκθεση του Πολωνικού Κοινοβουλίου για το «κόστος της ναζιστικής κατοχής της Πολωνίας το διάστημα 1939-1945» απαρτίζεται από τρεις τόμους (https://www.france24.com 1/9/2022) με αποδεικτό υλικό για τις θηριωδίες των ναζί στην Πολωνία καθώς και για τις καταστροφές της χώρας από τα γερμανικά στρατεύματα κατοχής. Μάλιστα για τον σκοπό αυτόν εργάστηκαν συστηματικά επί πέντε τουλάχιστον χρόνια 30 ιστορικοί, οικονομολόγοι, νομικοί και άλλοι ειδικοί (https://www.euronews.com 1/9/2022).
Πλέον μετά την επίσημη ανακοίνωση της διεκδίκησης εκ μέρους της Βαρσοβίας των πολεμικών επανορθώσεων αναμένεται η επίδοση στη Γερμανία σχετικής Ρηματικής Διακοίνωσης εκ μέρους της Πολωνικής κυβέρνησης.
Βέβαια η Γερμανία πιστή στην πάγια τακτική της, δια στόματος Μπέρμπογκ (https://www.theguardian.com 2/9/2022) αλλά και Σόλτς
(https://notesfrompoland.com/ 7/9/2022), απέρριψε τις πολωνικές διεκδικήσεις λέγοντας ότι δεν υφίσταται θέμα καταβολής των πολεμικών επανορθώσεων στην Πολωνία γιατί το θέμα έχει δήθεν κλείσει νομικά.
Από πολωνικής πλευράς στη συνέχεια απορρίφθηκε ως απαράδεκτη και νομικά αβάσιμη η παραπάνω δήλωση Σολτς και δηλώθηκε ότι η Πολωνία θα προχωρήσει στην διεκδίκηση των πολεμικών επανορθώσεων με κάθε πολιτικό, διπλωματικό και νομικό μέσο.
Η επίσημη έναρξη της διεκδίκησης των πολεμικών επανορθώσεων εκ μέρους της Πολωνίας επανάφερε στο προσκήνιο το ζήτημα των πολεμικών επανορθώσεων που οφείλει να καταβάλει η Γερμανία λόγω των ναζιστικών θηριωδιών κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Σημαντική εξέλιξη και για τη διεκδίκηση των Οφειλών της Γερμανίας προς την Ελλάδα

Πρόκειται για μια εξέλιξη η οποία εξ αντικειμένου ενισχύει και την θέση της χώρας μας σε σχέση με τη διεκδίκηση των οφειλών της Γερμανίας προς την Ελλάδα, οφειλές που ως γνωστόν αφορούν τις πολεμικές επανορθώσεις, το αναγκαστικό κατοχικό δάνειο, την αποζημίωση των συγγενών των θυμάτων που δολοφονήθηκαν από τα γερμανικά στρατεύματα κατοχής, την επιστροφή των κλαπέντων από τους ναζί αρχαιολογικών θησαυρών καθώς και την καταβολή των πολεμικών επανορθώσεων λόγω του Πρώτου Παγκοσμίου πολέμου.
Όπως έχουμε ήδη αναλύσει στις 17 Απριλίου 2019 η Ολομέλεια της Ελληνικής Βουλής συζήτησε την από 2016 Έκθεση της αρμόδιας διακομματικής κοινοβουλευτικής επιτροπής για τη διεκδίκηση των Γερμανικών Οφειλών.
Σύμφωνα με την Έκθεση (σελ. 47) το συνολικό ποσό των οφειλών της Γερμανίας προς την Ελλάδα ανέρχεται σε 269.547.005.854, πλέον τόκων.
Σημειωτέον δε ότι στο παραπάνω ποσό των 269,5 δις ευρώ που ξεπερνά τα 300 δις ευρώ με τους τόκους, δεν περιλαμβάνονται οι απαιτήσεις των ιδιωτών για τις σφαγές, τις δολοφονίες, τις εκτελέσεις, τις αναπηρίες και την καταναγκαστική εργασία σε Ελλάδα και στα γερμανικά στρατόπεδα συγκέντρωσης και εργοστάσια.

Κοινές δράσεις με Πολωνούς ευρωβουλευτές για τις γερμανικές αποζημιώσεις

Για τον λόγο αυτόν άλλωστε από τη δική μου πλευρά με συστηματικό τρόπο ήδη από το 2014 τουλάχιστον άρχισα σχετική συνεργασία με Πολωνούς βουλευτές και ευρωβουλευτές για τον συντονισμό της δράσης Ελλάδας και Πολωνίας σε σχέση με την καταβολή εκ μέρους της Γερμανίας των πολεμικών επανορθώσεων.
Ομολογουμένως πάντως η πολωνική πλευρά ξεκίνησε στο ζήτημα αυτό ιδιαίτερα μουδιασμένα, όπως διαπίστωσα τον Φεβρουάριο του 2014 όταν επισκεπτόμενος τη Βαρσοβία συναντήθηκα με ορισμένους πολωνούς βουλευτές του PiS.
Ειδικότερα την Πέμπτη 13 Φεβρουαρίου 2014 στο πλαίσιο των εργασιών Σεμιναρίου που διοργανώθηκε από την Κοινοβουλευτική Συνέλευση του Συμβουλίου της Ευρώπης (Κ.Σ.Σ.Ε.) στη Βαρσοβία για τον ρόλο των εθνικών κοινοβουλίων στην εφαρμογή των αποφάσεων του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, είχα την ευκαιρία να αναπτύξω τις θέσεις μου για τη διεκδίκηση των γερμανικών αποζημιώσεων, αλλά και να στηλιτεύσω την άρνηση του τότε υπουργού Δικαιοσύνης, να επιτρέψει την άμεση εκτέλεση της υπ΄ αριθ. 137/1997 αμετάκλητης απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Λειβαδιάς, με την οποία επιδικάστηκαν αποζημιώσεις για τα θύματα της σφαγής του Διστόμου από τα ναζιστικά στρατεύματα κατοχής, τον Ιούνιο του 1944.

Ακολούθως σε διάφορα άρθρα μας είχαμε επισημάνει ότι στόχος μας στην Ευρωβουλή ήταν η δημιουργία ενός δικτύου συνεργασίας με Ιταλούς, Πολωνούς και άλλους ευρωβουλευτές προκειμένου να συντονίσουμε τις ενέργειές μας και τη δράση μας για τη διεκδίκηση των γερμανικών αποζημιώσεων προς την Ελλάδα, την Ιταλία, την Πολωνία και αλλού. Στο πλαίσιο αυτό, συμμετείχα σε ανάλογες δράσεις με Πολωνούς και Ιταλούς ευρωβουλευτές. Μάλιστα τον Δεκέμβριου του 2014 μαζί με Ιταλούς Ευρωβουλευτές του Κινήματος των Πέντε Αστέρων  συμμετείχα στη Ρώμη σε εκδήλωση  για τις γερμανικές αποζημιώσεις, ενώ κατόπιν διοργάνωσα στην Ευρωβουλή στις Βρυξέλλες στις 30 Ιούνη 2015 εκδήλωση για τις σφαγές των γερμανικών στρατευμάτων κατοχής στο Δίστομο και στο Κομμένο και στην οποία συμμετείχαν Ιταλοί και Πολωνοί ευρωβουλευτές.
Στη συνέχεια βρέθηκα ξανά στην πολωνική πρωτεύουσα το διήμερο 1-2 Σεπτεμβρίου 2015 προκειμένου να συμμετάσχω στις εκδηλώσεις τιμής και μνήμης για την 71η επέτειο από την εξέγερση της Βαρσοβίας κατά των ναζιστικών στρατευμάτων κατοχής (https://www.neakriti.gr 4/9/2015).
Στο πλαίσιο εκείνων των εκδηλώσεων μαζί με άλλους ευρωβουλευτές της Ομάδας των Ευρωπαίων Αντιφεντεραλιστών κατέθεσα στεφάνι στο μνημείο των 40.000 αμάχων της περιοχής  Wola  που εκτελέστηκαν από τα γερμανικά στρατεύματα κατοχής στην πολωνική πρωτεύουσα τον Αύγουστο του 1944.
Ως γνωστόν η εξέγερση της Βαρσοβίας ξεκίνησε την 1η Αυγούστου 1944 και κράτησε 63 ημέρες, τελείωσε όμως άδοξα για τον μαχόμενο πολωνικό λαό με 200.000 νεκρούς και  χιλιάδες τραυματίες, ενώ 700.000 άμαχοι εκδιώχθηκαν από την πόλη που καταστράφηκε ολοσχερώς  από  τις δυνάμεις της Βέρμαχτ.
Επίσης συναντήθηκα με επιζήσασες και επιζήσαντες μαχητές της εξέγερσης ξεναγήθηκα στο εκπληκτικό «Μουσείο της Εξέγερσης της Βαρσοβίας» και συμμετείχα ως ομιλητής σε διήμερο Συνέδριο που διοργάνωσε η Ομάδα των Ευρωπαίων Αντιφεντεραλιστών με θέμα «τις Πολεμικές Επανορθώσεις και την τιμωρία των εγκληματιών πολέμου».
Στις παρεμβάσεις μου κατά το διήμερο Συνέδριο στη Βαρσοβία ενημέρωσα τους Πολωνούς πολίτες για το ζήτημα των Οφειλών της Γερμανίας προς την Ελλάδα. Θα πρέπει να επισημανθεί πάντως ότι με βάση τις τότε τοποθετήσεις των διαφόρων πολωνών ευρωβουλευτών, η Πολωνία σχεδίαζε να διεκδικήσει εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια για Πολεμικές Επανορθώσεις και 5,5 τρις δολάρια  για την αποζημίωση των συγγενών των θυμάτων των χιλιάδων Πολωνών που εκτελέστηκαν κατά τη γερμανική κατοχή.
Για τον λόγο αυτόν οι Πολωνοί Ευρωβουλευτές μέλη της Ομάδας των Ευρωπαίων Αντιφεντεραλιστών συνεργάστηκαν μαζί μου προκειμένου να αξιοποιήσουν τις εμπειρίες από τον αγώνα του Ελληνικού λαού για το ζήτημα των γερμανικών αποζημιώσεων και των εν γένει οφειλών της Γερμανίας προς την Ελλάδα.
Στη συνέχεια με την Ομάδα των Ευρωπαίων Αντιφεντεραλιστών στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πραγματοποίησα μαζί με πολωνούς ευρωβουλευτές στις 20 Οκτωβρίου 2016 επίσκεψη τιμής και μνήμης στους χώρους μαρτυρίου των ναζιστικών στρατοπέδων συγκέντρωσης του Άουσβιτς και του Μπερκενάου στην Πολωνία (Λαμιακός Τύπος 26/10/2016, notismarias@gmail.com 26/10/2016), όπου και διατρανώσαμε όλοι μαζί τη συνέχιση του αγώνα για την διεκδίκηση των γερμανικών αποζημιώσεων.
Ακολούθησε η συμμετοχή πολωνών ευρωβουλευτών σε εκδηλώσεις που διοργάνωσα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για τις γερμανικές αποζημιώσεις. Τέλος τον Αύγουστο του 2017 με αφορμή τις τότε πρώτες δηλώσεις Πολωνών αξιωματούχων για διεκδίκηση καταβολής πολεμικών επανορθώσεων εκ μέρους της Γερμανίας, δημοσίευσα άρθρο με τίτλο «Ελλάδα-Πολωνία Συμμαχία για τις Γερμανικές αποζημιώσεις» (https://www.patris.gr 21/8/2017) που όπως αποδεικνύεται από τις εξελίξεις τελικά παραμένει ακόμη και σήμερα εξαιρετικά επίκαιρο.
Οψόμεθα λοιπόν για τη συνέχεια.

Ο Νότης Μαριἀς είναι Πρόεδρος του Κόμματος ΕΛΛΑΔΑ – Ο ΑΛΛΟΣ ΔΡΟΜΟΣ, Καθηγητής Θεσμών της ΕΕ στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, πρώην Ευρωβουλευτής, notismarias@gmail.com

• Βερολίνο: «Συμφιλίωση» και αναθεώρηση αντί «Δικαιοσύνης κι Αποζημίωσης»[1]

• Μέχρι το 1990 έλεγαν ότι “είναι νωρίς” και ύστερα ότι… “είναι αργά”

 Του Αριστομένη Συγγελάκη*

Διαχρονικά, οι μεταπολεμικές γερμανικές κυβερνήσεις επεδείκνυαν αδιάλλακτη στάση στο ζήτημα των οφειλών τους προς την Ελλάδα αρνούμενες να προσέλθουν σε διαπραγματεύσεις για την επίλυση του ζητήματος. Μέχρι το 1990 η στάση αυτή στηρίχθηκε και διευκολύνθηκε από τη Συνθήκη του Λονδίνου (1953), που παρέπεμπε τις σχετικές διαπραγματεύσεις για την επίλυση του ζητήματος των γερμανικών οφειλών στο μέλλον, κατά την επανένωση της Γερμανίας και τη σύναψη Συνθήκης Ειρήνης. Στις, λιγοστές και αδύναμες, κρούσεις των ελληνικών κυβερνήσεων η ΟΔΓ απαντούσε πριν το 1990: «είναι πολύ νωρίς»!

Με την ενοποίηση της Γερμανίας (31.8.1990) και τη σύναψη της Συνθήκης «2+4» της Μόσχας (12.9.1990) η κατάσταση ουσιαστικά δεν άλλαξε: η Ο.Δ.Γ. με μεθοδικές κινήσεις του Γκένσερ στο παρασκήνιο και με την ανοχή των Η.Π.Α. πέτυχε αφενός να αποκλειστούν της Συνθήκης οι μικρότερες χώρες που ήγειραν αξιώσεις έναντι της Γερμανίας (Ελλάδα, Πολωνία κλπ) και αφετέρου να μην ονομαστεί Συνθήκη Ειρήνης αλλά «Συνθήκη για την τελική ρύθμιση όσον αφορά τη Γερμανία». Όταν λοιπόν η Ελλάδα πρόβαλε εκ νέου τις αξιώσεις της (κυριότερη ενέργεια η ρηματική διακοίνωση της κυβέρνησης Ανδρέα Παπανδρέου στις 14.11.1995) η ΟΔΓ απαντούσε αρχικά ότι «έχουν περάσει πενήντα χρόνια», ότι «η Ελλάδα έχει πάρει χρηματοδοτήσεις από ΕΕ και ΝΑΤΟ» κ.α. ανάξια σχολιασμού. Τελικά, όμως, εξακολουθούσαν να επιμένουν ότι «είναι νωρίς για διαπραγματεύσεις» δεδομένου ότι η ΟΔΓ δεν αναγνώριζε τη Συνθήκη «2+4» ως Συνθήκη Ειρήνης.

Ωστόσο η γερμανική κυβέρνηση κάνει στροφή 180 μοιρών το 2013. Βλέποντας ότι το κίνημα διεκδίκησης στην Ελλάδα αντί να συρρικνωθεί με το πέρασμα του χρόνου διευρύνεται και ισχυροποιείται, αποφασίζει την επί τα χείρω αλλαγή της πολιτικής της ΟΔΓ. Η νέα γραμμή του Βερολίνου, κωδικοποιημένα, στηρίζεται στους εξής άξονες:

α. «Το θέμα έχει πολιτικά και νομικά κλείσει». Και υπονοούν ότι η Συνθήκη «2+4» είναι Συνθήκη Ειρήνης αλλά δεδομένου ότι δεν αναφέρεται στο ζήτημα των γερμανικών επανορθώσεων σημαίνει ότι το θέμα έχει κλείσει. Μία θέση παντελώς αβάσιμη δεδομένου ότι η εν λόγω Συνθήκη δεν έχει υπογραφεί και κυρωθεί από την Ελλάδα και, συνεπώς, δεν τη δεσμεύει. Ο προκλητικός και ατεκμηρίωτος αυτός ισχυρισμός της γερμανικής κυβέρνησης διαψεύδεται και από την Επιστημονική Υπηρεσία της Bundestag (πορίσματα Φεβρουαρίου 2014 και Ιουνίου 2019).

β. Η ΟΔΓ δεν είναι αδιάλλακτη αλλά πασχίζει για την ελληνογερμανική «συμφιλίωση»! Και εννοούν τα κάθε λογής γερμανικά ιδρύματα και προγράμματα («Ελληνογερμανικό Ταμείο για το Μέλλον», «Ελληνογερμανικό ίδρυμα Νεολαίας», «Ελληνογερμανική Συνέλευση» του κ. Φούχτελ, πρόγραμμα «MOG / Μνήμες από την Κατοχή στην Ελλάδα») που, στο όνομα της «συμφιλίωσης» των δύο χωρών, προωθούν τα συμφέροντα της γερμανικής ελίτ.

γ. Στο πλαίσιο της «ελληνογερμανικής συμφιλίωσης» η Ιστορία της Κατοχής πρέπει να αναθεωρηθεί και «να ειδωθεί υπό μία άλλη οπτική». Για παράδειγμα, επιχειρούν να ρίξουν να μεταθέσουν την ευθύνη για τα ναζιστικά εγκλήματα από τους σφαγείς στην Εθνική Αντίσταση .Ή θεωρούν υπεύθυνο του λιμού της Κατοχής τον βρετανικό ναυτικό αποκλεισμό κι όχι τη ληστρική πολιτική του Γ’ Ράιχ.

Ο στόχος των παραπάνω είναι ξεκάθαρος: να αποδυναμωθεί η ιστορική, ηθική, πολιτική και νομική βάση της διεκδίκησης των γερμανικών οφειλών. Διότι αν επικρατήσει, π.χ. η αντίληψη ότι ο σφαγιασμός του ελληνικού λαού δεν ήταν παρά «αντίποινα» σε «απερίσκεπτες» και «μάταιες» ενέργειες της Αντίστασης», τότε η απόδοση των γερμανικών αποζημιώσεων και επανορθώσεων παύει να θεωρείται μία επιβεβλημένη πράξη αποκατάστασης του δικαίου και γίνεται μία «υπερβολική αξίωση των κακομαθημένων Ελλήνων που ζητούν χρήματα για να ξεπεράσουν τις οικονομικές τους δυσκολίες».

«Δεν μπορείς να κάμεις δούλο ένα λαό, αν δεν πάρεις την ψυχή του, αν δε σβήσεις την ιστορία του. Κι όταν δεν μπορείς να το κάνεις αυτό, να τη διαστρεβλώσεις».[2]

Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται και η ωμή νεοναζιστική προπαγάνδα του υβριστή της Μάχης της Κρήτης και της Εθνικής μας Αντίστασης Χάιντς Ρίχτερ. Θυμίζουμε ότι στην 70^η επέτειο της Μάχης της Κρήτης (2011) ο Ρίχτερ δημοσίευσε βιβλίο με τίτλο, στη γερμανική έκδοση, «Η άλωση της Κρήτης» δια του οποίου επιχείρησε την μετάθεση των ευθυνών για τα ναζιστικά εγκλήματα από τους θύτες στα θύματα, από τους δολοφόνους εισβολείς στους αμυνόμενους υπέρ πατρίδας και ελευθερίας, ενώ, παράλληλα, κατηγόρησε τους Κρήτες πολίτες για φρικτά εγκλήματα πολέμου εις βάρος των «ιδεαλιστών» και «ιπποτών» αλεξιπτωτιστών και ορεινών καταδρομέων της Βέρμαχτ που συνάντησαν τη «βρώμικη» και «κτηνώδη» αντίσταση του Κρητικού λαού! Φέτος, στην 80^η επέτειο της Μάχης της Κρήτης είχαμε την άκρως προκλητική ενέργεια των ναζιστικών σταγονιδίων της «Ένωσης Ευρωπαίων Αλεξιπτωτιστών», που ήθελαν «να τιμήσουν τους γενναίους» αλεξιπτωτιστές της Βέρμαχτ» (!) αλλά τράπηκαν σε φυγή μετά τη σεισμική εξέγερση του κρητικού λαού. Μία ενέργεια της οποίας ο ιθύνων νους παραμένει ακόμη άγνωστος.

Στο ίδιο πλαίσιο, παραχάραξης της Ιστορίας και «ξεπλύματος» του ναζισμού, εντάσσονται και τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και Συμβουλίου της Ευρώπης για την εξίσωση κομμουνισμού και ναζισμού, η βράβευση των συνεργατών του Γ’ Ράιχ και ο διωγμός των Αντιστασιακών στις Βαλτικές χώρες και η απόδοση της ευθύνης για την πρόκληση του Β’ παγκοσμίου Πολέμου στη Σοβιετική Ένωση.

Χωρίς αμφιβολία, η ναζιστική Γερμανία αποδεκάτισε τον πληθυσμό της Ελλάδας, κατέστρεψε την χώρα μας και υπονόμευσε το μέλλον της. Με λύπη μας βλέπουμε ότι η Ο.Δ. της Γερμανίας σήμερα, όχι μόνο αρνείται να αναλάβει την ευθύνη της για τα στυγερά εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας που διέπραξε το Γ’ Ράιχ στην Ελλάδα, αλλά με τις πρωτοβουλίες που αναπτύσσει μοιάζει να στοχεύει το μέλλον της πατρίδας μας και του λαού μας.

Η πρόσφατη συζήτηση στη γερμανική Ομοσπονδιακή Βουλή αποτελεί μία ακόμη απόδειξη ότι, παρά το πέπλο σιωπής που δημιούργησε η επί δεκαετίες αδιαλλαξία της Γερμανίας και η αναβλητικότητα ή και αβελτηρία των ελληνικών κυβερνήσεων, το θέμα της διεκδίκησης των γερμανικών οφειλών δεν έχει κλείσει! Οι ελληνικές αξιώσεις παραμένουν «νομικώς ενεργές και δικαστικώς επιδιώξιμες». Ο αγώνας του Μανώλη Γλέζου και του Εθνικού Συμβουλίου Διεκδίκησης των Οφειλών της Γερμανίας προς την Ελλάδα αρχίζει να αποφέρει καρπούς.

Η ελληνική κυβέρνηση οφείλει να υλοποιήσει την ρητή εντολή της Ολομέλειας της Βουλής των Ελλήνων της 17ης Απριλίου 2019 και να προχωρήσει, χωρίς άλλη αναβολή, στις απαιτούμενες ενέργειες για τη δικαίωση της Ελλάδας: ενδεικτικά:

• κατάργηση του άρθρου 923 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας περί αναγκαστικής εκτέλεσης κατά αλλοδαπού δημοσίου σε περιπτώσεις εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας ώστε να μην απαιτείται άδεια του Υπουργού Δικαιοσύνης. Υπενθυμίζουμε ότι υπάρχουν αμετάκλητες αποφάσεις υπέρ των θυμάτων του Διστόμου, του Ρεθύμνου και του Αιγίου, που η εκτέλεσή τους προσκρούει στην άρνηση της ΟΔΓ και την απροθυμία των ελληνικών κυβερνήσεων να χορηγήσουν τη σχετική άδεια αναγκαστικής εκτέλεσης.
• Κατάργηση και του δικαστικού ενσήμου για τις αναγνωριστικές αγωγές των θυμάτων της ναζιστικής – φασιστικής θηριωδίας. Το ένσημο επαναφέρθηκε στα τέλη του 2019 από τη νέα κυβέρνηση και καθιστά απαγορευτική, λόγω κόστους, την προσφυγή στην Ελληνική Δικαιοσύνη των θυμάτων πολλών Ολοκαυτωμάτων που δεν έχουν δικαιωθεί ακόμη. Ήδη τα θύματα του μαρτυρικού Δομένικου βρίσκονται ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Λάρισας διεκδικώντας αποζημιώσεις από την Ιταλία. Οι εκπρόσωποι των θυμάτων μιας σειράς άλλων Ολοκαυτωμάτων, που διεκδικούν αποζημιώσεις από την ΟΔΓ είναι έτοιμα να προσφύγουν στην Ελληνική Δικαιοσύνη.
• Περαιτέρω διεθνοποίηση του ζητήματος με υλοποίηση της απόφασης της Βουλής των Ελλήνων για επισκέψεις αρμόδιας κοινοβουλευτικής επιτροπής στα κοινοβούλια των Συμμάχων μας στο Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και άλλων χωρών, συμπεριλαμβανομένου και του γερμανικού κοινοβουλίου. Οργάνωση συνεντεύξεων τύπου και εκδηλώσεων σε πρωτεύουσες ευρωπαϊκών χωρών, κ.α.
• Συγκρότηση Μόνιμης Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Διεκδίκησης των Γερμανικών Οφειλών. Σύσταση αρμόδιας Διεύθυνσης στο Υπουργείο Εξωτερικών.
• Παράλληλα πρέπει να προετοιμαστεί μεθοδικά η προσφυγή στα διεθνή δικαστήρια ώστε, εφ’ όσον η ΟΔΓ επιμείνει στην αδιάλλακτη στάση της και μετά την ενδεχόμενη κυβερνητική αλλαγή του Σεπτεμβρίου 2021, η Ελλάδα να αναζητήσει τη δικαίωσή της διά της δικαστικής οδού.
• Οφείλει, επίσης η ελληνική κυβέρνηση να αποσυρθεί άμεσα από τη συμμετοχή, στήριξη και παντός τύπου διευκόλυνση που παρέχει στις γερμανικές, νεοαποικιοκρατικού χαρακτήρα πρωτοβουλίες της ΟΔΓ (Ελληνογερμανικό Ίδρυμα Νεολαίας, πρόγραμμα MOG κ. α).

Δεν υπάρχει άλλος δρόμος από τον δρόμο του αγώνα! Η λαϊκή κινητοποίηση για την διεκδίκηση των γερμανικών οφειλών είναι η μόνη απάντηση σε όσους έχουν βάλει στο στόχαστρο την ιστορική μνήμη, την εθνική αξιοπρέπεια και τη δημοκρατική προοπτική της πατρίδας μας. Επιπλέον, η υπεράσπιση της Ιστορίας από τους επίδοξους παραχαράκτες της και η διεκδίκηση των γερμανικών οφειλών αποτελεί γέφυρα κοινής πάλης, δημοκρατικής – αντιφασιστικής, μεταξύ του ελληνικού και του γερμανικού λαού αλλά και όλων των λαών της Ευρώπης. Η πραγματική συμφιλίωση των λαών, άλλωστε, δεν μπορεί να οικοδομηθεί στα σαθρά θεμέλια της εξάρτησης, της υποτέλειας ή της συναλλαγής αλλά μόνο στα στέρεα θεμέλια της ισότητας, της μνήμης και της δικαιοσύνης.

* Οδοντίατρος – Πολιτικός Επιστήμων, Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Αθηνών- Συγγραμματέας του Εθνικού Συμβουλίου Διεκδίκησης των Οφειλών της Γερμανίας προς την Ελλάδα και μέλος της Ένωσης Θυμάτων Ολοκαυτώματος Δ. Βιάννου

[1]Το σύνθημα «Δικαιοσύνη κι Αποζημίωση» ανήκει στην Ομάδα AKDistomo από το Αμβούργο και εμφανίστηκε, για πρώτη φορά, τον Σεπτέμβριο του 2011 στη Δίκη για το Δίστομο στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης.

[2]Περιλαμβάνεται σε εισαγωγικά αλλά χωρίς αναφορά στην πηγή στο Κοκολάκη Μ., Ανατολική Κρήτη: Κατοχή, Αντίσταση, Εμφύλιος, Εκδόσεις Γνώσεις, Αθήνα, χωρίς ημερομηνία, σελ. 11.