Μεταδίδεται ότι ταραχές σημειώθηκαν στην πρωτεύουσα της Βραζιλίας Μπραζίλια, όπου εκατοντάδες οπαδοί του απελθόντος ακροδεξιού Προέδρου Μπολσονάρο οι οποίοι δεν αναγνωρίζουν τη νίκη του κεντροαριστερού Λούλα εισέβαλαν στο Προεδρικό Μέγαρο, σε κυβερνητικά κτήρια και στη Βουλή της χώρας. Άλλοι έχουν εισβάλει στο χώρο του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Ο Μπολσονάρο δεν ήταν παρών στην παράδοση της εξουσίας την 1η Ιανουαρίου. Έχει εγκαταλείψει τη χώρα και έχει καταφύγει στις ΗΠΑ. 

Η κίνηση αυτή των οπαδών του Μπολσονάρο θυμίζει την εισβολή των οπαδών του Ντόναλντ Τραμπ στο Κογκρέσο των ΗΠΑ πριν δύο χρόνια, στις 6 Ιανουαρίου, στη προσπάθειά τους να αποτρέψουν την επικύρωση του εκλογικού αποτελέσματος. Αίτημά τους είναι να επέμβει ο στρατός και να ανατρέψει τον εκλεγμένο Πρόεδρο.    

Σύμφωνα με την ανακοίνωση της αστυνομίας, τουλάχιστον 170 άτομα έχουν συλληφθεί, πού ήδη φτάνουν τα 300. Ο Πρόεδρος Λούλα, που βροσκόταν στην πολιτεία του Σάο Πάολο και επέστρεψε άμεσα στην πρωτεύουσα, καταδίκασε την ενέργεια αυτή ως “πράξη βαρβαρότητας από φασιστικό όχλο” και δήλωσε ότι οι ένοχοι θα αναζητηθούν και θα τιμωρηθούν.  Άλλαξε και τον υπεύθυνο της ασφάλειας με άλλον, θέτοντας ταυτόχρονα τις δυνάμεις ασφαλείας υπό ομοσπονδιακὸ έλεγχο, ώστε να υπάγονται απευθείας στον ίδιο. Τα κυβερνητικά κτήρια που καταλήφθηκαν, έχουν επανέλθει σε κυβερνητικό έλεγχο, αφού υπέστησαν εκτεταμένες ζημίες. κατηγόρησε τον προκάτοχό του κ. Μπολσονάρο ως ηθικό αυτουργό των εκτρόπων, επικαλούμενος το περιεχόμενο προηγούμενων ομιλιών του.

Την απόπειρα αυτή πραξικοπήματος καταδίκασαν όλες οι χώρες της Λατινικής Αμερικής, όπως και οι ΗΠΑ και η Ε.Ε.

Ο ίδιος ο Μπολσονάρο, όπως και εκπρόσωπος του κόμματός του, διαφοροποιήθηκε και καταδίκασε την ενέργεια των οπαδών του και απέρριψε την κατηγορία ότι ευθύνεται γι’ αυτήν, υποστηρίζοντας ότι τάσσεται μόνον υπέρ των ειρηνικών διαδηλώσεων.

Σε συνέχεια των εκτρόπων, ο Δικαστής του Ανώτατου Δικαστηρίου της Βραζιλίας, Αλεσάντρ τζι Μοράις, αποφάσισε αργά το βράδυ της Κυριακής να παυθεί για 90 ημέρες ο κυβερνήτης της Μπραζίλιας, Ιμπανέις Ρόσα, εξαιτίας των σφαλμάτων και των παραλείψεων στα μέτρα ασφαλείας που επέτρεψαν την εισβολή στις έδρες των τριών εξουσιών —της εκτελεστικής, της νομοθετικής και της δικαστικής— στην οποία προχώρησαν χθες οπαδοί του ακροδεξιού πρώην προέδρου Ζαΐχ Μπολσονάρου.

Ακόμη, διέταξε οι καταυλισμοί έξω από στρατιωτικές βάσεις που έχουν στήσει οπαδοί του κ. Μπολσονάρου, απαιτώντας οι ένοπλες δυνάμεις να προχωρήσουν σε πραξικόπημα, να έχουν διαλυθεί εντός 24 ωρών, να απομακρυνθούν τα οδοφράγματα και να τερματιστούν οι καταλήψεις κτιρίων. Ο δικαστής Μοράις έδωσε εντολή οι ιστότοποι κοινωνικής δικτύωσης Facebook, Twitter και Tik Tok να αναστείλουν μέχρι νεοτέρας τη λειτουργία των λογαριασμών χρηστών που διασπείρουν αντιδημοκρατική προπαγάνδα.

Είναι προφανές ότι η κατάληψη των κυβερνητικών κτηρίων είναι συνέχεια των “ειρηνικών διαδηλώσεων” τις οποίες ο κ. Μπολσονάρο επικαλείται. Το ερώτημα είναι κατά πόσο νομιμοποιούνται πολίτες να προτρέπουν το στρατό σε πραξικόπημα και ανατροπή του εκλεγμένου Προέδρου και πόσο “ειρηνική” μπορεί να είναι μια διαδήλωση με τέτοιο αίτημα.

Οριακά, με ποσοστό 50,9% στον 2ο γύρο της προεδρικής εκλογής της Κυριακής,  ο 76χρονος Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα αναδείχθηκε νέος Πρόεδρος της Βραζιλίας, που θα αναλάβει καθήκοντα από την 1η Ιανουαρίου 2023. Ο Λούλα, είναι ο ιστορικός ηγέτης της Αριστεράς στη Βραζιλία. Παιδί πολύτεκνης οικογένειας με οκτώ παιδιά, από τα 14 χρόνια του δούλευε μεταλλωρύχος και σταδιακά αναδείχθηκε στην ηγεσία του συνδικάτου. Πρωταγωνίστησε σε απεργίες και κινητοποιήσεις κατά του δικτατορικού καθεστώτος της Βραζιλίας, που έμεινε στην εξουσία έως το 1985. Ήταν έξι φορές υποψήφιος Πρόεδρος μαζί με την τωρινή εκλογή και επικρατεί για τρίτη φορά. Από το 2003 έως το 2011 διατέλεσε Πρόεδρος επί δύο συνεχείς θητείες και με κοινωνικά προγράμματα συνέβαλε στη μείωση της φτώχειας και των ανισοτήτων, χωρίς όμως να καταφέρει να εξαλείψει το μεγάλο αυτό πρόβλημα που χαρακτηρίζει τις κοινωνίες της Λατινικής Αμερικής.

Τον διαδέχθηκε στην προεδρία η υποψήφια του κόμματός του Ντίλμα Ρούσεφ, η οποία επίσης κέρδισε τις εκλογές του 2010 και του 2014. Στη 2η θητεία της, καθαιρέθηκε από τη Γερουσία με προσχηματικές κατηγορίες. Στη συνέχεια, στοχοποιήθηκε ο ίδιος ο ¨Λούλα, που απολάμβανε συνεχώς υψηλή δημοτικότητα. Κατηγορούμενος για διαφθορά κλείστηκε για ενάμισι χρόνο στη φυλακή, με αποτέλεσμα να μη μπορέσει να πάρει μέρος στην προεδρική εκλογή του 2018, όπου με βάση τις δημοσκοπήσεις θα εκλεγόταν.

Στη συνέχεια, ο Λούλα, αφού έμεινε ενάμισι χρόνο φυλακή, αποφυλακίστηκε και απαλλάχθηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο της χώρας.

Εκλέχτηκε ο ακροδεξιός υποψήφιος Ζαΐρ Μπολσονάρου, ο απερχόμενος Πρόεδρος της Βραζιλίας. Επί των ημερών του αυξήθηκαν οι κοινωνικές ανισότητες απαξιώθηκαν οι θεσμοί και ευνοήθηκε η ασυδοσία των ισχυρών. Θύμα της ασυδοσίας αυτής ήταν και το περιβάλλον, ιδίως η Αμαζονία, δασικός πνεύμονας πολύτιμος για τον πλανήτη. Ευνοήθηκε η ραγδαία αποδάσωση για την ανάπτυξη εντατικών αγροτικών καλλιεργειών και εξορύξεων. Υπολογίζεται ότι 40.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα δάσους καταστράφηκαν επί προεδρίας Μπολσονάρου, έκταση λίγο μικρότερη από το 1/3 της Ελλάδας. Μαζί με το δάσος, πλήττονται και κοινότητες αυτοχθόνων που από αιώνες έχουν οργανώσει τη ζωή τους με επίκεντρο το δάσος της Αμαζονίας. Παράλληλα ο Μπολσονάρου, απαξίωσε συστηματικά τα μέτρα προστασίας κατά του κορωνοϊού, με αποτέλεσμα πολλοί Βραζιλιάνοι να χάσουν για το λόγο αυτό τη ζωή τους.

Η ακροδεξιά έχει μακρά παρουσία στη Βραζιλία και έλεγχε για πολλά χρόνια την εξουσία μέσω του στρατού. Η παρακμή της ρωμαιοκαθολικής εκκλησίας έχει ανοίξει το έδαφος στις ευαγγελικές παραφυάδες, που όπως και στις ΗΠΑ, στηρίζουν κατά κανόνα την ακροδεξιά και περιλαμβάνονται στην εκλογική βάση του Μπολσονάρου. Ο τελευταίος, έχει πολλά κοινά σημεία με τον Ντόναλντ Τραμπ και η ανάδειξή του εντάσσεται στις “παράπλευρες συνέπειες” της παγκοσμιοποίησης.

Ο Μπολσονάρου ήταν πολύ πιο πίσω στις δημοσκοπήσεις σε σχέση με το τελικό αποτέλεσμα. Αφού αμφισβήτησε προκαταβολικά το αποτέλεσμα σε περίπτωση που θα έχανε τις εκλογές, κατά  το παράδειγμα του Αμερικανού ομολόγου Ντόναλντ Τραμπ αφήνοντας αιχμές ότι αυτό θα συνέβαινε μόνον ύστερα από νοθεία, επιστράτευσε τον κρατικό μηχανισμό στον προεκλογικό του αγώνα. Μοίρασε παροχές και επιδόματα στα φτωχά λαϊκά στρώματα που είναι και η εκλογική βάση του Λούλα. Έφτασε στο σημείο να παρεμποδίζει και τις μετακινήσεις των ψηφοφόρων στις περιοχές όπου επικρατεί ο Λούλα, μέσω της ομοσπονδιακής αστυνομίας των εθνικών οδών με πρόσχημα την…αποτροπή του μποτιλιαρίσματος.

Αν και οι βασικοί σύμμαχοι του Μπολσονάρου έχουν αναγνωρίσει το εκλογικό αποτέλεσμα, ο ίδιος σιωπά μια μέρα μετά. Θα εξακολουθήσει να ασκεί καθήκοντα μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου και θα δημιουργηθεί εμφυλιοπολεμικό κλίμα στη χώρα αν δεν παραδώσει ομαλά την εξουσία. Φανατικοί οπαδοί του καλούν το στρατό σε πραξικόπημα.

«Με είχαν θάψει ζωντανό», δήλωσε ο Λούλα, παρομοιάζοντας με ανάσταση την ανάδειξή του στην προεδρία. Όμως, ο Λούλα δεν ελέγχει τα νομοθετικά σώματα, ενώ σε τρεις μεγάλες ομόσπονδες Πολιτείες της Βραζιλίας έχουν εκλεγεί κυβερνήτες οπαδοί του Μπολσονάρου. Για το λόγο αυτό ο Λούλα επιδιώκει να καλλιεργήσει κλίμα ευρύτερης συναίνεσης, προκειμένου να εφαρμόσει το πρόγραμμά του για ενίσχυση των φτωχών λαϊκών στρωμάτων και την προστασία του περιβάλλοντος. «Κανένας δεν θέλει να ζει σε διχασμένη χώρα, σε κατάσταση αέναου εμφυλίου. Η χώρα χρειάζεται ειρήνη και ενότητα (…). Δεν υπάρχουν δύο Βραζιλίες, είμαστε ένας λαός, ένα έθνος», τόνισε ο Λούλα. Για να διευρύνει το μέτωπο που τον στηρίζει, ο Λούλα έχει ορίσει αντιπρόεδρό του τον Ζεράλντου Άλκμιν (κεντροδεξιά), ηττημένο αντίπαλό του στον δεύτερο γύρο των εκλογών του 2006.

Όλο το πολιτικό φάσμα στη Βραζιλία συσπειρώνεται κατά του ακροδεξιού Προέδρου Μπολσονάρο. Το περασμένο Σάββατο, ιδρύθηκε κίνηση με ονομασία “Είμαστε μαζί” (Estamos JUNTOS) με προσωπικότητες τόσο της Αριστεράς, όσο και της Δεξιάς, για την αντιμετώπιση της “καταστρεπτικής υγειονομικής, πολιτικής και οικονομικής κρίσης που περνά η χώρα”.

Ενώ ο Πρόεδρος είτε ειρωνεύεται, είτε υπονομεύει τα μέτρα αντιμετώπισης της πανδημίας, οι νεκροί από τον ιό ανέρχονται σε χίλιους περίπου την ημέρα, με τη χώρα να έχει σκαρφαλώσει στη 2η θέση σε αριθμό κρουσμάτων. Μόνο την Παρασκευή 29 Μαΐου, οι νεκροί ήταν 1180, 890 το Σάββατο και 480 την Κυριακή. Η εξέλιξη τις εργάσιμες μέρες που ακολουθούν θα αναδείξει την πραγματικότητα. Δύο Υπουργοί υγείας αποχώρησαν κατά τη διάρκεια της πανδημίας, ενώ δεν έχει ακόμα βρεθεί μόνιμος αντικαταστάτης. Οι νεκροί είναι πάνω από 29.000. Όσον αφορά στα “τεστ”, η χώρα με 4378 ανά ένα εκατομμύριο κατοίκους, είναι 124η στον κόσμο. (ενημέρωση 1η Ιουνίου πρωί).

Όμως, το σοβαρότερο πρόβλημα είναι η απειλή για τους δημοκρατικούς θεσμούς που εκπροσωπεί η διακυβέρνηση Μπολσονάρο. Σκληροπυρηνικοί οπαδοί του διαδηλώνουν και ζητούν το κλείσιμο και το κάψιμο της Βουλής και του Ανωτάτου Δικαστηρίου, που στρέφονται πια εναντίον του. Επίσης, η αδιαφορία του για την προστασία του περιβάλλοντος θέτει σε κίνδυνο το δάσος της Αμαζονίας, που είναι παγκόσμιος πνεύμονας…

Οι πιο πάνω θεσμοί και το βραζιλιάνικο κατεστημένο που τους ελέγχει, είχε ανοίξει το δρόμο για τον Μπολσονάρο, υπονομεύοντας τους κεντροαριστερούς προκατόχους του Ντίλμα Ρούσεφ και Λούλα ντα Σίλβα. Την πρώτη την καθαίρεσαν με αμφιλεγόμενη διαδικασία. Ο 2ος ήταν ο επικρατέστερος να εκλεγεί στις τελευταίες προεδρικές εκλογές, αλλά η υποψηφιότητά του αποτράπηκε, διότι φυλακίστηκε κατηγορούμενος για σκάνδαλα. Στη συνέχεια, αποφυλακίστηκε, αλλά οι εκλογές είχαν γίνει. Και ο Μπολσονάρο εκλέχτηκε, εκμεταλλευόμενος το κενό που άφησε ο Λούλα, αλλά και το γεγονός ότι ήταν εκτός πολιτικού συστήματος και ως εκ τούτου δεν είχε ανάμιξη σε σκάνδαλα.

Σημειώνεται ότι κατά παράβαση των δικαιωμάτων των κατηγορουμένων, στην υπόθεση Λούλα η προανάκριση και η ανάκριση δεν έγιναν με την απαιτούμενη μυστικότητα, αλλά έλαβαν μεγάλη δημοσιότητα με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί αρνητικό κλίμα σε βάρος του, που τελικά άνοιξε το δρόμο στον Μπολσονάρο. Ο τελευταίος, έκανε τον ανακριτή της υπόθεσης Υπουργό Δικαιοσύνης…Ο οποίος επίσης πρόσφατα παραιτήθηκε.

Το σύνθημα της φωτογραφίας: Μπολσονάρο φύγε!

Είναι γεγονός ότι η πανδημία του κορωνοϊού  έδωσε αφορμή για κρούσματα αυταρχισμού και τη λήψη ορισμένων αχρείαστων μέτρων που παραβιάζουν την Αρχή της Αναλογικότητας, στην Ελλάδα και αλλού. Παράλληλα, ελλοχεύει ο κίνδυνος, με αφορμή τη πανδημία, να μονιμοποιηθούν παραβιάσεις και επεμβάσεις στην προσωπική ζωή των πολιτών. Υπάρχει, όμως, και άλλου τύπου ακραία συμπεριφορά: η υποβάθμιση της επικινδυνότητας του ιού.  Οι παλινωδίες του Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ είναι σε μεγάλο βαθμό η αιτία του ξεσπάσματος της επιδημίας στη χώρα αυτή.  

Ο ακροδεξιός Πρόεδρος της Βραζιλίας Ζαϊρ Μπολσονάρο είναι το πιο χαρακτηριστικό και κραυγαλέο παράδειγμα στον κόσμο. Χλευάζει τις προειδοποιήσεις των ειδικών και υπονομεύει με το προσωπικό του παράδειγμα, αλλά και με όση εξουσία έχει, τα μέτρα που λαμβάνουν οι τοπικοί κυβερνήτες, θεωρώντας τα καταστρεπτικά για την οικονομία, κάνοντας έκκληση στους εργαζομένους να τα αγνοήσουν.

Απαντώντας την περασμένη εβδομάδα σε ερώτηση δημοσιογράφου για τον αριθμό-ρεκόρ των θανάτων από κοροωνοϊό, ο Μπολσονάρο απάντησε: “Και λοιπόν; Λυπάμαι, αλλά τι θέλετε να κάνω;”

Στις 17 Απριλίου, ο Μπολσονάρο απέλυσε τον Υπουργό Υγείας Ενρίκε Μαντέτα,ο οποίος ανοιχτά στήριξε τα μέτρα, ερχόμενος σε αντιπαράθεση μαζί του. Την παραίτησή του υπέβαλε και ο διάδοχός του, Νέλσον Τέιτς, μετά από μόλις τεσσάρων εβδομάδων θητεία. Ήδη, η Βραζιλία, έφτασε τους 1130 νεκρούς από τον covid-19 στις 19 Μαΐου και τους 911 στις 20 του μηνός. Είναι ήδη 3η σε αριθμό καταγεγραμμένων κρουσμάτων μετά τις ΗΠΑ και τη Ρωσία, και 2η στον κόσμο σε ρυθμό αύξησης των θανάτων.

Να σημειωθεί ότι στη χώρα αυτή των 212 εκατομμυρίων κατοίκων, τη μεγαλύτερη της Λατινικής Αμερικής, έχουν γίνει (21.5.2020) μόνο 3.462 τεστ διάγνωσης ανά εκατομμύριο πληθυσμού, έναντι  42.849 στις ΗΠΑ και 51.930 στη Ρωσία. Τούτο σημαίνει ότι αν είχε την ίδια αναλογία τεστ με τις πιο πάνω χώρες, ο αριθμός καταγεγραμμένων κρουσμάτων θα ήταν πολύ μεγαλύτερος, ίσως και δεκαπλάσιος, σε σχέση με τα καταγεγραμμένα 293.357 (21.5.2020).

Τον Μπολσονάρο δεν άντεξε ούτε ο Υπουργός της Δικαιοσύνης, Σέργιο Μόρο, ο οποίος επίσης παραιτήθηκε, όταν ο Πρόεδρος απέλυσε τον αρχηγό της αστυνομίας.

ΦΩΤΟ:   Al Jazeera