• ΘΕΣΜΙΚΗ ΕΚΤΡΟΠΗ Η ΠΑΡΑΚΑΜΨΗ ΤΩΝ ΕΝΣΤΑΣΕΩΝ ΤΩΝ ΤΟΠΙΚΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΩΝ- ΔΕΝ ΣΕΒΟΝΤΑΙ ΟΥΤΕ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ

Με βάση την διάταξη του άρθρου 17 του ισχύοντος Συντάγματος, απαλλοτρίωση επιτρέπεται αποκλειστικά για “δημόσια ωφέλεια που έχει αποδειχθεί με τον προσήκοντα τρόπο”. Ήδη, με νομοσχέδιο (με τίτλο “Εκσυγχρονισμός της αδειοδοτικής διαδικασίας Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας…”) που προωθείται από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, στο άρθρο 4 παράγραφος 7  προβλέπεται να γίνεται δεκτό ότι οι μονάδες των λεγόμενων “Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας” παρέχουν εξ ορισμού “δημόσια ωφέλεια”:  “Σταθμοί παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. ή/και σταθμοί αποθήκευσης, στους οποίους συμπεριλαμβάνονται τα έργα δικτύων μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας, κατασκευής υποσταθμών, οδοποιίας, και εν γένει κάθε κατασκευής που αφορά στην υποδομή, εγκατάσταση και λειτουργία σταθμών ηλεκτροπαραγωγής από Α.Π.Ε. ή/και σταθμών αποθήκευσης, χαρακτηρίζονται ως δημόσιας ωφέλειας που εξυπηρετούν, εκτός των άλλων, τη δημόσια ασφάλεια και υγεία και έχουν θετικές επιδράσεις πρωταρχικής σημασίας για το περιβάλλον, ανεξάρτητα από τον φορέα υλοποίησής τους. Η αναγκαστική απαλλοτρίωση ακινήτων ή η εις βάρος αυτών σύσταση εμπραγμάτων δικαιωμάτων λαμβάνει χώρα σύμφωνα με τον ν. 2882/2001 (Α΄ 17)… Ο κάτοχος του σταθμού παραγωγής προβαίνει σε αναγκαστική απαλλοτρίωση του γηπέδου εγκατάστασης, εφόσον έχει εξαντλήσει κάθε άλλο μέσο απόκτησης της νόμιμης χρήσης αυτού.”

Ως εκ τούτου, καταργείται στην πράξη η συνταγματική πρόνοια για την απόδειξη με τον προσήκοντα τρόπο, της δημόσιας ωφέλειας των ΑΠΕ κατά περίπτωση, ιδίως με τη στάθμιση των επιπτώσεων στο περιβάλλον. Δίνεται η δυνατότητα στον επενδυτή, να πετύχει την απαλλοτρίωση της έκτασης που επιθυμεί έτσι κι αλλιώς, εφόσον εξαντλήσει κάθε άλλο μέσο απόκτησης της νόμιμης χρήσης της. 

Details

• Αμφισβητείται η αξιοπιστία μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων

Οι Δήμοι Ερέτριας, Καρύστου και Κύμης-Αλιβερίου,  προσφεύγουν στο Συμβούλιο της Επικρατείας κατά του επενδυτικού σχεδίου «Αιολικά Πάρκα Εύβοιας» με φορέα εκτέλεσης του έργου την εταιρεία «ΕΛΛΑΚΤΩΡ Α.Ε.» και 9 κάτοικοι κατά της χορήγησης της άδειας αιολικού πάρκου στη θέση Αγριαχλαδιά του Δήμου Κύμης-Αλιβερίου με φορέα την εταιρεία «Ενεργειακή Δυστίων Ευβοίας» συμφερόντων του ομίλου εταιρειών «ΤΕΡΝΑ». Οι γενικευμένες αντιδράσεις των τοπικών κοινωνιών πρέπει να ληφθούν σοβαρά υπόψη και να μη χορηγούνται άδειες χωρίς τη συναίνεση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.  Details

Πανελλαδικό συλλαλητήριο (ΦΩΤΟ) έγινε χτες Σάββατο απόγευμα στην Αθήνα στο Μοναστηράκι με κεντρικό σύνθημα “Βάζουμε φρένο στην ενεργειακή “λαίλαπα” και στην εμπορευματοποίηση της ενέργειας – Λέμε όχι στον μύθο της “πράσινης ανάπτυξης”». Η εκδήλωση έγινε με πρωτοβουλία του «Πανελλαδικού Δικτύου συλλογικοτήτων για την ενέργεια», που συγκροτήθηκε τον Νοέμβριο του 2020 και συμμετείχαν πάνω από 60 συλλογικότητες απ’ όλη τη χώρα. Πίσω από το παραπλανητικό σύνθημα για “πράσινη” ανάπτυξη, κρύβεται η ικανοποίηση γερμανικών επενδυτικών προσδοκιών, σε συνδυασμό με την αδηφάγο κερδοσκοπία των ημετέρων, η οποία με τις θηριώδεις και θορυβώδεις κατασκευές έχει ήδη προκαλέσει ανεπανόρθωτες καταστροφές στο περιβάλλον.  

Details

• Ο “σπιζαετός” παραμένει ζωντανός

Είχαμε επισημάνει από την ιστοσελίδα μας στις 4 Ιανουαρίου ότι το 2020, “αξιοποιήθηκε” ο περιορισμός των ελευθεριών με αφορμή τον covid-19, προκειμένου να κατασταλούν οι αντιδράσεις των τοπικών κοινωνιών και να προχωρήσουν οι εργασίες εγκατάστασης ανεμογεννητριών σε όλη την Ελλάδα. 

Details

 Οι κινητοποιήσεις των τοπικών κοινωνιών ανά την Ελλάδα εμποδίζουν σε πολλά σημεία της χώρας την εγκατάσταση ανεμογεννητριών, οι οποίες, όπως έχουμε αναπτύξει σε άλλες αναρτήσεις, είναι άκρως επιβλαβείς για το περιβάλλον που υποτίθεται ότι προστατεύουν. Οι απαγορευτικές διατάξεις λόγω covid19 είναι αφορμή οι πολίτες να φορτώνονται με διοικητικά πρόστιμα, όταν βγουν να διαδηλώσουν. Ενώ, όμως, καταστέλλονται οι κινητοποιήσεις των πολιτών, παρατηρείται ταυτόχρονα σε πολλά μέρη της Ελλάδας κατ’ εξαίρεση να δίνονται άδειες μετακίνησης και να υπάρχει πλήρης ελευθερία κινήσεων για τα επιχειρηματικά συμφέροντα που θέλουν να εγκαταστήσουν ανεμογεννήτριες, σε αντίθεση με τη θέληση της τοπικής κοινωνίας. Άλλη μια πτυχή του κυβερνητικού αυταρχισμού που εκδηλώνεται με αφορμή τον covid19. Διότι πέρα από τα συμφέροντα των εμπλεκόμενων ιδιωτών, η καθημαγμένη Ελλάδα πρέπει να παραμένει προνομιακή αγορά της επικυρίαρχης Γερμανίας. Εξ ου και η “οικολογική” κυβερνητική ευαισθησία, αφού η σχετική τεχνολογία παράγεται κυρίως στη Γερμανία.     Details

Η ανοχή στις παρανομίες των συμφερόντων που παρά την αντίθεση του Δήμου και σύσσωμης της τοπικής κοινωνίας επιμένουν να εγκαταστήσουν γιγάντιες ανεμογεννήτριες στην Τήνο, σε συνδυασμό με την κατάχρηση των απαγορεύσεων λόγω covid 19 και των διοικητικών προστίμων, που γίνονται εργαλεία καταστολής των αντιδράσεων. Details

του Νίκου Ντάσιου*

Εύλογα προκαλείται η απορία γιατί σε περίοδο καραντίνας η Κυβέρνηση φέρνει σε διαβούλευση ένα νομοσχέδιο –μεταξύ άλλων- που αφορά στον «Εκσυγχρονισμό της Περιβαλλοντικής Νομοθεσίας».

Το εν λόγω νομοσχέδιο κινείται σε τρία βασικά επίπεδα:
1. την απλούστευση των διαδικασιών για αδειοδότηση μεγάλων επενδύσεων και εγκαταστάσεων ΑΠΕ,
2. την ενσωμάτωση Ευρωπαϊκών οδηγιών και πρακτικών για ζητήματα όπως οι πλαστικές σακούλες, η διαχείριση των μπάζων και τα δίκτυα αποχετεύσεων ,
3. τον εξορθολογισμό πολιτικών διαχείρισης αποβλήτων , ολοκλήρωσης των δασικών χαρτών και οργάνωσης των προστατευόμενων περιοχών.
Τονίζοντας ο αρμόδιος Υπουργός κος Χατζιδάκης τη σημασία του νέου νομοσχεδίου έκανε λόγο για σημαντική πρόοδο που καθιστά την χώρα διεθνές πρότυπο «πράσινης ανάπτυξης»! Ποιο είναι όμως το περιεχόμενο του αναβαθμισμένου στον τρέχοντα πολιτικό Λόγο όρου «Πράσινη Ανάπτυξη»; Πως μπορεί να συνάδει η Βιώσιμη Ανάπτυξη με τις μεγάλες ιδιωτικές επενδύσεις εξαγωγικού χαρακτήρα στον εξορυκτικό τομέα, στα ορυκτά καύσιμα και στον τουρισμό;

Προφανώς οι ιδιωτικές επενδύσεις παίζουν καθοριστικό ρόλο και είναι απαραίτητες στο πλαίσιο ενός αναπτυξιακού σχεδιασμού και είναι εύλογη η ανάγκη απλούστευσης των διαδικασιών αδειοδότησης, διατηρώντας και βελτιώνοντας τους δημόσιους ελεγκτικούς μηχανισμούς. Υπό αυτό το πρίσμα είναι προφανής η ανάγκη εξορθολογισμού του περιεχομένου και της φιλοσοφίας των Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, του περιορισμού των γραφειοκρατικών εμποδίων με την ψηφιοποίηση και δικτύωση των Υπηρεσιών αλλά και της πάταξης της διαπλοκής μεταξύ πολιτικών προϊσταμένων, κρατικών υπαλλήλων και «επενδυτών».

Στο κατατεθέν νομοσχέδιο ο περιορισμός της προθεσμίας χορήγησης περιβαλλοντικής άδειας σε μόλις 100 με 150 μέρες σε συνδυασμό με την υιοθέτηση των ιδιωτών πιστοποιημένων αξιολογητών, αποτελεί προφανή πολιτική επιλογή παράκαμψης
των δημόσιων ελεγκτικών μηχανισμών στο όνομα της από-γραφειοκρατικοποίησης.

Ενδεικτικό των προθέσεων του Νομοθέτη αποτελεί η δυνατότητα των εξορύξεων για πετρέλαιο και φυσικό αέριο εντός οικοτόπων (αρ. 44) αλλά κι η παράκαμψη των αποφάσεων των τοπικών αρχών ως προς τις επικίνδυνες και ρυπογόνες εγκαταστάσεις
εντός των ορίων τους (αρ. 110). Σε μια ιστορική φάση γεωπολιτικών εντάσεων για τον έλεγχο των ενεργειακών πόρων και δεδομένης της εντεινόμενης Τουρκικής απειλής, η χώρα θα όφειλε να γνωρίζει και να αξιοποιεί τα ενεργειακά της κοιτάσματα στο βαθμό μάλιστα που το καταναλωτικό της μοντέλο επιτείνει την ενεργειακή της εξάρτηση.

Μια τέτοια στρατηγική θα προϋπέθετε Κρατική ισχύ, αξιοποίηση εγχώριων ερευνητικών κέντρων και ιδιωτικών εγκαταστάσεων και
σχέδιο για την αξιοποίηση των λειτουργικών κοιτασμάτων, πρωτίστως για την κάλυψη των εγχώριων αναγκών. Μια στρατηγική
σαφώς διαφοροποιημένη από την συντελούμενη πρακτική των τελευταίων χρόνων με εκχώρηση δικαιωμάτων και χρήσεων σε
πολυεθνικές εταιρίες ξένων συμφερόντων και με αδύναμους ελεγκτικούς μηχανισμούς ενός Κράτους υπό αυστηρή επιτήρηση στη
μετα-μνημονιακή περίοδο.

Η εν γένει φιλοσοφία του νέου Νομοσχεδίου διαπνέεται από συγκεντρωτισμό και λογική Κεντρικής Διαχείρισης και ελέγχου των διαδικασιών που αφορούν στην διαχείριση του περιβάλλοντος. Για παράδειγμα η ίδρυση του Κεντρικού Συμβουλίου Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης ή του νέου Οργανισμού Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής, που μεταξύ άλλων στρατηγικών αρμοδιοτήτων αναλαμβάνει την αξιοποίηση των προστατευόμενων περιοχών, φαίνεται πως πέραν του συντονισμού αποβλέπει στην παράκαμψη της βούλησης και των προτάσεων των τοπικών κοινωνιών που γνωρίζουν ή θα όφειλαν να γνωρίζουν καλύτερα τα ποιοτικά χαρακτηριστικά του φυσικού και πολιτιστικού συγκριτικού πλεονεκτήματος τους και τις δυνατότητες ήπιας αξιοποίησης του.

Στην ίδια κατεύθυνση επιχειρείται η διευκόλυνση των εγκαταστάσεων ΑΠΕ όπως πχ των γιγάντιων ανεμογεννητριών στα βουνά,
αντικαθιστώντας την υποχρέωση άδειας με απλή βεβαίωση παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Οι βαριές αυτές κατασκευές που
καταστρέφουν τα δασικά οικοσυστήματα των βουνών εντάσσονται στην στρατηγική της Πράσινης Ανάπτυξης παρά τις μαζικές
αντιδράσεις από οργανώσεις και πολίτες που κινητοποιούνται το τελευταίο διάστημα για την προστασία αυτών των οικοσυστημάτων.
Η Πράσινη Ανάπτυξη εντάσσεται στο πλαίσιο μιας ευρύτερης στρατηγικής « του Πράσινου New Deal» που στοχεύει πρωτίστως
στην ενίσχυση της Πράσινης Βιομηχανίας των κέντρων ισχύος του Δυτικού Κόσμου, -προεξαρχόντως της Γερμανίας- ως εξαγωγός χώρα Πράσινης Τεχνολογίας στην Ευρώπη.

Ένα μοντέλο που η υιοθέτηση του θα οδηγήσει, δεδομένης της ταχύτητας προσαρμογής – το 2028 αποτελεί χρονικό ορόσημο για την από-λιγνιτοποίηση της χώρας σύμφωνα με τον Πρωθυπουργό-,σε αύξηση της ανεργίας και σε ενεργειακή οικονομική εξάρτηση της χώρας από το φυσικό αέριο και την πράσινη τεχνολογία.

Το υπό διαβούλευση νομοσχέδιο αντανακλά την φιλοσοφία του αναπτυξιακού μοντέλου της Κυβέρνησης που υπερθεματίζει για
την σημασία των μεγάλων ξένων επενδύσεων στην αναπτυξιακή προοπτική της χώρας. Ένα μοντέλο που απετέλεσε την πρόταση και την χρηματοδοτική υποστήριξη της Παγκόσμιας Τράπεζας σε χώρες του πάλαι ποτέ Τρίτου Κόσμου μετά από την υιοθέτηση των
προγραμμάτων δημοσιονομικής πειθαρχίας του ΔΝΤ για την αντιμετώπιση του χρέους τους. Τα σημερινά όμως δεδομένα που σηματοδοτεί η κρίση της Παγκοσμιοποίησης και η κατάρρευση μεγάλων πολυεθνικών κολοσσών, που επιτάθηκε λόγο κορονοιού,
θα απαιτούσαν στροφή σ ένα μοντέλο πιο ενδογενές και αποκεντρωμένο βασισμένο στην μικρή παραγωγή στα ομότιμα δίκτυα
και στον συνεργατισμό.

Ένα μοντέλο που θα ήταν όντως Πράσινο και Βιώσιμο…

*Χριστιανική 30.4.2020