• Τα φώτα της δημοσιότητας των μεγάλων μέσων ενημέρωσης έχουν απομακρυνθεί από τις εξελίξεις στο Σουδάν, όμως σε αυτή την ταραγμένη χώρα οι άνθρωποι συνεχίζουν να πεθαίνουν.

ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΟΥ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ*
Το Σουδάν εισήλθε στον τρίτο χρόνο πολέμου. Τα φώτα της δημοσιότητας των μεγάλων μέσων ενημέρωσης έχουν απομακρυνθεί από αυτό, όμως σε αυτή την ταραγμένη χώρα οι άνθρωποι συνεχίζουν να πεθαίνουν. Και όχι μόνο κάτω από τις βόμβες, αλλά και από τις κακουχίες, την πείνα και τη δίψα.
Οι συγκρούσεις μεταξύ των δύο παρατάξεων, των Δυνάμεων Ταχείας Υποστήριξης (RFS), με επικεφαλής τον Mohamed Hamdan Dagalo “Hemetti”, αφενός, και των Σουδανικών Ενόπλων Δυνάμεων (SAF) με επικεφαλής τον Abdel Fattah Abdelrahman al-Burhan, επικεφαλής του Κυρίαρχου Συμβουλίου και de facto πρόεδρο του Σουδάν, δεν φαίνεται να υποχωρούν. Από την έναρξη της σύγκρουσης, πάνω από 12,4 εκατομμύρια άνθρωποι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους, εκ των οποίων τα 3,4 έχουν καταφύγει σε γειτονικές χώρες.

“Σήμερα η χειρότερη ανθρωπιστική κρίση στον πλανήτη λαμβάνει χώρα στο Σουδάν. Ο πόλεμος μεταξύ των δύο στρατηγών, του Mohamed Hamdan Dagalo “Hemetti”, αρχηγού των Δυνάμεων Ταχείας Υποστήριξης (RSF) και του Abdel Fattah Abdelrahman al-Burhan, de facto προέδρου και αρχηγού του στρατού, δεν λυπάται κανέναν. Πάνω από 25 εκατομμύρια άνθρωποι, δηλαδή ο μισός πληθυσμός του Σουδάν, υποφέρουν από πείνα και περισσότερα από 15 εκατομμύρια έχουν εγκαταλείψει τα σπίτια τους – μεταξύ αυτών τα 3,1 εκατομμύρια έχουν αναζητήσει προστασία σε γειτονικές χώρες – για να γλιτώσουν από τις συνεχείς μάχες.” (Σουδάν: ένας ακόμη πόλεμος σε εξέλιξη”, άρθρο μου στην Timesnews, 30.12.24)” (1).

Στα τέλη Μαρτίου, η κυβέρνηση κατέλαβε ξανά το Χαρτούμ, ωστόσο από χθες η πρωτεύουσα δέχεται και πάλι πυρά από το RFS. Στρατιωτικές πηγές επιβεβαίωσαν ότι παραστρατιωτικοί βομβάρδισαν το αρχηγείο των σουδανικών δυνάμεων με βαρύ πυροβολικό. Οι βόμβες εκτοξεύτηκαν από τη Σάλχα, ένα προάστιο νοτιοδυτικά του Ομντουρμάν, της αδελφής πόλης της πρωτεύουσας, στην άλλη πλευρά του Νείλου. Εκεί, οι αντάρτες κατάφεραν να διατηρήσουν μια θέση με βαριά όπλα.

Αλλά ο πόλεμος συνεχίζεται και σε άλλα μέτωπα, ειδικά στο Νταρφούρ. Κοντά στο Αλ-Φασίρ, την πρωτεύουσα του Βόρειου Νταρφούρ, εκατοντάδες άμαχοι, συμπεριλαμβανομένων 12 εργαζομένων σε ανθρωπιστικές οργανώσεις, σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια ανελέητων βομβαρδισμών στο στρατόπεδο Ζαμζάμ για εκτοπισμένους. Χωρίς έλεος, χωρίς σεβασμό στην ανθρώπινη ζωή, ακόμη και το νοσοκομείο στο σημείο χτυπήθηκε. Οι ιστορίες των επιζώντων είναι δραματικές: «Φύγαμε μόνο με ό,τι είχαμε στις πλάτες μας και τα παιδιά μας, το πιο πολύτιμο απόκτημά μας». Η Ζαμζάμ, η οποία πριν από τις τελευταίες επιθέσεις φιλοξένησε σχεδόν 400.000 εκτοπισμένους, είναι πλέον πρακτικά άδεια. Σύμφωνα με τα Ηνωμένα Έθνη, περισσότεροι από 330.000 άνθρωποι έχουν εγκαταλείψει την περιοχή αφού καταστράφηκε μεγάλο μέρος των υποδομών και μπλοκαρίστηκαν τα βυτιοφόρα νερού.

Ο Noah Taylor, επικεφαλής επιχειρήσεων στο Σουδάν για το Νορβηγικό Συμβούλιο Προσφύγων, δήλωσε στους δημοσιογράφους του BBC ότι πολλοί εκτοπισμένοι έμειναν χωρίς φαγητό κατά τη διάρκεια της διαφυγής τους. Κάποιοι μασούσαν φύλλα για να καταπολεμήσουν την πείνα. Αλλά μόλις έφτασαν στην Tawila (μια πόλη στο βόρειο Νταρφούρ, περίπου 60 χιλιόμετρα από τον καταυλισμό Zamzam/ Ζαμζάμ), πολλοί πέθαναν από την πείνα. Άλλοι κατέρρευσαν στο δρόμο, εντελώς αφυδατωμένοι λόγω των υψηλών θερμοκρασιών και της έλλειψης νερού. Ο Taylor πρόσθεσε: «Μας έχουν πει ότι υπάρχουν ακόμα αρκετά πτώματα κατά μήκος του δρόμου μεταξύ Al-Fashir και Tawila». Οι παρενέργειες ορατές: Σύμφωνα με ορισμένες ανθρωπιστικές υπηρεσίες, η σεξουαλική βία και η αναγκαστική στρατολόγηση βρίσκονται σε άνοδο, ιδίως από παραστρατιωτικούς με επικεφαλής τον Hemetti. Στα τέλη Νοεμβρίου, στη μέση της ερήμου μεταξύ Λιβύης και Σουδάν, περίπου σαράντα Κολομβιανοί μισθοφόροι έπεσαν σε ενέδρα συμμαχικών μαχητών του σουδανικού στρατού (SAF). Οι Κολομβιανοί ήταν μέρος μιας νηοπομπής που μετέφερε επίσης όπλα. Η ανάπτυξη των Νοτιοαμερικανών κατέστη δυνατή χάρη στη βοήθεια των αρχών στο Άμπου Ντάμπι και του Λίβυου στρατηγού ανταρτών Χαλίφα Χαφτάρ και της φυλής του, οι οποίοι ήταν πάντα κοντά στους Σουδανούς παραστρατιωτικούς RFS.

Η εμπλοκή των αρχών στο Άμπου Ντάμπι, οι οποίες πάντα την αρνούνταν, ανακαλύφθηκε τυχαία από δημοσιογράφους του ραδιοτηλεοπτικού οργανισμού France 24, οι οποίοι κατάφεραν να αναγνωρίσουν τις πολεμικές συσκευές που μεταφέρονταν με φορτηγά από τη Λιβύη. Οι δημοσιογράφοι αποκάλυψαν ότι πρόκειται για βλήματα όλμων, που προορίζονται για τους παραστρατιωτικούς του Hemetti, που παράγονται από τη βουλγαρική εταιρεία Dunarit και στη συνέχεια πωλούνται στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Η πώληση του πολεμικού υλικού εγκρίθηκε από τη Διυπουργική Επιτροπή για τον Έλεγχο των Εξαγωγών Όπλων στη Σόφια, καθώς ο παραλήπτης, δηλαδή τα ΗΑΕ, δεν υπόκειται σε κυρώσεις από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Η εταιρεία των Εμιράτων, μια δημόσια εταιρεία, η International Golden Group, γνωστή για τη συμμετοχή της στην εκτροπή όπλων σε χώρες που έχουν υποστεί εμπάργκο, αναφέρθηκε σε έγγραφα της Dunarit ως «εισαγωγέας» στα ΗΑΕ. Το 2016, το 2022 και το 2023, το όνομά της συνδέθηκε με παραβιάσεις του εμπάργκο όπλων του ΟΗΕ στη Λιβύη. Βλήματα όλμων που κατασκευάστηκαν στη Βουλγαρία, κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, χρησιμοποιήθηκαν για να χτυπήσουν δημόσια κτίρια, αγορές, νοσοκομεία, σκοτώνοντας χιλιάδες Σουδανούς πολίτες.
Ακούει κανείς;

(1) “Σουδάν: συνεχίζεται ο εμφύλιος και οι δολοφονίες στο Νότιο Σουδάν”,Timesnews.gr, 22.01.25.

*Το τελευταio βιβλίο του Γιώργου Παπαγιαννόπουλου “Παιζω-γραφίες” κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Manifesto.

• Περισσότερο από το ήμισυ της χώρας – 24,6 εκατομμύρια άνθρωποι – βιώνουν οξεία πείνα στο Σουδάν

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΓΕΙΩΤΗΣ

Ενημέρωση στο Συμβούλιο Ασφαλείας για την ανθρωπιστική κατάσταση στο Σουδάν από την κα Edem Wosornu, Διευθύντρια Επιχειρήσεων και Υποστήριξης του OCHA, εξ ονόματος του κ. Tom Fletcher, Αναπληρωτή Γενικού Γραμματέα για Ανθρωπιστικές Υποθέσεις και Συντονιστή Έκτακτης Βοήθειας

Νέα Υόρκη

Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε,

Σχεδόν δύο χρόνια αδυσώπητης σύγκρουσης στο Σουδάν προκάλεσαν τεράστια δεινά και μετέτρεψαν μέρη της χώρας σε τοπίο κόλασης.

Μερικές από τις ανθρωπιστικές διαστάσεις αυτής της κρίσης επαναλαμβάνονται:

Περισσότεροι από 12 εκατομμύρια άνθρωποι εκτοπίστηκαν, συμπεριλαμβανομένων 3,4 εκατομμυρίων που έχουν διαφύγει από τα σύνορα του Σουδάν.

Περισσότερο από το ήμισυ της χώρας – 24,6 εκατομμύρια άνθρωποι – βιώνουν οξεία πείνα.

Κατάρρευση των υπηρεσιών υγείας. Εκατομμύρια τραυματισμένα παιδιά έχουν αποκοπεί από την επίσημη εκπαίδευση. Ανελέητα πρότυπα σεξουαλικής βίας.

Και σε αρκετές περιοχές της χώρας, η ήδη καταστροφική κατάσταση των αμάχων έχει πράγματι επιδεινωθεί από την τελευταία μας ενημέρωση σε αυτό το Συμβούλιο, πριν από λιγότερο από ένα μήνα.

Σήμερα, θα επικεντρωθώ στις τελευταίες ανησυχητικές εξελίξεις στο Βόρειο Νταρφούρ, συμπεριλαμβανομένου του στρατοπέδου εκτοπισμού Zamzam, στο Χαρτούμ και στα νότια της χώρας.

Στο Βόρειο Νταρφούρ, οκτώ μήνες μετά την έγκριση του ψηφίσματος 2736 από το Συμβούλιο Ασφαλείας, οι άμαχοι εξακολουθούν να υφίστανται επίθεση.

Η βία μέσα και γύρω από το στρατόπεδο εκτοπισμού Zamzam – που εκτιμάται ότι φιλοξενεί εκατοντάδες χιλιάδες αμάχους και όπου έχουν επιβεβαιωθεί οι συνθήκες λιμού – έχει ενταθεί περαιτέρω.

Οι δορυφορικές εικόνες επιβεβαιώνουν τη χρήση βαρέως οπλισμού μέσα και γύρω από το Ζαμζάμ τις τελευταίες εβδομάδες και την καταστροφή των κύριων εγκαταστάσεων της αγοράς εντός του στρατοπέδου. Οι τρομοκρατημένοι πολίτες, συμπεριλαμβανομένων των εργαζομένων σε ανθρωπιστικές οργανώσεις, δεν μπόρεσαν να φύγουν από την περιοχή όταν οι μάχες ήταν πιο έντονες. Πολλοί σκοτώθηκαν, μεταξύ των οποίων τουλάχιστον δύο εργαζόμενοι σε ανθρωπιστικές οργανώσεις.

Τη Δευτέρα, οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα (ΓΧΣ), ο κύριος πάροχος υπηρεσιών υγείας και διατροφής στο Ζαμζάμ, ανακοίνωσαν ότι αναγκάστηκαν να σταματήσουν τις δραστηριότητές τους στον καταυλισμό λόγω της επιδείνωσης της κατάστασης ασφαλείας.

Το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών μόλις επιβεβαίωσε επίσης την αναστολή της επισιτιστικής βοήθειας με κουπόνια στον καταυλισμό, λόγω ανασφάλειας και καταστροφής της αγοράς.

Οι άμαχοι συνεχίζουν επίσης να επηρεάζονται άμεσα από τις συνεχιζόμενες σκληρές μάχες σε περιοχές του Χαρτούμ.

Το Γραφείο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών έχει επαληθεύσει αναφορές για συνοπτικές εκτελέσεις αμάχων σε περιοχές που άλλαξαν χέρια.

Παραμένουμε βαθιά ανήσυχοι για τους πολύ σοβαρούς κινδύνους που αντιμετωπίζουν οι τοπικοί ανταποκριτές και οι εθελοντές της κοινότητας, στο Χαρτούμ και αλλού.

Στο νότο της χώρας, λαμβάνουμε αναφορές για επέκταση των μαχών σε νέες περιοχές στο Βόρειο Κορντοφάν και στο Νότιο Κορντοφάν, θέτοντας ακόμη περισσότερους κινδύνους για τους αμάχους και περιπλέκοντας περαιτέρω τις μετακινήσεις ανθρωπιστικού προσωπικού και προμηθειών.

Είδαμε επίσης συγκλονιστικές αναφορές για περαιτέρω θηριωδίες στην πολιτεία Ενώ του Νείλου, συμπεριλαμβανομένου ενός κύματος επιθέσεων νωρίτερα αυτόν τον μήνα που αναφέρθηκε ότι σκότωσε πολλούς αμάχους.

Χαιρετίζουμε την απόφαση των σουδανικών αρχών να επεκτείνουν την άδεια χρήσης της διάβασης Adre για ανθρωπιστικές κινήσεις.

Οι ανθρωπιστικοί εταίροι, συμπεριλαμβανομένων των Σουδανών εργαζομένων στην πρώτη γραμμή, συνέχισαν επίσης τις προσπάθειές τους να αυξήσουν την υποστήριξη μέσω διαδρομών.

Πέρυσι, περίπου 15,6 εκατομμύρια άνθρωποι προσεγγίστηκαν με κάποια μορφή ανθρωπιστικής υποστήριξης σε ολόκληρη τη χώρα.

Αλλά η πραγματικότητα παραμένει ότι αυτό που περνάει είναι ένα κλάσμα του απαιτούμενου, με την ανασφάλεια και τις ενεργές εχθροπραξίες, τα επίμονα γραφειοκρατικά εμπόδια και τις ευρύτερες παρεμβάσεις να συνεχίζουν να υπονομεύουν τις προσπάθειές μας να προσεγγίσουμε ανθρώπους που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη.

Την περασμένη εβδομάδα, ο Αναπληρωτής Γενικός Γραμματέας Φλέτσερ και ο Ύπατος Αρμοστής για τους Πρόσφυγες Φίλιπο Γκράντι ξεκίνησαν τα σχέδια αντίδρασης για το 2025 για το Σουδάν και την περιοχή.

Μαζί αυτά τα σχέδια απαιτούν 6 δισεκατομμύρια δολάρια για τη στήριξη σχεδόν 21 εκατομμυρίων ανθρώπων στο Σουδάν και έως και 5 εκατομμυρίων άλλων – κυρίως προσφύγων – σε γειτονικές χώρες.

Πρόκειται για ένα εκπληκτικό χρηματικό ποσό – μεγαλύτερο από οποιαδήποτε έκκληση συντονισμένη από τον ΟΗΕ στην ιστορία του Σουδάν.

Όμως, όπως είπε ο USG Fletcher την περασμένη εβδομάδα, πρόκειται για μια ανθρωπιστική κρίση που δεν έχει προηγούμενο ως προς την κλίμακα και τη σοβαρότητά της. Και είναι μια κρίση που διασχίζει ολοένα και περισσότερο τα σύνορα του Σουδάν.

Η διεθνής κοινότητα –ιδιαίτερα τα μέλη του Συμβουλίου– δεν πρέπει να φεισθεί προσπαθειών για να μετριάσει αυτό.

Επιτρέψτε μου να ολοκληρώσω με τρία βασικά ερωτήματα:

Πρώτον: προστασία αμάχων. Καλούμε το Συμβούλιο Ασφαλείας –και όλα τα κράτη μέλη με επιρροή– να αναλάβουν άμεση δράση για να διασφαλίσουν ότι όλοι οι παράγοντες συμμορφώνονται με το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο και προστατεύουν τους αμάχους και τις υποδομές και τις υπηρεσίες στις οποίες βασίζονται.

Οι άμαχοι στον καταυλισμό Zamzam και αλλού πρέπει να προστατεύονται, είτε επιλέγουν να μείνουν είτε οικειοθελώς μετακομίσουν σε ασφαλέστερες περιοχές.

Σε ολόκληρη τη χώρα, οι επιθέσεις κατά αμάχων και οι επιθέσεις που προκαλούν δυσανάλογες βλάβες στους πολίτες πρέπει να σταματήσουν αμέσως.

Προτρέπουμε το Συμβούλιο να υιοθετήσει τις συστάσεις για την προστασία των αμάχων που εξέδωσε ο Γενικός Γραμματέας τον περασμένο Οκτώβριο.

Δεύτερον, και εξίσου σημαντικό βάσει του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου: πρόσβαση. Χρειαζόμαστε πραγματική εφαρμογή των επαναλαμβανόμενων δεσμεύσεων για τη διευκόλυνση και τη διευκόλυνση της ανεμπόδιστης, απρόσκοπτης ανθρωπιστικής πρόσβασης σε αμάχους που έχουν ανάγκη.

Τρίτον: χρηματοδότηση. Όπως είπαμε, η κλίμακα των αναγκών του Σουδάν είναι άνευ προηγουμένου και απαιτεί εξίσου άνευ προηγουμένου κινητοποίηση διεθνούς υποστήριξης, συμπεριλαμβανομένης της ευέλικτης χρηματοδότησης.

Είμαστε ευγνώμονες στους δωρητές που έχουν ήδη ανακοινώσει οικονομικές δεσμεύσεις και για τη στήριξη που μας έχουν δώσει μέχρι τώρα.

Ο λαός του Σουδάν αξίζει καλύτερα, από τους ηγέτες του και από τη διεθνή κοινότητα.

Πρέπει επίσης να κάνουμε πολύ περισσότερα για να υποστηρίξουμε τις κοινότητες που άνοιξαν τις πόρτες τους στα εκατομμύρια των ανθρώπων που αναγκάστηκαν να φύγουν, τόσο εντός του Σουδάν όσο και σε γειτονικές χώρες.

Τώρα περισσότερο από ποτέ, δύο χρόνια μετά, ο λαός του Σουδάν χρειάζεται τη δράση σας.