• Όταν τα οδωνύμια (θα ) διδάσκουν ιστορία:

του Θεοφάνη Μαλκίδη

1.Τα οδωνύμια και η ιστορική μνήμη

Τα οδωνύμια, τα ονόματα των οδών, αποτελούν ένα σημαντικό κομμάτι της πολιτισμικής μας κληρονομιάς και ταυτότητας και συχνά αποδίδουν τιμή σε ένα πρόσωπο με προσφορά στην τοπική και ευρύτερη κοινωνία. Έτσι, εκτός από την ονοματοδοσία των δρόμων με βάση τη λειτουργία τους, τη χωροθέτησή τους, ή ως αναφορά σε σημαντικά γεγονότα, στην καθημερινή ζωή και τις συνήθειες των κατοίκων (π.χ. Αγοράς, Αγίου Γεωργίου, 25ης Μαρτίου κλπ.), έχουμε και τις οδούς οι οποίες τιμούν σημαντικά πρόσωπα. Η σημασία των οδωνυμίων είναι μεγάλη, καθώς λειτουργούν ως ζωντανές πηγές πληροφοριών. Μέσα από τα ονόματα των δρόμων, ανακαλύπτονται στοιχεία για την ταυτότητα, τον πολιτισμό, τις λειτουργίες, τις συνήθειες, που επικρατούσαν σε μια συγκεκριμένη χρονική περίοδο, αλλά και για σημαντικά πρόσωπα. Τα οδωνύμια μπορούν να λειτουργήσουν ως ένα εργαλείο για την τοπική και ευρύτερη ιστοριογραφία, συμπληρώνοντας τα κενά που μπορεί να αφήνουν οι επίσημες ιστορικές πηγές, βοηθώντας στην κατανόηση του ιστορικού και κοινωνικού περιβάλλοντος, ενισχύοντας την αίσθηση της ιστορικής συνέχειας και ταυτότητας.

2. Η απόδοση τιμής μέσα από τα οδωνύμια: η πρώτη οδός «Μιχάλη Χαραλαμπίδη» στην Ελλάδα

Η αποδεκτή από όλους θέση είναι ότι οι άνθρωποι οι οποίοι έχουν αφήσει το αποτύπωμα τους και έχουν συμβάλει στην εξέλιξη όλων μας, θα πρέπει να τιμώνται.
Αφού, όπως θα έπρεπε, δεν συμβαίνει δυστυχώς αυτό εν ζωή, ας γίνεται τουλάχιστον μετά θάνατο και με οποιοδήποτε τρόπο που τιμά τη μνήμη ενός ξεχωριστού Έλληνα, του Μιχάλη Χαραλαμπίδη (Μ.Χ.). Η αρχή στην οφειλόμενη πράξη τιμής, σε ό,τι αφορά την ονοματοδοσία οδού, έγινε με την ομόφωνη απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου της Αλεξανδρούπολης, της γενέτειρας του Μ.Χ., απόφαση με την οποία οδός της πρωτεύουσας του Έβρου θα φέρει το όνομα του αείμνηστου διανοούμενου και πολιτικού.
O Μ.Χ., γεννήθηκε την 5η Μαρτίου 1951 στην Αλεξανδρούπολη, από γονείς πρόσφυγες από τη Σάντα του Πόντου, οι οποίοι κατέφυγαν στο Αετοχώρι Αλεξανδρούπολης, μετά από τη Γενοκτονία.
Τα βιώματα, οι εμπειρίες της προσφυγικής και μετεμφυλιακής Ελλάδας, έχοντας γνώση ότι πολλά μέλη της οικογένειάς του Μ.Χ., δολοφονήθηκαν κατά τη διάρκεια της Γενοκτονίας και άλλα τόσα πήραν μέρος στην αντίσταση στους κατακτητές, ήταν μερικά από τα ερεθίσματα της δράσης του που καθόρισαν τη μετέπειτα πορεία του. Το 1969 ο Μ.Χ., ολοκληρώνει τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση και φεύγει στην Ιταλία, αρχικώς στο Πανεπιστήμιο της Πίζα για να σπουδάσει Ιατρική, ωστόσο μετά από δύο χρόνια εγγράφεται στο Πανεπιστήμιο της Ρώμης για να σπουδάσει πολιτικές και οικονομικές Επιστήμες, ενώ στη συνέχεια πραγματοποιεί μεταπτυχιακές σπουδές στην κοινωνιολογία.
Γίνεται μέλος του Συλλόγου Ελλήνων Σπουδαστών, μετέχει στον κεντρικό πυρήνα του Πανελλήνιου Απελευθερωτικού Κινήματος και αναλαμβάνει παρά το νεαρό της ηλικίας του πρωταγωνιστικό ρόλο στην εκπροσώπηση του στην Ιταλία.
Η δράση του Μ.Χ., για τη Δημοκρατία και τον Ελληνισμό, γίνεται γνωστή στα όργανα του στρατιωτικού καθεστώτος, το οποίο μέχρι την πτώση του, τον κυνηγά ανηλεώς.
Ο Μ.Χ., συμμετέχει στην επταμελή ομάδα η οποία συνέγραψε την ιδρυτική διακήρυξη του ΠΑΣΟΚ (Μόναχο, Αύγουστος 1974) και από το 1977 εκλεγόταν συνεχώς μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του ΠΑΣΟΚ, ενώ το 1994 εκλέχθηκε μέλος του Εκτελεστικού Γραφείου, από το οποίο παραιτήθηκε μετά από ένα έτος, όπως σημειώνει ο ίδιος λόγω σοβαρών πολιτικών διαφωνιών.
Από το 1975 μηχανισμοί του ΠΑΣΟΚ, θέλουν να τον διαγράψουν, αλλά ο Ανδρέας Παπανδρέου ο οποίος τον εκτιμά ιδιαιτέρως συνεχώς θέτει βέτο, ενώ η δαμόκλειος σπάθη της διαγραφής του θα αιωρείται πάντοτε, λόγω των θέσεων του για τα εθνικά ζητήματα ( ελληνοτουρκική προσέγγιση, Ποντιακό, Ίμβρο και Τένεδο, Κωνσταντινούπολη, Οικουμενικό Πατριαρχείο, Αιγαίο, Θράκη, κ.ά. ).
Ο Μ.Χ., επιστρέφει στην Ελλάδα από την Ιταλία το 1979, εγκαθίστανται στην Αθήνα και αναπτύσσει έντονη δράση σε διάφορους τομείς.
Η άνοδος στην εξουσία του ΠΑΣΟΚ το 1981, σηματοδοτεί πολλά για την Ελλάδα και για την κοινωνία της και ο Μ.Χ., αντιλαμβάνεται τις αλλαγές που συντελούνται και προσεγγίζει με κριτική ματιά τις επιδιώξεις και τα συμφέροντα που εμφανίζονται μαζί με το ΠΑΣΟΚ. Η στάση του είναι μοναδική: ο Μ.Χ., δεν πήρε ποτέ κρατική θέση, δεν έγινε ποτέ βουλευτής ή υπουργός, παρότι είχε σχετικές προτάσεις από τον Ανδρέα Παπανδρέου και παραμένει ενεργό στέλεχος με προτάσεις για μία άλλη πορεία του κόμματος και της κυβέρνησης, για μία άλλη πορεία του Ελληνισμού.
Το εθνικό και το οικουμενικό, η ελληνικότητα και ο διεθνισμός, ο πατριωτισμός και η αλληλεγγύη στους λαούς οι οποίοι αγωνίζονται για την απελευθέρωσή τους, καθοδηγούν τον Μ.Χ.
Μία εκ των κορυφαίων δραστηριοτήτων του, αφορά την ανάδειξη της Γενοκτονίας του Ελληνισμού από την Τουρκία και την 24η Φεβρουαρίου 1994 η Βουλή των Ελλήνων, υιοθέτησε την πρότασή για την καθιέρωση της 19ης Μαΐου ως «Ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου».
Η Τουρκία τον θεωρεί τον υπ’ αριθμόν ένα εχθρό της, τον επικηρύσσει και όλο και πιο συχνά σενάρια δολοφονίας του έρχονται στην επιφάνεια. Καθοριστική είναι η (προφητική όπως ονομάστηκε) ομιλία του στο 4ο συνέδριο του ΠΑΣΟΚ το 1996, ομιλία στην οποία αναφέρθηκε, προέβλεψε- αρκετοί έγραψαν ότι προφήτεψε- την οικονομική κρίση στην Ελλάδα: «Στο τέλος του κύκλου το 2004 ή το 2010 η Ελλάδα, αυτό που ονομάζω Τουρκομπαρόκ», θα γίνει «Βιλαέτι ή Γερμανικό Λάντερ».
Στην ίδια ομιλία, με την οποία θα γίνει ευρύτερα γνωστός, έκανε λόγο και για την πολιτική της Ελλάδας έναντι της Τουρκίας: «Δεν υπάρχει Κυπριακό πρόβλημα, δεν υπάρχει πρόβλημα Αιγαίου, δεν υπάρχει πρόβλημα Θράκης υπάρχει ένα πρόβλημα: Το τουρκικό πρόβλημα».
Την περίοδο μετά την κατάρρευση του διπολισμού, ο Μ. Χ., επαναφέρει τη σημασία της Θράκης και της Ελλάδας στο τοπικό, περιφερειακό και διεθνές περιβάλλον, προτείνει τον οδικό και σιδηροδρομικό άξονα καθώς και τον αγωγό πετρελαίου και φυσικού αερίου Αλεξανδρούπολης-Μπουργκάς, που παρακάμπτει την Τουρκία και τα Δαρδανέλια και τη δημιουργία μίας νέας πόλης στα Θρακικά παράλια, της Ρωμανίας.
Εκτός από το Ποντιακό ζήτημα και τη διεθνοποίηση της Γενοκτονίας, δραστηριοποιείται για την Κύπρο και για το ζήτημα των αγνοουμένων, για την υπεράσπιση της εθνικής κυριαρχίας στη Θράκη, στο Αιγαίο, τη Μακεδονία, του Ελληνισμού στη Βόρειο Ήπειρο, αναδεικνύει τους Ελληνόφωνους της Κάτω Ιταλίας. Γράφει για την ανάπτυξη, για τον αγροτικό και για τον τουριστικό τομέα, για τη γαστρονομία, για τις οδικές, λιμενικές, σιδηροδρομικές υποδομές, (ο ρόλος του στην κατασκευή της Εγνατίας οδού καθοριστικός), ενώ στο διεθνές περιβάλλον συνεχίζει τις πρωτοβουλίες για τους Κούρδους, τους Αρμενίους, τους Ασσυρίους. Ο Μιχάλης Χαραλαμπίδης ήταν ένας ενεργός διανοούμενος ακόμη και λίγες ώρες πριν περάσει στην αιωνιότητα, την 27η Μαρτίου του 2024. Οργάνωνε εκδηλώσεις, συζητήσεις, ομιλίες, παρουσιάσεις εντός και εκτός Ελλάδος και έθετε τα ζητήματα του Ελληνισμού και των λαών της περιοχής με θάρρος και παρρησία, γνώση και σκέψη, ανάλυση και βαθιά πολιτική συγκρότηση. Ήταν πολυγραφότατος και τα βιβλία του, τα οποία μεταφράστηκαν σε διάφορες γλώσσες, κοσμούν σήμερα δημόσιες βιβλιοθήκες και ιδιωτικές συλλογές.

3. «Η πολιτική θα είναι ιερή, ή δεν θα είναι πολιτική»

Ο Μ.Χ., υπήρξε μια πολυσχιδής προσωπικότητα της ελληνικής πολιτικής και διανόησης, προτείνοντας ένα διαφορετικό πολιτικό και αναπτυξιακό πρότυπο στην Ελλάδα, στηριγμένο στην αυτόχθονη σκέψη, στην τοπική παραγωγή, την παράδοση και τον πολιτισμό, στην πολιτική ως ανώτερη τέχνη, που δεν γίνεται εργαλείο πλουτισμού και διαφθοράς. Όπως είπε και ο ίδιος στην τελευταία του ομιλία στην Αλεξανδρούπολη, «η πολιτική θα είναι ιερή, ή δεν θα είναι πολιτική».
Διατύπωσε έντονη κριτική στις ελίτ και τα (μη) κόμματα όπως τα αποκαλούσε της μεταπολίτευσης, για την εξάρτηση της χώρας και υποστήριξε την ανάγκη για μια εθνική στρατηγική ανεξαρτησίας και αυτονομίας. Προώθησε το ζήτημα της Γενοκτονίας, το Τουρκικό πρόβλημα, το νέο Ανατολικό Ζήτημα, δίνοντας πολιτικό περιεχόμενο, τονίζοντας τη σημασία της ιστορικής μνήμης και της αποκατάστασης της αλήθειας.
Αντιπροσώπευσε μια κριτική, αυτόνομη και πατριωτική φωνή στην ελληνική πολιτική και διανόηση, σκέψη και δράση, η οποία όχι απλώς δικαιώθηκε αλλά είναι προκλητικά επίκαιρη, ιδίως σε περιόδους κρίσης και αναζήτησης νέων μοντέλων ανάπτυξης και εθνικής αυτογνωσίας.
Ο λόγος, η πράξη, το έργο του Μ.Χ., άφησε μια μεγάλη κληρονομιά στην ελληνική πνευματική και πολιτική σκηνή, αναδεικνύοντάς τον ως μια προσωπικότητα με βαθιά επίδραση και διαρκή αξία. Από την πλούσια συγγραφική του παραγωγή μέχρι την ενεργό πολιτική του δράση, συνέδεσε τη ζωή του με την υπεράσπιση των ελληνικών συμφερόντων και υπήρξε ένας κορυφαίος διανοούμενος και οραματιστής, ανιδιοτελής, ιδεολόγος, αγωνιστής, Άνθρωπος και Έλληνας, του οποίου οι ιδέες και οι θέσεις του, το παράδειγμά του, ο πολιτικός του βίος και το πρότυπό του, θα συνοδεύουν και θα καθορίζουν τον Ελληνισμό!
Εν τέλει, όπως έγραψε ο ίδιος «η δική μου διανοητική συμβολή, προϊόν της τεσσαρακονταετούς σύγκρουσης με το μεταπολιτευτικό δεξιοαριστερό τέρας, αποτελεί μια μεγάλη συμβολή στην ανάκτηση της φωνής μας. Δύναμη Ενέργειας, μορφωτικό και πολιτικό κεφάλαιο για την διαδρομή μας στον νέο ιστορικό κύκλο»!

*Η ομόφωνη απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Αλεξανδρούπολης βρίσκεται στον παρακάτω σύνδεσμο
file:///C:/Users/Admin/Downloads/%CE%A8%CE%9E%CE%9A%CE%A3%CE%A9%CE%A8%CE%9F-5%CE%98%CE%95.pdf

του Θεοφάνη Μαλκίδη

Ο Γιλμάζ Καρακόγιουνλου, υπουργός της κυβέρνησης του εισβολέα Ετσεβίτ και συγγραφέας του βιβλίου «Φθινοπωρινός Πόνος»,  που αναφέρεται στο διωγμό του Ελληνισμού της Κωνσταντινούπολης το 1955- η καταγραφή του έγινε κινηματογραφική ταινία από την Τομρίς Γκιριτλίογλου- αναφέρει τα εξής: «Ήμουν μάρτυρας των γεγονότων και με επηρέασαν βαθιά. Έγραψα αυτά που είδα.Θα ήθελα να αντικρύσω έστω και έναν από τους λαφυραγωγούς. Είμαι περίεργος να δω τι αισθάνθηκαν, όταν είδαν την ταινία. Νομίζω ότι όλοι τους αισθάνθηκαν ντροπή»!

Επτά σχεδόν δεκαετίες  μετά τα «Σεπτεμβριανά»,  την καταστροφή του Ελληνισμού της Κωνσταντινούπολης το 1955, την Κεμαλική «Νύχτα των Κρυστάλλων»,  μετά από το οργανωμένο πογκρόμ από το τουρκικό κράτος, δεν έχει αποδοθεί μέχρι σήμερα δικαιοσύνη.

Της δίωξης των Ελλήνων είχαν προηγηθεί ήδη από τις δεκαετίες του 1930 και 1940  και άλλες πράξεις που παραβίαζαν διεθνείς συνθήκες  και την ανθρώπινη ηθική: απελάσεις, απαγόρευση εξάσκησης επαγγελμάτων, κατασχέσεις περιουσιών, επεμβάσεις στις εκλογές των ομογενειακών ιδρυμάτων, παρεμβολή εμποδίων στη λειτουργία των εκπαιδευτηρίων, στρατολόγηση Ελλήνων  και η αποστολή τους σε «τάγματα εργασίας», «φορολογία περιουσίας» με την οποία η Τουρκία όρισε φόρο που έφθανε να είναι διπλάσιος ή και τριπλάσιος της αξίας της περιουσίας, ενώ στην περίπτωση που οι Έλληνες δεν κατέβαλλαν τον φόρο εντός 15 ημερών, οι αρχές είχαν δικαίωμα να κατάσχουν την περιουσία του.

Τη νύχτα της  5ης προς τη 6η Σεπτεμβρίου  1955, γίνεται μία έκρηξη στον κήπο του τουρκικού προξενείου Θεσσαλονίκης και έξω από το φερόμενο ως σπίτι του Μουσταφά Κεμάλ. (Φερόμενο γιατί έχουμε αποδείξει ότι το σπίτι αυτό δεν ήταν ποτέ ο τόπος γέννησης του φυσικού αυτουργού της Γενοκτονίας του Ελληνισμού, αλλά μία παραχώρηση – υποχώρηση προς την Τουρκία από την Ελλάδα τη δεκαετία του 1930).

Αμέσως μετά την έκρηξη ο κλητήρας του προξενείου έπεσε σε αντιφάσεις και τελικώς ομολόγησε ότι αυτός έβαλε τη βόμβα, προσθέτοντας ότι του την έδωσε ο μουσουλμάνος εκ Θράκης Οκτάυ Εγκίν, ο οποίος και ομολόγησε την πράξη του. Ο Εγκίν αφέθηκε ελεύθερος με εγγύηση και ο τούρκος πρόξενος της Κομοτηνής Αχμέτ Ομάρ τον φυγάδευσε στην Τουρκία, ενώ στη συνέχεια ο Εγκίν  ανταμείφθηκε με θέσεις στο τουρκικό κράτος και παρακράτος! (Περισσότερα για αυτό στο Θεοφάνης  Μαλκίδης «Διπλωματικές και πολιτικές συνιστώσες της δραστηριότητας του γενικού προξενείου της Τουρκίας στην Κομοτηνή») .

Μετά το συμβάν η εφημερίδα «Ιnstabul Ekspress» παραποίησε τα γεγονότα και σε συνδυασμό με την τουρκική αντίδραση για  τον απελευθερωτικό αγώνα του Ελληνισμού της Κύπρου, προέτρεψε σε επεισόδια εναντίον των Ελλήνων με  το κράτος, το παρακράτος και τις εθνικιστικές οργανώσεις  να αναλαμβάνουν  την υλοποίηση του σχεδίου.

Το πρώτο κύμα των «διαδηλωτών» έσπαγε πόρτες, τζάμια, ρολά, το δεύτερο κατέστρεφε το εσωτερικό σπιτιών και το τρίτο κύμα έβαζε φωτιά και κατέστρεφε ό,τι είχε απομείνει. Στην αρχή, ενδιάμεσα και στο τέλος, ο όχλος βασάνιζε, βίαζε, δολοφονούσε!

Τουλάχιστον τριάντα Ελληνίδες και  Έλληνες σκοτώθηκαν και εκατοντάδες άλλοι κακοποιήθηκαν. Ο Επίσκοπος Παμφίλου Γεράσιμος και ο μοναχός Χρύσανθος Μαντάς ξυλοκοπήθηκαν μέχρι θανάτου, ο Μητροπολίτης Ηλιουπόλεως Γεννάδιος παραφρόνησε από τους ξυλοδαρμούς και ύστερα από λίγο χρόνο πέθανε, ενώ διάκονος υπέστη περιτομή.

Επίσης βιάσθηκαν πάνω από 2000 Ελληνίδες αλλά για ευνόητους λόγους δηλώθηκαν μόνο 200 βιασμοί. Μέσα σε 9 περίπου ώρες καταστράφηκαν ολοσχερώς 1004 σπίτια, 4348 καταστήματα, 27 φαρμακεία, 26 σχολεία, 5 σύλλογοι, οι εγκαταστάσεις 3 εφημερίδων, 12 ξενοδοχεία, 11 κλινικές, 21 εργοστάσια, 110 ζαχαροπλαστεία και εστιατόρια, 73 εκκλησίες, ενώ συλήθηκαν πάρα πολλοί τάφοι καθώς και οι τάφοι των πατριαρχών στην Μονή Βαλουκλή. (Για τις καταστροφές βλ. Θεοφάνης Μαλκίδης , ανωνύμου αυτόπτου μάρτυρα «Τα τουρκικά εγκλήματα της Κωνσταντινουπόλεως την 6ην και 7ην Σεπτεμβρίου 1955 ή χρονικόν της 3ης αλώσεως της Κωνσταντινουπόλεως και της καταστροφής του εν αυτή Ελληνισμού»)

Επίθεση από οργανωμένες ομάδες  δέχθηκε και το ελληνικό προξενείο στη Σμύρνη, το ελληνικό περίπτερο στην έκθεση της πόλης, όπου σχίσθηκε η ελληνική σημαία, ενώ οι Έλληνες αξιωματικοί που υπηρετούσαν στο στρατηγείο του ΝΑΤΟ διασώθηκαν την τελευταία στιγμή.

Ο Francois Crouzet υπολογίζει τις ζημιές σε 300 εκατομμύρια δολάρια της εποχής, δηλαδή πολύ περισσότερα του ενός δισεκατομμυρίου σημερινών δολαρίων .

Μετά τις δολοφονίες των Ελλήνων και τις καταστροφές των ελληνικών περιουσιών, η κυβέρνηση   Μεντερές κήρυξε το στρατιωτικό νόμο στην Άγκυρα, Κωνσταντινούπολη και Σμύρνη, συνέλαβε πάνω από 2000 άτομα και  εμφάνισε  ως υπεύθυνους των ταραχών τους κομμουνιστές. Λίγα χρόνια αργότερα ο Μεντερές απαγχονίστηκε από την τουρκική χούντα …..

Η δολοφονία, ο βιασμός και η εκδίωξη του Ελληνισμού της Κωνσταντινούπολης το Σεπτέμβριο του 1955 αποτελεί μία μελανή στιγμή στην ιστορία του Ελληνισμού, αποτελεί ένα έγκλημα κατά της ανθρωπότητας και ως τέτοιο πρέπει να προβληθεί.

Η αναφορά στα «Σεπτεμβριανά» είναι μία συνεχής υπενθύμισης της υποχρέωσης του θύτη, της κατοχικής Τουρκίας  να αποκαταστήσει την αδικία, αλλά αφορά και το καθήκον του θύματος να προβάλλει το γεγονός και να διεκδικήσει την αποκατάσταση και τη δικαιοσύνη. Η απόδοση της δικαιοσύνης για τα «Σεπτεμβριανά», για τη «Νύχτα των Κρυστάλλων» είναι η στοιχειώδη προϋπόθεση για την παρουσία του Ελληνισμού της Κωνσταντινούπολης, Ίμβρου και Τενέδου, για την συνέχεια και την επιβίωσή μας στο Αιγαίο, στην Κύπρο, στη Θράκη.

του Θεοφάνη Μαλκίδη *

Ο Μουσταφά Κεμάλ, ο δάσκαλος σύμφωνα με τη δήλωση του μαθητή Χίτλερ, έφτασε στη Σαμψούντα του Πόντου την 19^η Μαΐου 1919 για να συνεχίσει τη Γενοκτονία εναντίον του Ελληνισμού.  Γενοκτονία η οποία είχε ξεκινήσει το 1908 από τους Νεότουρκους στη Μικρά Ασία, στον Πόντο και τη Θράκη και ολοκληρώθηκε το 1922 με την καταστροφή στη Σμύρνη.

Για πάνω από επτά δεκαετίες το έγκλημα εναντίον των Ελληνίδων και των Ελλήνων, η Γενοκτονία ενός   εκατομμυρίου προγόνων μας παρέμεινε στη λήθη, στη σιωπή, ή μάλλον υπήρξε μόνο η άρνηση και η προπαγάνδα. Η ιστορία όμως, το δίκαιο, η αλήθεια δεν μπορούν να παραμένουν στο σκοτάδι για πάντα.

Ο εκ Σάντας του Πόντου πολιτικός και συγγραφέας Μιχάλης Χαραλαμπίδης, ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 ανέδειξε το τουρκικό πρόβλημα και μία εκ των κορυφαίων δραστηριοτήτων  του που σχετίστηκε με την εγκληματική δράση της Τουρκίας, ήταν η ανάδειξη της Γενοκτονίας του Ελληνισμού.  Το 1985 μαζί με άλλους συναθλητές του, όπως του άρεσε να λέει, δημιούργησε  το Κέντρο Ποντιακών Μελετών  και το 1986 δημοσιεύει το κείμενο του «Πόντιοι. Δικαίωμα στη Μνήμη», (Εφημερίδα Ελευθεροτυπία 17-18 Σεπτεμβρίου 1986), κείμενο   το οποίο  εκδίδεται σε ομότιτλο βιβλίο (μαζί με τον Κ. Φωτιάδη).  Ο Μιχάλης Χαραλαμπίδης είχε αναφέρει σχετικά  ότι «το κείμενο αυτό άλλαξε την ποντιακή ιστορία. Δύο χρόνια μετά τον Αύγουστο του 1988 στο δεύτερο Παγκόσμιο Ποντιακό Συνέδριο  πρότεινα την 19^η Μαΐου ως ημέρα μνήμης της Γενοκτονίας των Ποντίων».  (Χαραλαμπίδης, Μ. Το Ποντιακό ζήτημα σήμερα. Το Ποντιακό ζήτημα στον ΟΗΕ. Αθήνα: Στράβων  2006,σ.178. )

Το  1988 στο Β΄ Παγκόσμιο Ποντιακό Συνέδριο, εκτός από την ημέρα μνήμης της   Γενοκτονίας, όπου είχε πει ότι  «κάθε λαός έχει δικαίωμα να απαιτεί με επιμονή την επίσημη αναγνώριση των αδικημάτων που διαπράχθηκαν εναντίον του», αναφέρεται  και σε όλα τα ζητήματα που αφορούν τον Ελληνισμό της καθ΄ ημάς Ανατολής.  Για την πόλη Ρωμανία στη Θράκη, «η οποία δεν είναι μόνο μία πόλη, η ή αφετηρία μιας πρότασης πολιτικής για τις πόλεις, που στη χώρα μας δεν υπάρχει.  Είναι μία στρατηγική για τον Ελληνισμό και τους λαούς της περιοχής στα πλαίσια της παγκοσμιοποίησης», (Χαραλαμπίδης, Μ. Ρωμανία. Η αρχιτεκτονική μίας νέας πόλης. Αθήνα: Γόρδιος 1999,  σ.15)  για τους Έλληνες που μετά τη Γενοκτονία κατέφυγαν στη πρώην Σοβιετική Ένωση, συνδέει τον  Κεμαλισμό   με το  Ναζισμό, επισημαίνει τη  Γυναικοκτονία ως σχέδιο μέσα στη Γενοκτονία, απαιτεί την  καταδίκη της Τουρκίας. (Χαραλαμπίδης, Μ. Το Ποντιακό ζήτημα σήμερα. Το Ποντιακό ζήτημα στον ΟΗΕ. Αθήνα: Στράβων  2006,σ.103.)

Στη συνέχεια η  δράση του Μιχάλη Χαραλαμπίδη μεταφέρεται στη Βουλή.  Το 1992  εικοσιδύο  βουλευτές του ΠΑΣΟΚ,  το οποίο είναι στην αντιπολίτευση, υιοθετεί την  πρότασή του ως σχέδιο  νόμου με τίτλο  «Η 19η Μαΐου αναγνωρίζεται σαν ημέρα μνήμης της γενοκτονίας των Ποντίων», πρόταση η οποία όμως  δεν έχει συνέχεια. Με την  επάνοδο του ΠΑΣΟΚ στην κυβέρνηση, το Δεκέμβριο του 1993 επαναφέρεται η πρότασή του με νέο σχέδιο νόμου με τίτλο «Η 19η Μαΐου αναγνωρίζεται σαν ημέρα μνήμης της γενοκτονίας των Ποντίων».  Και την  24η Φεβρουαρίου 1994 η Βουλή των Ελλήνων αποφάσισε την καθιέρωση της 19ης Μαΐου ως «Ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου».

Ο Μιχάλης Χαραλαμπίδης συνεχίζει τις πρωτοβουλίες του και μετά την ομιλία του στην Επιτροπή Ανθρώπινων Δικαιωμάτων ΟΗΕ για το Κουρδικό ζήτημα (Γενεύη 1986), θέτει στη συνέχεια  το Ποντιακό  ζήτημα (Γενοκτονία, ποντιόφωνοι, ανθρώπινα δικαιώματα ) στον ΟΗΕ, και στον Οργανισμό για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη. Αρκετές από τις παρεμβάσεις του είχαν σαν αποτέλεσμα την αναγνώριση της Γενοκτονίας από  κοινοβούλια, καθώς και από φορείς σε όλον τον πλανήτη (Σουηδία, Αρμενία, ΗΠΑ, Καναδάς, Ιταλία, κ.ά).

Η Τουρκία τον θεωρεί τον υπ΄ αριθμόν ένα εχθρό της και  όλο και πιο συχνά σενάρια δολοφονίας του  έρχονται στην επιφάνεια . Γράφει ο ίδιος σχετικά:  «Μετά την παρέμβασή μου για το Κουρδικό το 1986 στον ΟΗΕ, ο Τούρκος πρεσβευτής με περίμενε στην έξοδο του Μεγάρου του ΟΗΕ με τους μπράβους του, σε στάση απειλητικών Λούμπεν δολοφόνων, όπως απειλούσαν τον πατέρα του πατέρα μου, τον παππού μου Σπυρίδωνα Χαραλαμπίδη στην Τραπεζούντα. Δεν πρόλαβαν να τον εκτελέσουν τους διέφυγε, έφθασε στη Μασσαλία και μετά στην Ελλάδα. Σκέφτονται να με σκοτώσουν. Οχτώ χρόνια μετά το Μάρτιο του 1994 ο πρωθυπουργός Ανδρέας Παπανδρέου με πληροφόρησε ότι θέλουν, σχεδιάζουν να με σκοτώσουν. Ήταν ένας μήνας μετά από μία ιστορική για τους Έλληνες και τους λαούς της Μικράς Ασίας ημέρα. Την 24^η Φεβρουαρίου 1994. Ημέρα Αναγνώρισης της Ποντιακής Γενοκτονίας και καθιέρωσης της 19^ης Μαΐου ως ημέρας μνήμης, ό,τι καλύτερο έκανε η μεταπολίτευση» ( Χαραλαμπίδης, Μ. Το Νέο ανατολικό ζήτημα. Το τουρκικό πρόβλημα. Η ανθρωπιστική Ελλάδα. Αθήνα: Στράβων 2020, σ.39.)

Ο Μιχάλης Χαραλαμπίδης συνομιλεί με Κυβερνήσεις, Δήμους και Περιφέρειες, επαγγελματικούς φορείς, συλλόγους και επισκέπτεται κάθε γωνιά της Ελλάδας και του εξωτερικού. Μηχανισμοί της Τουρκίας, του δημιουργούν δυσκολίες και εμπόδια.  Η απαγόρευση της   εισόδου του στις ΗΠΑ και τον Καναδά για να μιλήσει για τη Γενοκτονία, είναι χαρακτηριστικά παραδείγματα.

Οργανώνει τη συγκέντρωση της 19^ης Μαΐου στη Στουτγάρδη, με τους δώδεκα συλλόγους της Βάδης- Βυτεμβέργης («Δωδεκάπολις») όπου μιλά για τη Γενοκτονία,  συγκέντρωση και πορεία η οποία γίνεται κάθε χρόνο, αναδεικνύει  τις ομοιότητες του Κεμαλισμού και του Ναζισμού (η  επίσκεψη και η ομιλία στο Νταχάου το 2017 έχει βαρύνουσα σημασία) και προτείνει την 19^η Μαΐου ως διεθνή και ευρωπαϊκή ημέρα μνήμης των θυμάτων του Κεμαλισμού. Όλα αυτά μέχρι το απόγευμα της 27^ης Μαρτίου του 2024, όταν φεύγει αιφνιδίως από αυτή τη ζωή, λίγες μόνο μέρες μετά τη συμπλήρωση τριάντα ετών από την αναγνώριση της Γενοκτονίας από τη Βουλή των Ελλήνων….

Τέλος, φέτος, αλλά πλέον από εδώ και πέρα  οι παρεμβάσεις μου, οι ομιλίες μου, οι  πράξεις μου εντός και εκτός Ελλάδος για το ζήτημα της Γενοκτονίας (θα) είναι αφιερωμένες στη μνήμη του Μιχάλη Χαραλαμπίδη. Είναι το  ελάχιστο για τον άνθρωπο, τον πολιτικό, το φίλο, τον Έλληνα που (μας) άνοιξε το δρόμο της Αλήθειας, της Δικαιοσύνης, της Αναγνώρισης !

*Ο Θεοφάνης Μαλκίδης  είναι διδάκτορας του Παντείου Πανεπιστημίου, μέλος της Διεθνούς Ένωσης Ακαδημαϊκών για τη Μελέτη των Γενοκτονιών.