-
Εθνική μνήμη, γλώσσα και ορθόδοξη πίστη-
Διακόσια χρόνια μετά τήν κήρυξη τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπανάστασης τιμοῦμε τούς ἀγωνιστές καί τούς συντελεστές τῆς Ἐπανάστασης, πού ὁδήγησε στήν ἐλευθερία τῶν Ἑλλήνων μέ τό σχηματισμό τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους. Ἡ ἴδια τιμή ἀνήκει καί σέ ὅσους κάτω ἀπό τήν τυραννική δουλεία στούς Τούρκους προετοίμασαν τήν ἀπελευθέρωση μέ πλείστους τρόπους ἀντίστασης καί μέ θυσίες, πού κράτησαν ζωντανό τό φρόνημα τοῦ Λαοῦ.
Οἱ Ἕλληνες ἤ Γραικοί ἤ Ρωμιοί καθ’ ὅλη τή σκληρή δοκιμασία τοῦ ἔθνους στήν ὑπόδουλη χώρα καί ὅσοι ζοῦσαν στίς παροικίες τοῦ ἐξωτερικοῦ, παρά τίς ἐθνικές καί θρησκευτικές ἀπώλειες, κατά πλειοψηφία διατήρησαν τήν ἐθνική μνήμη καί γλῶσσα, τήν ὀρθόδοξη
πίστη καί τά πατροπαράδοτα ἤθη καί ἔθιμα, καθώς καί τό πνεῦμα τῆς ὑπομονῆς καί ἀντίστασης, μέ τήν ἐλπίδα τῆς ἀπελευθέρωσης, πού ἀποτελεῖ τήν ἀρχή τῆς πολιτικῆς ἐλευθερίας καί τήν ἀνάδειξη τῆς ἑνότητας τοῦ Ἔθνους.
Εἶναι μέγα λάθος πώς ἡ συνείδηση τοῦ Ἔθνους προέκυψε μόνο ἀπό τήν πολιτική καί τήν ἐκπαίδευση τοῦ ἑλληνικοῦ κράτους μετά τήν Ἐπανάσταση καί τήν ἵδρυση τοῦ Βασιλείου. Ἡ ἄποψη αὐτή προκύπτει ἀπό ἄγνοια τῆς ἑλληνικῆς ἱστορίας, τόσο τῆς βυζαντινῆς μέ τούς αὐτοκράτορες τῆς Ρωμηοσύνης, ὅσο και τῆς περιόδου τῆς Τουρκοκρατίας, Βενετοκρατίας καί Φραγκοκρατίας. Οἱ περισσότεροι ἀπό τούς ἐθνοφοβικούς ἱστορικούς ἤ ἀποδομητές πολιτικούς ὑποστηρίζουν μιά παρόμοια ἄποψη, γιατί ἀποστρέφονται τούς χρόνους, πού
ἡ ὀρθόδοξη πίστη καί τό Πατριαρχεῖο, δηλαδή ἡ Ἐκκλησία, ἔπαιξαν οὐσιαστικό ρόλο γιά τήν πνευματική ἀλλά καί τήν ἐθνική ἐπιβίωση, γύρω ἀπό τά Μοναστήρια καί τίς Ἐνορίες τῆς Ἐκκλησίας. Ἀγνοοῦν τίς πηγές τῆς ἱστορίας καί τό γεγονός ὅτι οἱ Ἕλληνες γιά τήν ταυτότητά τους τή θρησκευτική καί τήν πατριωτική, χρησιμοποιοῦσαν παράλληλα καί κατά περίπτωση τούς ὅρους «Χριστιανοί, Ρωμηοί καί Γραικοί» (ὀρθόδοξη πίστη) καί «Γραικοί, Ἕλληνες» (ἑλληνική, πατριωτική συνείδηση). Ἐξ ἄλλου, σέ πολλά κείμενα καί ἱστορίες οἱ ὅροι «Γένος» καί «Ἔθνος» ἐναλλάσσονται, ἐνῶ συνοδεύονται συχνά ἀπό τό ἐπίθετο «ἑλληνικό».
Καθ’ ὅλη τήν ὕστερη Βυζαντινή Ἱστορία καί κατά τήν Τουρκοκρατία ἤ Ἑνετοκρατία μιλοῦν γιά «Ἑλλάδα» καί «Ἕλληνες», ὄχι μόνο οἱ λόγιοι ἀλλά καί ἁπλοί Ἕλληνες στή δουλεία ἤ τήν Διασπορά. Ἐνδεικτικά ἀναφέρουμε ὅτι οἱ Αὐτοκρατορίες τῆς Νικαίας καί τῆς Τραπεζούντας καθώς καί τό Δεσποτᾶτο τῆς Ἠπείρου θεωροῦνται ἑλληνικά κράτη μετά τήν Ἅλωση ἀπό τούς Φράγκους τό 1204. Ὁ Πατριάρχης Γεννάδιος τό 1456 δηλώνει ὡς μή Ἕλλην θρησκευτικά, ἀλλά ἐξαίρει τούς προγόνους του Ἕλληνες γιά τόν πολιτισμό τους. Πολλοί Πατριάρχες, ἱστορικοί, λόγιοι καί ἁπλοί ἄνθρωποι, στήν εὐρύτερη Ρωμανία καί στό ἐξωτερικό αἰσθάνονται καί μιλοῦν ὡς Ἕλληνες ἀπόγονοι τῶν ἀρχαίων Ἑλλήνων καί κληρονόμοι τοῦ πολιτισμοῦ τους ὅπως καί τῶν Βυζαντινῶν καί ὑπόχρεοι νά ἀναδειχθοῦν ἀντάξιοι τῶν προγόνων.
Αὐτή ἡ ἐθνική συνείδηση καί ἡ χριστιανική τους πίστη καί μάλιστα ἡ ὀρθόδοξη, ξεχώριζαν τούς Ἕλληνες-Ρωμηούς ἀπό τούς Μουσουλμάνους Τούρκους καί τούς Δυτικούς Λατίνους ἤ Φράγκους, Καθολικούς ἤ Διαμαρτυρόμενους. Οἱ Ἕλληνες τῆς Τουρκοκρατίας μέ τά Σχολεῖα, μέ τά Μοναστήρια, μέ τίς Ἐνορίες καί μέ τούς Συνεταιρισμούς, τίς Συντεχνίες καί τίς Κοινότητές τους καί ἀργότερα μέ τή ναυτιλία καί τό ἐμπόριό τους συσπειρώθηκαν, ἀπέκτησαν οἰκονομική εὐρωστία, κράτησαν τήν μνήμη τῶν προγόνων, διαμόρφωσαν πνεῦμα αὐτοπεποίθησης καί τήν ἐλπίδα ἀπελευθερώσεως. Τό πνεῦμα αὐτό τό ἐξέφρασαν μέ δεκάδες ἐξεγέρσεις καί ἀγῶνες τῶν Κλεφτῶν παράλληλα μέ τά μαρτύρια καί τίς θυσίες τῶν Νεομαρτύρων, πού ἀναπτέρωναν τήν πίστη καί τή δύναμη τοῦ πόθου γιά ἐλευθερία. Αὐτές οἱ ψυχικές δυνάμεις τῶν πιό ἡρωικῶν καί τῶν μαρτύρων, σιγά, σιγά ἐνίσχυαν καί τούς ὀλιγόπιστους, ἐνῶ ἡ βία τῶν κατακτητῶν δημιουργοῦσε καί χιλιάδες γενιτσάρους ἀπό ἑλληνόπαιδα καί ἐξισλαμισμένους Ἕλληνες καί, δυστυχῶς, χιλιάδες δούλους, πού χάθηκαν γιά τόν Ἑλληνισμό.
Ἑκατοντάδες ἱερεῖς καί δάσκαλοι ἀγωνίστηκαν μέ τό κήρυγμα καί τήν παιδεία γενικά νά διατηρήσουν τήν πίστη καί τήν ἑλληνική γλῶσσα γιά νά ἀποφύγουν οἱ νέοι τόν ἐξισλαμισμό καί τήν ἀλλαξοπιστία. Ἑκατοντάδες ὁμολογοῦσαν τό Χριστό καί ἀρνοῦνταν τόν Μωάμεθ. Ἀναδείχθηκαν Νεομάρτυρες σ’ ὅλες τίς ἐπαρχίες τῶν Βαλκανίων καί σέ πόλεις τῆς Μ. Ἀσίας. Οἱ θυσίες τους καί οἱ τόποι τοῦ Μαρτυρίου τους ἔγιναν προσκυνήματα καί πηγές ἀντίστασης, ἔκφραση τοῦ ὀρθοδόξου καί ἐθνικοῦ φρονήματος. Κραταίωναν τήν πίστη στήν ἐλευθερία καί τήν πεποίθηση μέσα τους στήν ἀπόφαση «ἐλευθερία ἤ θάνατος». Οἱ ἐξεγέρσεις τῶν Νεοελλήνων κατά τῶν Τούρκων ἦταν δεκάδες σέ πολλούς τόπους καί παρά τίς ἀπογοητεύσεις ἀνανέωναν τίς ἐλπίδες καί τό πνεύμα ἀντιστάσεως καί θυσίας ὡς τήν περιφρόνηση τοῦ θανάτου.
Καί μετά ἀπό πολλές διαψεύσεις ἐλπίδων ὅτι θά ἔρθει βοήθεια ἀπό τή Δύση ἤ τή Ρωσία ἤ τέλος, τόν Ναπολέοντα γιά τήν ἀπελευθέρωσή τους, οἱ Ἕλληνες, κατά πλειοψηφία, σφυρηλάτησαν τήν πίστη στή δική τους ὀργάνωση καί ἑνότητα γιά τήν ἀποτίναξη τοῦ τουρκικοῦ ζυγοῦ. Αὐτό τό πνεῦμα ἑνότητας καί ἀυτοπεποίθησης τό καλλιέργησαν ἑκατοντάδες διδάσκαλοι τοῦ Γένους, πού μέ ἀφιέρωση δίδαξαν τήν ἱστορία τῶν προγόνων στούς νέους καί τούς ἀγῶνες ἐκείνων γιά τήν ἐλευθερία ἐναντίον τῶν Περσῶν καί ἄλλων ἐπιδρομέων.
Τούς δίδαξαν ἰδιαίτερα τή σοφία τῶν προγόνων, τήν παγκόσμια ἀπήχηση τῶν συγγραμμάτων τους, πού ἔδωσαν τά φῶτα στούς λαούς τῆς Δύσης καί ἔπειτα στούς σοφούς πολλῶν ἄλλων λαῶν. Πολλοί ἱερεῖς ἀκόμα καί δάσκαλοι, ἔμποροι, κοινότητες καί συντεχνίες ἔχτισαν σχολεῖα καί μέ τή δύναμη τῆς τυπογραφίας πολλαπλασίασαν τά βιβλία, μέ ἐκκλησιαστικό, φιλοσοφικό, ἱστορικό καί ἐπιστημονικό περιεχόμενο, πού πολλοί δωρητές πατριῶτες ἐξασφάλισαν γιά δεκάδες βιβλιοθῆκες καί χιλιάδες μαθητές στίς παραμονές τοῦ ἀγώνα.
Στή Βαλκανική Χερσόνησο ἡ ἑλληνική γλῶσσα μέ τήν πολιτιστική της δύναμη καί τήν καλλιέργεια χιλιάδων ἐτῶν κυριαρχοῦσε καί τά ἑλληνικά Σχολεῖα φιλοξενοῦσαν τούς πιό ἀνήσυχους ἤ ἐκπαιδευμένους νέους τῶν ἄλλων ὀρθοδόξων γειτονικῶν λαῶν, ὥστε ἡ ἑλληνική παιδεία αὔξανε τούς Ἕλληνες ἀπό τήν πολιτιστική καί ὄχι φυλετική συγγένεια. Ἔτσι, τόσο ἡ κοινή ὀρθόδοξη πίστη ὅσο καί ἡ κοινή ἑλληνική παιδεία δημιούργησαν φιλέλληνες τῶν Βαλκανίων, πού ἕνωσαν καί ἐνθουσίασαν ἡ διδασκαλία τοῦ Ρήγα καί ὁ Θούριός
του μέ τό ἐπαναστατικό καί ὑπερεθνικό πνεῦμα τῆς αὐτοθυσίας καί τῆς ἐλευθερίας. «Καλύτερα μιᾶς ὥρας ἐλεύθερη ζωή παρά σαράντα χρόνια σκλαβιά καί φυλακή».
Σ’ αὐτή τήν πορεία ἀφυπνίσεως καί ἑνότητας ἦλθε νά ἐνισχύσει τό ὅραμα τῆς ἐλευθερίας καί τῆς ἑνότητας ἡ Φιλική Ἑταιρεία, πού πρῶτοι ξεκίνησαν ἁπλοί ἔμποροι στήν Ὀδυσσό τῆς Ρωσίας, ἀλλά ἀγκάλιασαν πολλοί Ἕλληνες καί Φιλέλληνες ἀπό ὅλες τίς τάξεις τοῦ λαοῦ γιά τή μεγάλη Ἐπανάσταση τῶν Ἑλλήνων. Ἀναπτέρωσαν τίς ἐλπίδες, ὀργάνωσαν σέ σημαντικό βαθμό στίς σκόρπιες ἑστίες καί δυνάμεις τῶν Ἑλλήνων, ἔστω καί ἄν τό τοπικιστικό πνεῦμα καί συμφέροντα ἰδιωτῶν ἀντιδροῦσαν, ὥσπου νά ἀσπαστοῦν τό πνεῦμα τῆς ἑνότητας καί τῆς πατρίδας. Μέ πολλές ἀδυναμίες καί μέ μεγάλες ἐλπίδες, ὁ Ἀλέξανδρος Ὑψηλάντης κήρυξε τήν Ἐπανάσταση «Ὑπέρ πίστεως καί Πατρίδος» τῆς μεγάλης πατρίδας τοῦ Ἑλληνισμοῦ, ἐκφράζοντας τό πνεῦμα τῆς πλειοψηφίας τοῦ Λαοῦ.
Καί ἡ Ἐπανάσταση πέρασε ἀπό μεγάλες δοκιμασίες, ἀνέδειξε ὅμως καί τούς ἀνιδιοτελεῖς πατριῶτες πού πολλοί θυσιάστηκαν γιά νά φέρουν τήν πολυπόθητη Ἐλευθερία «ἀπ’ τά κόκκαλα βγαλμένη τῶν Ἑλλήνων τά ἱερά». Ὅμως κινδύνεψε ἀπό τίς διχογνωμίες καί τίς φιλοδοξίες κυρίως ὀλιγαρχῶν τῶν διαφόρων ἐπαρχιῶν καί τό φιλόπλουτο πνεῦμα. Ὁ ἐμφύλιος πόλεμος καί ἡ ἀντίδραση τῶν Ἡγεμόνων τῆς Ἱερᾶς Συμμαχίας μείωσαν καί ἀδυνάτισαν τά κατορθώματα, πού οἱ νίκες τῶν Ἑλλήνων ἔφεραν στήν ὑπόδουλη χώρα.
Τότε ἐπενέβησαν οἱ Τρεῖς Μεγάλες Δυνάμεις καί βύθισαν τόν τουρκοαιγυπτιακό στόλο στό Ναυαρίνο, ἀφ’ ἑνός γιατί δέν ἤθελαν ἡ καθεμιά νά ἐπικρατήσει ἡ ἄλλη ὡς προστάτιδα τῶν Ἑλλήνων καί ἀφ’ ἑτέρου γιατί τό κῦμα τοῦ Φιλελληνισμοῦ ἤλεγχε τίς Κυβερνήσεις τῶν «Χριστιανῶν», πού ἀσυγκίνητες ἄφηναν τούς Ἕλληνες θύματα Τούρκων καί Αἰγυπτίων Μουσουλμάνων μέ ἀσύγκριτα περισσότερες στρατιωτικές δυνάμεις καί σύγχρονο ὁπλισμό.
Χωρίς τήν Ἐπανάσταση τῶν Ἑλλήνων καμία Μεγάλη Δύναμη δέν θά βοηθοῦσε τούς Ἕλληνες. Στό παρελθόν ἐξάλλου ἤδη ἀπό 1204 οἱ Δυτικοί ἦρθαν ὡς κατακτητές καί διαίρεσαν τήν Αὐτοκρατορία τῆς Ρωμανίας καί στά Ἑπτάνησα ἦρθαν ὡς κυρίαρχοι κατακτητές καί φεουδάρχες. Ἡ Ἐπανάσταση συνεχίστηκε ἐπί τρία χρόνια καί ὁ Καποδίστριας ἐπεξέτεινε, μέ μάχες καί μέ διπλωματία, τά ὅρια τῆς πρώτης ἐλεύθερης Ἑλλάδας, ὥσπου οἱ Δυτικοί καί ἡ τοπική Ὀλιγαρχία ἑτοίμασαν καί πραγματοποίησαν τή δολοφονία του, γιά νά μήν ἱδρυθεῖ καί ἀναπτυχθεῖ ἕνα σύγχρονο δυνατό κράτος, πού νά ἀπειλήσει τήν Κων/λη. Ἤθελαν μιά μικρή Ἑλλάδα αὐτόνομη ἤ ἔστω ἡμιανεξάρτητη, στραμμένη μόνο στήν Ἀρχαία Ἑλλάδα καί χωρίς τό ὅραμα τῆς Βυζαντινῆς Ρωμανίας, πού θά κυριαρχοῦσε στήν Ἀνατολική Μεσόγειο.
Ἡ πολιτική τους ἐπέβαλε τή Βασιλεία καί τό «διαίρε καί βασίλευε» δημιουργώντας τρία πολιτικά κόμματα, «τό ἀγγλικό», «τό γαλλικό» καί τό «ρωσσικό», γιά τά ὁποῖα ἐξίσου μεγάλη εὐθύνη φέρουν οἱ πολιτικοί τῆς Ἑλλάδας, πού ἀγνοοῦσαν τά συμφέροντα τοῦ Λαοῦ καί τό συνολικό ἐθνικό συμφέρον.
Μέ παρόμοιο τρόπο καί σήμερα ἡ Εὐρωπαϊκή Ἕνωση ὑπονόμευσε τήν ἀνεξάρτητη Ἑλλάδα καί ἐπέβαλε τά Μνημόνια καί περιόρισε τό, ἔστω καί ἀτελές, δημοκρατικό πολίτευμα.
Γι’ αὐτό ἐπιβάλλεται διαρκής ἀντίσταση, πνευματική καί πολιτική γιά νά ἐπιτύχουν οἱ Ἕλληνες τήν σύγχρονη ἀπελευθέρωσή τους κοινωνική πολιτική καί πνευματική συνεχίζοντας τήν ἀνολοκλήρωτη Ἐπανάσταση τοῦ 1821.
Βλέποντας τίς συνθῆκες τῆς μειωμένης ἐλευθερίας καί ἀδύνατης Δημοκρατίας μας σήμερα καί γνωρίζοντας τίς δραματικές καταστάσεις
πού δοκίμαζαν οἱ πρόγονοί μας στή μακραίωνη δουλεία καί κατά τήν Ἐπανάσταση, ἐκφράζουμε τήν τιμή καί τήν εὐγνωμοσύνη μας στούς ἀντιστασιακούς καί ἀγωνιστές τῆς Τουρκοκρατίας καί τῆς Ἐπανάστασης.
Ἀγωνιστές καί Διδάσκαλοι καί ὁ ἁπλός λαός θυσιάστηκαν «γιά τοῦ Χριστοῦ τήν Πίστη, τήν Ἁγία καί τῆς Πατρίδος τήν ἐλευθερία», πραγματοποιώντας τή Μεγάλη Ἐθνικοαπελευθερωτική Ἐπανάσταση, μέ ἔντονα κοινωνικά μηνύματα, πού οἱ πρόγονοί μας πρόβαλλαν μέ προσοχή γιά νά μήν ἐρεθίσουν τίς Δυτικές Δυνάμεις μέ ἀντιδραστικά καθεστῶτα δεσποτικά καί τυραννικά, γιατί οἱ ἰσχυροί, ὅταν οἱ Λαοί ζητοῦν ἐλευθερία, δικαιοσύνη καί ἰσονομία τούς ἀποκαλοῦν «τρο-μοκράτες» καί ἐγκληματίες. Τότε ἡ Ἱερά Συμμαχία καί οἱ βασιλεῖς θεωροῦσαν τήν τυραννική ἐξουσία τους «ἐλέῳ Θεοῦ».
“Χριστιανική” 18 Μαρτίου 2021

