• Βασική αιτία η πρωτοφανής μαζική χρήση ισραηλινών “ντρον”

Ο προηγμένος εξοπλισμός των Αζέρων, ιδίως το πυροβολικό και τα ιπτάμενα τηλεκατευθυνόμενα πολεμικά “ντρον αυτοκτονίας”,  προκάλεσε μεγάλες και σοβαρές απώλειες στους Αρμενίους κατά τον 44ήμερο πόλεμο μεταξύ τους: 2.425 νεκρούς και πάνω από 5.000 τραυματίες, πολλοί από τους οποίους με δυσανάλογα σοβαρούς τραυματισμούς.   

Όπως δηλώνει ο Μικέλ Σιμσονιάν, στρατιωτικός χειρούργος,  “Δεν περιμέναμε τέτοια αύξηση του αριθμού των αναπήρων απ’ αυτόν τον πόλεμο, ούτε ότι ο εχθρός θα χρησιμοποιούσε αυτού του είδους τον εξοπλισμό εναντίον μας. Τα όπλα αυτά προκάλεσαν πολλά και σοβαρά τραύματα. Η αρμενική κοινωνία θα χρειαστεί να ενσωματώσει μεγάλο αριθμό στρατιωτών που θα είναι στο εξής άτομα με ειδικές ανάγκες.”   

Και οι δύο πλευρές έχουν κατά βάση τον ίδιο ρωσικό εξοπλισμό. Τη διαφορά υπέρ των Αζέρων έκαναν τα ισραηλινής κατασκευής “ντρον αυτοκτονίας” Harpy, τα οποία σε αντίθεση με τα γαλλικά, κινεζικά ή αμερικανικά, είναι πολύ φθηνά και κατά συνέπεια μπορούν να χρησιμοποιηθούν μαζικά. Για πρώτη φορά έγινε τέτοια μαζική χρήση σ’ αυτόν τον πόλεμο. Οι συσκευές αυτές περιέχουν εκρηκτικά. Υπερίπτανται για πολλή ώρα στο μέτωπο και όταν ο χειριστής τους βρει στόχο, πέφτουν πάνω του εκεί που δεν το περιμένει κανείς, αφού το μόνο που ακούγεται προηγουμένως είναι ένα διαρκές βούισμα στον αέρα. Προορίζονται να πλήττουν τεθωρακισμένα κι ένα από αυτά μπορούσε να σκοτώσει δώδεκα στρατιώτες.

Ο 35χρονος Χασίκ Βαρντανιάν έχει χειροτονηθεί διάκονος της αρμενικής εκκλησίας και πήγε ως εθελοντής να πολεμήσει. Το μεσαίο δάχτυλό του ακρωτηριάστηκε και είναι πολυτραυματίας από οβίδα, η οποία σκότωσε επιτόπου δύο συντρόφους του. : “Για να προστατευτώ πήγα προς τα αριστερά. Εκείνοι πήγαν προς τα δεξιά και σκοτώθηκαν  επιτόπου. Εγώ χτυπήθηκα στη  δεξιά πλευρά του σώματος. Το κεφάλι και ο ώμος μου πληγώθηκαν. Χτυπήθηκαν και τα ασθενοφόρα που ήρθαν να μας βοηθήσουν. Τότε τραυματίστηκα στο στήθος, στα πόδια, στα χέρια, παντού.”  Μόλις αναρρώσει, σκοπεύει να επιστρέψει ως διάκονος στο Καραμπάχ: “Το υποσχέθηκα σ’ έναν από τους σκοτωμένους συντρόφους μου. Στην κατάστασή μου, μπορώ να συνεχίσω να είμαι διάκονος, αλλά σε καμμία περίπτωση ιερέας. Διότι σύμφωνα με τη θρησκεία μας, ο ιερέας ενσαρκώνει το Χριστό. Εκπροσωπεί ένα ιδεώδες, ακόμα και όσον αφορά στη φυσική κατάσταση. Πρέπει να έχει τα μάτια του, τ’ αυτιά του και τα δάχτυλά του.”  Προσθέτει όμως ότι έτσι κι αλλιώς, ” Ποτέ δεν θέλησα να γίνω ιερέας, γιατί δεν είμαι αρκετά αγνός”. 

Σε μια χώρα με 16% ανεργία, τίθεται θέμα κατά πόσο θα μπορέσουν οι τραυματίες να αποκατασταθούν επαγγελματικά. Η κοινωνία εξακολουθεί να έχει πατριαρχική δομή και ο άνδρας είναι εκείνος που εργάζεται για να συντηρήσει την οικογένεια. Ο νέος άνθρωπος που έγινε άτομο με ειδικές ανάγκες υπερασπίζοντας την πατρίδας, δύσκολα θα βρει εργασία, κατά τον Χασίκ Βαρντανιάν:

« Στην Αρμενία, αυτοαποκαλούμαστε πατριώτες, αλλά το πράγμα γίνεται πιο δύσκολο όταν πρέπει να το μεταφράσουμε σε έργα. Οι επιχειρήσεις θέλουν μισθωτούς λειτουργικούς, ενεργούς και παρουσιάσιμους. Ίσως, αμέσως μετά τον πόλεμο, κάποιοι να προσλάβουν τραυματισμένους στρατιώτες για το θεαθήναι, αλλά με το πέρασμα του χρόνου όλα θα γίνουν όπως πριν”.  

Η Αρμενία δεν έχει την υποδομή, ούτε την εμπειρία, ούτε τους πόρους για να ενσωματώσει κοινωνικά τόσα α.μ.ε.α.. Η ιδιωτική φιλανθρωπική δραστηριότητα, χρηματοδοτούμενη από την διασπορά, προσπαθεί να αναπληρώσει την κρατική αδυναμία.

Πέρα από τα σωματικά τραύματα, υπάρχουν και τα ψυχολογικά, λόγω της φρίκης του πολέμου. Υπολογίζεται ότι γύρω στους 10.000 στρατιώτες θα έχουν ανάγκη ψυχολογικής υποστήριξης, σε μια πρώην σοβιετική δημοκρατία, όπου ο ψυχίατρος ήταν όργανο καταστολής στην υπηρεσία του καθεστώτος.

Χιλιάδες νέα παιδιά, 18-20 ετών στην πλειοψηφία τους, καλούνται να ξεπεράσουν τις συνέπειες της φρίκης του πολέμου.

ΠΗΓΗ:   marianne.net

ΦΩΤΟ: armenianwoundedheroes.com ΜΚΟ για την περίθαλψη τραυματιών πολέμου.