Ἡ μνεία αὐτὴ τῆς β΄στάσης τῶν Χαιρετισμῶν τῆς Θεοτόκου, ποὺ ἀκούστηκε στὶς ἐκκλησίες μας τὴν περασμένη Παρασκευή, λογίζεται συνήθως ὅτι ἀναφέρεται στὸν Πονηρό, ἡ τυραννία τοῦ ὁποίου ἀνατράπηκε ἀπὸ τὸν Χριστό. Ἔχει ὅμως διατυπωθεῖ καὶ ἡ ἐνδιαφέρουσα ἄποψη ὅτι «Ἴσως ὅμως πιὸ κοντὰ στὴν πραγματικότητα νὰ βρίσκονται αὐτοὶ ποὺ προσεγγίζουν «τόν ἀπάνθρωπο τύραννο» μὲ ὅρους πολιτικούς» (Δημήτρης Ἀποστολίδης, «Βυζαντινὰ Ὑστερόγραφα»). Δὲν γνωρίζουμε τὸν συγγραφέα τοῦ Ἀκαθίστου Ὕμνου, ἀλλὰ εἶναι δεδομένο ὅτι γράφτηκε ἀπὸ τὰ χρόνια τοῦ αὐτοκράτορα Ἡρακλείου (610-642 μ.Χ.) καὶ μετά. Καὶ ὅτι ὡς «τύραννος» νοεῖται ὁ προκάτοχός του Φωκᾶς (602-610 μ.Χ.).
• Ὁ Φωκᾶς ἀξιοποίησε τὴ δυσαρέσκεια λαοῦ καὶ στρατοῦ ἀπὸ τοὺς συνεχεῖς πολέμους καὶ τὴ βαρειὰ φορολογία ποὺ αὐτοὶ συνεπάγονταν, ἀνέτρεψε τὸν αὐτοκράτορα Μαυρίκιο (592-602 μ.Χ.) καὶ τὸν κατέσφαξε μαζὶ μὲ τὴν πολυμελῆ οἰκογένειά του. Ἀποδείχθηκε τόσο ἀνάξιος, ὅσο καὶ τυραννικός, ἐπιδιδόμενος σὲ διώξεις ὅσων ὑποψιαζόταν γιὰ ἀντιπάλους του καὶ σὲ πολλαπλὲς φρικαλεότητες, ὅπως ἡ σφαγὴ τριῶν χιλιάδων ἀνθρώπων ἐπειδὴ ἀκούστηκε εἰρωνικὸ σύνθημα σὲ βάρος του στὸν Ἱππόδρομο. Οἱ Ἀβαρο-σλάβοι ἀπὸ τὸ βορρᾶ καὶ οἱ Πέρσες ἀπὸ τὰ ἀνατολικὰ εἰσέβαλαν στὴν αὐτοκρατορία.
• Ὁ ἴδιος ὁ γαμπρὸς τοῦ Φωκᾶ Πρίσκος συνέργησε γιὰ τὴν ἀνατροπή του, ποὺ εἶχε ὡς ἀποτέλεσμα τὴν ἀντικατάστασή του ἀπὸ τὸν Ἡράκλειο. Ὁ ὁποῖος ἀνέλαβε νὰ ἀντιμετωπίσει τὴ διάλυση ποὺ εἶχε προκαλέσει τὸ καθεστὼς Φωκᾶ. Κατὰ τὴ διάρκεια τῶν ἐκστρατειῶν τοῦ Ἡρακλείου κατὰ τῶν Περσῶν, ποὺ εἶχαν καταλάβει Συρία, Παλαιστίνη καὶ Αἴγυπτο, οἱ Ἄβαροι πολιόρκησαν τὴν Κωνσταντινούπολη.
• Μὲ τὸ ἐπεισόδιο αὐτὸ συνδέεται ὁ Ἀκάθιστος Ὕμνος, μὲ τὰ εὐχαριστήρια στὴν Παναγία γιὰ τὴ σωτηρία τῆς Πόλης.
• Καὶ στὸν ὄρθρο τῆς Μεγάλης Δευτέρας, ὅπως καὶ σὲ πολλὲς ἄλλες περιπτώσεις ποὺ ἔχουμε κατὰ καιροὺς ἀναδείξει, ὑπάρχουν εὐκαιρίες ποὺ θὰ ἀκούσουμε τὸν ἱερὸ ὑμνογράφο νὰ καταδικάζει τὴν τυραννικὴ ἐξουσία, ὡς χαρακτηριστικὸ τῆς παγανιστικῆς τάξης πραγμάτων, ἡ ὁποία εἶναι ἐντελῶς ἀντίθετη μὲ τὴ χριστιανικὴ διδασκαλία: «Τάξεως ἔμπαλιν ὑμῖν, ἐθνικῆς ἔστω τὸ κράτος ὁμογενῶν· οὐ κλῆρος γὰρ ἐμός, τυραννὶς δὲ γνώμῃ αὐθαίρετος·…».
• Κατὰ συνέπεια, ἡ ἀντίθεση στὴν τυραννία, πέρα ἀπὸ πολιτικὴ ἐπιλογή, εἶναι καὶ ὑποχρέωση ποὺ πηγάζει ἀπὸ τὸν πυρήνα τῆς πίστης τοῦ κάθε Χριστιανοῦ.

Χριστιανική 12.3.2025. Στἠλη τα του Καίσαρος