• Ὁ ἅγιος Νήφων: Ὅπως τὸ ἀμπέλι κάνει μαῦρα κι ἄσπρα σταφύλια, ἔτσι κι ὁ Θεὸς δημιούργησε ἀνθρώπους καὶ μαύρους καὶ λευκούς

Οἱ φυλετικὲς διακρίσεις μέχρι σχετικὰ πρόσφατα ἦταν καθεστὼς κάποιες χῶρες. Στὶς ΗΠΑ ἡ δουλεία καταργήθηκε ὡς συνέπεια τοῦ αἱματηροῦ ἐμφυλίου πολέμου 1861-1865. Ὅμως, οἱ διακρίσεις κατὰ τῶν Μαύρων ἐπιβίωσαν θεσμικὰ σὲ ἀρκετὲς Πολιτεῖες ἕναν ἀκόμα αἰώνα. Γιὰ τὸ θέμα αὐτὸ ἔχει ἀρθρογραφήσει ἐπανειλημμένα στὴ “Χριστιανικὴ” ὁ ἀείμνηστος Γιῶργος Ροδίτης, ὁ ὁποῖος ἀνέδειξε τοὺς ἀγῶνες τοῦ Μάρτιν Λοῦθερ Κὶνγκ τῆς δεκαετίας τοῦ 1960. Στὴ Νότιο Ἀφρικὴ τὸ ρατσιστικὸ καθεστὼς τοῦ “Ἀπάρτχαϊντ” ποὺ εἶχε τὴν πλειοψηφία τῶν Μαύρων ὡς πόλίτες δεύτερης κατηγορίας  καταργήθηκε μόλις τὸ 1994.

Τὸ βαρβαρικὸ καθεστὼς τῶν διακρίσεων ἴσχυσε καὶ σὲ χῶρες ποὺ θεωροῦνταν “χριστιανικές”. Παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι σαφἐστατα ἡ χριστιανικὴ διδασκαλία ἀπορρίπτει κάθε μορφῆς διάκριση  τῶν ἀνθρώπων, ἰδίως μὲ βάση τὸ φύλο, τὴ φυλή, τὴν ἐθνικότητα. Μία ἀπὸ τὶς πιὸ ξεκάθαρες καταδίκες τῶν φυλετικῶν διακρίσεων ἔχει γίνει ἀπὸ τὸν ὅσιο Νήφωνα, Ἐπίσκοπο Κωνσταντινιανῆς τοῦ Πατριαρχείου Ἀλεξανδρείας τὸν 4ο μ.Χ. αἰώνα, ἡ μμνήμη τοῦ ὁποίου τιμᾶται σήμερα. Συγκεκριμένα, ἀπαντώντας στὸ ἐρώτημα ἐὰν οἱ Μαῦροι μποροῦν νὰ γίνουν Χριστιανοί, ἔχει τονίσει ὄτι:

“Καὶ ἀπὸ τοὺς μαύρους ὁ Θεὸς κάλεσε πολλοὺς στὴ βασιλεία Του, ἀφοῦ κι αὐτοὶ εἶναι πλάσματἀ Του, ἀφοῦ κατάγονται γενεαλογικὰ ἀπὸ τὸν Σημ καὶ τὸν Χάμ, τοὺς γιοὺς τοῦ Νῶε (Βλ. Γέν. 10: 6-31). Ἀρκετοὶ μάλιστα, εἶπε, ἔλαμψαν μὲ τὶς ἀρετὲς καὶ τὰ θαύματά τους. Καὶ γιὰ νὰ μοῦ ἀποδείξει τὰ λόγια του, μοῦ διηγήθηκε δυό-τρεῖς σχετικὲς περιπτώσεις. (…)
– Ὅπως τὸ ἀμπέλι κάνει καὶ μαῦρα κι ἄσπρα σταφύλια, εἶπε ὁ ὅσιος τελειώνοντας, ἔτσι κι ὁ Θεὸς δημιούργησε ἀνθρώπους καὶ μαύρους καὶ ἐρυθρόδερμους καὶ κίτρινους καὶ λευκούς, ἀνάλογα μὲ τὸν τόπο, ὅπου ζοῦνε. Γιατὶ καὶ ἡ γῆ εἶναι πολύμορφη”. Αὐτὰ μοῦ εἶπε ὁ δοῦλος τοῦ Θεοῦ, καὶ ἀποσύρθηκε γιὰ νὰ προσευχηθεῖ.

(ΕΝΑΣ ΑΣΚΗΤΗΣ ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ”, Έκδ.Ἱερᾶς Μονῆς Παρακλήτου, σελ. 113-120.)

Ἡ Ἐπισκοπὴ Κωνσταντινιανῆς δὲν ἔχει ἐντοπισθεῖ, ἐνῶ ὁ ὅσιος Νήφων δὲν μνημονεύεται στὰ συναξάρια καὶ στὰ Μηναῖα. Ὁ βίος του εἶναι γνωστὸς ἀπὸ διάφορους κώδικες παλαιῶν κειμένων.

Τὴ σημασία αὐτὴ τῆς στάσης του ἔχει ἐκτιμήσει τὸ Πατριαρχεῖο Ἀλεξανδρείας, ποὺ ἤδη ἔχει ἀναδείξει βοηθὸ Ἐπίκοπο Κωνσταντινιανῆς. Τὸ παρεάδειγμά του ἐμπνέει τὴ σημερινὴ ὀρθόδοξη ἱεραποστολή, ἡ ὁποία ἀνθεῖ στὶς μέρες μας στὴν ὑποσαχάρια Ἀφρική.