• ΜΟΕ τουρκικής έμπνευσης για ακύρωση της Απόφασης-ράπισμα του Δικαστηρίου της ΕΟΚ  για το  ψευδοκράτος με συνενοιχή Γκουτέρες

του Νότη Μαριά

Με τη γνωστή τακτική του «πάρτα όλα» αντέδρασε η Τουρκία στην επίσκεψη στη Μεγαλόνησο του ειδικού απεσταλμένου της ΕΕ για το Κυπριακό Ρομπέρτο Φίτο. Έτσι στα πλαίσια των δήθεν Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης (ΜΟΕ) το ψευδοκράτος μέσω του εγκάθετου της Άγκυρας Τουφάν Έρχιουρμαν  δήλωσε ότι απαιτεί να τεθεί χωρίς καθυστέρηση  σε ισχύ «ο Κανονισμός για το άμεσο εμπόριο» (https://turkishpress.com 1/8/2026)   που θα «επέτρεπε στα τουρκοκυπριακά προϊόντα —κατόπιν πιστοποίησής τους από το Τουρκοκυπριακό Εμπορικό Επιμελητήριο— να εξάγονται απευθείας στην Ευρώπη μέσω της Πράσινης Γραμμής και να τυγχάνουν προνομιακής μεταχείρισης εντός της ευρωπαϊκής ενιαίας αγοράς, ως ευρωπαϊκά προϊόντα» (https://cyprus-mail.com 1/8/2026).

Στην ουσία το ψευδοκράτος ζητά την ανατροπή της περίφημης απόφασης του Ευρωδικαστηρίου   της 5ης Ιουλίου 1994 στην  υπόθεση C-432/92 που καθόρισε ότι η εξαγωγή προϊόντων του ψευδοκράτους μπορεί να γίνεται στην ΕΕ μόνο μέσω της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Πρόκειται για μια απόφαση του τότε Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (ΔΕΚ) η οποία όπως επισήμανα στο βιβλίο μου «Για Μια Ευρωπαϊκή Ένωση των Πολιτών και της Αλληλεγγύης» Εκδόσεις Δαρδανός, 1997, σελ. 134,   «έκλεισε το δρόμο στην de facto αναγνώριση του ψευδοκράτους του Ντενκτάς».

Στο πλαίσιο αυτό το ΔΕΚ τόνισε:  «α) Η Κυπριακή Δημοκρατία είναι κυρίαρχο κράτος, αναγνωρισμένο απ’ όλα τα κράτη μέλη της Κοινότητας. Το Σύνταγμα της θεσπίστηκε το 1960 και το έδαφός της περιλαμβάνει το σύνολο της νήσου, εκτός των περιοχών των ανεξαρτήτων βάσεων. β)Το Ηνωμένο Βασίλειο και τα άλλα κράτη μέλη δεν αναγνωρίζουν» το ψευδοκράτος  (σκέψη 13). Και συνέχισε «η de facto διχοτόμηση του εδάφους της Κύπρου, συνεπεία της επεμβάσεως του τουρκικού στρατού το 1974, σε μια ζώνη όπου οι αρχές της Κυπριακής Δημοκρατίας εξακολουθούν να ασκούν όλες τους τις αρμοδιότητες και σε μια ζώνη όπου αυτές δεν μπορούν de facto να τις ασκούν, δημιουργεί προβλήματα που είναι δύσκολο να λυθούν στο πλαίσιο της εφαρμογής της συμφωνίας συνδέσεως επί του συνόλου της Κύπρου, αλλά δεν συνάγεται από αυτό ότι δεν πρέπει να ληφθούν υπόψη οι σαφείς, συγκεκριμένες και άνευ όρων διατάξεις του πρωτοκόλλου του 1977 περί της καταγωγής των προϊόντων και της διοικητικής συνεργασία » (σκέψη 37).

Με τον τρόπο αυτόν το ΔΕΚ αποφάνθηκε ότι αποκλείεται η συνεργασία της Κοινότητας με τις αρχές του ψευδοκράτους και οριοθέτησε πολιτικά και νομικά τις μελλοντικές σχέσεις της ΕΕ με την Κυπριακή Δημοκρατία ενόψει μάλιστα της τότε επικείμενης ένταξής της στην Ένωση.

Τη σημαντική αυτή απόφαση του ΔΕΚ είχα την ευκαιρία να αναδείξω τότε με δύο άρθρα μου στην Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία στις 30/10/1994 και στις 29/3/1997.

Μάλιστα ακόμη πιο κατηγορηματικός και από το ΔΕΚ ήταν ο τότε Γενικός Εισαγγελέας στην εν λόγω Υπόθεση Claus Gulmann ο οποίος στις Προτάσεις του στις 20/4/1994  τόνισε απερίφραστα ότι «η τουρκική εισβολή και η de facto διχοτόμηση της νήσου που προκλήθηκε από αυτήν αναφέρθηκαν σε σειρά ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών και της Γενικής Συνελεύσεως των Ηνωμένων Εθνών, όπως τα Ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας, 353/1974, 354/1974, 355/1974, 357/1974, 358/1974, 360/1974 και 365/1974, καθώς και το ψήφισμα 3212/ΧΧΙΧ της Γενικής Συνελεύσεως.  Τα ψηφίσματα αυτά ζητούν κατ’ ουσίαν τον τερματισμό της εξωτερικής στρατιωτικής επεμβάσεως, τον σεβασμό της εδαφικής ακεραιότητας της Κύπρου και την εξεύρεση ειρηνικής λύσεως από τα μέρη (σκέψη 11).

Και συνέχισε στη σκέψη 12 ότι «τον Νοέμβριο 1983, η εγκατεστημένη βορείως της ζώνης ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών τουρκοκυπριακή κοινότητα κήρυξε την ανεξαρτησία της ως κράτους υπό το όνομα “Τουρκική Δημοκρατία Βόρειας Κύπρου”. Το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών διαφώνησε με την εν λόγω προσπάθεια δημιουργίας αυτού του κράτους. Με το ψήφισμα 541/1983, το Συμβούλιο Ασφαλείας θεώρησε την κήρυξη ανεξαρτησίας ως “νομικώς άκυρη και (ζήτησε) να ανακληθεί”. Με το ψήφισμα 550/1984, το Συμβούλιο Ασφαλείας επανέλαβε “την απευθυνθείσα προς όλα τα κράτη έκκληση να μην αναγνωρίσουν το φερόμενο κράτος, καλούμενο “Τουρκική Δημοκρατία Βόρειας Κύπρου”, που δημιουργήθηκε με την απόσχιση, και τους (ζήτησε) να μη ενθαρρύνουν ή βοηθούν κατά κανένα τρόπο την προαναφερθείσα αποσχισθείσα οντότητα”. Κανένα κράτος, εξαιρέσει της Τουρκίας, δεν αναγνώρισε τη φερομένη Τουρκική Δημοκρατία Βόρειας Κύπρου».

Μάλιστα η  Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, καθώς και οι Κάτω Χώρες, που ήσαν την εποχή εκείνη επίσης μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας, ψήφισαν το ψήφισμα 541 καθώς και το ψήφισμα 550.

Επιπλέον ο Γενικός Εισαγγελέας παρατήρησε ότι «η Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, καθώς και οι Υπουργοί Εξωτερικών της Κοινότητας, συνελθόντες στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής πολιτικής συνεργασίας διαφώνησαν έναντι της μονομερούς διακηρύξεως περί ανεξαρτησίας, στις 16 και 17 Νοεμβρίου 1983, με διακηρύξεις ή ψηφίσματα, και επανέλαβαν την υποστήριξη τους προς τη νόμιμη Κυβέρνηση της Κυπριακής Δημοκρατίας. Με διακήρυξη της 27ης Μαρτίου 1984, οι Υπουργοί Εξωτερικών, συνελθόντες στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής πολιτικής συνεργασίας, υποστήριξαν το ψήφισμα 541/1983 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών και εξέφρασαν τη δυσαρέσκεια τους για το ότι η Τουρκία αναγνώρισε τη φερομένη Τουρκική Δημοκρατία Βόρειας Κύπρου» (σκέψη 13).

Ακολούθως στη σκέψη 16 μπαίνοντας στην ουσία της υπόθεσης ο Γενικός Εισαγγελέας παρατήρησε ότι «μετά τη διακήρυξη περί ανεξαρτησίας του Νοεμβρίου 1983, η Κυβέρνηση της Κυπριακής Δημοκρατίας, σύμφωνα με τις παρασχεθείσες από την Επιτροπή πληροφορίες, προέβη σε ρηματική διακοίνωση προς την Επιτροπή, με την οποία διευκρίνισε ότι μόνο τα εμπορεύματα που συνοδεύονται από πιστοποιητικά εκδοθέντα από την επίσημη κυβέρνηση, και τα οποία εξήχθησαν διά θαλάσσης ή αεροπορικώς υπό τον έλεγχο της κυβερνήσεως, πληρούν τους όρους της συμφωνίας συνδέσεως.

Επιπροσθέτως τόνισε ότι «η Επιτροπή ανέφερε ότι η ίδια ήταν ανέκαθεν της γνώμης ότι οι αρχές των κρατών μελών μπορούν νομίμως να δέχονται τις εισαγωγές που προέρχονται από το προς βορράν της ζώνης ασφαλείας κείμενο τμήμα της Κύπρου, όταν τα υπό εξέταση εμπορεύματα συνοδεύονται από τα απαιτούμενα πιστοποιητικά καταγωγής και φυτοϋγειονομικού ελέγχου, εκδοθέντα από την εγκατεστημένη στο τμήμα αυτό της Κύπρου τουρκοκυπριακή κοινότητα, εφόσον τα πιστοποιητικά αυτά δεν εκδίδονται στο όνομα της “Τουρκικής Δημοκρατίας Βόρειας Κύπρου” ή με οποιαδήποτε άλλη ανάλογη ονομασία».

Και κατέληξε: «Κατά τη γνώμη μου, είναι αναμφισβήτητο ότι η de facto διχοτόμηση του κυπριακού εδάφους, που ήταν η συνέπεια της εισβολής της Τουρκίας στην Κύπρο, συνεπήγετο προβλήματα για τις Ευρωπαϊκές Κοινότητες που ήταν δύσκολο να λυθούν άπαξ και τέθηκε η αρχή ότι η συμφωνία εξακολουθούσε να εφαρμόζεται επί του συνόλου της Κύπρου» (σκέψη 47).

Αυτό το στέρεο Κοινοτικό Κεκτημένο που έχει οδηγήσει επί δεκαετίες σε πλήρη απομόνωση του ψευδοκράτους,  επιχειρεί πλέον να ανατρέψει η Άγκυρα μέσω των δήθεν ΜΟΕ που προτίθεται να δρομολογήσει η πρωτοβουλία του ΓΓ του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες για το Κυπριακό.

Ο Νότης Μαριάς είναι Καθηγητής Θεσμών της ΕΕ στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, πρώην Ευρωβουλευτής και Βουλευτής Ηρακλέιου, notismarias@gmail.com

 

του Νότη Μαριά

Το ξαναζεσταμένο «φαγητό» της δήθεν επίλυσης του Κυπριακού επιχείρησε να λανσάρει για άλλη μια φορά ο ΓΓ του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες ζητώντας μάλιστα «συμβιβασμούς» (www.huffingtonpost.gr 29/7/2026). Επιπλέον παραλείποντας κάθε ρητή μνεία στα Ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας (ΣΑ) του ΟΗΕ για το Κυπριακό, αναφέρθηκε αορίστως στις «παραμέτρους των Ηνωμένων Εθνών» (www.un.org/sg 29/7/2026).
Όμως τι είδους «συμβιβασμούς» ζητά ο ΓΓ του ΟΗΕ από Λευκωσία και Αθήνα την ώρα που σύμφωνα με το Ψήφισμα 353 (1974) της 20ης Ιουλίου 1974, το ΣΑ κάλεσε τα μέλη του ΟΗΕ «να σέβονται την κυριαρχία, ανεξαρτησία και εδαφική ακεραιότητα της Kύπρου», απαιτώντας τον «άμεσο τερματισμό της ξένης στρατιωτικής επέμβασης στην Kυπριακή Δημοκρατία» ζητώντας επιπλέον «την αποχώρηση χωρίς καθυστέρηση από την Kυπριακή Δημοκρατία του ξένου στρατιωτικού προσωπικού που βρίσκεται εκεί πέραν των προνοιών διεθνών συμφωνιών»;
Για ποιους «συμβιβασμούς» μιλά όταν το ΣΑ με το Ψήφισμα 360 (1974) που υιοθέτησε στις 16 Aυγούστου 1974 «ανησυχώντας βαθιά για την επιδείνωση της κατάστασης στην Kύπρο σαν αποτέλεσμα περαιτέρω στρατιωτικής επιχείρησης» κατέγραψε «την επίσημη αποδοκιμασία του για τις μονομερείς στρατιωτικές ενέργειες που εξαπολύθηκαν εναντίον της Kυπριακής Δημοκρατίας» και προέτρεψε «τα μέρη να συμμορφωθούν με όλες τις πρόνοιες των προηγουμένων ψηφισμάτων του Συμβουλίου Aσφαλείας, περιλαμβανομένων εκείνων που αφορούν την αποχώρηση χωρίς καθυστέρηση από την Kυπριακή Δημοκρατία του στρατιωτικού προσωπικού που βρίσκεται εκεί, πέραν του προβλεπομένου από διεθνείς συμφωνίες»;
Γιατί άραγε ο ΓΓ του ΟΗΕ θωπεύει Τουρκία και ψευδοκράτος όταν το ΣΑ με το Ψήφισμα 367 (1975) της 12ης Mαρτίου 1975 τόνισε ότι «εκφράζει τη λύπη του για τη μονομερή απόφαση της 13ης Φεβρουαρίου 1975 η οποία διακηρύττει ότι τμήμα της Δημοκρατίας της Kύπρου θα καταστεί “Oμόσπονδο Tουρκικό Kράτος”»;
Μήπως του διαφεύγει άραγε και το Ψήφισμα 541 (1983) της 18ης Nοεμβρίου 1983 με το οποίο το ΣΑ «ανησυχώντας για τη διακήρυξη των τουρκοκυπριακών αρχών που εκδόθηκε στις 15 Nοεμβρίου 1983, η οποία φέρεται να δημιουργεί ένα ανεξάρτητο κράτος στη βόρεια Kύπρο» δήλωσε ότι θεωρεί «ότι η προσπάθεια δημιουργίας μιας “Tουρκικής Δημοκρατίας της Bόρειας Kύπρου” είναι άκυρη» τονίζοντας μάλιστα ότι: «Aποδοκιμάζει τη Διακήρυξη των τουρκοκυπριακών αρχών της δήθεν απόσχισης τμήματος της Kυπριακής Δημοκρατίας. Θεωρεί την πιο πάνω διακήρυξη σαν νομικά άκυρη και ζητά την ανάκληση της» καλώντας «όλα τα κράτη να σέβονται την κυριαρχία, ανεξαρτησία, εδαφική ακεραιότητα και το αδέσμευτο της Kυπριακής Δημοκρατίας» και «να μην αναγνωρίζουν οποιοδήποτε κυπριακό κράτος άλλο από την Kυπριακή Δημοκρατία».
Ξεχνά άραγε ο κ. Γκουτέρες ακόμη και το Ψήφισμα 550 (1984) της 11ης Mαΐου 1984 με το οποίο το ΣΑ «ανησυχώντας σοβαρά λόγω των περαιτέρω αποσχιστικών ενεργειών στο κατεχόμενο τμήμα της Kυπριακής Δημοκρατίας, δηλαδή, της δήθεν ανταλλαγής πρεσβευτών μεταξύ της Tουρκίας και της νομικά άκυρης “Tουρκικής Δημοκρατίας της Bόρειας Kύπρου” και της μελετώμενης διεξαγωγής “συνταγματικού δημοψηφίσματος” και “εκλογών”» τόνισε ότι «καταδικάζει όλες τις αποσχιστικές ενέργειες, περιλαμβανομένης της δήθεν ανταλλαγής πρεσβευτών μεταξύ της Tουρκίας και της τουρκοκυπριακής ηγεσίας, κηρύσσει αυτές παράνομες και άκυρες και ζητά την άμεση ανάκλησή τους» επαναλαμβάνοντας «την έκκλησή του προς όλα τα κράτη να μην αναγνωρίσουν το δήθεν κράτος της “Tουρκικής Δημοκρατίας της Bόρειας Kύπρου” που εγκαθιδρύθηκε με τις αποσχιστικές ενέργειες και τα καλεί να μη διευκολύνουν ή με οποιοδήποτε τρόπο βοηθήσουν την προαναφερθείσα αποσχιστική οντότητα».

Ο Νότης Μαριάς είναι Καθηγητής Θεσμών της ΕΕ στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, πρώην Ευρωβουλευτής και Βουλευτής Ηρακλέιου, notismarias@gmail.com

 

  • Γερμανός πρέσβης στην Αθήνα το 1969: “Δεν πρέπει να ξυπνήσουμε τους σκύλους που κοιμούνται”

του Νότη Μαριά

«Στα ψιλά» πέρασε στον ελληνικό τύπο η φετινή 81η επέτειος της ιστορικής Διάσκεψης του Πότσνταμ που έλαβε χώρα το διάστημα από 17 Ιουλίου έως 2 Αυγούστου 1945 ανάμεσα σε Στάλιν, Τρούμαν και Τσώρτσιλ, τον οποίο στη συνέχεια διαδέχθηκε κατά τη διάρκεια της Διάσκεψης ο Άτλι που είχε στο μεταξύ εκλεγεί ως νέος πρωθυπουργός στις 26 Ιουλίου 1945.
Λίγα χιλιόμετρα λοιπόν από το Βερολίνο, ΕΣΣΔ, ΗΠΑ και Μεγάλη Βρετανία στο πλαίσιο της Διάσκεψης του Πότσνταμ καθόρισαν πέραν των άλλων ότι η ναζιστική Γερμανία όφειλε να καταβάλλει πολεμικές επανορθώσεις-αποζημιώσεις στις δικαιούμενες χώρες μεταξύ των οποίων ήταν και η Ελλάδα.
Στη συνέχεια η Συμφωνία Ειρήνης των Παρισίων του 1946 επιδίκασε ποσό 7.181.00.0000 δολαρίων ΗΠΑ έτους 1938 στην Ελλάδα για πολεμικές επανορθώσεις πέραν του ποσού που η Πατρίδα μας δικαιούται για την εξόφληση του αναγκαστικού κατοχικού δανείου.
Έκτοτε η Δυτική Γερμανία και εν συνεχεία η ενωμένη Γερμανία αρνείται προκλητικά όχι μόνο την καταβολή των πολεμικών επανορθώσεων-αποζημιώσεων αλλά και την εξόφληση του αναγκαστικού κατοχικού δανείου.
Μάλιστα ενδεικτικό του κυνισμού της γερμανικής πλευράς, είναι το παρακάτω απόσπασμα από την εισήγηση του Γερμανού πρέσβη στην Αθήνα προς την κυβέρνησή του το 1969 στο οποίο τονίζεται:
«Με την υποστήριξη των Αμερικανών φίλων μας κατορθώσαμε να παραπέμψουμε στις ελληνικές καλένδες τις από τη Συμφωνία του Λονδίνου προβλεπόμενες τεράστιες επανορθώσεις για κράτη εχθρικά, έως ότου υπογραφεί η ειρηνευτική συμφωνία, παρηγορώντας κατ’ αυτόν τον τρόπο τους αντιπάλους μας στον τελευταίο πόλεμο. (…) Θα ήταν προς το συμφέρον μας να διατηρήσουμε αυτή την ενδιάμεση κατάσταση όσο γίνεται περισσότερο, έτσι ώστε οι αξιώσεις των τότε αντιπάλων μας είτε να αποσυρθούν είτε να παραγραφούν. Με άλλα λόγια: δεν πρέπει να ξυπνήσουμε τους σκύλους που κοιμούνται» (σελ. 20 της Έκθεσης της Διακομματικής Κοινοβουλευτικής Επιτροπής για τη διεκδίκηση των Γερμανικών Οφειλών).
Όμως παρά τις 3 ρηματικές διακοινώσεις που έγιναν από την Ελλάδα το 1995, το 2019 και το 2020 προς τη Γερμανία με τις οποίες ζητήθηκε να αρχίσουν διαπραγματεύσεις μεταξύ των δύο χωρών για το ζήτημα των πολεμικών επανορθώσεων και ειδικότερα για το αναγκαστικό κατοχικό δάνειο, μέχρι σήμερα και εντελώς προκλητικά η Γερμανία ισχυρίζεται ότι δήθεν το θέμα των πολεμικών επανορθώσεων έχει κλείσει, παρότι είναι δεδομένο και δεν αμφισβητείται ότι οι ελληνικές απαιτήσεις για τις γερμανικές πολεμικές επανορθώσεις και το κατοχικό δάνειο είναι «νομικά ενεργές και δικαστικά επιδιώξιμες».
Με δεδομένη την άρνηση της Γερμανίας να προβεί στην εξόφληση των γερμανικών αποζημιώσεων-επανορθώσεων και του κατοχικού δανείου η κυβέρνηση οφείλει να προχωρήσει αποφασιστικά στη δικαστική διεκδίκηση των εν λόγω οφειλών προσφεύγοντας στο αρμόδιο δικαιοδοτικό όργανο.
Επιπλέον οφείλει να προχωρήσει στην εγγραφή των γερμανικών αποζημιώσεων στον κρατικό προϋπολογισμό 2027 και στην τιτλοφόρηση του κατοχικού δανείου, όπως έχω προτείνει αναλυτικά ήδη από το 2011 στο βιβλίο μου «Το Μνημόνιο της χρεωκοπίας και ο άλλος δρόμος» (Εκδόσεις Λιβάνη, σελ.552-566).
Στο πλαίσιο αυτό είχα επισημάνει ότι η Πατρίδα μας προκειμένου να πιέσει αποφασιστικά τη Γερμανία να εξοφλήσει τις Οφειλές της έναντι της Ελλάδας θα πρέπει πέραν των άλλων να προβεί και σε δύο επιπλέον ενέργειες.
Στην εγγραφή των γερμανικών αποζημιώσεων στον Κρατικό Προϋπολογισμό και στην τιτλοποίηση του αναγκαστικού κατοχικού δανείου.
Επομένως σε πρώτη φάση η κυβέρνηση οφείλει να εγγράψει το «αντίστοιχο γερμανικό χρέος προς την Ελληνική Δημοκρατία» στις ανείσπρακτες οφειλές προς το Ελληνικό Δημόσιο και κατ΄ επέκταση στον κρατικό προϋπολογισμό, αφού πρόκειται για άμεσα απαιτητό ληξιπρόθεσμο χρέος. Στη συνέχεια θα πρέπει να δοθεί σχετική εντολή από το Υπουργείο Οικονομικών στην ΑΑΔΕ να προβεί σε άμεσες ενέργειες για την είσπραξή του εν λόγω ληξιπρόθεσμου γερμανικού χρέους.
Η εγγραφή στον κρατικό προϋπολογισμό του «αντίστοιχου γερμανικού χρέους προς την Ελληνική Δημοκρατία» θα έχει ως αποτέλεσμα ο προϋπολογισμός της χώρας μας να μεταβληθεί σε πλεονασματικό.
Ταυτόχρονα θα δημιουργηθεί πρόβλημα στη Γερμανία καθώς οι αγορές θα θεωρήσουν ότι τελικά το δημόσιο χρέος της Γερμανίας είναι πολύ μεγαλύτερο απ΄ αυτό που παρουσιάζεται επισήμως από το Βερολίνο με αποτέλεσμα την αύξηση των επιτοκίων δανεισμού του γερμανικού δημοσίου.
Σε κάθε περίπτωση για την Ελλάδα το ζήτημα της διεκδίκησης των γερμανικών αποζημιώσεων αποτελεί ένα επίκαιρο όσο ποτέ θέμα για το οποίο οφείλουμε να εντείνουμε τις προσπάθειές μας.
Από την πλευρά μου κατά την διάρκεια της βουλευτικής μας θητείας ως βουλευτής Ηρακλείου το διάστημα 2012-2014 είχα την ευκαιρία στη συζήτηση του κρατικού προϋπολογισμού τόσο για το έτος 2013 όσο και για το έτος 2014 να θέσω μετ΄ επιτάσεως τόσον εγγράφως όσο και προφορικώς το ζήτημα της εγγραφής των γερμανικών αποζημιώσεων στον κρατικό προϋπολογισμό των εν λόγω ετών.
Επίσης ο Υπουργός Δικαιοσύνης οφείλει να δώσει άδεια για την εν Ελλάδι εκτέλεση της υπ΄ αρίθμ. 137/25-9-1997 αμετάκλητης Απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Λειβαδιάς με την οποία επιδικάστηκαν αποζημιώσεις για τα θύματα της σφαγής του Διστόμου από τα ναζιστικά στρατεύματα κατοχής τον Ιούνιο του 1944.

Ογδόντα ένα λοιπόν ολόκληρα χρόνια από την ιστορική Διάσκεψη του Πότσνταμ ο αγώνας για τις Γερμανικές Αποζημιώσεις πρέπει να συνεχιστεί ακόμη πιο δυναμικά και αποφασιστικά.
Οψόμεθα λοιπόν ενόψει του κρατικού προϋπολογισμού 2027.

 

Ο Νότης Μαριάς είναι Καθηγητής Θεσμών της ΕΕ στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, πρώην ευρωβουλευτής και βουλευτής Ηρακλείου, notismarias@gmail.com

 

ΦΩΤΟ (Από  wikipedia) Από αριστερά προς τα δεξιά : Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κλέμεντ Άττλη, ο Αμερικανός Πρόεδρος Χάρι Τρούμαν, ο Σοβιετικός ηγέτης Ιωσήφ Στάλιν, και πίσω: ο Αμερικανός ναύαρχος Γουίλλιαμ Ντάνιελ Λη (Leahy), ο Βρετανός υπουργός εξωτερικών Έρνεστ Μπέβιν, ο Αμερικανός Τζέιμς Βερνς και ο Σοβιετικός υπουργός εξωτερικών Βιατσεσλάβ Μολότοφ

  • Υπάρχει λύση του θέματος των κόκκινων δανείων χωρίς εμπλοκή “φαντς”- “σέρβισερς”

  • Υπερπλεόνασμα 2025 και κόκκινα στεγαστικά δάνεια

του Νότη Μαριά                        

Κατά 2,9 δισ. ευρώ ξεπέρασε το στόχο το πρωτογενές πλεόνασμα του 2025 (www.newmoney.gr 23/5/2026) την ώρα που η ελληνική οικονομία παραμένει «δεμένη από τα κόκκινα δάνεια» (Ηχώ των Δημοπρασιών 17/7/2026 σελ. 1).

Βέβαια οι τράπεζες που  ανακεφαλαιοποιήθηκαν αρκετές φορές με χρήματα του Ελληνικού λαού με διάφορες μεθοδεύσεις κατάφεραν να ξεφορτωθούν από το 2017 και εντεύθεν τα πάσης φύσεως κόκκινα δάνεια (επιχειρηματικά, καταναλωτικά στεγαστικά κλπ) ύψους 80 δισ. ευρώ ( www.capital.gr 19/7/2024).

Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία για φέτος τα υπό διαχείριση «στεγαστικά δάνεια  παρουσίασαν μείωση κατά 72 εκατ. ευρώ και διαμορφώθηκαν σε 25,2 δισ. ευρώ» (www.naftemporiki.gr 18/3/2026), την ώρα που κορυφώνονται οι αντιδράσεις ενάντια στα κοράκια που έχοντας αγοράσει τα κόκκινα δάνεια συνεχίζουν ακάθεκτα να βγάζουν στο σφυρί τα σπίτια των συμπολιτών μας.

Αν όμως η κυβέρνηση διέθετε το ποσό του υπερπλεονάσματος που κατά τα άνω για το 2025 ανέρχεται σε  2,9 δισ. ευρώ  τότε θα μπορούσε να κάνει δεκτή την πρόταση-λύση που είχαμε θέσει στο τραπέζι ήδη από το 2016 σχετικά με τη δημιουργία Δημοσίου Ταμείου Σωτηρίας Δανειοληπτών λύνοντας μια για πάντα το ζήτημα των κόκκινων στεγαστικών  δανείων καθώς οι δανειολήπτες θα μπορούσαν πλέον να αγοράσουν τα δάνειά τους στην τιμή πρώτης προσφοράς που έκαναν τα κοράκια.

Για την ιστορία θα πρέπει να τονιστεί ότι στις 15 Φεβρουαρίου 2016 ο Μάριο Ντράγκι εξασφάλισε για τους Ιταλούς συμπατριώτες του, τα κόκκινα δάνεια των ιταλικών τραπεζών να εντάσσονται σε καλάθι τιτλοποιημένων απαιτήσεων (Asset Backed Security-ABS) και να δίνονται ως εγγυήσεις (collaterals) στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Έτσι στις 26 Φεβρουαρίου 2016 κατέθεσα Γραπτή Ερώτηση προς την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ζητώντας από τον Ντράγκι να υπάρξει αντίστοιχη λύση και για τα κόκκινα δάνεια στην Ιταλία.

Τόσο η τότε κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ όσο και ο διοικητής της ΤτΕ ενημερώθηκαν από την πλευρά μου για το σχέδιο Ντράγκι στις 30-31 Μαρτίου 2016 κατά τη διάρκεια της συνάντησης που είχαν οι κύριοι Τσίπρας, Τσακαλώτος, Σταθάκης και Στουρνάρας με τα μέλη της Ειδικής Επιτροπής (FAWG) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που συστάθηκε για τον έλεγχο της τρόικας. Στις συναντήσεις αυτές επίσης τους έθεσα υπόψη Πρόταση-Λύση για τα κόκκινα δάνεια σύμφωνα με την οποία καθώς οι τράπεζες θα πουλούσαν τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια στα «distress funds» σε ιδιαίτερα χαμηλές τιμές ( κάτω από το 10% της αξίας τους) θα έπρεπε να θεσμοθετηθεί υποχρεωτικό δικαίωμα προτίμησης για τους δανειολήπτες και τους εγγυητές τους για εξαγορά του δανείου τους στην τιμή πρώτης προσφοράς που θα έκαναν τα κοράκια (Kontra Channel-«Kontra 24» 4/4/2016 στο www.notismarias.gr 7/4/2016).

Επιπλέον και επειδή μπορεί οι δανειολήπτες να μην είχαν ούτε αυτά τα χρήματα, θα έπρεπε να δημιουργηθεί ένα Δημόσιο Ταμείο στο οποίο να καταφεύγουν οι δανειολήπτες για να λάβουν τα ποσά που πρέπει να πληρώσουν προκειμένου να εξαγοράσουν το δάνειό τους.

Σημειωτέον την παραπάνω Πρόταση-Λύση ανέλυσα και στη κοινή συνεδρίαση της FAWG με την Επιτροπή Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Ελληνικής Βουλής που έγινε στη Βουλή στις 30/3/2016.

Παρά ταύτα η τότε κυβέρνηση Τσίπρα δεν δέχθηκε την Πρότασή μου. Την ίδια αρνητική στάση κράτησε και η  κυβέρνηση της ΝΔ την οποία  στις 6/12/2020 με άρθρο μου κάλεσα επίσης να εφαρμόσει την εν λόγω Πρόταση  (www.notismarias.gr 6/12/2020).

O Νότης Μαριάς, Καθηγητής Θεσμών της ΕΕ στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, πρώην Ευρωβουλευτής και Βουλευτής Ηρακλείου, notismarias@gmail.com

 

 

 

του Νότη Μαριά 

Ξανά στο ίδιο έργο θεατές με τους χιλιάδες γονείς των πρωτοετών ετεροδημοτών φοιτητών και φοιτητριών να αναζητούν εναγωνίως φοιτητική στέγη για ενοικίαση σε μια φάση, κατά την οποία τα ενοίκια έχουν πλέον χτυπήσει «κόκκινο», ξεπερνώντας κατά πολύ τα αντίστοιχα επίπεδα του καλοκαιριού του 2025.
Μάλιστα, προ διετίας σχετικό δημοσίευμα με τίτλο «Φοιτητική Στέγη: Δεν υπάρχει σπίτι κάτω από 10 ευρώ το τετραγωνικό» είχε επισημάνει ότι «σε γενικές γραμμές δεν υπάρχουν πολύ εύκολα σπίτια, κάτω από 10 ευρώ το τετραγωνικό, οπουδήποτε στην Αθήνα και το ίδιο ισχύει και για τις άλλες περιοχές που έχουν μεγάλη ζήτηση» (www.parapolitika.gr, 26/8/2024).
Και σαν να μην έφτανε αυτό, η αύξηση του τουρισμού και η συνακόλουθη αυξημένη ζήτηση για βραχυχρόνια μίσθωση (airbnb) μειώνει αποφασιστικά την προσφορά διαμερισμάτων για φοιτητική στέγη, με αποτέλεσμα την ακόμα μεγαλύτερη αύξηση των ενοικίων.
Επιπλέον, τα στοιχεία για το 2025 καταδεικνύουν ότι παρά τους περιορισμούς το airbnb στην Ελλάδα σπάει κάθε ρεκόρ, μιας και τον Ιούνιο του 2025 ο αριθμός των καταλυμάτων που διατέθηκαν για βραχυχρόνιες μισθώσεις ανήλθε σε 242.000 (www.moneyreview.gr, 5/8/2025).
Κι όλα αυτά, βεβαίως, με φόντο τόσο την ακρίβεια που πλήττει τη χώρα όσο και τη συνακόλουθη μείωση της αγοραστικής δύναμης . Βεβαίως, το ζήτημα της έλλειψης φοιτητικής στέγης και της συνακόλουθης εκτόξευσης των ενοικίων οφείλεται κυρίως στο γεγονός ότι σε όλα τα ΑΕΙ της χωράς υπάρχει τεράστια έλλειψη κρατικών φοιτητικών Εστιών.Επιπλέον, και όσες λιγοστές κρατικές Εστίες υπάρχουν δεν είναι καν σε καλή κατάσταση. Για τον λόγο αυτόν θα πρέπει άμεσα να διατεθούν κονδύλια για την κατασκευή σύγχρονων κρατικών φοιτητικών Εστιών για την πλήρη κάλυψη των στεγαστικών αναγκών των ετεροδημοτών φοιτητών.
Πάντως, από τη δική μας πλευρά έχουμε προτείνει εδώ και πολλά χρόνια την αλλαγή του μοντέλου πρόσβασης στα ΑΕΙ, το οποίο πέραν των άλλων θα είχε ως αποτέλεσμα και τη δραστική αντιμετώπιση του οξυμένου προβλήματος των αυξημένων ενοικίων φοιτητικής στέγης.
Πέραν των εκπαιδευτικών παραμέτρων που έχουν σχέση με την κατάργηση των Πανελλαδικών εξετάσεων και τη θεσμοθέτηση της ελεύθερης πρόσβασης στα ΑΕΙ, θέση την οποία υπερασπίζομαι σθεναρά από το 2008 με άρθρα μου ως πανεπιστημιακός δάσκαλος, η κατάργηση των Πανελλαδικών εξετάσεων και η εγκαθίδρυση ενός περιφερειακού συστήματος ελεύθερης πρόσβασης στα ΑΕΙ είναι βέβαιο ότι θα οδηγήσει σε σημαντική ανακούφιση των ελληνικών νοικοκυριών.
Η προτεινόμενη ελεύθερη πρόσβαση, λοιπόν, στα ΑΕΙ θα έχει ως αποτέλεσμα οι γονείς να σταματήσουν να δαπανούν χιλιάδες ευρώ ετησίως σε φροντιστήρια. Με την πρότασή μας για ελεύθερη πρόσβαση στα ΑΕΙ σε συνδυασμό με την εφαρμογή της αρχής της περιφερειακής προτίμησης οι φοιτητές κι οι φοιτήτριες θα μπορούν να σπουδάζουν στον τόπο κατοικίας τους και έτσι δε θα επιβαρύνεται ο μηνιαίος οικογενειακός προϋπολογισμός με 1.000 τουλάχιστον ευρώ για κάθε φοιτητή/-τρια.
Τέλος, ζητούμε δωρεάν ενδοπεριφερειακή μετακίνηση των φοιτητών και φοιτητριών με τα μέσα μαζικής μεταφοράς, προκειμένου να μειωθεί το κόστος που επωμίζεται η κάθε οικογένεια για δαπάνες φοιτητικής μέριμνας και εγκατάστασης.
Εν κατακλείδι, η προτεινόμενη ελεύθερη πρόσβαση στα ΑΕΙ θα συμβάλει στη σημαντική οικονομική ανακούφιση της ελληνικής οικογένειας που υποφέρει από την πανάκριβη φοιτητική στέγη, τον υψηλό πληθωρισμό, την ακρίβεια, τη μειωμένη αγοραστική δύναμη και τα συνεχή φορολογικά ρεσάλτα στις τσέπες των Ελλήνων πολιτών.

——————

Ο Νότης Μαριάς είναι Καθηγητής Θεσμών της ΕΕ στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, πρώην Ευρωβουλευτής και Βουλευτής Ηρακλείου, notismarias@gmail.com

του Νότη Μαριά

Στα ψιλά πέρασε το γεγονός ότι στη Σύνοδο Κορυφής της G-7 στην Εβιάν της Γαλλίας κλήθηκαν και τελικά συμμετείχαν τρία σημαντικά μέλη των BRICS. Η Ινδία, η Βραζιλία και η Αίγυπτος.

Με τον τρόπο αυτόν η Δύση προσπαθεί να αποκολλήσει τις χώρες αυτές από την Κίνα και να δημιουργήσει ρήγματα στους BRICS που τα τελευταία χρόνια αναδεικνύονται ως το αντίπαλο δέος κυρίως των ΗΠΑ και της ΕΕ.

Στο πλαίσιο αυτό παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον η περίπτωση του Προέδρου της Βραζιλίας Λούλα ντα Σίλβα ο οποίος  προσπαθεί σε μεγάλο βαθμό να ισορροπήσει μεταξύ Κίνας και ΕΕ, κρατώντας βέβαια αποστάσεις ασφαλείας από τον ίδιο τον Τραμπ.

Οι ιδιαίτερες φιλοφρονήσεις του Λούλα με τον Πρόεδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα και την Πρόεδρο της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στην ουσία απηχούν την κοινή τους δέσμευση να προωθήσουν την πλήρη εφαρμογή της Συμφωνίας Ελευθέρων Συναλλαγών ΕΕ-χωρών Mercosur η οποία καλύπτει την απελευθέρωση του εμπορίου και  των επενδύσεων σε μια αγορά 22 τρισεκατομμυρίων δολαρίων και 720 εκατομμυρίων καταναλωτών (https://apnews.com 23/4/2026).

Διόλου τυχαίο καθώς η  Βραζιλία αναμένεται να αυξήσει τις εξαγωγές της στην ΕΕ κατά 13% μέχρι το 2038 (www.reuters.com 23/4/2026), με το διμερές εμπόριο ΕΕ-Βραζιλίας να ανέρχεται το 2025 στα  87,1 δισ. ευρώ (https://policy.trade.ec.europa.eu).

Μάλιστα καθώς η Βραζιλία διαθέτει ένα από τα μεγαλύτερα αποθέματα κρίσιμων πρώτων υλών στον κόσμο, συμπεριλαμβανομένων γραφίτη, μετάλλων σπάνιων γαιών και φωσφορικών πετρωμάτων, η συμφωνία ΕΕ-χωρών Mercosur είναι κρίσιμη για τους  ευρωπαϊκούς επιχειρηματικούς ομίλους στην προσπάθειά τους να διεισδύσουν στη χώρα του Λούλα ντα Σίλβα  και να αποκτήσουν πλήρη ελευθερία κινήσεων για τη στήριξη της εφοδιαστικής αλυσίδας της ΕΕ με κρίσιμες πρώτες ύλες.

Από την άλλη πλευρά βεβαίως συνεχίζει σε επίπεδο απτών οικονομικών αποτελεσμάτων και όχι διακηρύξεων να δεσπόζει η συνεργασία της Κίνας με τη Βραζιλία η  οποία κρατά τα σκήπτρα ως ο πιο σημαντικός εμπορικός εταίρος του Πεκίνου στην Λατινική Αμερική καθώς μόνο το 2023  το διμερές τους εμπόριο  ανερχόταν  σε 157,6 δισ. δολάρια το 2023 (www.globaltimes.cn 17/11/2024).

Επιπλέον οι εμπορικές και εν γένει οικονομικές σχέσεις Κίνας-Βραζιλίας ενισχύθηκαν έτι περαιτέρω μετά την επίσημη επίσκεψη του Κινέζου ηγέτη στις 20 Νοεμβρίου 2024 στην πρωτεύουσα της Βραζιλίας, Μπραζίλια. Εκεί Σι Τζιπίνγκ και Λούλα ντα Σίλβα μετά  τις διμερείς συνομιλίες κατέληξαν στην υπογραφή 38 νέων συμφωνιών μεταξύ Κίνας και Βραζιλίας (www.aljazeera.com 20/11/2024). Κεντρική θέση στις διμερείς σχέσεις των δύο πλευρών κατέλαβε  η απόφαση για συνέργειες ανάμεσα στα έργα υποδομής του κινεζικού δρόμου του μεταξιού και στα έργα υποδοχής που σχεδιάζει η Βραζιλία (www.globaltimes.cn 21/11/2024). Επιπλέον συμφωνήθηκε αύξηση των εξαγωγών αγροτικών προϊόντων της Βραζιλίας στην Κίνα με αποτέλεσμα αυτές να φτάσουν το 2025 στα 55,2 δισ. δολάρια  (www.reuters.com 19/5/2026).

Τέλος το διμερές εμπόριο των δύο πλευρών  το 2025 αυξήθηκε στα 171 δισ. δολάρια (www.globaltimes.cn 14/1/2026).

Και το κερασάκι στην τούρτα η κοινή δήλωση Σι Τζιπίνγκ και Λούλα στο Πεκίνο τον Μάιο 2025  όπου «οι δύο πλευρές ανακοίνωσαν από κοινού την ανύψωση των διμερών σχέσεων σε μια κοινότητα Κίνας-Βραζιλίας με ένα κοινό μέλλον για έναν πιο δίκαιο κόσμο και έναν πιο βιώσιμο πλανήτη» (www.fmprc.gov.cn 13/5/2025).

Και αυτό είναι που οι ηγέτες της G-7 επιχείρησαν  να διεμβολίσουν στην Εβιάν.

———————

Ο Νότης Μαριάς είναι  Καθηγητής Θεσμών της ΕΕ στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, πρώην Ευρωβουλευτής και Βουλευτής Ηρακλείου, notismarias@gmail.com

 

ΘΕΑΜΑΤΙΚΗ ΣΤΡOΦΉ ΤΡΑΜΠ ΓΙΑ ΚΊΝΑ ΚΑΙ ΣΙ ΖΙΝΠΊΝΓΚ

Του Νότη Μαριά

Ενώ μέχρι πρόσφατα η Ουάσιγκτον έπνεε τα μένεα κατά της Κίνας, τελικά, μετά το ναυάγιο του Τραμπ στα στενά του Ορμούζ, ο Αμερικανός Πρόεδρος κατέφτασε στο Πεκίνο συνοδευόμενος από την αφρόκρεμα των αμερικανών δισεκατομμυριούχων.
Ακούγοντας μάλιστα τον Τραμπ να ανακοινώνει με στόμφο ότι κάλεσε τον Σι Ζινπίνγκ στον Λευκό Οίκο στις 24 Σεπτεμβρίου 2026, ανακάλεσα στη μνήμη μου όσα έλεγε ο Αμερικανός Πρόεδρος πριν ένα χρόνο για την Κίνα.
Τον Σεπτέμβριο του 2025 λοιπόν, ο Τραμπ, μετά την επίδειξη ισχύος εκ μέρους του Κινέζου Προέδρου Σι Ζινπίνγκ με αφορμή τόσο την επιβλητική στρατιωτική παρέλαση για τα 80 χρόνια από τη λήξη του Β΄ Π.Π., στην οποία παραβρέθηκαν οι Πούτιν, Μόντι και οι ηγέτες δεκάδων χωρών (www.efsyn.gr 4/9/2025), όσο και με αφορμή τη σύνοδο του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης, σε ανάρτηση στο Truth Social, απευθυνόμενος στον Σι Ζινπίνγκ την ώρα της παρέλασης, έγραψε μεταξύ άλλων: «Παρακαλώ, δώστε τους θερμότερους χαιρετισμούς μου στον Βλαντιμίρ Πούτιν και στον Κιμ Γιονγκ Ουν, καθώς συνωμοτούν εναντίον των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής» (www.kathimerini.gr 4/9/2025).
Απαντώντας τότε στο πικρόχολο σχόλιο του Τραμπ περί συνωμοσίας κατά των ΗΠΑ, η Κίνα δήλωσε ότι «δεν στοχοποιεί κανένα τρίτο μέρος κατά την ανάπτυξη διπλωματικών δεσμών με άλλες χώρες» (www.kathimerini.gr 4/9/2025).
Άλλωστε, ο Τραμπ με τα καμώματά του απέναντι στον Ινδό Πρωθυπουργό Ναρέντρα Μόντι είχε ήδη οδηγήσει στην εξομάλυνση των σχέσεων της Ινδίας με την Κίνα.
Τις παραπάνω εξελίξεις αναγκάστηκε να συνομολογήσει πανηγυρικά ο ίδιος ο Αμερικανός Πρόεδρος, καθώς σε ανάρτησή του στο Truth Social ο Τραμπ έγραψε: «Φαίνεται ότι έχουμε χάσει την Ινδία και τη Ρωσία από την πιο βαθιά, σκοτεινή, Κίνα. Είθε να έχουν ένα μακρύ και ευημερούν μέλλον μαζί!» (www.cnn.gr 5/9/2025).
Εμείς, από την πλευρά μας, την επομένη ακριβώς των αμερικανικών προεδρικών εκλογών του 2024, σε άρθρο μας για την εκλογή Τραμπ, που φιλοξένησε το αγγλικό site της γνωστής ρωσικής εφημερίδας Pravda, μεταξύ άλλων είχαμε επισημάνει ότι τον Τραμπ τον ψήφισαν «ακριβώς διότι υπόσχονταν μια περισσότερο προστατευτική εμπορική πολιτική, ένα νέο μερκαντιλισμό, και ένα ιδιότυπο “οικονομικό εθνικισμό” προκειμένου να αντιμετωπιστεί η οικονομική άνοδος της Κίνας και των BRICS. Αυτό είναι το πρώτο κύριο χαρακτηριστικό στοιχείο της εξωτερικής πολιτικής που υπόσχεται ο Τραμπ, ο οποίος αναμένεται να εντείνει τον ανταγωνισμό των ΗΠΑ με την Κίνα και να επιβάλει νέους δασμούς στην εισαγωγή κινεζικών προϊόντων στις ΗΠΑ» (https://news-pravda.com 6/11/2024).
Όπερ και έπραξε ακολουθώντας μετά βαΐων και κλάδων την αντικινεζική πεπατημένη τού Τζο Μπάιντεν, με αποκορύφωμα την επιβολή δασμών κατά της Κίνας τον Απρίλιο του 2025 και τη στοχοποίηση των κινεζικών επιχειρηματικών ομίλων όχι μόνο στις ΗΠΑ αλλά ανά την υφήλιο, ακόμη και στον Πειραιά.
Καθώς όμως η πετρελαϊκή κρίση λόγω Ιράν οδηγεί σε αναζωπύρωση του πληθωρισμού στις ΗΠΑ, σε μείωση της αγοραστικής δύναμης των Αμερικανών και σε καθυστερήσεις στην εξυπηρέτηση των δανείων τους, ο Τραμπ με μια επική κολοτούμπα ως νέος ικέτης, απευθυνόμενος στον Σι Ζινπίνγκ κατά τη συνάντησή τους στο Πεκίνο στις 14/5/2026, δήλωσε: «Είναι τιμή να είμαι φίλος σας, κι η σχέση ανάμεσα στην Κίνα και τις ΗΠΑ θα γίνουν καλύτερες παρά ποτέ». «Μαζί θα έχουμε υπέροχο μέλλον» (www.ertnews.gr 14/5/2026).

Ο Νότης Μαριάς είναι Καθηγητής Θεσμών της ΕΕ στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, πρώην Ευρωβουλευτής και Βουλευτής Ηρακλείου, notismarias@gmail.com

Χριστιανική 21 Μαΐου 2021

 

 του Νότη Μαριά

Πριν δέκα χρόνια ακριβώς, στις 10 Μαΐου 2016 μιλώντας με την ιδιότητα του Ευρωβουλευτή στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο επισήμανα  ευθαρσώς ότι «οι εισαγωγές από τις χώρες της Mercosur δεν συνάδουν με τα υψηλά ποιοτικά και περιβαλλοντικά πρότυπα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και υπάρχει ανησυχία για την ασφάλεια των τροφίμων» καθώς  «οι χώρες της Mercosur είναι ήδη εξαγωγείς αγροτοδιατροφικών προϊόντων προς τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με το 86% των ευρωπαϊκών εισαγωγών να αντιστοιχεί σε βόειο κρέας και το 70% σε κρέας πουλερικών» (www.notismarias.gr 10/5/2016).

Έκτοτε με δεκάδες παρεμβάσεις συνέχισα να κρούω τον κώδωνα του κινδύνου για την υγεία των καταναλωτών λόγω της εκκόλαψης της  Συμφωνίας ελευθέρων συναλλαγών ΕΕ-Mercosur.

Μάλιστα από τη στήλη αυτή στις αρχές του χρόνου στο άρθρο «Η συμφωνία της Mercosur βλάπτει σοβαρά την υγεία των καταναλωτών» (www.political.gr 3/1/2026 σελ. 41) είχα τονίσει «τους αυξημένους κινδύνους που ενέχει η εφαρμογή της Συμφωνίας για την υγεία των ευρωπαίων καταναλωτών μιας και  οι μηχανισμοί ελέγχου και τήρησης των ευρωπαϊκών προδιαγραφών κατά της χρήσης απαγορευμένων φυτοφαρμάκων, αντιβιοτικών και ορμονών, που λειτουργούν στις χώρες της Mercosur, δεν είναι επαρκείς Αυτό προκύπτει από σχετική έκθεση της Κομισιόν (DG(SANTE) 2024-8087), ύστερα από έρευνα που έγινε στη Βραζιλία το διάστημα από 27 Μαΐου 2024 έως 14 Ιουνίου 2024, όπου διαπιστώθηκε ότι ο κατάλογος των ορμονών που έχει εγκριθεί για χρήση στα βοοειδή στη Βραζιλία περιλαμβάνει οιστραδιόλη 17β, η οποία απαγορεύεται στην Ε.Ε. να χρησιμοποιείται για ζωοτεχνικούς σκοπούς σε ζώα από τα οποία παράγονται τρόφιμα. Επιπλέον, στην ίδια έκθεση που ήρθε στη δημοσιότητα τον Οκτώβρη 2024 (https://ec.europa.eu 16/10/2024) τονίζεται ότι υπάρχουν 23 κτηνιατρικά φαρμακευτικά προϊόντα που περιέχουν οιστραδιόλη 17β, τα οποία είναι εγκεκριμένα στη Βραζιλία για ζωοτεχνική χρήση. Θα πρέπει να σημειωθεί δε ότι η οιστραδιόλη 17β έχει συνδεθεί με την ανάπτυξη και την εξέλιξη διαφόρων τύπων καρκίνων».

Και συνέχιζα: «Το πρόβλημα όμως αυτό δεν αφορά μόνο το βόειο κρέας και τα παράγωγά του, αλλά και το αγελαδινό γάλα και τα παράγωγά του σε χιλιάδες προϊόντα στη διατροφική αλυσίδα και τη βιομηχανία τροφίμων. Αντιλαμβάνεται κανείς ότι όλα τα παραπάνω προκαλούν πλέον εύλογες ανησυχίες στους Ευρωπαίους καταναλωτές, και για τον λόγο αυτόν υπάρχουν ισχυρές αντιδράσεις από τις ευρωπαϊκές καταναλωτικές οργανώσεις κατά της συμφωνίας με τη Mercosur. Επιπλέον, καθώς το βόειο κρέας Mercosur και τα παράγωγά του, το αγελαδινό γάλα Mercosur και τα παράγωγά του θα κυκλοφορούν ελεύθερα εντός της Ε.Ε., αυτό θα έχει ως συνέπεια να πληγεί και η εμπιστοσύνη στα αντίστοιχα ευρωπαϊκά προϊόντα (βόειο κρέας, αγελαδινό γάλα κ.λπ.), παρότι αυτά τηρούν τις προδιαγραφές προστασίας της υγείας των καταναλωτών».

Και κατέληγα: «Μάλιστα, αρκετοί φοβούνται ότι η λειτουργία της αγοράς θα έχει ως συνέπεια, αντί η Mercosur να προσαρμοστεί στα υψηλά περιβαλλοντικά και υγειονομικά ευρωπαϊκά standards, τελικά τα ευρωπαϊκά standards να προσαρμοστούν σε αυτά της Mercosur, που είναι χαμηλότερα. Αντίστοιχοι φόβοι υπάρχουν για τα  μεταλλαγμένα αγροτικά προϊόντα της  Mercosur, όπως η  σόγια».

Δυστυχώς οι παραπάνω φόβοι επιβεβαιώθηκαν πανηγυρικά καθώς με το καλημέρα της έναρξης εφαρμογής της προσωρινής Συμφωνίας ΕΕ-Mercosur από 1/5/2026 «τα πρώτα κατεψυγμένα κοτόπουλα που έφτασαν στην Ελλάδα από τη Βραζιλία είχαν 80% σαλμονέλα»» (www.efsyn.gr 7/5/2026).

 

Ο Νότης Μαριάς είναι Καθηγητής Θεσμών της ΕΕ στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, πρώην Ευρωβουλευτής και Βουλευτής Ηρακλείου, notismarias@gmail.com

ΦΩΤΟ:  Γελοιογραφία του Chaunu από την γαλλική εφημερίδα Ouest France

του Νότη Μαριά

Πρωτομαγιάτικος μποναμάς όχι για τους εργάτες αλλά για την ευρωπαϊκή βιομηχανία η εφαρμογή της Προσωρινής Συμφωνίας ΕΕ-Mercosur από 1/5/2026 σύμφωνα με δηλώσεις του  ευρωπαίου Επιτρόπου Maroš Šefčovič  (https://eurometal.net  27/3/2026) .

Ως γνωστόν στο πλαίσιο της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης και προκειμένου οι Βρυξέλλες να προωθήσουν την εξαγωγή των βιομηχανικών προϊόντων του ευρωπαϊκού βορρά στις παγκόσμιες αγορές και κυρίως στις αναπτυσσόμενες αγροτικές χώρες δέχθηκαν στα τέλη της δεκαετίας του 1990 ως αντιστάθμισμα την κατάργηση της αρχής της κοινοτικής προτίμησης και την απελευθέρωση των εισαγωγών αγροτικών προϊόντων τρίτων χωρών στην ΕΕ με αποτέλεσμα να οξυνθούν τα προβλήματα των αγροτών του φτωχοποιημένου ευρωπαϊκού νότου. Details

του Νὀτη Μαριἀ

Συμπληρώθηκαν τη Μ.Δευτέρα 6 Απριλίου 2026 ογδόντα πέντε ολόκληρα χρόνια από την εισβολή του Χίτλερ στην Ελλάδα.
Η ναζιστική επίθεση ενάντια στην Πατρίδα μας ξεκίνησε στις 5.15 το πρωί της 6ης Απριλίου 1941. Μάλιστα οι Γερμανοί δεν τήρησαν καν τη διακοίνωση που είχαν επιδώσει στην ελληνική κυβέρνηση με την οποία ανακοίνωναν ότι θα αρχίσουν εχθροπραξίες στις 6.00 το πρωί της 6ης Απριλίου.
Η ναζιστική εισβολή ξεκίνησε στα οχυρά της Θράκης και της Ανατολικής Μακεδονίας και όπως έγινε στην Πίνδο έτσι και στα οχυρά του Ρούπελ ο ελληνικός στρατός με απαράμιλλη ανδρεία πάλεψε ενάντια στις ναζιστικές ορδές και τους έδωσε να καταλάβουν στην πράξη τι σήμαινε η ρήση που λίγο καιρό πριν φέρεται ότι είχε πει ο Τσόρτσιλ, ότι δηλαδή «οι ήρωες πολεμούν σαν Έλληνες».
Και ενώ ο Χίτλερ περίμενε ότι θα έκανε περίπατο και θα κατακτούσε σε λίγες ημέρες την Ελλάδα τελικά με τεράστιες απώλειες μπόρεσε να ολοκληρώσει την πλήρη κατάκτηση της Ελλάδας την 1η Ιουνίου 1941 όταν έληξε και η Μάχη της Κρήτης. Έτσι καθυστέρησε σχεδόν δύο μήνες με αποτέλεσμα να χάσει πολύτιμο χρόνο για την επίθεση κατά της Ρωσίας. Αυτό λοιπόν το δίμηνο ήταν κρίσιμο γιατί τον έπιασε ο ρωσικός χειμώνας στα περίχωρα της Μόσχας.
Αν όμως η Ελλάδα είχε πέσει σε μια βδομάδα τότε η γερμανική επίθεση κατά της Ρωσίας με την επιχείρηση Μπαρμπαρόσα θα ξεκινούσε γύρω στα μέσα Απριλίου αντί στα μέσα Ιουνίου 1941, ήτοι δυο μήνες νωρίτερα οπότε και η έκβαση της γερμανικής εισβολής στην τότε ΕΣΣΔ πιθανόν θα ήταν διαφορετική και ενδεχόμενα και η τύχη του ίδιου του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.
Μάλιστα την ώρα που ο Μανώλης Γλέζος και ο Λάκης Σάντας κατέβαζαν τη σβάστικα από την Ακρόπολη τη νύκτα της 30ής προς 31η Μαΐου 1941, την ώρα που σύσσωμος ο κρητικός λαός αποδεκάτιζε τους Γερμανούς αλεξιπτωτιστές στην μεγαλειώδη μάχη της Κρήτης στο διάστημα 20 Μαΐου – 1 Ιουνίου 1941, η τουρκική ολιγαρχία δρομολογούσε τη διαδικασία για να κάνει μπίζνες με τους ναζί προκειμένου «να τα κονομήσει» ως συνήθως, υπογράφοντας τελικά το περίφημο Σύμφωνο Φιλίας με τον Χίτλερ στις 18 Ιουνίου 1941, τέσσερις ημέρες δηλαδή πριν τη γερμανική εισβολή στην τότε ΕΣΣΔ.
Επομένως η Δύση αλλά και η Ρωσία οφείλουν πολλά στην ηρωική αντίσταση του ελληνικού λαού κατά του Άξονα γεγονός το οποίο πρέπει να αναγνωρίσουν όχι μόνο στα λόγια αλλά και στην πράξη. Τόσο σε σχέση με το ζήτημα της καταβολής των γερμανικών αποζημιώσεων όσο και σε σχέση με την αντιμετώπιση εκ μέρους τους της Τουρκίας η οποία ερωτοτροπούσε με τον Χίτλερ την ώρα που οι Έλληνες πάλευαν ενάντια στους ναζί στο Ρούπελ.
Γιορτάζοντας το φετινό Πάσχα δεν φεύγει από το νου μας το «μαύρο Πάσχα» του 1941 τότε που την Κυριακή του Πάσχα 20 Απριλίου ο δωσίλογος Τσολάκογλου υπέγραφε με τους ναζί το Πρωτόκολλο συνθηκολόγησης.
Και η καλύτερη απάντηση μας δεν μπορεί παρά να είναι η συνέχιση του αγώνα για τις γερμανικές αποζημιώσεις.
Γιατί είναι δεδομένο ότι οι γερμανικές πολεμικές επανορθώσεις και το κατοχικό δάνειο είναι «ενεργές και δικαστικώς επιδιώξιμες» παρότι το Βερολίνο εντελώς προκλητικά ισχυρίζεται ότι δήθεν το θέμα έχει κλείσει.

Ο Νότης Μαριάς εἰναι Καθηγητής Θεσμών της ΕΕ στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, πρώην Ευρωβουλευτής και Βουλευτής Ηρακλείου, notismarias@gmail.com