του Νότη Μαριά

Πριν δέκα χρόνια ακριβώς, στις 10 Μαΐου 2016 μιλώντας με την ιδιότητα του Ευρωβουλευτή στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο επισήμανα  ευθαρσώς ότι «οι εισαγωγές από τις χώρες της Mercosur δεν συνάδουν με τα υψηλά ποιοτικά και περιβαλλοντικά πρότυπα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και υπάρχει ανησυχία για την ασφάλεια των τροφίμων» καθώς  «οι χώρες της Mercosur είναι ήδη εξαγωγείς αγροτοδιατροφικών προϊόντων προς τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με το 86% των ευρωπαϊκών εισαγωγών να αντιστοιχεί σε βόειο κρέας και το 70% σε κρέας πουλερικών» (www.notismarias.gr 10/5/2016).

Έκτοτε με δεκάδες παρεμβάσεις συνέχισα να κρούω τον κώδωνα του κινδύνου για την υγεία των καταναλωτών λόγω της εκκόλαψης της  Συμφωνίας ελευθέρων συναλλαγών ΕΕ-Mercosur.

Μάλιστα από τη στήλη αυτή στις αρχές του χρόνου στο άρθρο «Η συμφωνία της Mercosur βλάπτει σοβαρά την υγεία των καταναλωτών» (www.political.gr 3/1/2026 σελ. 41) είχα τονίσει «τους αυξημένους κινδύνους που ενέχει η εφαρμογή της Συμφωνίας για την υγεία των ευρωπαίων καταναλωτών μιας και  οι μηχανισμοί ελέγχου και τήρησης των ευρωπαϊκών προδιαγραφών κατά της χρήσης απαγορευμένων φυτοφαρμάκων, αντιβιοτικών και ορμονών, που λειτουργούν στις χώρες της Mercosur, δεν είναι επαρκείς Αυτό προκύπτει από σχετική έκθεση της Κομισιόν (DG(SANTE) 2024-8087), ύστερα από έρευνα που έγινε στη Βραζιλία το διάστημα από 27 Μαΐου 2024 έως 14 Ιουνίου 2024, όπου διαπιστώθηκε ότι ο κατάλογος των ορμονών που έχει εγκριθεί για χρήση στα βοοειδή στη Βραζιλία περιλαμβάνει οιστραδιόλη 17β, η οποία απαγορεύεται στην Ε.Ε. να χρησιμοποιείται για ζωοτεχνικούς σκοπούς σε ζώα από τα οποία παράγονται τρόφιμα. Επιπλέον, στην ίδια έκθεση που ήρθε στη δημοσιότητα τον Οκτώβρη 2024 (https://ec.europa.eu 16/10/2024) τονίζεται ότι υπάρχουν 23 κτηνιατρικά φαρμακευτικά προϊόντα που περιέχουν οιστραδιόλη 17β, τα οποία είναι εγκεκριμένα στη Βραζιλία για ζωοτεχνική χρήση. Θα πρέπει να σημειωθεί δε ότι η οιστραδιόλη 17β έχει συνδεθεί με την ανάπτυξη και την εξέλιξη διαφόρων τύπων καρκίνων».

Και συνέχιζα: «Το πρόβλημα όμως αυτό δεν αφορά μόνο το βόειο κρέας και τα παράγωγά του, αλλά και το αγελαδινό γάλα και τα παράγωγά του σε χιλιάδες προϊόντα στη διατροφική αλυσίδα και τη βιομηχανία τροφίμων. Αντιλαμβάνεται κανείς ότι όλα τα παραπάνω προκαλούν πλέον εύλογες ανησυχίες στους Ευρωπαίους καταναλωτές, και για τον λόγο αυτόν υπάρχουν ισχυρές αντιδράσεις από τις ευρωπαϊκές καταναλωτικές οργανώσεις κατά της συμφωνίας με τη Mercosur. Επιπλέον, καθώς το βόειο κρέας Mercosur και τα παράγωγά του, το αγελαδινό γάλα Mercosur και τα παράγωγά του θα κυκλοφορούν ελεύθερα εντός της Ε.Ε., αυτό θα έχει ως συνέπεια να πληγεί και η εμπιστοσύνη στα αντίστοιχα ευρωπαϊκά προϊόντα (βόειο κρέας, αγελαδινό γάλα κ.λπ.), παρότι αυτά τηρούν τις προδιαγραφές προστασίας της υγείας των καταναλωτών».

Και κατέληγα: «Μάλιστα, αρκετοί φοβούνται ότι η λειτουργία της αγοράς θα έχει ως συνέπεια, αντί η Mercosur να προσαρμοστεί στα υψηλά περιβαλλοντικά και υγειονομικά ευρωπαϊκά standards, τελικά τα ευρωπαϊκά standards να προσαρμοστούν σε αυτά της Mercosur, που είναι χαμηλότερα. Αντίστοιχοι φόβοι υπάρχουν για τα  μεταλλαγμένα αγροτικά προϊόντα της  Mercosur, όπως η  σόγια».

Δυστυχώς οι παραπάνω φόβοι επιβεβαιώθηκαν πανηγυρικά καθώς με το καλημέρα της έναρξης εφαρμογής της προσωρινής Συμφωνίας ΕΕ-Mercosur από 1/5/2026 «τα πρώτα κατεψυγμένα κοτόπουλα που έφτασαν στην Ελλάδα από τη Βραζιλία είχαν 80% σαλμονέλα»» (www.efsyn.gr 7/5/2026).

Ο Νότης Μαριάς είναι Καθηγητής Θεσμών της ΕΕ στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, πρώην Ευρωβουλευτής και Βουλευτής Ηρακλείου, notismarias@gmail.com

ΦΩΤΟ:  Γελοιογραφία του Chaunu από την γαλλική εφημερίδα Ouest France

του Νότη Μαριά

Πρωτομαγιάτικος μποναμάς όχι για τους εργάτες αλλά για την ευρωπαϊκή βιομηχανία η εφαρμογή της Προσωρινής Συμφωνίας ΕΕ-Mercosur από 1/5/2026 σύμφωνα με δηλώσεις του  ευρωπαίου Επιτρόπου Maroš Šefčovič  (https://eurometal.net  27/3/2026) .

Ως γνωστόν στο πλαίσιο της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης και προκειμένου οι Βρυξέλλες να προωθήσουν την εξαγωγή των βιομηχανικών προϊόντων του ευρωπαϊκού βορρά στις παγκόσμιες αγορές και κυρίως στις αναπτυσσόμενες αγροτικές χώρες δέχθηκαν στα τέλη της δεκαετίας του 1990 ως αντιστάθμισμα την κατάργηση της αρχής της κοινοτικής προτίμησης και την απελευθέρωση των εισαγωγών αγροτικών προϊόντων τρίτων χωρών στην ΕΕ με αποτέλεσμα να οξυνθούν τα προβλήματα των αγροτών του φτωχοποιημένου ευρωπαϊκού νότου. Details

• Ενδιαφέρει κανέναν το διακύβευμα για την Ελλάδα;

Επιτέλους, τα ελληνικά ΜΜΕ ασχολούνται με την επιχειρούμενη επικύρωση της συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου ΕΕ- Μερκοσούρ, λόγω των αγροτικών κινητοποιήσεων που κλιμακώνονται και πάλι στις Βρυξέλλες. Η συμφωνία, που συζητείται εδώ και είκοσι χρόνια, μπλοκαρίστηκε από τις δυναμικές κινητοποιήσεις του περασμένου Ιανουαρίου, ανακινείται μετά από πρωτοβουλία της Προέδρου της Κομισιόν φον ντερ Λάιεν, η οποία εξυπηρετεί το έντονο ενδιαφέρον της πατρίδας της Γερμανίας. Η οποία ως εξαγωγική δύναμη επείγεται να αποκτήσει πρόσβαση στην εκτετεμένη αγορά των χωρών της Νότιας Αμερικής. Και η Ισπανία, για λόγους ευνόητους, έχει συμφέρον να εφαρμοστεί η συμφωνία με τις χώρες αυτές, ισπανόφωνες πρώην αποικίες της, με τις οποίες διατηρεί στενούς δεσμούς. Αντίθετη είναι η γαλλική κυβέρνηση, υπό την πίεση των αγροτών που φοβούνται τον ανταγωνισμό μεγάλης ποικιλίας προϊόντων, που θα εισάγονται φθηνά, όχι μόνον επειδή θα είναι αδασμολόγητα, αλλά και δεν θα πληρούν το ίδιο αυστηρές παραγραφές. 

Μένει να δούμε εάν η Γαλλία θα καταφέρει να συγκεντρώσει τους απαραίτητους συμμάχους για να ανακόψει την επικύρωση της συνθήκης. Προς το παρόν, επιχειρεί να καθυστερήσει την υπογραφή της και ταυτόχρονα να επιφέρει ουσιώδεις τροποποιήσεις. Ο πρωθυπουργός Μπαρνιέ τη χαρακτήρισε  «καταστροφική» για την ευρωπαϊκή γεωργία και τις τοπικές αγορές. Όλο το πολιτικό σύστημα και η κοινή γνώμη, με πρωτεργάτες τους αγρότες είναι αντίθετοι. Με εξαίρεση την αντιστοιχο ΣΕΒ (MEDEF) που επιθυμεί το άνοιγμα νέων αγορών με κάθε τίμημα. Όμως, αν τα συμφέροντα των βιομηχάνων στήριξαν τη διαπραγμάτευση αυτή και πίεσαν επί εικοσαετία να πετύχει, οι συσχετισμοί ανατράπηκαν από τον περασμένο Φβρουάριο με τις κινητοποιήσεις των αγροτών. Οι οποίοι φοβούνται τον ανταγωνισμό προϊόντων πιο φθηνών, όχι μόνο λόγω φθηνότερου εργατικού δυναμικού, αλλά και υστέρησης προδιαγραφών, οι οποίες στη χώρα τους είναι αυστηρές και επιβαρύνουν την τιμή του προϊόντος. Επιπρόσθετη επιβάρυνση είναι η εφαρμογή της λεγόμενης “πράσινης” πολιτικής στην Ευρώπη, πράγμα που δεν συμβαίνει στις χώρες της Μερκοσούρ.    

Η Βραζιλία που προεδρεύει στους G-20 πιέζει να υπογραφεί η συμφωνία μέχρι τέλους Νοεμβρίου, όπως άλλωστε και η Γερμανία.

Η “Χ” έχει αναδείξει το θέμα επανειλημμένα, ήδη από τις αγροτικές κινητοποιήσεις του Ιανουαρίου.    

Η θέση της ελληνικής κυβέρνησης και του λοιπού πολιτικού συστήματος, σε ζήτημα τόσο σοβαρό, προς το παρόν αγνοείται. Ούτε αναλύσεις υπάρχουν για τις συνέπειες της εφαρμογής της συμφωνίας στην Ελλάδα.

Ας μας διαφωτίσει όποιος αναγνώστης μας έχει κάποιο στοιχείο.              

Το θέμα είχε πάρει κάποια δημοσιότητα στην Ελλάδα το 2019, επειδή επί προεδρίας Μπολσονάρο στη Βραζιλία καταστρεφόταν το δάσος του Αμαζονίου με μαζική εκχέρσωση προς όφελος των μεγαλοαγροτών. Για το λόγο αυτό για πρώτη φόρα τέθηκε θέμα αμφισβήτησης της συμφωνίας και στην Ελλάδα, χωρίς ωστόσο να έχει υπάρξει η παραμικρή αποτίμηση των συνεπειών της για την εγχώρια παραγωγή.

• ΡΗΞΗ ΓΑΛΛΙΑΣ-ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ

Όπως είχαμε αναρτήσει κατά τις αγροτικές κινητοποιήσεις τον περασμένο Φεβρουάριο, ένας από τους λόγους της οργής των αγροτών της Ευρώπης που κινητοποιούνταν ήταν και το σταδιακό “ξεχαρβάλωμα” της “Κοινής Αγροτικής Πολιτικής” με τις απανωτές συμφωνίες της Ε.Ε. με τρίτες χώρες για κατάργηση της υπάρχουσας προστασίας και την ελεύθερη εισαγωγή γεωργικών προϊόντων. Με τον τρόπο αυτό πλήττεται η αγροτική εγχώρια αγροτική παραγωγή των κρατών-μελών της Ε.Ε., αφού οι αγορές πλημμυρίζουν από αδασμολόγητα και φθηνά εισαγόμενα αγροτικά προϊόντα τα οποία ανταγωνίζονται τα τοπικά. 

Είχαμε γράψει τότε ότι “με πίεση των Γάλλων αγροτών, φαίνεται πως η συμφωνία με την ομάδα κρατών “Mercosur” της Λατινικής Αμερικής δεν θα προχωρήσει, τουλάχιστον προς το παρόν”. Η ” Μερκοσούρ”, η “αγορά του νότου”, είναι η κοινή αγορά χωρών της νότιας Αμερικής που αποτελείται από τις χώρες Αργεντινή, Βολιβία, Βραζιλία, Παραγουάη και Ουρουγουάη ως τακτικά μέλη και τις χώρες Χιλή, Κολομβία, Ισημερινό Γουϊάνα.Περού και Σουρινάμ ως συνδεδεμένα. Με μια τεράστια ποικιλία αγροτικών προϊόντων.   

Όμως, αυτό το μήνα, οι διαπραγματεύσεις ξαναρχίζουν. Αν οι γεωργικές χώρες της Ε,Ε, θίγονται εφόσον η συμφωνία ευδοκιμήσει, δεν συμβαίνει το ίδιο για τις βιομηχανικές, στις οποίες ανοίγονται νέες αγορές για τα δικά τους βιομηχανικά προϊόντα. 

Κάθε κράτος-μέλος της ΕΕ πλήττεται ανάλογα με το βάρος που έχουν στην οικονομία του οι ανταγωνιστικές φθηνές εισαγωγές και επωφελείται στο βαθμό που η αγορά της “Μερκοσούρ” παρέχει ευκαιρίες αύξησης των εξαγωγών του.  Ο Γάλλος Πρόεδρος Μακρόν, του οποίου η χώρα με τη μεγάλη αγροτική παραγωγή θίγεται και είχε αναγκαστεί να μπλοκάρει τις συζητήσεις υπό την πίεση των αγροτών. Άλλωστε, γαλλική πρωτοβουλία ήταν από παλιά η προστασία του αγροτικού τομέα. 

Όμως, ο Μακρόν μετά τα δυσμενή εκλογικά αποτελέσματα του καλοκαιριού και την ατυχή διαχείρισή τους έχει αποδυναμωθεί. ‘Ετσι η Πρόεδρος της Κομισιόν φον ντερ Λάιεν απρόσκοπτα εργάζεται για τα συμφέροντα της πατρίδας της Γερμανίας, η οποία είναι κυρίως εξαγωγέας βιομηχανικών προϊόντων και προκρίνει το άνοιγμα της μεγάλης αγοράς των χωρών της “Μερκοσούρ” για τις εξαγωγές της. 

Όπως σχολιάζει το γαλλικό περιοδικό Μαριάν:    Details