Εφημερίς Αθηνών

20 Αυγούστου του 1824 – 15 Απριλίου 1826

 

Συντάκτης της εφημερίδας ήταν ο Αθηναίος Γεώργιος Πανταλέοντος Ψύλλας (1794-1879). Τυπογράφος ο Αθηναίος Νικόλαος Βαρότζης και ο εξ Ύδρας (;) Κων/νος Τόμπρας τον οποίο ο Γερμανός Γκίλμαν (ειδικός τεχνίτης για εγκατάσταση τυπογραφείων) έφερε αφού πήγε στην Ύδρα με συστατική επιστολή της Δημογεροντίας των Αθηνών που τον ζητούσε από τους προκρίτους του νησιού.

Ο Αθηναιοδίφης Δημ. Καμπούρογλου περιγράφει τις εντυπώσεις των τότε Αθηναίων: «Ο στοιχειοθέτης ήτο πρόσωπον όχι μόνον σπάνιον και περιζήτητον αλλά και κάπως ιερόν. Όταν δε ούτος εις τα Αθήνας, κινήσας σπασμωδικώς την χείρα επάνω από τα τετραγωνίδια της κάσσας με τα στοιχεία, συνέθεσε το πρώτον δοκίμιον της εκδόσεως, το έδεσε, το ετοποθέτησεν εις το πιεστήριον, το εμελάνωσεν, έβαλεν επάνω του το υγρανθέν καταλλήλως χαρτί και έβγαλεν το πρώτον αντίτυπον, συνεκεντρώθησαν όλοι γύρω από τον θαυματοποιόν αυτόν τυπογράφον και μόνον που δεν εσταυροκοπήθησαν».

Έτσι είχαμε το πρώτο φύλλο εφημερίδας στην Αθήνα! Στο ιστορικό αυτό έντυπο ο Ψύλλας – κάτω αριστερά του τίτλου της εφημερίδας – δημοσίευε όσο κυκλοφορούσε (140 εκδόσεις σε δύο χρόνια) την παράγραφο Ζ του πρώτου Ελληνικού Συντάγματος της Επιδαύρου «Οι Έλληνες έχουν το δικαίωμα να κοινοποιούν και με άλλους τρόπους και με το μέσον της τυπογραφίας ό,τι στοχάζονται δια καλόν».

Επίσης στην πρώτη σελίδα δεξιά επάνω ο Ψύλλας τόνιζε: «Η παρησσία είναι η ψυχή της δικαιοσύνης».

Στην πρώτη έκδοση ο ίδιος εξηγούσε: «Παρρησίαν λέγομεν τον ευγενή και ανοικτόν τρόπον, με τον οποίον ένα φιλελεύθερον έθνος τελειώνει τας κοινάς του υποθέσεις. Όταν λ.χ. τα κριτήρια (δικαστήρια), Βουλευτήρια, οι λογαριασμοί κ.τ.λ. ενός έθνους είναι ανοικτά εις τον καθένα και οι πολίται είναι ελεύθεροι να ομιλούν και να γράφουν την γνώμην των δια τα κοινά συμφέροντα, τότε λέγομεν ότι βασιλεύει εις το Έθνος εκείνο η παρρησία, το Φως, η Αλήθεια, ο Νόμος».

Ο Ψύλλας είχε παρακολουθήσει τα βασικά μαθήματα στα Αθηναϊκά σχολεία της Τουρκοκρατίας και μετά η «Φιλόμουσος Εταιρία» τον έστειλε στην Ευρώπη για σπουδές. Όταν ξέσπασε η Επανάσταση, όμως, γύρισε από την Γερμανία.

Και όσον αφορά τα σχολεία της Αθήνας εν καιρώ πολέμου (ουδεμία σύγκρισις με τώρα προφανώς) ιδού μια «διακήρυξη» της Κοινότητας:

«Οι Αθηναίοι και μεταξύ των δεινών του πολέμου περιστάσεων επιθυμούν… τον φωτισμόν της νεολαίας διο εσυστήθη δημόσιον σχολείον, εις το οποίον διδάσκωνται προς το παρόν η Ελληνική και Ιταλική διάλεκτος. Διδάσκαλοι δε εκλέχθησαν οι ελλογιμώτατοι κύριοι Ιω. Ειρηναίος και Διονύσιος Σουρμελής, οίτινες κάμνουσιν αρχήν των μαθημάτων την ερχομένην δευτέραν εις το σχολείον του αειμνήστου Ντέκα, ειδοποιούνται λοιπόν οι φιλομαθείς πατέρες… να στείλωσι τους υιούς των… δια να αποκτήσωσι τα φώτα της παιδείας, τα οποία θέλουν τους καταστήσει καλούς ανθρώπους, ελευθέρους και ευτυχείς της Ελλάδος πολίτας.

29 Φεβρουαρίου 1824»

Στο σχολείο αυτό μισό χρόνο μετά ήρθε να διδάξει και ο περίφημος λόγιος Γεώργιος Γεννάδιος!

Αλλά ας δούμε την υπόλοιπη ιστορία. Ο συνταγματάρχης Στάνχοπ (Stanhope) που εκπροσωπούσε το φιλελληνικό κομιτάτο του Λονδίνου και μετέφερε ένα μεγάλο μέρος του δεύτερου αγγλικού δανείου βρισκόταν από τις αρχές του 1824 σε συνεργασία με τον Λόρδο Μπάυρον ώστε οι δυο τους ως φορείς του δανείου να βοηθήσουν τον Οδυσσέα Ανδρούτσο στην Αθήνα. Δηλαδή, να τον ενισχύσουν με τα χρήματα του δανείου στην ευρύτερη Ανατολική Στερεά ώστε να μεταφερθεί εκεί ο Μπάυρον και να δημιουργηθεί μια νέα πολιτικστρατιωτική κατάσταση εκτός της επιρροής του Α. Μαυροκορδάτου και των Υδραίων εφοπλιστών και λοιπών κυβερνητικών του Ναυπλίου.

Η προοπτική αυτή θα είχε τέλος την ανατροπή πιθανότατα των ισορροπιών και στην Πελοπόννησο αφού τα χρήματα του δανείου θα τα χειρίζονταν απ’ την Αθήνα. Όμως ο Μπάυρον αρρώστησε και πέθανε στο Μεσολόγγι αφήνοντας μόνο τον Στάνχοπ που είχε ήδη καταφέρει να πάει ένα τυπογραφείο στην Αθήνα και να οργανώσει την πρώτη εφημερίδα εκεί. Αλλά ήδη ο Α. Μαυροκορδάτος με έντονη και «βιτριολική» αλληλογραφία προς τους Φιλέλληνες του Λονδίνου κατάφερε ώστε το Αγγλικό Κομιτάτο να ακυρώσει τις εξουσιοδοτήσεις που είχε το ίδιο δώσει στον Στάνχοπ και να τον ανακαλέσει πίσω στην Αγγλία. [Το παρόμοιο θα συμβεί 120 περίπου χρόνια μετά όταν ο εξ Ιουδαίων Έντυ Μάγιερς ως φιλοεαμικός θα ανακληθεί στο Κάιρο για να καλύψει την θέση του στα βουνά ο συντηρητικός Κρις Γούντχαουζ ως τότε υπαρχηγός της Αγγλικής αποστολής στον ΕΛΑΣ και τον ΕΔΕΣ, αφού άλλαξε η Αγγλική πολιτική].

Έτσι με νεκρό τον Μπάυρον και ανίσχυρο τον Στάνχοπ τα χρήματα της δόσης του Β΄ Αγγλικού δανείου έφεραν τους Κυβερνητικούς που τα κέρδισαν σε θέση υπεροχής στον δεύτερο εμφύλιο, με αποτέλεσμα οι Μωραΐτες προύχοντες και οπλαρχηγοί να φυλακιστούν στο Μοναστήρι του Προφήτη Ηλία στην Ύδρα ο δε Ανδρούτσος να απομονωθεί και αργότερα να φυλακιστεί και δολοφονηθεί στην Ακρόπολη, στον πύργο της.

Ας δούμε εδώ μιαν επιστολή του Στάνχοπ ο οποίος πριν φύγει για την Αγγλία ανίσχυρος πια, από την Αγγλοκρατούμενη Ζάκυνθο την έστειλε με ημερομηνία 5/17 Μαΐου 1824 στις εφημερίδες «Ελληνικά Χρονικά» και «Φίλος του Νόμου». Απευθύνεται στους Έλληνες: «Οι μεγάλοι σας προπάτορες εξ αιτίας των ζηλοτυπιών και διχοστασιών, τα οποίας είχον αναμεταξύ των έχασαν την ελευθερίαν των. Η κοινή ζήτησίς σας είναι δια χρήματα. Τα χρήματα, λέγετε, σας ασφαλίζουν την νίκην και την ανεξαρτησίαν. Διατί λοιπόν οι πρόγονοί σας έτρεψαν τους Πέρσας εις φυγήν και σεις οι ίδιοι τους Τούρκους, οίτινες ήσαν τόσον πλούσιοι και ανώτεροι τον αριθμόν; Διότι ούτοι ήσαν διεφθαρμένοι από την τρυφήν και τον δεσποτισμόν ενώ οι Έλληνες ήσαν πτωχοί και ελεύθεροι.

Ψευδές είναι λοιπόν το να λέγη τις ότι ο χρυσός και ο σίδηρος είναι τα νεύρα του πολέμου. Ταύτα είναι μόνον μέσα βοηθητικά. Τα νεύρα του πολέμου είναι καρδία και ανδρεία…» Αν και το 1824 γραμμένη η επιστολή φαίνεται τελείως σύγχρονη. Για να κλείσει το μικρό τούτο άρθρο με παράλληλο τρόπο ως προς την επιστολή Στάνχοπ ας θυμηθούμε τη ρήση ενός άλλου εξέχοντος Άγγλου του «Λόρδου Προστάτου» Όλιβερ Κρόμγουελ που τον 17ο αιώνα έλεγε πώς με διακόσιες χιλιάδες στολές, δεν αντιμετωπίζεις τους Γάλλους.

Υ.Γ. Η εφημερίς των Αθηνών έπαψε το 1826 να κυκλοφορεί επειδή η Αθήνα βρισκόταν πάλι σε πολιορκία και πόλεμο εξ αιτίας της εισβολής της στρατιάς του Κιουταχή.

Οι απλοί Έλληνες της Τουρκοκρατίας, που ονόμαζαν τους εαυτούς τους Ρωμιούς ή σκέτο Χριστιανούς, βλέποντας στους τόπους τους τα περιφανή μνημεία των αρχαίων και μ’ όσα άκουγαν απ’ τους πιο μορφωμένους, είχαν πλάσσει τον μύθο ότι τον τόπο τον κατοικούσαν κάποτε οι Έλληνες, ανθρώποι σα γίγαντες ψηλοί. Τέτοια εντύπωση τους έκαναν τα υψίκορμα ερείπια, τέτοιους τους έπλαθε η φαντασία τους προγόνους που έζησαν στην ίδια γη. Πολύ ωραία διηγείται τον μύθο ο Αλέξης Δαμιανός, ληστής που λημεριάζει στα ερείπια του Σουνίου, στον Καιρό των Ελλήνων (1981), την ταινία του Λάκη Παπαστάθη. Κοιτάζοντας πίσω κι εμείς, βλέποντας σήμερα τα έργα που οι πρόγονοί μας της Τουρκοκρατίας άφησαν, νομίζω πως πρέπει κι εμείς ν’ ασπαστούμε τον μύθο πως εδώ, στα ίδια μέρη με μας, έζησαν τότες Έλληνες ψηλοί· ίδιοι γίγαντες.

Τόσο έλαμψε το Εικοσιένα, εκείνο το «παμφαές μετέωρο», το οποίο «εξεράγη» εκεί που «η ιστορία επύκνωσε σε τυφλό σκότος», για να θυμηθώ τα λόγια ενός αείμηστου φιλοσόφου,1 που νομίζω σκίασε, ή μάλλον φώτισε δια μιας όλα τα δάκρυα, το αίμα, τους στεναγμούς που στάλαξαν στην ψυχή εκείνων των ταπεινών γιγάντων, μέσα στους αιώνες της σκλαβιάς. Αλλ’ από τότε που στο ελεύθερο ελληνικό κράτος το πήραμε απόφαση να ξεκόψουμε απ’ αυτό το παράδειγμα κι ο Έλληνας του Αγώνα  να παραγνωριστεί σαν ανίδεος χωριάτης, το ίδιο βουνίσιος ή νησιώτης, για να λάμψουν τάχαμου τα φώτα τα ευρωπαϊκά ή εκείνα που τελωσπάντων έρχονταν μέσω Ευρώπης σαν ελληνικά και σαν αρχαιότης, από τότε απόμειναν οι ταπεινοί γίγαντες της Τουρκοκρατίας ξεχασμένοι ακόμα κι απ’ εκείνους που σ’ αυτούς χρωστάνε τα πάντα.

Ξαστοχήσαμε έτσι σε στραγγαλιές οδούς και αφήσαμε τον ίσιο δρόμο που κατ’ ευθείαν μας συνδέει με την Αρχαιότητα. Μαζί με τους απαράμιλους Έλληνες της Σκλαβιάς χάσαμε και εκεινους που τους γέννησαν αυτούς και μας τους άφησαν πατρικό αμανάτι, τους Βυζαντινούς, χλευάζοντάς τους μαζί κι αυτούς ακόμα, συμμεριζόμενοι την ξετσιπωσιά των σταυροφόρων, πορθητών και σταυρωτήδων τους. Γίναμε ψοφοδεείς θαυμαστές των αρχαίων κατορθωμάτων, και καθώς ξεκόβουμε από τους κοντινούς μας πατέρες, τους αγωνιστές του ’21, τους μάρτυρες και ήρωες της Τουρκοκρατίας, τους παππούδες μας του Βυζαντίου κ.λπ., κατ’ ουσίαν αδυνατούμε να ιδούμε και των προπαππούδων μας τα υψηλά, τα αρχαία κλέη. Περιοριζόμαστε σ’ έναν άκριτο επιφανειακό θαυμασμό, ανιστόρητο εν πολλοίς, παπαγαλίζοντας ευρωπαϊκούς κλασικισμούς και ρομαντισμό, ξεχνώντας όπως λέει ο Ελύτης: «ότι μια εσωτερική αυλή νησιώτικου σπιτιού ή ένας περίβολος Μοναστηριού είναι σαν αντίληψη, πολύ πιο κοντά στο πνεύμα που έκανε τους Παρθενώνες και τις Θεομήτορες, παρά όλες οι κολώνες και οι μετώπες των ευρωπαϊκών ανακτόρων».2 Γιατί ίσα ίσα βηματίζουν απάνω στο ήθος τους, εκείνο του Παρθενώνος, δηλαδή, και της Θεομήτορος.

Αν κάτι, λοιπόν, σήμερα χρειαζόμαστε επειγόντως, είναι να ψηλώσουμε κι εμείς κομμάτι, όχι σαν νάνοι τανυζόμενοι στ’ ακροδάχτυλα, όπως τώρα, που πάμε να φορέσουμε ένα κοστούμι που δεν μας έρχεται, μα να ψηλώσουμε από καρδιάς, μιμούμενοι εν τοις έργοις εκείνους τους αψηλούς Έλληνες που αγιάσανε στα 1821.

 

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:

  1. Χρήστος Μαλεβίτσης, Το Μεσολόγγι, ο τόπος αποκαλύψεως της ελευθερίας, περιοδικό «Πειραϊκή Εκκλησία», τ. 235, Μάρτιος 2012.
  2. Συνέντευξη στην ΕΡΤ για την ένταξή μας στην ΕΟΚ, στην εκπομπή «Μονόγραμμα» (1980).

 

Εισαγωγή σε εκδήλωση της Χριστιανικής για το 1821, στην Αγία Τριάδα Πειραιά, στις 18 Απριλίου 2019, που είχε θέμα: «Οι πνευματικές ρίζες και η παγκόσμια απήχηση του αγώνα για ελευθερία».

Ἂν σήμερα γιορτάζουμε τὰ 200 χρόνια τοῦ ἀπελευθερωτικοῦ ἀγώνα, ἀξίζει νὰ πᾶμε ἀκριβῶς 80 χρόνια πίσω. Στὸν γιορτασμὸ τῆς 25ης Μαρτίου 1941, ὅπως τὸν ἀφηγεῖται ὁ συγγραφἐας Γιάννης Μπεράτης στὸ αὐτοβιογραφικό του ἔργο “Τὸ Πλατὺ Ποτάμι”. Οἱ Ἕλληνες παρέμεναν νικητὲς καὶ μὲ τὸ ἠθικὸ ὑψηλὸ στὰ βουνὰ τῆς Ἀλβανίας, ἔχοντας ἀποκρούσει τὴν “ἀνοιξιάτικη έπίθεση” τοῦ Μουσολίνι…  Details

«Θεὸς ὅπου βούλεται, νικᾶται φύσεως τάξις..»

Ενόψει του διπλού εορτασμού του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου και της συμπλήρωσης των 200 χρόνων από την Επανάσταση του 1821, η Χριστιανική Δημοκρατία εξέδωσε την ακόλουθη ανακοίνωση:   

  1. Εφέτος γιορτάζουμε τα 200 χρόνια από τη μεγάλη Επανάσταση του 1821, με την οποία οι υπόδουλοι Έλληνες εξεγέρθηκαν εναντίον της μακραίωνης οθωμανικής τυραννίας. Τιμούμε ιδιαίτερα τον υπέρ πίστεως και πατρίδος αγώνα και τις απίστευτες θυσίες των αγωνιστών, που οδήγησαν στην πολιτική ανεξαρτησία της Ελλάδας.
  2. Η Επανάσταση του 1821 είναι συνέχεια αδιάκοπων εξεγέρσεων του υπόδουλου ελληνικού λαού, που ξεσπούσαν σε όλη τη διάρκεια της Οθωμανικής κυριαρχίας
  3. Ὁ Ελληνισμός διαθέτει πλούσια και μακραίωνη πολιτική και πολιτιστική παράδοση, με οικουμενική ακτινοβολία και ουσιαστική συμβολή στην παγκόσμια Ιστορία. Μια παράδοση που δεν περιορίζεται μονοδιάστατα στην κλασική αρχαιότητα. Εύστοχα ὁ συγγραφέας Γιώργος Θεοτοκάς εντόπισε τις βάσεις της ελληνικής παράδοσης στην Ορθοδοξία, στην κλασική παιδεία καὶ στο φιλελεύθερο δημοκρατικό πνεύμα του 1821. Ξεκινά από τα μινωικά και μυκηναϊκά χρόνια, τα ομηρικά έπη, συνεχίζεται επί αιώνες κατά την ελληνιστική εποχή, όταν εξαπλώνεται σε όλη την ανατολική Μεσόγειο. Κατά την μετά Χριστό εποχή συνδέεται άρρηκτα με την Ορθοδοξία, από την οποία νοηματοδοτείται. Το ανατολικό Ρωμαϊκό Κράτος, με κέντρο την Κωνσταντινούπολη, αποτέλεσε τη μήτρα της σύγχρονης Ρωμιοσύνης, του νέου Ελληνισμού.
  4. Ὁ νέος Ελληνισμός αντιστάθηκε και μεγαλούργησε τα χρόνια της Τουρκοκρατίας. Ἡ Επανάσταση του 1821, βασισμένη ταυτόχρονα στην αγωνιστική Ορθόδοξη Παράδοση του ελληνικού Λαού και στις πιο προωθημένες αρχές των απελευθερωτικών κινημάτων της εποχής, ανέτρεψε πέρα από κάθε ρεαλιστική πρόβλεψη την καταθλιπτική κυριαρχία της Ιεράς Συμμαχίας στην Ευρώπη.
  5. Και μετά το 1821, ο ελληνικός λαός υπήρξε πρωτοπόρος στον υπέρ ελευθερίας αγώνα, πρωτοστατώντας στην αντίσταση στο Ναζισμό και στο Φασισμό την περίοδο 1940-1944 στην Ελλάδα και στον αντιαποικιοκρατικό αγώνα το 1955-59 στην Κύπρο.
  6. Όλη αυτή η αγωνιστική παράδοση του 1821 και ἡ πολιτιστική κληρονομιά πρέπει να γίνουν καταρχήν κτήμα του ελληνικού Λαού κυρίως μέσω της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Όχι στην κατεύθυνση της έξαρσης της εθνικιστικής αλαζονείας, αλλά για την αναγκαία ενημέρωση και αυτογνωσία. Να διδαχθούμε από τα λάθη του παρελθόντος, τους θανατηφόρους διχασμούς, που εκμεταλλεύθηκαν ξένοι και εντόπιοι εκμεταλλευτές και κερδοσκόποι.
  7. Σήμερα καλούμαστε, άμεσα, να αγωνιστούμε για να αποκρούσουμε τον όλο και αποθρασυνόμενο τούρκικο ιμπεριαλισμό που απειλεί άμεσα την εθνική μας κυριαρχία και εδαφική ακεραιότητα στο Αιγαίο και στη Θράκη. Να επανατοποθετήσουμε το Κυπριακό στη μόνη σωστή του βάση, ως πρόβλημα εισβολής, κατοχής και εποικισμού. Οι συνεχιζόμενες διακοινοτικές διαπραγματεύσεις και οι διασκέψεις, όπως η προγραμματισμένη Πενταμερής, προωθούν τη στρατηγική της Τουρκίας για διάλυση της Κυπριακής Δημοκρατίας και στη συνέχεια άλωση ολόκληρης της Κύπρου.
  8. Όπως έγραφε ο ιδρυτής της Χριστιανικής Δημοκρατίας, ὁ αείμνηστος αγωνιστής της Δημοκρατίας και της κοινωνικής δικαιοσύνης Νίκος Ψαρουδάκης, «Το 1821 άρχισε ὁ αγώνας της απελευθερώσεως, και ο αγώνας αυτός δεν έχει λήξει. Το έργο του 1821 είναι ημιτελές. Πρέπει να το ολοκληρώσουμε. Πλάι στην πολιτική ελευθερία που μας έδωσε, πρέπει ν’ αγωνισθούμε και για πνευματική και οικονομική (κοινωνική) ελευθερία. Σ’ αυτόν τον αγώνα καλεί την Νέα Γενιά ἡ «Χριστιανική Δημοκρατία». Το 1821 αγωνίσθηκε «για του Χριστού την πίστη την αγία και της πατρίδος την ελευθερία.» Χωρίς την αλήθεια του Χριστού ελευθερία δεν αποκτάται: Οι λαοί που δεν κυβερνούνται από το Θεό, κυβερνούνται από τυράννους. Χρειαζόμαστε μια καινούργια 25η Μαρτίου.»
  9. Σήμερα, 200 χρόνια μετά τον μεγάλο ξεσηκωμό, είναι επιτακτικό να μας εμπνεύσει το ίδιο όραμα της ελευθερίας και της δικαιοσύνης, που οδήγησε στην Επανάσταση του 1821. Το 1821 θα ολοκληρωθεί όταν η Ελλάδα θα πετύχει την κοινωνική και εθνική της απελευθέρωση με μια στρατηγική απεξάρτησής της από τις σύγχρονες «ιερές συμμαχίες».
  10. Το ίδιο όραμα που οδήγησε στην ίδρυση του Κινήματος της Χριστιανικής Δημοκρατίας εξήντα οκτώ χρόνια πριν, για μια καινούργια κοινωνία, χωρίς φτωχούς και κοινωνικά αποκλεισμένους, αλλά με πολίτες που στη βάση των αρχών της ισότητας και της αδελφότητας θα συμμετέχουν στα έργα της ζωής και του πολιτισμού.

Αθήνα 24 Μαρτίου 2021. Από το Γραφείο Τύπου της Χ.Δ.

 

  • Το βίντεο της εκδήλωσης εδώ

Πραγματοποιήθηκε με επιτυχία η διαδικτυακή εκδήλωση της εφημερίδας “Χριστιανική” για τα 200 χρόνια της Ελληνικής Επανάστασης την Τρίτη 23 Μαρτίου, στις 8:00 μ.μ. με θέμα: “Το αίτημα της Ελευθερίας  στον καιρό του φιλελευθερισμού” 
Εισηγητές ήταν:
Γιάννης Ζερβός, νομικός, πρόεδρος της Χριστιανικής Δημοκρατίας, με θέμα: «Ιερά Συμμαχία και Ευρωπαϊκή Ένωση»
Γεώργιος – Νεκτάριος Παναγιωτίδης, πληροφορικός, αντιπρόεδρος της Χριστιανικής Δημοκρατίας, με θέμα: «Η Ελευθεριά του 1821
και ο σημερινός Φιλελευθερισμός»

Γιώργος Τασιόπουλος, δάσκαλος, με θέμα: «Η παιδεία στην Τουρκοκρατία»
Κωνσταντίνος Μπλάθρας, δημοσιογράφος, διευθυντής της Χριστιανικής, με θέμα: «Ο Ύμνος εις την Ελευθερία»

Ο Κώστας Καμαριάρης, συγγραφέας και πρώην αντιπρόεδρος της Χριστιανικής Δημοκρατίας ανέδειξε στιγμιότυπα από τη ζωή των αγωνιστών του 21 και τη συμβολή του πρώτου κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια.
Συντόνισε ο Χαρίλαος Κουσινίδης, εκπαιδευτικός, μέλος του Δ.Σ. της Β’ ΕΛΜΕ Έβρου

Το βίντεο της εκδήλωσης είναι αναρτημένο στο κανάλι της “Χριστιανικής” στο youtube  στο σύνδεσμο

https://www.youtube.com/watch?v=49Gno7_pIZk&t=220s, εδώ.

 

της Αθηνάς Φλώρου*

Όταν ξεκίνησε η Ελληνική επανάσταση του 1821 ο Σουλτάν Μαχμούτ, ήταν έτοιμος να διατάξει γενική σφαγή όλων των Ρωμιών της Πόλης, αδιάκριτα και προς παραδειγματισμό! Όμως, για να το κάνει χρειαζόταν «φετφά», δηλαδή επικύρωση της απόφασής του από τον Σεϊχουλισλάμη, τον ανώτατο θρησκευτικό ηγέτη του Ισλάμ.
Την εποχή εκείνη Σεϊχουλισλάμης ήταν ένας αγαθός ανατολίτης, ο Χατζη-Χαλίλ Εφέντης, άνθρωπος που είχε συνείδηση. Γνωστός για την δικαιοσύνη του, όταν κλήθηκε από τον Σουλτάνο και έμαθε τί του ζητούσε κεραυνοβολήθηκε! «Μα να πάρω τόσες ψυχές στο λαιμό μου», έλεγε και ξανάλεγε ο αγαθός Τούρκος που δεν το σήκωνε στην συνείδηση του να κριματίσει την δική του ψυχή, υπογράφοντας φετφά, με τον οποίο θα σφαγιάζονταν σαν αρνιά χιλιάδες αθώοι στους δρόμους της Κωνσταντινούπολης. Details

  • Εθνική μνήμη, γλώσσα και ορθόδοξη πίστη-

Διακόσια χρόνια μετά τήν κήρυξη τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπανάστασης τιμοῦμε τούς ἀγωνιστές καί τούς συντελεστές τῆς Ἐπανάστασης, πού ὁδήγησε στήν ἐλευθερία τῶν Ἑλλήνων μέ τό σχηματισμό τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους. Ἡ ἴδια τιμή ἀνήκει καί σέ ὅσους κάτω ἀπό τήν τυραννική δουλεία στούς Τούρκους προετοίμασαν τήν ἀπελευθέρωση μέ πλείστους τρόπους ἀντίστασης καί μέ θυσίες, πού κράτησαν ζωντανό τό φρόνημα τοῦ Λαοῦ.

Details

Στὶς 22 Δεκεμβρίου 1820, ἡ Πελοπόννησος συγκλονίστηκε ἀπὸ κάτι ἀναπάντεχο· οἱ πηγὲς, ποὺ κυλοῦν ἀφρίζοντας στὸ πεδίο τῆς Ἤλιδας καὶ στὰ βουνά, στέρεψαν στὴν Ἀρκαδία.

Στὶς 9 Ἰανουαρίου 1821, ἡ θάλασσα τοῦ κόλπου τῶν Ἀλκυονίδων ξαφνικὰ φούσκωσε, τὰ νερὰ πλημμύρισαν τὴν ὕπαιθρο, κατέστρεψαν τὰ σπίτια καὶ ἀπείλησαν νὰ βυθίσουν τὴν ἐπαρχία τῆς Ἀχαΐας.

Οἱ Φιλικοὶ ἐκμεταλλεύτηκαν αὐτὰ τὰ φαινόμενα γιὰ νὰ εὐνοήσουν τὰ σχέδιά τους· διέδωσαν σ᾽ ὅλο τὸ ἔθνος, ποὺ πίστευε στὰ θαύματα, ὅτι τὸ χέρι τοῦ Μεγαλοδύναμου συντρέχει τὴ χερσόνησσο νὰ σηκωθεῖ ἀπ᾽ τὸ λήθαργό της. Οἱ διακηρύξεις τους, γεμᾶτες φλογερὲς παραινέσεις, διαδίδονται ἀπὸ χέρι σὲ χέρι καὶ τελικὰ πυρπολοῦν τὶς καρδιές: ἐτοῦτοι ὁπλίζονται κρυφά· ἄλλοι ἑτοιμάζονται ν᾽ ἀφήσουν τὰ σπίτια τους νὰ φύγουν· ὁ ἐνθουσιασμὸς καὶ ἡ ἀνησυχία φουντώνουν· οἱ ἠλικιωμένοι φωνάζουν: πιστεύουν πὼς βλέπουν κιόλας νὰ ξανάρχεται τὸ 1770, ἡ χρονιὰ τῆς καταστροφῆς, ὅταν ἡ πατρίδα τους κολύμπησε στὸ αἶμα, ὅταν οἱ ὀρδὲς τῶν Ἀλβανῶν, μὲ σίδερο καὶ φωτιὰ ξεχύθηκαν ἀπ᾽ τὸν Ἰσθμό, σημαδεύοντας τὸ πέρασμά τους μὲ τὶς σφαγὲς τῶν πατέρων τους, τὸ κάψιμο τῶν σπιτιῶν τους καὶ τὴν καταστροφὴ τῶν κτημάτων τους.

Οἱ μωαμεθανοί, σ᾽ αὐτὰ τὰ πρῶτα σκιρτήματα τῆς Ἐπανάστασης, ἀποφάσισαν ν᾽ἀφοπλίσουν τὸ λαό καὶ νὰ χαλάσουν τοὺς προκρίτους. Ἐνημερωμένος γιὰ τὰ σχέδιά τους, ὁ Φιλικὸς Γερμανός, ἀρχιεπίσκοπος πανοῦργος, ρήτορας εὔγλωττος, πολιτικὸς ἐπιδέξιος, ἔφθασε τὶς πρῶτες μέρες τοῦ Μαρτίου στὰ Καλάβρυτα, πόλη τῆς ἀρχαίας Ἀχαΐας. Συγκεντρώθηκαν ὁ Ἀνδρέας Ζαΐμης, ὁ Λόντος, ὁ Μπενιζέλος, ὁ Κουφός, ὁ Παπαδιαμαντόπουλος καὶ ὁ Σωτηράκης, πρόκριτοι τῆς Πελοποννήσου· τοὺς ἐξέθεσε τοὺς κινδύνους, ἕνα μόνο μέσο σωτηρίας τοὺς ἄφησε, τὴν Ἐπανάσταση, κι ὁ ἴδιος φυτεύει τὸ ἔμβλημα τῆς ἐλευθερίας στοὺς ἴδιους βράχους, ὅπου ἕδρευε στὴν ἀρχαιότητα ἡ περίφημη Ἀχαϊκὴ Συμπολιτεία. Σὲ λίγες μέρες ἑπτακόσιοι κάτοικοι τοῦ ὅρους Κυλλήνη βρίσκονταν ὑπὸ τὴ σημαία του. Ὁ Γερμανὸς τότε ἀπηύθυνε τὴν ἀκόλουθη προκήρυξη στοὺς προξένους τῶν εὐρωπαϊκῶν δυνάμεων:

«Οἱ Ἕλληνες, ἐγκαταλειμμένοι στὴν ὁλοένα αὐξανόμενη καταπίεση τῶν Ὀθωμανῶν, ὁμόφωνα ἀποφάσισαν ἢ νὰ νικήσουν ἢ νὰ πεθάνουν. Ἐμεῖς ξεσηκωθήκαμε γιὰ νὰ ἀνακτήσουμε τὰ δίκαιά μας· εἴμαστε σίγουροι ὅτι οἱ λαοὶ καὶ οἱ βασιλεῖς θὰ ἀναγνωρίσουν τὸ δίκαιο τῆς ὑπόθεσής μας, καὶ ὅτι θὰ παρέχουν τὴ βοήθειά τους, ἀνακαλῶντας τὶς ὑπηρεσίες τῶν προγόνων μας στὴν ἀνθρωπότητα· σᾶς παρακαλοῦμε, λοιπὸν, νὰ μᾶς παρέχετε τὴν καλοσύνη καὶ τὴν προστασία τῶν σεβαστῶν μοναρχῶν σας».

Οἱ μουσουλμάνοι τῶν Καλαβρύτων κι ἐκείνοι τῆς Βοστίτσας ζήτησαν καταφύγιο στὸ κάστρο τοῦ Λεπάντε, δἰνοντας καιρὸ στὴν Ἐπανάσταση νὰ δυναμώσει. Στὶς 4 Ἀπριλίου ξεκινοῦν οἱ ἐχροπραξίες: οἱ μωαμεθανοὶ ἔβαλαν φωτιὰ στὴν πόλη τῆς Πάτρας καὶ κλείστηκαν στὸ κάστρο, ἀπ᾽ ὅπου βομβάρδιζαν τὰ σπίτια τῶν προκρίτων.

Στὶς 6, οἱ Ἕλληνες τῆς ὑπαίθρου, ὁπλισμένοι μὲ ρόπαλα, σπεύδουν στὴν Πάτρα μὲ ἐπικεφαλῆς τοὺς ἰερεῖς τους, βαπτίζοντας καθ᾽ ὁδὸν τὰ παιδιὰ Τούρκων ποὺ εὕρισκαν χαμένα στοὺς ἀγρούς, σὰν γιὰ σημαίνουν τὸν θρησκευτικὸ χαρακτήρα τῆς ἐξέγερσής τους.

Ἡ ἐπαναστατικὴ φωτιὰ μεταδίδεται παντοῦ μὲ θαυμαστὴ ταχύτητα. Μὲ τὴν πρώτη κραυγὴ ἐλευθερίας ποὺ βγῆκε ἀπ᾽ τὴν Ἀχαΐα, οἱ Μανιᾶτες ἔσφαξαν τοὺς Τούρκους ποὺ ἦταν διάσπαρτοι στὰ χωριά τους καί, μὲ ἐπικεφαλὴς τὸν Φιλικὸ Πέτρο Μαυρομιχάλη, ξεχύθηκαν στὸν κάμπο γιὰ νὰ ἑνωθοῦν μέ τοὺς ξεσηκωμένους τῆς Ἀχαΐας. Ὁ Φιλικὸς Προκόπιος, ἐπίσκοπος Καλαβρύτων, πῆρε ἕνα δαυλὸ καί, μὲ τὴ φλόγα στὸ χέρι, καλεῖ τοὺς χωρικοὺς τῆς Ἤλιδας: «Ἂς πάψουμε νὰ ζοῦμε μὲ τοὺς τυράνους μας ἀνάμεσα σὲ τάφους, σὰν τὰ δειλὰ περιστέρια ποὺ φωλιάζουν καταμεσὶς στὰ νεκροταφεία!» Καίει τὰ χωριουδάκια, τὶς συγκομιδές καὶ ἐξαναγκάζει ὁλόκληρο τὸν πληθυσμὸ ν᾽ ἀφήσει τὰ ἄροτρα, τὰ κοπάδια γιὰ νὰ τὸν ἀκολουθήσει στὰ βουνά. Ὁ Διάκος, πρωτοπαλλήκαρο τοῦ ᾽Οδυσσέα, ποὺ βγῆκε στὴν Ἐπανάσταση ἀπὸ τὸν γραμματέα του, ἕναν ἀπὸ τοὺς ἀποστόλους τῆς Ἑταιρείας, ἐπικεφαλῆς τριακοσίων στρατιωτῶν εἰσέβαλε στὸ κάστρο τῆς Λιβαδειᾶς, κατέκοψε τοὺς Ὀθωμανούς, ξεσηκώνοντας τὴν ἐπαρχία καὶ ἀπελευθερώνοντας τοὺς προκρίτους.

 

Ἀλεξάνδρου Σούτσου,

Histoire de la Révolution Greque,

σσ. 53-56, ἔκδ. Chez Firmin Didot, Paris 1829].

 

Σημ.: Ὁ φαναριώτης Ἀλέξανδρος Σοῦτσος (1803-1863), γνωστὸτερος ὡς ποιητής, τύπωσε τὴν Ἱστορία τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπαναστάσεως στὸ Παρίσι τὸ 1829· τὴν ἀφιερώνει στὸν ἀδελφό του Δημήτριο, νεκρὸ μὲ τὸν Ἰερὸ Λόχο, στὸ Δραγατσάνι. Ἔμελλε νὰ εἶναι ὁ πρῶτος ἱστορικὸς τῆς Ἐπανάστασης, «αὐτόπτης μάρτυς μεγάλου μέρους τῶν γεγονότων ποὺ ἐκθέτει», ὅπως ἐπιγράφει τὸ βιβλίο του.

Επιμέλεια: Κων. Μπλάθρας, Διευθυντής της “Χ”

 

 

Ἑτοιμαζόμαστε νά ἑορτάσουμε τήν Ἐπανάσταση τοῦ 1821 καί τήν ἀπελευθέρωση τῶν Ἑλλήνων μέ ἀνάμεικτα συναισθήματα, εὐθύνης καί χρέους. Κάποιοι μάλιστα σπεύδουν νά μᾶς ὑποδείξουν τί θά κάνουμε μετά το 2021, χωρίς νά ἔχουν κατανοήσει, ὅπως φαίνεται, πρῶτα τό νόημα τῶν ἀγώνων πρίν καί κατά τήν Ἐπανάσταση 1821-1829, ὅσων τήν προετοίμασαν καί πρωτοστάτησαν σ΄αὐτήν.

 

  1. Εἰσαγωγικά

 

Ἀξίζει λοιπόν νά ἐρευνήσουμε ποιοί, γιατί καί πῶς σχεδίασαν τό 1821, μέ ποιές προσδοκίες καί ποιά συνείδηση.

Μήπως, ὅπως κάποιοι ὑπονοοῦν, ἐπαναστάτησαν γιατί τούς διαφώτισαν καί τούς παρακίνησαν οἱ ξένοι λίγο πρίν τό 1800 ἤ μήπως εἶχαν πολλούς καί πικρούς λόγους νά ἐπαναστατήσουν οἱ σκλάβοι τῶν τυράννων, ἔχοντας δοκιμάσει ταπεινώσεις αἰώνων; Τόσο οἱ πιό ἐγγράμματοι κάπως ὅσο καί οἱ πολλοί ραγιάδες, στά βουνά καί στά πελάγη τῆς θάλασσας, βίωναν τή βάναυση ἐκμετάλλευση τοῦ ἱδρώτα καί τοῦ αἵματός τους ἀπὸ τοὐς κατακτητές, πού πρόσβαλλαν  τήν πίστη τους στό Χριστό μέ διώξεις καί ἐξισλαμισμούς τῶν παιδιῶν τους, πού τά ἅρπαξαν βίαια ἐπί αἰῶνες μέ τά οἰκτρά παιδομαζώματα.

Details

Η Ορθόδοξη Παράδοση και οι αναφορές στην Ορθοδοξία, αποτελούν συστατικό στοιχείο της ταυτότητας του Νέου Ελληνισμού, κάτι που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη απ’ όλους όσους έχουν στοιχειώδη πολιτική αντίληψη, άσχετα από προσωπικές φιλοσοφικές και θρησκευτικές πεποιθήσεις.    Details