• Η ΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΔΙΚΤΑΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ Η ΕΠΑΝΑΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ ΤΗΣ “ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ”

Κάτω ἀπὸ τὸ βάρος τῶν ἀνομημάτων του τὸ στρατιωτικὸ καθεστὼς τῆς Χούντας κατέρρευσε στὶς 23 Ἰουλίου 1974. Ἡ κυβέρνηση ‘Ανδρουτσόπουλου εἶναι ἡ μοναδικὴ στὰ χρονικὰ ποὺ δὲν παραιτήθηκε, ἀλλὰ παύθηκε καὶ ἐξαφανίστηκε στὴν πράξη. Εἶχε προηγηθεῖ ἡ ἀπόπειρα “φιλελευθεροποίησης” τοῦ δικτάτορα Γεωργίου Παπαδόπουλου, ἡ ὁποία ἀπέτυχε χάρη στὴν ἐξέγερση τοῦ Πολυτεχνείου. Ἔτσι, βρῆκαν ἀφορμὴ σκληρότεροι χουντικοὶ μὲ ἐπικεφαλῆς τὸν ἀρχηγὸ τῆς ΕΣΑ (στρατιωτικῆς ἀστυνομίας) νὰ τὸν ἀνατρέψουν καὶ νὰ ἐγκαταστήσουν στὴ θέση του τὸν στρατηγὸ Φαίδωνα Γκιζίκη ὡς “Πρόεδρο Δημοκρατίας” καὶ τὸν Ἀδαμάντιο ‘Ανδρουτσόπουλο ὡς “πρωθυπουργὸ” στὶς 25 Νοεμβρίου 1973.

Τὸ σκληρὸ κύριο ἄρθρο τῆς “Χριστιανικῆς” μὲ τίτλο “Ὁ τύραννος ἔπεσε. Νὰ πέσει ἡ τυραννία” ποὺ τοὺς καλοῦσε νὰ ἐγκαταλείψουν ἄμεσα τὴν ἐξουσία, εἶχε ὡς ἀποτέλεσμα τὸ κλείσιμο τῆς ἐφημερίδας καὶ τὴν ἐξορία τοῦ Νίκου Ψαρουδάκη στὴ Γυάρο.

Ὁ Ιωαννίδης συνέχισε καὶ ἐνέτεινε τὴν πολιτικὴ ὑπονόμευσης τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Μακαρίου στὴν Κύπρο, μὲ ἀποκορύφωμα τὸ προδοτικὸ πραξικόπημα τῆς 15ης Ἰουλίου. Ἀκολούθησε ἡ τουρκικὴ εἰσβολὴ στὶς 20 τοῦ μηνός. Δύο μέρες μετὰ ἡ Χούντα κατέρρευσε καὶ οἱ στρατιωτικοὶ κάλεσαν τὸν ἐξόριστο Κωνσταντίνο Καραμανλή καὶ τοὺς πολιτικοὺς τῆς Δεξιᾶς καὶ τοῦ Κέντρου νὰ ἀναλάβουν τὴν ἐξουσία. Ἀπὸ αὐτοὺς συγκροτήθηκε Κυβέρνηση Ἐθνικῆς Ἑνότητας ὑπὸ τὸν Κωνσταντίνο Καραμανλῆ, ἡ ὁποία ὁδήγησε τὴ χώρα στὶς ἐκλογὲς τῆς 17.11.1974 καὶ στὸ Δημοψήφισμα τῆς 8ης Δεκεμβρίου ποὺ ἔλυσε τὸ πολιτειακὸ μὲ τὴ συντριπτικὴ νίκη τῆς Ἀβασίλευτης Δημοκρατίας. Τὴν ἑπομένη συγκλήθηκε ἡ Βουλὴ ποὺ προέκυψε ἀπὸ τὶς ἐκλογές. Τότε ἔκλεισε καὶ τυπικὰ ἡ παρουσία τῶν στρατιωτικῶν στὴν ἐξουσία, μὲ τὴν ἀντικατάσταση τοῦ Γκιζίκη ἀπὸ τὸν προσωρινὸ Πρόεδρο τῆς Δημοκρατίας Μιχαὴλ Στασινόπουλο.  

Ἀμέσως μετὰ τὴν πτώση τῆς Χούντας, οἱ ἐξόριστοι ἀπελευθερώθηκαν. Ὁ Νίκος Ψαρουδάκης ἐπέστρεψε ἀπὸ τὴ Γυάρο (ΦΩΤΟ) καὶ στὶς 27 Ἰουλίου κυκλοφοροῦσε ξανὰ ἡ “Χριστιανική”, ἡ ὁποία κυκλοφορεῖ ἀνελλιπῶς μέχρι σήμερα.

Ἔγραφε ὁ Νίκος Ψαρουδάκης στὸ πρῶτο του κύριο ἄρθρο μετὰ τὴν ἐξορία: Details

Πρέπει να κλείνουν σαράντα χρόνια από τότε που πρωτοπήγα στην Αμοργό. Δέθηκα μαζί της ,όσο με κανένα τόπο .Στο διάστημα αυτό γνώρισα και εκτίμησα αρκετούς από τους ντόπιους. Ο Γιάννης ο Πράσινος ,είναι ένας από αυτούς.  Χαίρομαι πολύ κάθε φορά που τον συναντάω. Είναι Αμοργιανός Αμοργιανός, original δηλαδή  . Πριν λίγο καιρό διάβασα στην τοπική εφημερίδα  μια ιστορία για τον πατέρα του , Γιώργο Πράσινο ,που συνέβη τα χρόνια της χούντας. Τη δημοσιεύω χωρίς σχολιασμό. Είναι από αυτές τις ιστορίες που δεν τον έχουν ανάγκη.

Η παράταξη του Χριστού

“Δεν θυμάμαι πριν από πόσα χρόνια με πλησίασε ένα γεροντάκι, το οποίο δεν είναι πια στη ζωή, για να μου φανερώσει ένα περιστατικό, που δεν ήξερα.

Ήταν την εποχή της δικτατορίας κι ο πατέρας υπηρετούσε ως τεχνικός υπάλληλος στον ΟΤΕ της Αμοργού. Μ΄ ένα κόκκινο μουλάρι, φορτωμένο με τα εργαλεία του από τα ξημερώματα γύριζε το νησί απ΄ άκρη σ΄ άκρη όλο τον χρόνο με κρύα, βροχές, θύελλες και ζέστες. Δεν υπήρχαν τότε δρόμοι, ούτε αυτοκίνητα σε όλα τα χωριά και έπρεπε να επισκευάζει τις βλάβες στα τηλεφωνικά δίκτυα και στα τηλέφωνα. Δεν ήθελε κανείς να στερείται αυτό το αγαθό εξαιτίας του. Επέβλεπε τα διάφορα συνεργεία, που έρχονταν για επέκταση των δικτύων, και τακτικά ναύλωνε καΐκια, για να εξυπηρετεί και τα γύρω νησάκια, το Κουφονήσι, τη Σχοινούσα, την Ηρακλειά και τη Δονούσα.

Ο διοικητής της χωροφυλακής του νησιού τού ζήτησε να βρεθούν σε ένα απόμερο σημείο, έξω από τη Χώρα της Αμοργού, για να του κάνει μια σημαντική πρόταση. Συναντήθηκαν λοιπόν ένα απόγευμα και του πρότεινε, μιας και γνώριζε πολύ καλά σχεδόν όλους τους Αμοργιανούς, να του δίνει πληροφορίες για τον καθένα, που θα του ζητούσε, και ως αντάλλαγμα θα του έκανε όποιες διευκολύνσεις ήθελε.

Χωρίς καθόλου να σκεφτεί, του απάντησε ξερά: «Έχετε μάθει, από τότε που ήλθατε στο νησί, ότι είμαι και ψάλτης στην εκκλησία. Πώς είναι δυνατόν να μου ζητάτε τέτοιο πράγμα, αφού ξέρετε ότι ανήκω στην παράταξη του Χριστού;» Ο άλλος τα έχασε και δεν ήξερε τι να του απαντήσει κι έτσι άδοξα έληξε η συνάντηση.

Το γεροντάκι βρισκόνταν εκείνη την ώρα σ΄ ένα διπλανό χωράφι, για να ταΐσει και αρμέξει τις κατσίκες του, και, όπως ήταν κατηφορικός ο τόπος, χωρίς να τον πάρουν είδηση, κρύφτηκε πίσω από ένα τοίχο και άκουσε όλη τη συζήτηση! Πολιτικά ανήκε στην αριστερά.

Αυτά μου είπε και συμπλήρωσε πόσο πολύ τον εκτίμησε από τότε, παρόλο που δεν ανήκαν στην ίδια παράταξη, και δεν ήθελε να τα “πάρει μαζί του”. Χάρηκα πολύ με αυτά που άκουσα, όμως, επειδή τον γνώριζα καλά, έτσι υπολόγιζα πως θα συμπεριφερόταν. Στον πατέρα άρεσε η αλήθεια και ήταν τόσο ευθύς και δίκαιος, που, όταν έβλεπε πως παραβιάζονταν οι αρχές του, γινόταν έξαλλος σε τέτοιο σημείο ώστε να τον θεωρεί κανείς άξεστο.

Δεν του είπα τίποτα για το περιστατικό εκείνο, ούτε εκείνος μου ανέφερε κάτι σχετικό. Όμως, επειδή συνήθως τίποτα δεν μένει κρυφό, για κάποιο λόγο φανερώθηκε σε μένα και εγώ πάλι το κατέγραψα στη μνήμη του.

Μακάρι ο Χριστός να παραβλέψει όποια λάθη έκανε στη ζωή του και να τον κατατάξει με τους δίκαιους, αφού ανήκε συνειδητά στην παράταξή Του!”

Για το Γιώργο Ν. Πράσινο: ο γιος του Γιάννης

Σεπτέμβριος του 2019

Από την ιστοσελίδα e-theologia.blogspot του Ανδρέα Αργυρόπουλου

«Εκκλησία και αντίσταση: Ο λαός του θεού στην πρώτη γραμμή στους αγώνες για Ελευθερία, Δικαιοσύνη και Δημοκρατία» ήταν το θέμα της εκδήλωσης που διοργάνωσε το κίνημα της «Χριστιανικής Δημοκρατίας» με αφορμή την 46η επέτειο από την εξέγερση των φοιτητών του Πολυτεχνείου κατά της δικτατορίας 1967-1974. 

Η εκδήλωση, η οποία πραγματοποιήθηκε το πρωί της Κυριακής, 17 Νοεμβρίου 2019 και ώρα 11.30 π.μ. στο Δημοτικό Κέντρο «Μελίνα Μερκούρη» στο Κερατσίνι της Ν. Αττικής, σημείωσε μεγάλη επιτυχία καθώς υπήρξε μεγάλη συμμετοχή κοινού, αναπτύχθηκαν λίαν ενδιαφέρουσες, εμπεριστατωμένες ομιλίες ιστορικού περιεχομένου που κράτησαν αμείωτο το ενδιαφέρον των παρευρισκομένων, ακολούθησε πλούσιος διάλογος ενώ η όλη εκδήλωση συνδυάσθηκε με ένα όμορφο μουσικό πρόγραμμα. Τα θέματα που αναπτύχθηκαν είναι ιδιαίτερα επίκαιρα στη σημερινή μαύρη επέτειο της 21ης Απριλίου 1967.

Η εκδήλωση ξεκίνησε με την ομιλία του δικηγόρου, Προέδρου του κινήματος «Χριστιανική Δημοκρατία» Γιάννη Ζερβού, ο οποίος εστίασε στην περίοδο της Εθνικής Αντίστασης 1941-1944 παρουσιάζοντας την αντιστασιακή δράση που εκδηλώθηκε εναντίον των ιταλών και γερμανών κατακτητών από ιεράρχες της εποχής, όπως οι Μητροπολίτες Ηλίας Αντώνιος (Πολίτης), Κοζάνης Ιωακείμ (Αποστολίδης), Σάμου Ειρηναίος (Παπαμιχαήλ), Χαλκίδος Γρηγόριος (Πλειαθός), Χίου Ιωακείμ (Στρουμπής), οι οποίοι έδρασαν σε συνεργασία με το Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (ΕΑΜ), καθώς και κληρικών όπως ο τότε αρχιμανδρίτης Σεραφείμ Τίκας, ο από Άρτης, εν συνεχεία Ιωαννίνων και μετέπειτα Αρχιεπίσκοπος Αθηνών (1974 – 1998) ο οποίος οργανώθηκε στην αντιστασιακή οργάνωση του Εθνικού Δημοκρατικού Ελληνικού Συνδέσμου (Ε.Δ.Ε.Σ.) υπό τον στρατηγό Ναπολέοντα Ζέρβα, ο ηγούμενος της Μονής Αγάθωνος της Υπάτης, αρχιμανδρίτης π. Γερμανός Δημάκης (παπα – «Ανυπόμονος») ο οποίος συμμετείχε στις υπό τον Αρη Βελουχιώτη ανταρτικές ομάδες του Εθνικού Απελευθερωτικού Μετώπου (Ε.Α.Μ.), κ.α.

Δεύτερος ομιλητής ήταν ο θεολόγος καθηγητής και συγγραφέας, Δρ. Εκκλησιαστικής Ιστορίας του Α.Π.Θ. Χάρης Ανδρεόπουλος ο οποίος αναφέρθηκε στην περίοδο της δικτατορίας των συνταγματαρχών 1967-1974 και στις απροκάλυπτες παρεμβάσεις της στα εσωτερικά της Εκκλησίας, παρεμβάσεις οι οποίες, όπως τόνισε ο ομιλητής, αποσκοπούσαν στον έλεγχο της εκκλησιαστικής διοίκησης προκειμένου να εξυπηρετηθούν οι ιδεολογικο – πολιτικές σκοπιμότητες του δικτατορικού καθεστώτος. Η πλειονότητα των τότε αρχιερέων, επεσήμανε ο ομιλητής, όχι μόνο δεν στάθηκε στο ύψος του ορθοδόξου χριστιανού ποιμένα, αλλά βρέθηκαν και αρκετοί «πρόθυμοι» που συνέπραξαν με τη δικτατορία. Ευτυχώς, όμως, υπογράμμισε, υπήρξαν και τιμητικές εξαιρέσεις, ελάχιστες έστω, και γι΄ αυτό αξιομνημόνευτες, όπως αυτές του τότε Αρχιεπισκόπου Χρυσοστόμου Β΄ (Χατζησταύρου) ο οποίος αρνήθηκε να παραιτηθεί, όπως του ζητήθηκε επειδή δεν ήταν αρεστός, με αποτέλεσμα να απομακρυνθεί με νομοθετική μεθόδευση (δια της θεσπίσεως ορίου ηλικίας) και ν΄ αντικατασταθεί από τον πρωθιερέα των Ανακτόρων, αρχιμανδρίτη Ιερώνυμο Κοτσώνη, ο οποίος θ΄ αναδειχθεί νέος Αρχιεπίσκοπος όχι από την (65μελή) Ιεραρχία, αλλά από διορισμένη 8μελή «Αριστίνδην» Σύνοδο. Επίσης αναφέρθηκε στις περιπτώσεις των Μητροπολιτών Ελευθερουπόλεως Αμβροσίου (Νικολάου) και του Φλωρίνης Αυγουστίνου (Καντιώτη) οι οποίοι με τις δικαστικές προσφυγές τους στο Συμβούλιο της Επικρατείας αποδόμησαν και εν τέλει κατεκρήμνισαν το «σύστημα Ιερωνύμου» (Κοτσώνη), καθώς και των Μητροπολιτών Πειραιώς Χρυσοστόμου (Ταβλαδωράκη), Κορίνθου Παντελεήμονος (Καρανικόλα), Κίτρους Βαρνάβα (Τζωρτζάτου), Καλαβρύτων και Αιγιαλείας Γεωργίου (Πάτση) και του τότε Ανδρούσης και νυν Αρχιεπισκόπου Αλβανίας Αναστασίου (Γιαννουλάτου), οι οποίοι υπερασπίσθηκαν την κανονική τάξη και στάθηκαν στο πλευρό του δοκιμαζόμενου λαού.

Εν συνεχεία ο θεολόγος καθηγητής Κλήμης Πυρουνάκης , γιός του αείμνηστου αγωνιστή ιερέα παπα – Γιώργη Πυρουνάκη, αναφέρθηκε στις διώξεις που είχε υποστεί ο πατέρας του από το δικτατορικό καθεστώς λόγω της αντίθεσής του στη χειραγώγηση που αυτό ήθελε να επιβάλλει στην Εκκλησία. Εξιστόρησε σκηνές από τις σκληρές ανακρίσεις που είχε υποστεί ο παπα – Γιώργης στην τότε ΕΣΑ («Ελληνική Στρατιωτική Αστυνομία») προκειμένου «να σταματήσει τα κηρύγματά του περί ελευθερίας και να περιορισθεί στα εκκλησιαστικά», μαρτυρίες για τις απειλές που είχε δεχθεί για τη ζωή του και τη ζωή των παιδιών του, για τα εμπόδια που του δημιουργούσε η Ασφάλεια μέχρι και για την επιτέλεση και αυτού του ιερού καθήκοντος της Θείας Λειτουργίας, χωρίς, ωστόσο, όλες αυτές οι διώξεις να κάμψουν το φρόνημα του παπα– Γιώργη ο οποίος συνέχισε να οργανώνει συζητήσεις στηλιτεύοντας το ανελεύθερο καθεστώς.

Τέλος, ο θεολόγος καθηγητής, συγγραφέας και πρώην Σχολικός Σύμβουλος Ανδρέας Αργυρόπουλος έκανε ιδιαίτερη μνεία στους αγώνες της «Χριστιανικής Δημοκρατίας» και του Προέδρου της Νίκου Ψαρουδάκη εναντίον του δικτατορικού καθεστώτος και της τότε δοτής (διορισμένης) – και γι΄ αυτό αντικανονικής – εκκλησιαστικής ηγεσίας υπό τον Αρχιεπίσκοπο Ιερώνυμο Α’ (Κοτσώνη). Αναφέρθηκε, επίσης, και στην αντίσταση που προέβαλλαν ενάντια στο τυραννικό καθεστώς απλοί κληρικοί, παπάδες που στάθηκαν στο πλευρό του λαού και της αγωνιζόμενης νεολαίας όπως ο π. Γιώργης Πυρουνάκης, ο διάκονος Τιμόθεος Λαγουδάκης, ο π. Πέτρος Γαβαλάς στη Κρήτη, οι οποίοι γι΄ αυτό το λόγο διώχθηκαν και βασανίσθηκαν απ΄ το καθεστώς. «Ο αγώνας τους θα΄ πρεπε να καταγραφεί στα σχολικά βιβλία και να διδάσκεται στα σημερινά παιδιά, ως αγώνας ελευθερίας και χριστιανικής ορθοπραξίας», τόνισε ο κ. Αργυρόπουλος. Καταλήγοντας υποστήριξε ότι το όλο θέμα των σχέσεων Εκκλησίας – Πολιτείας της περιόδου της Επταετίας (1967-1974) θα πρέπει να πάψει να αντιμετωπίζεται ως «ταμπού» και κάλεσε τη σημερινή διοίκηση της Εκκλησίας να το συζητήσει ανοικτά και να λάβει επίσημα θέση για τα γενόμενα της περιόδου της δικτατορίας.

Στην εκδήλωση παραβρέθηκε ως εκπρόσωπος του Μητροπολίτου Πειραιώς Σεραφείμ ο πρωτοπρεσβύτερος π. Χρήστος Χριστοδούλου, εφημέριος του ιερού ναού Αγ. Κωνσταντίνου Πειραιώς ο οποίος και μετέφερε στους παρευρισκομένους τους «αγωνιστικούς χαιρετισμούς» του Σεβασμιωτάτου κ. Σεραφείμ. Σημειώνεται ότι ο π. Χρήστος Χριστοδούλου τον Φεβρουάριο του 1973 ήταν ένας από τους φοιτητές της Θεολογικής Αθηνών και νέος, τότε, κληρικός που βρέθηκε μαζί με τον νυν Αρχιεπίσκοπο Αλβανίας, τότε (τιτουλάριο) Επίσκοπο Ανδρούσης και καθηγητή της Θεολογικής κ. Αναστάσιο Γιαννουλάτο στην εξέγερση των φοιτητών της Νομικής και μοίρασαν φάρμακα και τρόφιμα στους έγκλειστους φοιτητές.

* Μετά το πέρας των ομιλιών ακολούθησε διάλογος τον οποίο συντόνισε ο επίτιμος Πρόεδρος της Χ.Δ. Mανώλης Μηλιαράκης και η εκδήλωσε έκλεισε μουσικά με πρόγραμμα που επιμελήθηκε ο Γιώργος Μαντζούνης και το οποίο περιελάμβανε αντιστασιακά τραγούδια και μελοποιημένους εκκλησιαστικούς ύμνους.

ΦΩΤΟ ΚΟΡΥΦΑΙΑ: Στο Πάνελ της εκδήλωσης από αριστερά : Ανδρέας Αργυρόπουλος, Κλήμης Πυρουνάκης, Μανώλης Μηλιαράκης, Χάρης Ανδρεόπουλος και Γιάννης Ζερβός  

ΦΩΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟΥ ΑΠΟ ΠΆΝΩ ΠΡΟΣ ΤΑ ΚΑΤΩ: Άποψη από το κοινό της εκδηλωσης και ο π. Χρήστος Χριστοδούλου με τους Χάρη Ανδρεόπουλο και Ανδρέα Αργυρόπουλο

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΟΥ ΧΑΡΗ ΑΝΔΡΕΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΤΜ. ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ  ΤΟΥ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ 

Στο θέμα των σχέσεων Πολιτείας – Εκκλησίας κατά την περίοδο της επτάχρονης δικτατορίας 1967-1974 αναφέρθηκε ο Δρ. Θεολογίας, Συντονιστής Εκπαιδευτικού Έργου Θεολόγων Στερεάς Ελλάδος Χάρης Ανδρεόπουλος, σε διδασκαλία – διάλεξή του στους τελειοφοίτους φοιτητές του Τμήματος Θεολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ), η οποία πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του υποχρεωτικού μαθήματος (Ζ΄ εξαμήνου) της Εκκλησιαστικής Ιστορίας της Ελλάδος.

Ο κ. Ανδρεόπουλος έχει ασχοληθεί με την περίοδο της Επταετίας στο πλαίσιο της διδακτορικής του διατριβής και είναι συγγραφέας του βιβλίου “Η Εκκλησία κατά τη δικτατορία 1967-1974. Ιστορική και νομοκανονική προσέγγιση” (εκδ. Επίκεντρο, με Πρόλογο του Καθηγητή Εκκλησιαστικού Δικαίου της Νομικής Αθηνών κ. Ιωαν. Μ. Κονιδάρη) το οποίο έχει από διετίας συγκαταλεχθεί  στην κατηγορία των επιστημονικών συγγραμμάτων (υπηρεσία διαχείρισης συγγραμμάτων “ΕΥΔΟΞΟΣ” ) ως εγχειρίδιο διδασκαλίας σε ΑΕΙ (στην Ανωτάτη Εκκλησιαστική Ακαδημία Αθηνών / Τμήμα Ιερατικών Σπουδών, ανάμεσα στα επιλεγόμενα συγγράμματα για το μάθημα του 6ου – εαρινού – εξαμήνου «Εκκλησιαστική Ιστορία της Ελλάδος»).  Πραγματοποίησε (τη Δευτέρα, 04.11.2019) τη δίωρη διδασκαλία του στο Τμήμα Θεολογίας του ΕΚΠΑ μετά από πρόσκληση της διδάσκουσας το μάθημα, επίκουρης καθηγήτριας του Ιστορικού τομέα του Τμήματος κ. Δέσποινας Μιχάλαγα, παρουσιάζοντας τις ποικίλες διαστάσεις και προεκτάσεις που είχε η προβληματική αυτή σχέση στη διοίκηση και στη ζωή της ελλαδικής Εκκλησίας καθ΄ όλη τη διάρκεια της Επταετίας (1967-1974) και σε αμφότερες τις φάσεις της, ήτοι τόσο επί αρχιεπισκοπείας Ιερωνύμου Κοτσώνη (Μάιος 1967 – Δεκέμβριος 1973), όσο και επί αρχιεπισκοπείας Σεραφείμ Τίκα (Ιανουάριος 1974 – Ιούλιος 1974, κ.ε.).

Ο κ. Ανδρεόπουλος ανέλυσε ζητήματα της εν λόγω περιόδου που αφορούσαν την νομοκανονική αυτοσυνειδησία της Εκκλησίας και τον βαθύ τραυματισμό της (σήμερα κατοχυρωμένης) αυτοδιοικήσεώς της ο οποίος εκδηλώθηκε με σωρεία απροκαλύπτων παρεμβάσεων της δικτατορίας στα εσωτερικά της, παρεμβάσεων που αποσκοπούσαν στον έλεγχο της εκκλησιαστικής διοικήσεως προκειμένου να υπηρετηθούν ιδεολογικές σκοπιμότητες του καθεστώτος. Ως ιδιαίτερης σημασίας ζητήματα αναλύθηκαν στους φοιτητές τα θέματα αφ΄ ενός μεν της διαταραχθείσας κατά το διάστημα της πρώτης φάσης της δικτατορίας (1967 – 1973) νομοκανονικής σχέσεως της ελλαδικής Εκκλησίας με το Οικουμενικό Πατριαρχείο, αφ΄ ετέρου δε των δώδεκα (12) εκπτώτων – “ιερωνυμικών” λεγομένων – Μητροπολιτών που δημιουργήθηκε στη δεύτερη φάση της δικτατορίας (Ιούνιος – Ιούλιος 1974) και το οποίο – ως απότοκο της Επταετίας πρόβλημα – ταλαιπώρησε τη ζωή της Εκκλησίας μέχρι και τα πρόσφατα χρόνια (1990 – 1996). Επίσης, ο κ. Ανδρεόπουλος αναφέρθηκε και ανέλυσε τις πολιτικές με τις οποίες στα πρώτα κρίσιμα χρόνια της μεταπολιτεύσεως, επί πρωθυπουργίας Κων/νου Καραμανλή (1974 – 1980), αντιμετωπίσθηκε και εξομαλύνθηκε η κρίση στην Εκκλησία, αλλά και θεμελιώθηκε ο εκδημοκρατισμός της με σειρά συνταγματικών διατάξεων και νομοθετημάτων που ρύθμισαν θετικά τόσο την εσωτερική της λειτουργία, όσο και τις σχέσεις της με την Πολιτεία.

Τέλος, απάντησε σε ερωτήματα και τοποθετήθηκε σε προβληματισμούς που κατέθεσαν οι φοιτητές γύρω από το θέμα τόσο της περιόδου της Επταετίας, όσο και ευρύτερα των σχέσεων Εκκλησίας – Πολιτείας.