Ἀπὸ τὸ 1997, ἡ 14η Σεπτεμβρίου ἔχει ἀνακηρυχθεῖ ἀπὸ τὴν ἑλληνικὴ Βουλὴ ὡς ἡμέρα μνήμης τῆς γενοκτονίας τοῦ μικρασιατικοῦ ἑλληνισμοῦ. Ὁ ξεριζωμὸς τοῦ 1922-24 μὲ τὴν ἀνταλλαγὴ πληθυσμῶν ἔβαλε τέλος σὲ μιὰ ἱστορία τριῶν χιλιάδων ἐτῶν καὶ ἄνω τοῦ μικρασιατικοῦ ἑλληνισμοῦ. Ἡ ἀνταλλαγὴ τῶν πληθυσμῶν ὁλοκλήρωσε αὐτὸ ποὺ εἶχαν ἀρχίσει οἱ Νεότουρκοι το 1908. Θεωροῦσαν ὡς προϋπόθεση ἐπιβίωσης τῆς ὀθωμανικῆς αὐτοκρατορίας τὴν ἐθνοκάθαρση τῶν μειονοτήτων, ἰδίως τῶν Χριστιανικῶν. 

Ὅμως, πέρα ἀπὸ τὸν ξεριζωμό, ἔλαβε χώρα καὶ ἐκτεταμένη φυσικὴ ἐξόντωση τῶν Ἑλλήνων. Ἡ ὀθωμανικὴ ἀπογραφὴ τοῦ 1915 ἀνεβάζει τοὺς Ἕλληνες τῆς Μικρᾶς Ἀσίας καὶ τῆς Πόλης σὲ 2.601.312. Ἡ ἑλληνικὴ ἀπογραφὴ τοῦ 1928 καταγράφει 1.164.267 πρόσφυγες, περιλαμβανομένων καὶ -λιγότερων- ἀπὸ τὸν Καύκασο (47.091), τὴ Ρωσία (11.435), τὴ Ρουμανία (722) καὶ τὰ Δωδεκάνησα (738). Ἀκόμα καὶ ἂν ἀφαιρεθοῦν ὅσοι Μικρασιάτες πρόσφυγες μετανάστευσαν ἀλλοῦ μεταξὺ 1922 καὶ 1928, ἢ δὲν πέρασαν καθόλου ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα, παραμένει μιὰ διαφορὰ τῆς τάξης τοῦ 1.000.000 ψυχῶν ποὺ ἀφανίστηκαν, στὴ Μικρὰ Ἀσία καὶ στὸν Πόντο.             

Στὶ ὕψος αὐτὸ ὑπολογίζει ὁ Ἀμερικανὸς πρόξενος στὴ Σμύρνη Τζὼρτζ Χόρτον τὸν ἀριθμὸ τῶν Ἑλλήνων ποὺ ἀφανίστηκαν στὴ Μικὰ Ἀσία, ὑπολογισμὸ μὲ τὸν ὁποῖο συμφωνεῖ καὶ ὁ Βλάσης Ἀγτζίδης, ὁ ὁποῖος ἐππλέον τονίζει:

Γιὰ νὰ ἀξιολογήσουμε τὴν ἀπογραφὴ τῆς Στατιστικῆς Ὑπηρεσίας τοῦ 1928, πρέπει νὰ λάβουμε ὑπόψη τὸ γεγονὸς ὅτι κατὰ τὴ σκληρὴ δεκαετία τοῦ ´ 20, ἡ θνησιμότητα στοὺς προσφυγικοὺς καταυλισμοὺς ἦταν τεράστια καὶ ὅτι ἀντιστοιχοῦσαν τρεῖς θάνατοι σὲ μία γέννηση, καθὼς καὶ τὸ γεγονὸς ὅτι δὲν καταγράφηκαν ὅσοι κατέφυγαν κατευθείαν στὴν Ἀμερική, τὴν Εὐρώπη καὶ στὶς ὑπόλοιπες παροικίες. Μποροῦμε νὰ θεωρήσουμε ὅτι ὁ πραγματικὸς ἀριθμὸς τῶν προσφύγων τὸ ´ 22 ἦταν αἰσθητὰ μεγαλύτερος απ´ αὐτὸν ποὺ καταγράφηκε. Σ´ αὐτὸν πρέπει νὰ προσθέσουμε τοὺς 200.000 περίπου Κωνσταντινουπολίτες, Ἰμβρίους καὶ Τενέδιους ποὺ ἐξαιρέθηκαν τῆς «Ἀνταλλαγῆς τῶν πληθυσμῶν» ὡς ἰσοδύναμο τῶν Μουσουλμάνων ποὺ παρέμειναν στὴν ἑλληνικὴ Δυτικὴ Θράκη. 

Νὰ ἐπισημάνουμε ἐπιπλέον, ὅτι τὶς πρῶτες μέρες μετὰ τὴν κατάληψη τῆς ἀπελευθερωμένης περιοχῆς τῆς Μικρᾶς Ἀσίας ἀπὸ τοὺς Τούρκους, οἱ περισσότεροι πρόσφυγες ποὺ γλίτωναν ἦταν γυναικόπαιδα καὶ γέροντες. Οἱ νέοι ἄνδρες ἀπὸ τὶς περιοχὲς αὐτὲς κρατήθηκαν καὶ ἐξοντώθηκαν στὰ τάγματα ἐργασίας. Ἔτσι ἐξηγεῖται σὲ μεγάλο βαθμὸ καὶ τὸ μέγεθος τῆς φυσικῆς ἐξόντωσης τοῦ ἑλληνισμοῦ.

Ὅπως σημειώνει ὁ Βλάσης Ἀγτζίδης,“Ἡ Μικρασιατικὴ Καταστροφὴ ὑπῆρξε ἡ μεγαλύτερη καταστροφὴ στὴν ἱστορία τοῦ ἑλληνικοῦ ἔθνους ἀπὸ τὴν ἀρχαιότητα μέχρι σήμερα. Γιὰ πρώτη φορὰ ὁ ἑλληνικὸς κόσμος περιορίστηκε στὰ γεωγραφικὰ ὅρια τῆς Ἑλλάδας, στὸν Νότο τῆς Βαλκανικῆς χερσονήσου καὶ στὴν Κύπρο.” Μὲ δεδομένο ὅτι ἐπὶ χιλιετίες ἡ Μικρὰ Ἀσία ἦταν πολιτιστικὰ καὶ δημογραφικά, μὲ τὶς ὅποιες περιπέτειες καὶ διακυμάνσεις, ἀναπόσπαστο τμῆμα τοῦ ἑλληνισμοῦ, ἀπὸ τὰ μυκηναϊκὰ χρόνια, τὴν ἀρχαιότητα, τὰ ἑλληνιστικά, βυζαντινὰ καὶ νεώτερα χρόνια.

Οἱ διαδρομὲς τοῦ Αἰγαίου, ποὺ συνδέουν τῶν Ἑλλήνων τὶς κοινότητες, ποτὲ δὲν ἔπαψαν νὰ λειτουργοῦν, ὅπως λειτούργησαν μὲ τοὺς δύο ἀρχαἰους ἑλληνικοὺς ἀποικισμούς. Πρὶν τὸ 1922, ἡ Σμύρνη εἶχε καταστραφεῖ ὁλοσχερῶς τὸ 1402 ἀπὸ τὸν Ταμερλάνο καὶ πολὺ γρήγορα ἐποικίσθηκε ξανά, γιὰ νὰ γίνει καὶ πάλι ἡ ἀνθοῦσα ἑλληνικὴ μεγαλούπολη τὴν ὁποία ἔκαψε ὁ Κεμάλ. Ἤδη, πρὶν λίγα χρόνια, ἐνθρονίστηκε ξανὰ Μητροπολίτης Σμύρνης γιὰ τὶς ἀναγκες τῆς μικρῆς -πρὸς τὸ παρόν- ἑλληνορθόδοξης παροικίας.

Διαβάστε ἐδῶ γιὰ τὸ μαρτύριο τοῦ ἁγίου Χρυσοστόμου Σμύρνης.

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *
You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>