«Οὐδεὶς δύναται δυσὶ κυρίοις δουλεύειν· ἢ γὰρ τὸν ἕνα μισήσει καὶ τὸν ἕτερον ἀγαπήσει, ἢ ἑνὸς ἀνθέξεται καὶ τοῦ ἑτέρου καταφρονήσει· οὐ δύνασθε Θεῷ δουλεύειν καὶ μαμωνᾷ». (Ἀπὸ τὸ εὐαγγελικὸ ἀνάγνωσμα τῆς ἐρχόμενης 3ης Κυριακῆς τοῦ Ματθαίου, στ΄ 22-33).
- Ὁ Μαμωνᾶς ἦταν μιὰ φοινικικὴ θεότητα τοῦ πλούτου.
- Κι αὐτὸ νὰ μὴ συνέβαινε, ἀπὸ τὰ χρόνια ἐκεῖνα στὴν πράξη ἡ προσήλωση στὸν πλουτισμὸ ἔμοιαζε μὲ εἰδωλολατρεία καὶ ὡς τέτοια χαρακτήριζε ὁ Ἀπόστολος Παῦλος τὴν πλεονεξία στὴν Πρὸς Κολασσαεῖς ἐπιστολή του (γ΄ 5). Ὄχι ἕνα ἁπλὸ πάθος, ὅπως τὰ ἄλλα ποὺ περιγράφει.
- Καὶ τοῦτο, διότι ἡ προτεραιότητα τοῦ πλουτισμοῦ διαμόρφωνε προτεραιότητες καὶ τρόπο ζωῆς ποὺ ἀπομάκρυνε τὸν ἄνθρωπο ἀπὸ τὸ Θεό.
- Πέρα ἀπὸ τὸν πλουτισμὸ καθ’ ἑαυτόν, ὁ Χριστὸς στὸ ἀπόσπασμα αὐτὸ τῆς ἐπὶ τοῦ Ὄρους ὁμιλίας ἐπεκτείνεται καὶ σὲ ἄλλες πτυχὲς τῆς βιοτικῆς μέριμνας, ποὺ ἔχουν ἀκριβῶς τὴν ἴδια ἐπίπτωση: ἀπομακρύνουν τὸν ἄνθρωπο ἀπὸ τὸ Θεό, ὅπως ἐμφατικὰ προβάλλεται στὴν παραβολὴ τοῦ Μεγάλου Δείπνου. Ὅπου ὁ Θεὸς δέχεται ἀπὸ τοὺς καλεσμένους του ἀπαντήσεις τοῦ τύπου «ἔχε με παρῃτημένον», μὲ διάφορες δικαιολογίες: προετοιμασία γάμου, ἀγορὰ νέου ζεύγους βοδιῶν, άγορὰ χωραφιοῦ (Κατὰ Λουκᾶν ιδ΄ 16-24).
- Προβάλλει τὸ γεγονὸς ὅτι, ἀφοῦ ἡ πρόνοια τοῦ Θεοῦ φροντίζει τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ καὶ τὰ πιὸ ταπεινὰ ἀγριολούλουδα, δὲν μπορεῖ νὰ μὴ φροντίζει καὶ γιὰ τοὺς ἀνθρώπους.
- Ἡ φράση ὅτι ὁ Θεὸς ντύνει καὶ τὸ πιὸ ταπεινὸ λουλούδι πιὸ λαμπρὰ ἀπ’ ὅ,τι ντυνόταν ὁ βασιλιᾶς Σολομώντας σὲ ὅλη του τὴ μεγαλοπρέπεια, δίνει καὶ μιὰ διάσταση τῆς ἀντίληψης γιὰ τὴν ποιότητα καὶ τὴ λαμπρότητα ποὺ διακρίνει τὸ Λόγο τοῦ Θεοῦ, σὲ ἀντιπαραβολὴ μὲ τὰ πρότυπα τῆς πολυτέλειας καὶ τῆς φανταχτερότητας ποὺ κυριαρχοῦν στὸν κόσμο καὶ τρέφουν τὸν καταναλωτισμό.
- Ὁ ἀείμνηστος Νίκος Ψαρουδάκης στὸ κείμενο τῆς προσευχῆς του στὴ Γυάρο γοητεύεται ἀπὸ τὸ γεγονὸς ὅτι ἀκόμα κι ἐκεῖνος ὁ βράχος ἦταν ὁλάνθιστος τὴ μέρα τοῦ Πάσχα. Ἀκόμα καὶ στὶς σχισμάδες τῶν βράχων βλέπει κανεὶς στὴν ἑλληνικὴ φύση νὰ προβάλλουν ἀγριολούλουδα μὲ ὅλη τὴ λαμπρότητα μὲ τὴν ὁποία τὰ στόλισε ὁ Δημιουργός.
- Ἕνα μικρὸ δεῖγμα τῆς ἀνεκτίμητης ἀξίας τῆς Δημιουργίας, τὴν ὁποία ὁ ἄνθρωπος ἔχει ἀποστολὴ νὰ φυλάσσει γιὰ νὰ τὴ χαίρεται καὶ ὄχι νὰ τὴν καταστρέφει πρὸς χάρη τοῦ Μαμωνᾶ.
- Δὲν μηδενίζει ὁ Χριστὸς τὶς ὑλικὲς ἀνάγκες, οὔτε μᾶς καλεῖ νὰ ἐγκαταλείψουμε κάθε μέριμνα γιὰ τὴν ἐπιβίωσή μας.
- Τὸ κλειδὶ τῆς κατανόησης τοῦ εὐαγγελικοῦ ἀποσπάσματος βρίσκεται στὸ τέλος του: «ζητεῖτε δὲ πρῶτον τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ καὶ τὴν δικαιοσύνην αὐτοῦ, καὶ ταῦτα πάντα προστεθήσεται ὑμῖν».
- Πρώτη μας προτεραιότητα πρέπει νὰ εἶναι ἡ ἀναζήτηση τῆς βασιλείας καὶ τῆς δικαιοσύνης τοῦ Θεοῦ, προκειμένου νὰ ἱκανοποιηθοῦν οἱ ἀνθρώπινες ἀνάγκες στὴ σωστὴ βάση. Καὶ ὁ κάθε ἄνθρωπος νὰ διαχειρίζεται τὰ τάλαντα ποὺ τοῦ ἔχει χαρίσει ὀ Θεὸς στὴ βάση τῆς ἀγάπης γιὰ τὸν πλησίον: γνώσεις, δεξιότητες, περιουσιακὰ ἀγαθά. Τίποτα δὲν εἶναι δικό μας, καὶ γι’ αὐτὸ ὁ καθένας θὰ λογοδοτήσει γιὰ τὴ διαχείριση τῶν ταλάντων ποὺ τοῦ δόθηκαν, ὅπως περιγράφεται στὴν ἀντίστοιχη παραβολή.
- Στὴ σημερινὴ συγκυρία, οἱ ἀγορὲς τείνουν ὅλο καὶ πιὸ πολὺ νὰ ἀποκτήσουν τὰ χαρακτηριστικὰ τῆς «θεότητας» ποὺ ἀποδίδονταν στὸ Μαμωνᾶ, ὅπως ἡ ἐφημερίδα μας ἔχει κατὰ κόρον προβάλει στὴν ἀρθρογραφία καὶ στὶς ἐκδηλώσεις της. Μὲ τὴν αἰσχροκέρδεια καὶ τὴν ἀσυδοσία νὰ γίνονται καθεστὼς καὶ νὰ ἐπιβάλλεται ἡ δημιουργία νέου ἀνθρωπότυπου, χωρὶς ἀναστολὲς μπροστὰ στὸ ἀτομικὸ συμφέρον.
- Σὲ πορεία ἀκριβῶς ἀντίστροφη ἀπὸ αὐτὴ ποὺ ὁ ἀπόστολος Παῦλος καλεῖ τὸν καθένα νὰ ἀπεκδυθεῖ τὸν παλαιὸ ἄνθρωπο γιὰ νὰ ἐνδυθεῖ τὸν νέο, τὸν κατὰ Χριστόν, στὴν Πρὸς Κολασσεῖς ἐπιστολή του (γ΄ 11).
- Ἡ Γαλλίδα φιλόσοφος Καελὰ Γκιλεσπὶ συνέκρινε τὴ δημουργία τοῦ νέου αὐτοῦ ἀνθρωπότυπου μὲ προσηλυτισμὸ σὲ νέα θρησκεία (συνέντευξη στὴ γαλλικὴ ἱστοσελίδα Elucid στὶς8.2024, μὲ σύνδεσμο στὴν ἱστοσελίδα μας). Μόνο πού, ἀντὶ γιὰ τὴν ἀπέκδυση ἀπὸ τὰ πάθη ποὺ ὑποδουλώνουν, ὅπως ζητᾶ ὁ Παῦλος, ἡ νέα «θεότητα» τῶν ἀγορῶν καλλιεργεῖ τὴν ἀπέκδυση ἀπὸ κάθε ἠθικὴ ἀναστολή, στὸ ὄνομα τοῦ ἀτομικοῦ συμφέροντος.
- Καλούμαστε, μὲ ὀφθαλμὸ «ἁπλὸ» καὶ ὄχι «πονηρό», σύμφωνα μὲ τὴ διατύπωση τοῦ εὐαγγελικοῦ χωρίου, νὰ διακρίνουμε ἀνάμεσα στὴν ψεύτικη «ἐλευθερία» τῆς χωρὶς ἀναστολὲς ἀτομοκρατίας, ποὺ ὑποδουλώνει, καὶ στὴν ἀληθινὴ κατὰ Χριστὸν ἐλευθερία, στὸ πλαίσιο τῆς βασιλείας καὶ τῆς δικαιοσύνης τοῦ Θεοῦ.
“Χριστιανική” 18 Ἰουνίου 2026. Στήλη “Τὰ τοῦ Καίσαρος”
“Γκρεμίστηκαν. Κύριε, θρησκευτικά, οἱ παλιοὶ θεοί, ὁ Μαμωνᾶς, ὁ Βαάλ, ὁ Μολώχ, ὁ Βελίαλ καὶ ἀναστήθηκαν κοινωνικὰ δριμύτεροι. Οἱ ναοί τους (Τράπεζες, Στρατῶνες, Διαφθορεῖα κ. ἄ. ) συναγωνίζονται τοὺς ναοὺς τοῦ ὀνόματός σου…”
Νίκος Ψαρουδακης, ἀπὸ τὴν “Προσευχὴ τῆς Γυάρου” στὸ βιβλίο “7 μῆνες στὴν ἀσφάλεια καὶ στὴ Γυάρο”
